Διευθύντριας Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων ν. ΘΕΑΤΡΟ ΕΝΑ ΛΤΔ, Αρ. Υπόθεσης: 16302/17, 24/8/2021

(1)και 20 του περί Προστασίας των Μισθών Νόμου, Ν.35(Ι)/2007ως τροποποιήθηκε. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος των εν λόγω κατηγοριών η κατηγορούμενη κατηγορείται ότι παρέλειψε να καταβάλει στους εργοδοτούμενούς της κα XXXXX Φοινίρη και κ. XXXXX Μακρή τον 13ο μισθό τους ή και αναλογία του 13ου μισθού τους που ήταν πληρωτέος σε διάφορες ημερομηνίες κατά την περίοδο Αυγούστου 2012 μέχρι και τον Αύγουστο του

1. Οι πραγματικές περιστάσεις που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση δεν υπήρξαν αντικείμενο διαφωνίας μεταξύ των διαδίκων αλλά αντιθέτως όλες τους δηλώθηκαν ως παραδεκτά γεγονότα. Το μόνο το οποίο παρέμεινε επίδικο ήταν το νομικό θέμα κατά πόσο, υπό τις περιστάσεις όπως αυτές θα αναφερθούν κατωτέρω, η κατηγορούμενη ήταν υποχρεωμένη να καταβάλει στους παραπονούμενους υπαλλήλους της τους επίδικους 13ους μισθούς και συνακόλουθα, σε περίπτωση που η απάντηση είναι θετική, εάν διέπραξε τα αδικήματα για τα οποία κατηγορείται. Τα πιο κάτω τα οποία δηλώθηκαν ως παραδεκτά γεγονότα μεταξύ των διαδίκων αποτελούν και τα σχετικά ευρήματα του Δικαστηρίου σε σχέση με τα επίδικα θέματα της παρούσας υπόθεσης: ως Τεκμήριο 1 κατατέθηκε ως προς την αλήθεια του περιεχομένου της η κατάθεση της Λειτουργού Εργασιακών Σχέσεων κας XXXXX Κούλλουρου στην οποία αναφέρεται ότι η Ένωση Ηθοποιών Κύπρου με επιστολή της στις 18.1.2017 υπέβαλε καταγγελία εναντίον της κατηγορούμενης εταιρείας αναφορικά με παραβάσεις του περί Προστασίας των Μισθών Νόμου 35(Ι)/
2. Πριν την επιστολή προηγήθηκαν κοινές μεσολαβητικές συσκέψεις στα πλαίσια του Κώδικα Βιομηχανικών Σχέσεων για μεσολάβηση σε εργατική διαφορά, καταγράφοντας ως εκκρεμή θέματα τη μη καταβολή 13ου μισθού στους XXXXX Μακρή και XXXXX Φοινίρη αντίστοιχα. Το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων στα πλαίσια του Κώδικα Βιομηχανικών Σχέσεων κάλεσε τις δύο πλευρές σε κοινή μεσολαβητική σύσκεψη και διαπιστώθηκε ότι είχαν υπογραφεί μεταξύ της εργοδοτικής και της εργατικής πλευράς συμβόλαια για συγκεκριμένα έργα. Με βάση τη συλλογική σύμβαση μεταξύ της Ένωσης Ηθοποιών Κύπρου και της ΣΗΔΗΚΕΚ ‑ ΠΕΟ και Θεατρικών Σχημάτων (διάρκεια συλλογικής σύμβασης 1.9.2009‑ 31.8.2012) το άρθρο 13 προνοεί ότι καταβάλλεται 13ος μισθός στις 31/12 κάθε έτους και σε περίπτωση που εργαζόμενος δεν συμπληρώνει 12 μήνες εργοδότησης, τότε του καταβάλλεται η αναλογία των δεδουλευμένων μηνών ή μέρος τους με τη λήξη ή τον τερματισμό του συμβολαίου του. Παρά τις μεσολαβητικές συσκέψεις, εντούτοις, δεν κατέστη δυνατό να επιλυθεί η διαφορά στα πλαίσια της μεσολάβησης και η συνδικαλιστική πλευρά με επιστολή της ημερομηνίας 18.1.2017 κατάγγειλε την εργοδοτική πλευρά σχετικά με τη μη καταβολή 13ου μισθού στους πιο πάνω εργαζόμενους. Ως Τεκμήρια 2 και 3 κατατέθηκαν τα αντίγραφα των αιτήσεων για μεσολάβηση σε εργατική διαφορά. Αντίγραφο της επιστολής της Ένωσης Ηθοποιών Κύπρου ημερομηνίας 18.1.2017 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 4 και ως Τεκμήριο 5 κατατέθηκε αντίγραφο της συλλογικής σύμβασης που υπογράφηκε μεταξύ της Ένωσης Ηθοποιών Κύπρου και της ΣΗΔΗΚΕΚ ‑ ΠΕΟ και Θεατρικών Σχημάτων, ημερομηνίας 21.4.
3. Ως Τεκμήριο 6 κατατέθηκαν 8 αντίγραφα σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου τα οποία σημειώθηκαν ως Τεκμήρια 6

(1)έως 6

(8). Τα Τεκμήρια 6

(1)έως 6

(5)και 6

(7)αφορούν την παραπονούμενη κα Φοινίρη και τα Τεκμήρια 6

(6)και 6

(8)αφορούν τον κ. Μακρή. Ως Τεκμήριο 7 κατατέθηκε αντίγραφο εγγράφου του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου (Θ.Ο.Κ.) το οποίο παρουσιάζει την κατάσταση πληρωμών και πιστώσεων αναφορικά με την κατηγορούμενη εταιρεία και ως Τεκμήριο 8 αντίγραφο εγγράφου του Θ.Ο.Κ. αναφορικά με τους όρους και τα κριτήρια των επιχορηγήσεων θεατρικής δημιουργίας με ημερομηνία Δεκέμβριος του

1. Δηλώθηκε επίσης ως παραδεκτό γεγονός ότι τα ποσά που αναφέρονται στο κατηγορητήριο δεν έχουν καταβληθεί. Όταν το Δικαστήριο έκρινε ότι αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον της κατηγορούμενης αυτή δεν προσέφερε μαρτυρία προς υπεράσπισή της και η υπόθεση ορίστηκε για αγορεύσεις. Ο κ. Προδρόμου εκ μέρους της Κατηγορούσας Αρχής εισηγήθηκε ότι στο άρθρο 13 της συλλογικής σύμβασης που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 5, αναφέρεται ξεκάθαρα ότι ο ηθοποιός απολαμβάνει 13ο μισθό. Εισηγήθηκε επίσης ότι, παρά το γεγονός ότι οι παραπονούμενοι υπέγραψαν και προσωπικά συμβόλαια, υπερισχύει η πρόνοια της συλλογικής σύμβασης που προβλέπει ότι δικαιούνται να λαμβάνουν και 13ο μισθό καθώς επίσης ότι υπάρχει πρόνοια ότι τα προσωπικά συμβόλαια μεταξύ του θιάσου και των ηθοποιών πρέπει να καταργηθούν. Εισηγήθηκε επίσης ότι η εργοδοτική πλευρά αναγνώρισε και αποδέχθηκε το περιεχόμενο της συλλογικής σύμβασης όχι μόνο επειδή την υπόγραψε αλλά και επειδή δυνάμει αυτής υπέβαλε αίτηση στον Θ.Ο.Κ. για να λάβει επιχορήγηση και ήταν προαπαιτούμενο ότι θα έπρεπε να τηρεί τους όρους της συλλογικής σύμβασης, ένας εκ των οποίων ήταν και η καταβολή 13ου μισθού στους παραπονούμενους ηθοποιούς. Ο κ. Ορφανίδης από την άλλη πλευρά εισηγήθηκε ότι το κοινοδίκαιο δεν προσδίδει στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας κανονιστική ισχύ και συνεπώς δεν υπερισχύουν ατομικών συμφωνιών εργοδότησης. Εισηγήθηκε επίσης ότι στην παρούσα υπόθεση ο εργοδότης και ο εργοδοτούμενος υπογράφοντας τη μεταξύ τους σύμβαση εργασίας δεν έκαναν πρόνοια για καταβολή 13ου μισθού. Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω επίδικος στην παρούσα υπόθεση είναι ο περί Προστασίας των Μισθών Νόμος 35(Ι)/
2. Στο ερμηνευτικό άρθρο 2 του εν λόγω νόμου δίδονται οι ακόλουθοι ορισμοί: "εργοδοτούμενος" σημαίνει πρόσωπο που εργάζεται για άλλο πρόσωπο, είτε δυνάμει σύμβασης εργασίας ή μαθητείας, είτε κάτω από τέτοιες περιστάσεις, από τις οποίες μπορεί να συναχθεί η ύπαρξη σχέσης εργοδότη εργοδοτούμενου και ο όρος "εργοδότης" θα ερμηνεύεται ανάλογα και θα περιλαμβάνει την Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας· "μισθός" σημαίνει κάθε χρηματική αντιμισθία που προκύπτει από απασχόληση εργοδοτούμενου και κάθε κέρδος από τέτοια απασχόληση που είναι δεκτικό χρηματικής αποτίμησης, και περιλαμβάνει τις εισφορές ταμείων προνοίας, καθώς επίσης και την εισφορά που πρέπει να καταβάλλεται στο Κεντρικό Ταμείο Αδειών, το οποίο ιδρύθηκε δυνάμει του περί Ετήσιων Αδειών μετ' Απολαβών Νόμου και δεν περιλαμβάνει έκτακτες προμήθειες ή κατά χάριν (ex- gratia) πληρωμές» Στην παρούσα υπόθεση υπογράφηκαν 8 ατομικές συμβάσεις εργασίας μεταξύ της κατηγορούμενης και των 2 παραπονούμενων ηθοποιών. Πρόκειται για 8 νομικά έγγραφα, μικρά σε έκταση, τα οποία πλην ενός αποτελούνται από 11 παραγράφους και έχουν όμοιο περιεχόμενο. Σε αυτά γίνεται πρόνοια στη διάρκεια της σύμβασης, τον μηνιαίο μισθό του ηθοποιού και σε διάφορα άλλα θέματα τα οποία όμως είναι άσχετα με το επίδικο θέμα της παρούσας υπόθεσης. Εξετάζοντας τις ως άνω συμβάσεις εργασίας διαπιστώνω ότι σε καμιά από αυτές δεν γίνεται αναφορά σε υποχρέωση της κατηγορούμενης να καταβάλει προς τους ηθοποιούς της 13ο μισθό. Διαπιστώνω επίσης ότι σε καμιά από αυτές δεν συμπεριλήφθηκε πρόνοια ότι ενσωματώνουν τους όρους της Συλλογικής Σύμβασης που υπογράφηκε μεταξύ της Ένωσης Ηθοποιών Κύπρου και της ΣΗΔΗΚΕΚ - ΠΕΟ και των Θεατρικών Σχημάτων. Συνεπώς έχοντας υπόψη μου τα πιο πάνω κρίνω ότι τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των μερών ρυθμίζονται από τις ατομικές συμβάσεις εργασίας που υπέγραψαν οι 2 ως άνω ηθοποιοί με την κατηγορούμενη. Έχοντας υπόψη μου ότι σε αυτές δεν γίνεται αναφορά σε υποχρέωση της κατηγορούμενης να τους καταβάλει 13ο μισθό κρίνω ότι αυτή δεν είχε τέτοια υποχρέωση. Προχωρώ στη συνέχεια να εξετάσω κατά πόσο η κατηγορούμενη είχε νομική υποχρέωση να καταβάλει προς τους ηθοποιούς της τον εν λόγω 13ο μισθό στη βάση των όσων περιέχονται στη Συλλογική Σύμβαση που υπογράφηκε μεταξύ της Ένωσης Ηθοποιών Κύπρου και της ΣΗΔΗΚΕΚ - ΠΕΟ και των Θεατρικών Σχημάτων. Σύμφωνα με όσα περιέχονται στην εν λόγω Συλλογική Σύμβαση ο ηθοποιός «απολαμβάνει 13ου μισθού». Στην υπόθεση Χατζηκωνσταντή ν. GOLDEN COAST LTD

(2012)1 Α.Α.Δ. 65 έγινε η πιο κάτω αναφορά: «Όπως αναφέρθηκε στη Λοΐζου ν. Stylson Engineering Co Ltd

(1998)1 Α.Α.Δ. 2077, 2087, συλλογική σύμβαση εργασίας δεν μπορεί να είναι υπεράνω της ατομικής, εκτός βέβαια και αν οι όροι της συλλογικής σύμβασης με ρητό ή εξυπακουόμενο τρόπο ή δια νόμου ενσωματώθηκαν στην ατομική σύμβαση εργασίας». Κρίνω επομένως ότι η πιο πάνω πρόνοια της εν λόγω Συλλογικής Σύμβασης η οποία δεν έχει ισχύ νόμου αφού δεν είναι νόμος δεν μπορεί να υπερισχύσει της ατομικής σύμβασης εργασίας ούτε μπορεί να περιορίσει το δικαίωμα των μερών, εργοδότη και εργοδοτούμενου, να ρυθμίσουν διαφορετικά τους όρους που θα διέπουν τη μεταξύ τους σχέση. Συνακόλουθα, έχοντας υπόψη μου ότι οι σχέσεις των μερών ρυθμίστηκαν με την ελεύθερή τους βούληση στα πλαίσια της ελευθερίας του συμβάλλεσθαι το οποίο κατοχυρώνεται συνταγματικά στο άρθρο 26 του Συντάγματός μας όταν υπέγραψαν τις ατομικές συμβάσεις εργασίας και ότι σε αυτές δεν προέβλεψαν ότι η κατηγορούμενη θα κατέβαλλε στους υπαλλήλους της 13ο μισθό κρίνω ότι η τελευταία δεν είχε καμία νομική υποχρέωση να πράξει τούτο. Συνεπώς κρίνω ότι δεν έχουν αποδειχθεί στον απαιτούμενο βαθμό για ποινική υπόθεση οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει η κατηγορούμενη. Συνακόλουθα η κατηγορούσα αρχή απέτυχε να αποδείξει την ενοχή της κατηγορούμενης η οποία αθωώνεται στις κατηγορίες 1 έως 8 τις οποίες αντιμετωπίζει. (Υπ.) ........... Γιώργος Χρ. Φούλιας Επαρχιακός Δικαστής Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο