Διευθυντή Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ν. ΜΙ.ΠΑ. ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΛΤΔ κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 4654/2016, 19/10/2021

(6)του Ν.89(Ι)/

1. Καθένας από τους ως άνω κατηγορούμενους αντιμετωπίζει 7 κατηγορίες οι οποίες είναι ίδιες μεταξύ τους. Η 1η κατηγορία είναι όμοια με τις κατηγορίες 8 και 15, η 2η με τις κατηγορίες 9 και 16 και ούτω καθεξής. Καθένας τους παραδέχθηκε 2 από τις εν λόγω κατηγορίες και αρνήθηκε τις υπόλοιπες. Η 1η κατηγορούμενη παραδέχθηκε τις κατηγορίες 1 και 2, η 2η κατηγορούμενη τις κατηγορίες 8 και 9 και ο 3ος κατηγορούμενος τις κατηγορίες 15 και
2. Η 1η κατηγορία αφορά στο αδίκημα της παράλειψης εφαρμογής κατάλληλου συστήματος ασφάλειας ή συστήματος διαχείρισης των κινδύνων για τη βελτίωση των θεμάτων ασφάλειας, υγείας και ευημερίας των εργοδοτουμένων κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 13, 38 και 53

(1)και 53

(4)του ως άνω Νόμου και των Κανονισμών 2, 3 και 5

(1)των περί Διαχείρισης Θεμάτων Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Κανονισμών (Κ.Δ.Π. 173/2002). Η 2η κατηγορία αφορά στο αδίκημα της παράλειψης εργοδότη να έχει στη διάθεσή του γραπτή εκτίμηση των υφιστάμενων κατά την εργασία κινδύνων με βάση την οποία να καθορίσει τα προληπτικά και προστατευτικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την ασφάλεια και υγεία των εργοδοτουμένων του και άλλων προσώπων που δεν εργοδοτούνται από αυτόν και οι οποίοι δημιουργούνται από ή σε σχέση με τον τρόπο που διεξάγει τις δραστηριότητές του ή διευθύνει την επιχείρησή του κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 13, 38, 53

(1)και 53

(4)του ως άνω Νόμου και των Κανονισμών 2, 3 και 4 των περί Διαχείρισης Θεμάτων Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Κανονισμών (Κ.Δ.Π. 173/2002). Η 3η κατηγορία αφορά στο αδίκημα της παράλειψης παροχής κατάλληλου εξοπλισμού ατομικής προστασίας στους εργοδοτουμένους για προστασία από κινδύνους για την ασφάλεια ή την υγεία στην εργασία που δεν είναι δυνατό να αποφευχθούν ή να περιοριστούν επαρκώς με τεχνικά μέτρα ή μέσα συλλογικής προστασίας ή με μέτρα, μεθόδους ή διαδικασίες οργάνωσης της εργασίας κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 13, 38, 53

(1)και 53

(4)του ως άνω Νόμου και των Κανονισμών 2, 3, 4 και 5

(1)των περί Ελαχίστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρήση στην Εργασία Εξοπλισμών Ατομικής Προστασίας) Κανονισμών (Κ.Δ.Π. 444/2001). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της 3ης κατηγορίας η 1η κατηγορούμενη κατηγορείται ότι από άγνωστη ημερομηνία στην κατηγορούσα αρχή μέχρι τις 6.11.2014 παρέλειψε να διασφαλίσει ότι παρέχεται κατάλληλος εξοπλισμός ατομικής προστασίας όπως γάντια, μέσα προστασίας του προσώπου και της αναπνοής, υποδήματα ασφαλείας, ενδυμασία κ.ά. σε εργοδοτούμενα πρόσωπα με αποτέλεσμα τα πρόσωπα αυτά να εκτίθενται σε κίνδυνο. Η 4η κατηγορία αφορά στο αδίκημα της παράλειψης διάθεσης κατάλληλων πληροφοριών και οδηγιών χρήσης σχετικά με τον εξοπλισμό εργασίας που χρησιμοποιείται κατά την εργασία κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 13, 38 και 53

(1)του ως άνω Νόμου και των Κανονισμών 2, 3 και 9 των περί Ελαχίστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) Κανονισμών (Κ.Δ.Π. 444/2001). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της 4ης κατηγορίας η 1η κατηγορούμενη κατηγορείται ότι από άγνωστη ημερομηνία στην κατηγορούσα αρχή μέχρι τις 6.11.2014 παρέλειψε να διαθέσει κατάλληλες οδηγίες και πληροφορίες στους εργοδοτουμένους για τη χρήση του εξοπλισμού εργασίας ήτοι των σκυβαλοφόρων οχημάτων που χρησιμοποιούνταν στην εργασία με αποτέλεσμα τα πρόσωπα αυτά να εκτίθενται σε κίνδυνο. Η 5η κατηγορία αφορά στο αδίκημα της παράλειψης λήψης των αναγκαίων μέτρων ώστε ο εξοπλισμός εργασίας, καθόλη τη διάρκεια χρησιμοποίησής του, με την κατάλληλη συντήρηση να διατηρείται σε τέτοιο επίπεδο ώστε να ανταποκρίνεται στις διατάξεις των Κανονισμών 2, 3, 4 και 5

(3)των περί Ελάχιστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) Κανονισμών (Κ.Δ.Π. 444/2001) και των άρθρων 2, 3, 13, 38 και 53

(1)του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου 89(Ι)/1996. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της 5ης κατηγορίας η 1η κατηγορούμενη κατηγορείται ότι από άγνωστη ημερομηνία στην κατηγορούσα αρχή μέχρι τις 6.11.2014 παρέλειψε να συντηρήσει επαρκώς το σκυβαλοφόρο όχημα κατασκευής SEDDON με αριθμούς εγγραφής XXXXX55 και συγκεκριμένα το σύστημα το οποίο απέτρεπε την κίνηση του οχήματος προς τα πίσω όταν στο πατίδι που βρισκόταν στο πίσω μέρος του οχήματος στεκόταν άτομο, με αποτέλεσμα στις 6.11.2014 ο εργοδοτούμενος XXXXX Dikov να πέσει από το πατίδι κατά την όπισθεν κίνηση του οχήματος και να τραυματιστεί θανάσιμα. Η 6η κατηγορία αφορά στο αδίκημα της παράλειψης διατήρησης αρχείου συντήρησης του εξοπλισμού εργασίας της επιχείρησης ή εγκατάστασης στο οποίο να καταχωρούνται οι λεπτομέρειες και τα αποτελέσματα των ελέγχων και δοκιμών του εξοπλισμού κατά παράβαση των Κανονισμών 2, 3, 4 και 6

(4)των περί Ελάχιστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) Κανονισμών (Κ.Δ.Π. 444/2001) και των άρθρων 2, 3, 13, 38 και 53

(1)του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου 89(Ι)/1996. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της 6ης κατηγορίας η 1η κατηγορούμενη κατηγορείται ότι από άγνωστη ημερομηνία στην κατηγορούσα αρχή μέχρι τις 6.11.2014 παρέλειψε να διατηρεί αρχείο συντήρησης του εξοπλισμού εργασίας της επιχείρησης ή εγκατάστασης στον οποίο να καταχωρούνται με λεπτομέρειες τα αποτελέσματα των ελέγχων και δοκιμών του εξοπλισμού και τα οποία έπρεπε να φυλάσσονταν επί 10 τουλάχιστον χρόνια. Τέλος, η 7η κατηγορία αφορά στο αδίκημα της παράλειψης διεξαγωγής περιοδικών ελέγχων και δοκιμών του εξοπλισμού εργασίας της επιχείρησης κατά παράβαση των Κανονισμών 2, 3, 4 και 6

(2)των περί Ελάχιστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) Κανονισμών (Κ.Δ.Π. 444/2001) και των άρθρων 2, 3, 13, 38 και 53

(1)του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου 89(Ι)/

1. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της 7ης κατηγορίας η 1η κατηγορούμενη κατηγορείται ότι από άγνωστη ημερομηνία στην κατηγορούσα αρχή μέχρι τις 6.11.2014 παρέλειψε να διεξάγει περιοδικούς ελέγχους και δοκιμές του εξοπλισμού εργασίας, ήτοι των σκυβαλοφόρων οχημάτων της έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η τήρηση των προδιαγραφών ασφάλειας και υγείας καθώς και η έγκαιρη διάγνωση και αποκατάσταση των φθορών αυτών με αποτέλεσμα εργοδοτούμενά της πρόσωπα ή και άλλα πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο. Η κατηγορούσα αρχή προς απόδειξη της υπόθεσής της κάλεσε 4 μάρτυρες. Προτού παρουσιαστεί ο πρώτος μάρτυρας για την κατηγορούσα αρχή δηλώθηκαν ως παραδεκτά γεγονότα μεταξύ των διαδίκων τα ακόλουθα: η 1η κατηγορούμενη είναι εγγεγραμμένη εταιρεία η οποία ασχολείται μεταξύ άλλων με περισυλλογή σκυβάλων. Στις 6.11.2014 η 2η κατηγορούμενη ήταν διευθύντριά της και ο 3ος κατηγορούμενος ο γραμματέας της. Την ίδια ημέρα το όχημα με αριθμό εγγραφής KWQ 855 ήταν ιδιοκτησία της 1ης κατηγορούμενης και εκτελούσε διαδρομή συλλογής σκυβάλων. Επίσης, την ίδια ημέρα ο XXXXX Ιωσήφ και ο XXXXX Dikov ήταν εργοδοτούμενοι της 1ης κατηγορούμενης και εκείνη την ημέρα απεβίωσε ο XXXXX Dikov. Στη συνέχεια δηλώθηκε ότι η μεταθανάτια ιατροδικαστική έκθεση της ιατροδικαστού XXXXX Αντωνίου που κατατέθηκε ως τεκμήριο 22 γίνεται αποδεκτή ως προς την αλήθεια του περιεχομένου της. Σύμφωνα με αυτή ο θάνατος του XXXXX Dikov οφείλεται σε πολυτραυματισμό συνεπεία καταπλακώσεως από σκυβαλοφόρο όχημα. Στη συνέχεια σε κάποιο άλλο στάδιο της ακρόασης δηλώθηκε από τις 2 πλευρές ότι η κατάθεση του κ. XXXXX Πηλλάτσιη, ημερομηνίας 6.11.2014, η οποία είχε κατατεθεί ως τεκμήριο 6 στη διαδικασία, είναι αποδεκτή ως προς την αλήθεια του περιεχομένου της. Σε αυτή περιέχονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα τα οποία αποτελούν πλέον και σχετικά ευρήματα του Δικαστηρίου: «Μόλις μπήκα στην οδό Ιδαλίου είδα σε απόσταση 10 - 15 μέτρα περίπου ένα σκυβαλλοφόρο όχημα το οποίο βρισκόταν στην οδό Ιδαλίου και είχε κατεύθυνση προς τα πάνω δηλ. εγώ έβλεπα το πισινό του μέρος. Μόλις το αντελήφθηκα πρόσεξα ότι κινείτο με πολύ αργή ταχύτητα προς τα πίσω. Ταυτόχρονα είδα ένα άνθρωπο ο οποίος στεκόταν πάνω στο σκυβαλλοφόρο στην αριστερή πισινή του πλευρά να γλυστρά και να πέφτει στην άσφαλτο. .. Μόλις είδα τον άνθρωπο που έπεσε στην άσφαλτο πρόσεξα ότι το σκυβαλλοφόρο συνέχισε να κινείται με αργή ταχύτητα προς τα πίσω. Εγώ αμέσως φώναξα «Σταμάτα». Ο οδηγός του πιθανό να μην με άκουσε αφού την ώρα που κινείτο προς τα πίσω ακουγόταν ο χαρακτηριστικός ήχος που κάνουν τα φορτηγά όταν κινούνται με πισινή ταχύτητα. Ακολούθως είδα τον αριστερό πισινό τροχό του σκυβαλλοφόρου να κτυπά στο σώμα του ανθρώπου περίπου στην περιοχή της κοιλιάς και να τον σπρώχνει τρίβοντας τον στην άσφαλτο προς τα πίσω.». Ως Μ.Κ.1 παρουσιάστηκε ο κ. XXXXX Κατσάρης ο οποίος κατά την κυρίως εξέτασή του ισχυρίστηκε ότι είναι μηχανολόγος μηχανικός και εργάζεται στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας από το 2009 και ασχολείται με θέματα ασφάλειας και υγείας σε χώρους εργασίας. Ισχυρίστηκε ότι διερεύνησε ένα θανατηφόρο ατύχημα και ετοίμασε Έκθεση Διερεύνησης Θανατηφόρου Ατυχήματος η οποία σημειώθηκε ως Έγγραφο Α. Στην έκθεσή του γίνεται αναφορά στην πληροφόρηση που έλαβε για το επίδικο ατύχημα. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται σε αυτή στις 6.11.2014 η προϊστάμενη του Επαρχιακού Γραφείου Επιθεώρησης Εργασίας (Ε.Γ.Ε.Ε.) ειδοποιήθηκε από αστυνομικό της Τροχαίας Λευκωσίας ότι συνέβηκε ατύχημα στην οδό Ιδαλίου 6 στο Γέρι. Από πληροφορίες που έλαβε στις 6.11.2014 η ώρα 8:00 μ.μ. ο XXXXX Dikov εκτελούσε εργασίες περισυλλογής σκυβάλων και καταπλακώθηκε από τους πισινούς τροχούς του σκυβαλοφόρου οχήματος κατασκευής SEDDON με αριθμούς εγγραφής XXXXX55 όταν αυτό κινείτο με την όπισθεν. Μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του. Επειδή το ως άνω όχημα είχε μεταφερθεί στους χώρους της Μ.Μ.Α.Δ. και η σκηνή του συμβάντος είχε αλλοιωθεί επισκέφθηκε τη σκηνή την επόμενη ημέρα. Στις εγκαταστάσεις της Μ.Μ.Α.Δ. έλαβε φωτογραφίες και έκανε διάφορες μετρήσεις στο όχημα. Φωτογραφίες έλαβε επίσης και από τον τόπο του συμβάντος. Οι 22 φωτογραφίες που έλαβε επισυνάφθηκαν ως Παράρτημα Ι στην Έκθεσή του. Κατέθεσε επίσης ως τεκμήρια 2 έως 6 τις καταθέσεις τις οποίες έλαβε από την κα XXXXX Σελλά, τον κ. XXXXX Ιωσήφ, τον κ. XXXXX XXXXX Zaharie, την κα XXXXX Dikova, τον κ. XXXXX Σελλά και τον κ. XXXXX Πηλλάτσιη. Κατέθεσε επίσης ως τεκμήριο 7 το πιστοποιητικό εγγραφής του οχήματος με αρ. εγγραφής XXXXX55, ως τεκμήριο 8 το τιμολόγιο με αριθμό 3711 ημερομηνίας 10.6.2011 της εταιρείας Panaos Ltd και ως τεκμήριο 9 αντίγραφο της άδειας κυκλοφορίας του ως άνω οχήματος. Στις 10.11.2014 το όχημα μεταφέρθηκε στο Κέντρο Επιθεώρησης Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Κ.Ε.Μ.Ο.) Λευκωσίας για έλεγχο. Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου, ο οποίος ήταν αρνητικός για το όχημα, εκδόθηκε Δελτίο Ανεπιτυχούς Ελέγχου το οποίο κατατέθηκε ως τεκμήριο
2. Σύμφωνα με αυτό διαπιστώθηκε ότι τα πίσω φρένα του δεν σταματούν, υπήρχαν διαρροές αέρα και λαδιού, η μηχανή δεν σβήνει από διακόπτη (switch) και διάφορα άλλα. Την ίδια ημέρα εκδόθηκε Ειδοποίηση Απαγόρευσης χρήσης του εν λόγω οχήματος η οποία κατατέθηκε ως τεκμήριο
3. Την 1.12.2014 παραδόθηκε στο Ε.Γ.Ε.Ε. Λευκωσίας από τον κ. XXXXX Κωνσταντίνου, διευθυντή της εταιρείας ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΑΜΑΞΩΜΑΤΩΝ ΠΑΝΑΟΣ ΛΤΔ, ο τεχνικός φάκελος και η Δήλωση Συμμόρφωσης ο οποίος σημειώθηκε ως τεκμήριο
4. Κατά τον έλεγχο των μηχανισμών / συστημάτων του οχήματος διαπιστώθηκε ότι η ενδασφάλεια ακινητοποίησης του οχήματος που αποτρέπει την κίνηση του προς τα πίσω όταν εργαζόμενος βρίσκεται πάνω στο πατίδι και η ενδασφάλεια περιορισμού της ταχύτητας του στα 30 χ.α.ω. όταν εργαζόμενος βρίσκεται πάνω στο πατίδι ήταν εκτός λειτουργίας. Διαπιστώθηκε επίσης ότι το όχημα διέθετε κάτοπτρα και από τις 2 του πλευρές, εντός της καμπίνας υπήρχε οθόνη για να μπορεί ο οδηγός του να βλέπει το πίσω μέρος του οχήματος, το ηχητικό σήμα για την όπισθεν ταχύτητα και ο προειδοποιητικός φάρος του οχήματος ήταν εκτός λειτουργίας και στην πίσω δεξιά και αριστερή πλευρά του οχήματος υπήρχαν κομβία με τα οποία οι εργαζόμενοι μπορούσαν να επικοινωνήσουν με τον οδηγό τα οποία επίσης ήταν εκτός λειτουργίας. Μετά τα πιο πάνω διαπίστωσε ότι η 1η κατηγορούμενη δεν διέθετε Σύστημα Ασφάλειας ή Διαχείρισης Κινδύνων, δεν υπήρχαν γραπτές εκτιμήσεις των υφιστάμενων κατά την εργασία κινδύνων για την ασφάλεια και υγεία των προσώπων στην εργασία και ότι ο οδηγός του οχήματος κ. Μιχάλης Ιωσήφ δεν κατείχε επαγγελματική άδεια οδήγησης που να του επέτρεπε να οδηγά σκυβαλοφόρα οχήματα. Ο Μ.Κ.1 ισχυρίστηκε επίσης ότι στη συνέχεια το όχημα ελέγχθηκε ξανά και στις 8.12.2014 έλαβε επιστολή από τον κατασκευαστή του με την οποία πιστοποίησε ότι τα συστήματα ασφαλείας λειτουργούσαν κανονικά όταν εργάτες βρίσκονται πάνω στα πατίδια, ήτοι ότι λειτουργούσε το σύστημα ασφαλείας στα 30 χ.α.ω., emergency στο σύστημα λειτουργίας της πρέσας και ακινητοποίηση του οχήματος προς τα πίσω. Αντίγραφο της ως άνω επιστολής κατέθεσε ως τεκμήριο
5. Τέλος κατέθεσε ως τεκμήριο 21 αντίγραφο της επιστολής του Τμήματος Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών ημερομηνίας 5.8.2015 στην οποία επισυνάφθηκε η έκθεση του κ. Μιχάλη Αργυρού ο οποίος στις 10.11.2014 επιθεώρησε το επίδικο όχημα. Σε ερωτήσεις που του τέθηκαν στη συνέχεια κατά την κυρίως εξέτασή του ο Μ.Κ.1 ισχυρίστηκε ότι στον τεχνικό φάκελο του οχήματος, ο οποίος τους παραδόθηκε από τον κατασκευαστή του, αναφέρεται ότι στα πατίδια εργασίας υπάρχουν συστήματα ασφαλείας και όταν οι εργάτες βρίσκονται σε αυτά ενεργοποιείται κόφτης ταχύτητας 30 χ.α.ω. και όταν στο κιβώτιο ταχυτήτων μπει η όπισθεν ταχύτητα το όχημα ακινητοποιείται και το σύστημα πίεσης των σκυβάλων δεν εργάζεται. Κατά τον έλεγχο που διενέργησε διαπίστωσε ότι το όχημα μπορούσε να κινηθεί προς τα πίσω όταν εργαζόμενος βρισκόταν στο πατίδι και ότι το όχημα μπορούσε να αναπτύξει και ταχύτητα. Κατά την αντεξέτασή του από τη δικηγόρο των κατηγορουμένων ο Μ.Κ.1 ισχυρίστηκε ότι ο έλεγχος Μ.Ο.Τ. που διενεργείται σε οχήματα αφορά τα μηχανικά τους μέρη και την καταλληλότητά τους να διακινούνται στον δρόμο και δεν έχει σχέση με τον έλεγχο των συστημάτων ασφαλείας τους. Ισχυρίστηκε επίσης ότι ο ίδιος στις 7.11.2014 στις εγκαταστάσεις της Μ.Μ.Α.Δ. στην παρουσία συναδέλφου του έλεγξε τις ενδασφάλειες του επίδικου οχήματος. Ισχυρίστηκε ότι κατά τον εν λόγω έλεγχο ανέβηκαν στο πατίδι εργασίας του επίδικου οχήματος στην παρουσία του κ. Μιχάλη Σελλά και του οδηγού του οχήματος κ. Μιχάλη Ιωσήφ και αυτό, παρά το ότι βρισκόταν στο πατίδι και με τα 2 του πόδια, κινήθηκε προς τα πίσω. Ισχυρίστηκε επίσης ότι δεν γνωρίζει ποιο είναι το βάρος που χρειάζεται να έχει το πατίδι για να ενεργοποιηθεί η ενδασφάλειά του ούτε κατά πόσο το κριτήριο για την ενεργοποίησή του είναι το βάρος ή η αφή του ποδιού με το πατίδι. Ισχυρίστηκε επίσης ότι η αβάτζιη στο επίδικο όχημα είναι ο κάδος στον οποίο τοποθετούνται τα απορρίμματα. Ως Μ.Κ.2 παρουσιάστηκε η κα XXXXX Dikova η οποία κατά την κυρίως εξέτασή της ισχυρίστηκε ότι o XXXXX Dikov ήταν ο σύζυγός της και εργαζόταν στην περισυλλογή σκουπιδιών. Ισχυρίστηκε επίσης ότι ο σύζυγός της είχε ένα ατύχημα για το οποίο η ίδια είχε δώσει μια κατάθεση. Αναγνώρισε ότι η εν λόγω κατάθεση ήταν το τεκμήριο
6. Στην κατάθεσή της ημερομηνίας 3.12.2014 περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων οι ακόλουθοι ισχυρισμοί: πριν από περίπου 6 μήνες ξεκίνησε να εργάζεται με τον σύζυγό της ως εργάτης σκυβάλων στην εταιρεία ΜΙ.ΠΑ. Συνάντησε την Παναγιώτα η οποία είναι η διευθύντρια της εταιρείας και η συμφωνία τους ήταν για €35,00 την ημέρα για 4 ημέρες εργασίας. Μετά από 3 μήνες εργασίας άλλαξε η συμφωνία για τον άντρα της και συμφωνήθηκε να εργάζεται 6 αντί 4 ημέρες και επειδή προνοούσε να μην υπάρχει άλλος εργάτης πήγαινε μαζί του χωρίς να πληρώνεται. Την Παναγιώτα μετά τη συμφωνία τους την είδε 5 με 6 φορές όταν ερχόταν στο Μαρκί που είναι τα φορτηγά και τους έδινε οδηγίες για να προσέχουν τους καλάθους να μην σπάσουν, γιατί αν έσπαγαν θα τους έκοβε λεφτά. Τον XXXXX τον άντρα της XXXXX τον έβλεπε όταν είχε πρόβλημα κάποιο φορτηγό. Στο Μαρκί υπεύθυνη ήταν η XXXXX. Το φορτηγό που έκαναν το δρομολόγιο στο Γέρι είχε χαλάσει και ο XXXXX ο οδηγός το πήγε στη Λεμεσό και έφερε αυτό με το οποίο έγινε το ατύχημα. Στο συγκεκριμένο φορτηγό δούλεψαν για μια εβδομάδα και είχε προβλήματα. Το πατίδι ήταν πολύ ψηλό, δεν είχε μηχανισμό για να καταλαβαίνει ο οδηγός όταν κάποιος ήταν πάνω ούτε είχε σύστημα επικοινωνίας των εργατών με τον οδηγό. Επίσης όταν βρίσκονταν στο πατίδι το φορτηγό μπορούσε να κινηθεί προς τα πίσω. Όσο καιρό ήταν στην εταιρεία δεν έλαβε οποιαδήποτε εκπαίδευση από τον εργοδότη της και είχε ξεκινήσει από μόνη της να πιάνει τα σκουπίδια και να τα πετάει μέσα στο φορτηγό. Επίσης, όσο καιρό εργάζονταν δεν τους έδωσαν ούτε γάντια, ούτε παπούτσια, ούτε μάσκες, ούτε φόρμες εργασίας παρά μόνο φωσφορούχο γιλέκο. Τα γάντια και τις μάσκες τα αγόραζαν μόνοι τους. Η Μ.Κ.2 κατά την αντεξέτασή της ισχυρίστηκε ότι το ατύχημα συνέβηκε ημέρα Πέμπτη και ότι την Τρίτη που προηγήθηκε είχε δουλέψει με τον σύζυγό της στο Γέρι με το ίδιο επίδικο όχημα. Ισχυρίστηκε ότι την Τρίτη βρισκόταν μαζί με τον σύζυγό της και τον οδηγό του οχήματος στην καμπίνα του οδηγού όταν ο τελευταίος έβαλε την όπισθεν ταχύτητα και αυτό πήγαινε προς τα πίσω. Ισχυρίστηκε επίσης ότι δεν ήταν εργοδοτούμενη της κατηγορούμενης εταιρείας και ότι πήγαινε μαζί με τον σύζυγό της για να τον βοηθάει να τελειώνει νωρίτερα την εργασία του. Κατά την επανεξέτασή της ισχυρίστηκε ότι το γιλέκο ήταν μέσα στο επίδικο φορτηγό και το είχε φέρει η XXXXX. Ως Μ.Κ.3 παρουσιάστηκε ο κ. XXXXX XXXXX Zaharie ο οποίος κατά την κυρίως εξέτασή του ισχυρίστηκε ότι εργαζόταν στην περισυλλογή σκυβάλων. Ισχυρίστηκε ότι δούλευε κοντά στους κατηγορούμενους 2 και 3 και αναγνώρισε ότι για το επίδικο ατύχημα είχε δώσει την κατάθεση που είχε κατατεθεί ως τεκμήριο
7. Στην εν λόγω κατάθεση ημερομηνίας 12.11.2014 περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων οι ακόλουθοι ισχυρισμοί: από τις 9.9.2013 εργάζεται ως εργάτης σκυβάλων στην εταιρεία ΜΙ.ΠΑ. ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΛΤΔ. Από τις 2.11.2014 μεταφέρθηκε να εργάζεται στην περιοχή Γερίου. Στις 6.11.2014 του τηλεφώνησε η XXXXX για να δουλέψει μαζί με τον XXXXX τον οποίο γνωρίζει ότι είναι οδηγός. Όταν συναντήθηκαν στο Γέρι, στο όχημα μαζί με τον XXXXX ήταν και ο XXXXX. Κατά η ώρα 18:00 ξεκίνησαν τη διαδρομή για την περισυλλογή σκυβάλων. Κάποια ώρα όταν το όχημα έφθασε σε μια διασταύρωση ο XXXXX σταμάτησε το αυτοκίνητο και ο ίδιος κατέβηκε να μαζέψει τα σκουπίδια. Απομακρύνθηκε περίπου 25 με 30 μέτρα και είχε πλάτη προς το αυτοκίνητο. Παίρνοντας τα σκουπίδια και πηγαίνοντας προς το αυτοκίνητο είδε τον XXXXX κάτω από το όχημα και φώναξε δυνατά «τι κάνεις ρε σταμάτα». Τότε κατέβηκε ο XXXXX και είπε να καλέσουν την Αστυνομία και κάποιος που έπαιρνε τον σκύλο του βόλτα τηλεφώνησε. Ισχυρίστηκε επίσης ότι την ημέρα του ατυχήματος δεν έτυχε το όχημα να πάει προς τα πίσω ενώ βρισκόντουσαν στο πατίδι αλλά συνήθως όταν περισυλλέγουν σκύβαλα και βρίσκονται πάνω στο πατίδι το όχημα μπορεί να πάει προς τα πίσω. Ισχυρίστηκε επίσης ότι δεν του παρείχαν παπούτσια, ούτε γάντια, μάσκα ή ρουχισμό για την εργασία του παρά μόνο φωσφορούχο γιλέκο. Σε ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν κατά την κυρίως εξέτασή του ο Μ.Κ.3 ισχυρίστηκε ότι τους είχαν εξηγήσει μια ή δύο φορές να μην κάθονται πάνω στο αυτοκίνητο, να μην ανακατεύουν τα σκουπίδια και να προσέχουν στη σκάλα. Ισχυρίστηκε επίσης πως όσο καιρό εργάστηκε στην εταιρεία δεν τους είχαν δώσει παπούτσια, μάσκα, κράνος, ούτε στολή, παρά μόνο ένα γιλέκο. Ισχυρίστηκε ότι μια φορά είχε ζητήσει από τη 2η κατηγορούμενη να τους δώσει και τα υπόλοιπα είδη εκτός από το γιλέκο και του είχε πει ότι θα τους δώσουν. Ο Μ.Κ.3 κατά την πολύ σύντομη αντεξέτασή του ισχυρίστηκε ότι οι εργάτες δεν είχαν επέμβει με οποιοδήποτε τρόπο στο πατίδι που βρίσκεται στο πίσω μέρος του οχήματος για να μπορεί να μετακινείται προς τα πίσω όταν κάποιος στεκόταν σε αυτό. Ισχυρίστηκε επίσης ότι την επίδικη ημέρα ο Slavi είχε βρει κάποια μπουκάλια με αρώματα και για να τα πιάσει χρειάστηκε να σκύψει λίγο το σώμα του προς τον κάδο του σκυβαλοφόρου οχήματος. Ως Μ.Κ.4 παρουσιάστηκε ο κ. XXXXX Ιωσήφ ο οποίος κατά την κυρίως εξέτασή του ισχυρίστηκε ότι το 2014 εργαζόταν ως οδηγός σκυβαλοφόρου οχήματος στην 1η κατηγορούμενη εταιρεία. Ισχυρίστηκε επίσης ότι για το ατύχημα που είχε συμβεί στο Γέρι είχε δώσει μια κατάθεση την οποία αναγνώρισε ότι είναι το τεκμήριο
8. Στην εν λόγω κατάθεσή του ημερομηνίας 12.11.2014 περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων οι ακόλουθοι ισχυρισμοί: για ένα χρόνο εργάζεται στην εταιρεία ΜΙ.ΠΑ. ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΛΤΔ. Είναι δηλωμένος ως εργάτης αλλά τις περισσότερες φορές οδηγεί το σκυβαλοφόρο επειδή είναι πρώτος εξάδελφος με τον XXXXX Σελλά ο οποίος του ανέθεσε να το οδηγεί. Η κύρια περιοχή που το οδηγούσε ήταν στο Γέρι και για 4 περίπου μήνες εκτελούσε το δρομολόγιο μαζί με τον XXXXX και τη γυναίκα του. Δύο ημέρες πριν το ατύχημα το σκυβαλοφόρο που οδηγούσε προηγουμένως είχε πρόβλημα και για αυτό ο XXXXX του είπε να πάει στο Μαρκί όπου παρκάρουν τα φορτηγά και να πάρει το επίδικο. Πριν το πάρει ρώτησε τον XXXXX και την Τούλα αν έχει Μ.Ο.Τ. και του είπαν ότι όλα είναι εντάξει εκτός από το σπασμένο γυαλί μπροστά. Στις 6.11.2014 ξεκίνησε μαζί με τον XXXXX από το Μαρκί και στο Γέρι συνάντησαν τον XXXXX με τον οποίο δεν είχε δουλέψει ποτέ μαζί. Περί η ώρα 20:00 βρισκόταν στην οδό Παναγιάς Παλούρας. Έστριψε δεξιά και κινήθηκε ευθεία μέχρι το τέλος του δρόμου όπου έστριψε αριστερά και σταμάτησε για να βάλει όπισθεν ώστε να μαζέψουν τα σκουπίδια. Από την εσωτερική κάμερα που έχει το όχημα είδε τον XXXXX να πατά στο πατίδι και να προσπαθεί να πιάσει κάτι από την αβάτζιη ενώ ο XXXXX είχε απομακρυνθεί για να μαζέψει σκουπίδια. Στη συνέχεια έβαλε όπισθεν και κοίταξε από τα καθρεφτάκια του για να πάει προς τα πίσω. Σε κάποια στιγμή ένιωσε το φορτηγό να χοροπηδά και αμέσως σταμάτησε και είδε από τον αριστερό του καθρέφτη να προεξέχουν πόδια και κατάλαβε ότι ήταν ο XXXXX επειδή ο XXXXX ήταν μακριά. Όταν κατέβηκε είδε τον XXXXX στο έδαφος και άρχισε να φωνάζει και κάποιος κάτοικος της περιοχής τηλεφώνησε στην Αστυνομία. Κατά την πισινή ταχύτητα δεν έπαιζε η πουρού της πισινής ούτε σταματούσε το όχημα όταν βρισκόταν κάποιος πάνω στο πατίδι. Επίσης τα κουδούνια που υπήρχαν πίσω δεξιά και αριστερά της αβάτζιης για να ειδοποιούν οι εργάτες τον οδηγό δεν δούλευαν. Τα εν λόγω προβλήματα που είχε το αυτοκίνητο τα γνώριζε ο XXXXX Σελλάς. Στη συνέχεια ο Μ.Κ.4 σε ερωτήσεις που του τέθηκαν κατά την κυρίως εξέτασή του ισχυρίστηκε ότι είχε εργαστεί με το επίδικο φορτηγό μόνο κατά την ημέρα που έγινε το ατύχημα. Ισχυρίστηκε επίσης ότι η εταιρεία τους έδινε γάντια, γιλέκο και παπούτσια αλλά δεν είδε για κράνος. Ισχυρίστηκε ότι πιθανόν κάποιοι εργάτες να επενέβησαν στον μηχανισμό που βρίσκεται στο πατίδι και για αυτό την επίδικη ημέρα το όχημα μετακινήθηκε προς τα πίσω παρόλο που ο Slavi πατούσε πάνω στο πατίδι. Κατά την αντεξέτασή του ο Μ.Κ.4 ισχυρίστηκε ότι την επίδικη ημέρα είχε δει τον XXXXX να γέρνει το σώμα του προς τα δεξιά και κατεβάζοντας το δεξί του χέρι στον κάδο του σκυβαλοφόρου να προσπαθεί να πάρει κάτι από εκεί. Τον είχε δεν επίσης να έχει το ένα πόδι του πάνω στο πατίδι και το άλλο πάνω στο σίδερο που χρησιμοποιείται για την ανύψωση των καλάθων. Μετά που το Δικαστήριο έκρινε ότι αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των κατηγορουμένων η 2η κατηγορούμενη επέλεξε να προβεί σε ανώμοτη δήλωση και να καλέσει 2 μάρτυρες και ο 3ος κατηγορούμενος επέλεξε το δικαίωμα της σιωπής. Η ανώμοτη δήλωση της 2ης κατηγορούμενης περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: κατά το έτος 2014 ήταν διευθύντρια της εταιρείας ΜΙ.ΠΑ. ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΛΤΔ. Το επίδικο σκυβαλοφόρο συντηρείτο από την εταιρεία και του γίνονταν τακτικοί έλεγχοι. Στα γραφεία τους στα Πολεμίδια διατηρούσαν μέχρι το 2018 φάιλς με τα τιμολόγια των μηχανικών και το πότε γινόταν η συντήρηση μηχανολογικά, ηλεκτρολογικά και στα φώτα. Λόγω πλημμυρών που έγιναν στις 18.2.2018 πλημμύρισε το γραφείο τους και τα πιο πάνω καταστράφηκαν. Στους εργοδοτούμενούς τους πάντοτε έδιναν παπούτσια, γάντια, φωσφορούχα γιλέκα και μάσκες. Το 2014 τα έδινε ο γιος τους XXXXX Σελλάς ή η XXXXX Αναστασίου. Το ίδιο έγινε και για τον Slavi και τη σύζυγό του. Δήλωσε επίσης ότι τις περισσότερες φορές οι εργάτες δεν τα χρησιμοποιούσαν και ότι έκαναν διάφορα κόλπα για να απενεργοποιούν τις ενδασφάλειες ώστε να ολοκληρώνουν τη δουλειά τους συντομότερα παρά τις αυστηρές περί του αντιθέτου υποδείξεις της. Ως Μ.Υ.1 παρουσιάστηκε ο κ. XXXXX Σελλάς. Κατά την πολύ σύντομη κυρίως εξέτασή του ισχυρίστηκε ότι διαμένει στη Λεμεσό και ότι οι κατηγορούμενοι 2 και 3 είναι οι γονείς του. Ισχυρίστηκε πως σήμερα είναι υπεύθυνος του στόλου της 1ης κατηγορούμενης και ότι κατά το έτος 2014 η σχέση του με την εταιρεία ήταν επιφανειακή, όπως ανέφερε επί λέξει, επειδή τότε ήταν φοιτητής. Ισχυρίστηκε ότι κάποιες φορές, επειδή σπούδαζε στη Λευκωσία, έπαιρνε στο πρόσωπο που είχαν υπεύθυνο εκεί γιλέκα, γάντια και παπούτσια. Κατά την επίσης πολύ σύντομη αντεξέτασή του ισχυρίστηκε ότι κάποιες φορές έδινε ο ίδιος τα γάντια στους υπαλλήλους της εταιρείας και κάποιες άλλες φορές τα άφηνε στον χώρο στάθμευσης των φορτηγών σε μια συγγένισσά τους και εκείνοι τα έπαιρναν από εκεί. Ισχυρίστηκε επίσης ότι οι εργοδοτούμενοι της εταιρείας όταν χρειαζόντουσαν κάτι ήξεραν από που να το πάρουν. Ισχυρίστηκε επίσης ότι δεν γνώριζε εάν τηρούσαν κάποια διαδικασία για να υπογράφουν τα πρόσωπα που έπαιρναν είδη εξοπλισμού εργασίας. Ως Μ.Υ.2 παρουσιάστηκε ο κ. XXXXX Μαυρή ο οποίος κατά την κυρίως εξέτασή του ισχυρίστηκε ότι είναι ο Κοινοτάρχης των Πάνω Πολεμιδιών. Ισχυρίστηκε ότι οι κατηγορούμενοι 2 και 3 είναι συγχωριανοί του και ότι το γραφείο της 1ης κατηγορούμενης εταιρείας είναι δίπλα από το κατάστημα της συζύγου του. Ισχυρίστηκε επίσης ότι στις 18.2.2018 λόγω βροχών πλημμύρισαν τα εν λόγω καταστήματα και υπέστησαν εκτεταμένες ζημιές. Κατά την αντεξέτασή του ο Μ.Υ.2 ισχυρίστηκε ότι δεν είδε τι συγκεκριμένες ζημιές έπαθε η 1η κατηγορούμενη. Είδε μόνο ακαταστασία, κάποια φάιλς και υπολογιστές χωρίς όμως να γνωρίζει το περιεχόμενό τους. Στη συνέχεια η υπόθεση ορίστηκε για αγορεύσεις. Ο κ. Προδρόμου ανέπτυξε προφορικά τις θέσεις και εισηγήσεις του ενώ η κα Ευσταθίου παρέδωσε γραπτό κείμενο με τις δικές της. Ο κ. Προδρόμου εισηγήθηκε ότι από τη μαρτυρία που προσκόμισε η κατηγορούσα αρχή αποδείχθηκε ότι η εταιρεία το μόνο είδος προστασίας που διέθετε στους εργοδοτούμενούς της ήταν το φωσφορούχο γιλέκο. Εισηγήθηκε ότι για τις εργασίες που εκτελούσε έπρεπε να τους διαθέτει και άλλα είδη όπως παπούτσια ασφαλείας, γάντια, μάσκα και κράνος. Εισηγήθηκε επίσης ότι δεν τους είχε εκπαιδεύσει κατάλληλα ούτε τους έδωσε τις κατάλληλες οδηγίες αφού αυτές δεν ήταν οπουδήποτε καταγεγραμμένες. Σε σχέση με το επίδικο όχημα εισηγήθηκε πως αποδείχθηκε ότι αυτό ήταν ακατάλληλο αφού οι ασφάλειες που θα απέτρεπαν την κίνηση του προς τα πίσω όταν κάποιος στεκόταν σε κάποιο από τα πατίδια εργασίας που βρίσκονταν στο πίσω μέρος του δεν λειτουργούσαν. Εισηγήθηκε ομοίως ότι δεν λειτουργούσε ούτε η άλλη ασφάλεια που θα περιόριζε την ταχύτητα του σε εμπρόσθια κίνηση σε 30 χ.α.ω. Εισηγήθηκε επίσης ότι η κατηγορούσα αρχή κατόρθωσε να αποδείξει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας όλες τις επίδικες κατηγορίες και κάλεσε το Δικαστήριο να κρίνει τους κατηγορούμενους ένοχους σε αυτές. Η κα Ευσταθίου από την άλλη πλευρά εισηγήθηκε πως η μαρτυρία των μαρτύρων κατηγορίας δεν είναι επιβοηθητική για την υπόθεσή της και δεν επαρκούν για να αποδείξουν πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας τις επίδικες κατηγορίες. Εισηγήθηκε ότι η διερεύνηση στην οποία προέβηκε ο Μ.Κ.1 ήταν ελλιπής και πως η Μ.Κ.2 τελούσε υπό σύγχυση με όσα οξύμωρα ισχυρίστηκε. Εισηγήθηκε επίσης ότι οι κατηγορίες 6 και 7, 13 και 14 και 20 και 21 που έχουν ως νομική τους βάση τον Κανονισμό 6

(4)των περί Ελάχιστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) Κανονισμών του 2001 και 2004 είναι άμεσα συνδεδεμένοι με τους Κ.6

(1)και Κ.6

(2)οι οποίοι δεν αναφέρονται στις εν λόγω κατηγορίες με αποτέλεσμα αυτές να αφήνονται μετέωρες. Σε σχέση με τις κατηγορίες 5, 12 και 19 εισηγήθηκε ότι εφαρμόζεται η επιφύλαξη του άρθρου 13

(1)του Ν.89(Ι)/96 διότι από τη μαρτυρία προκύπτει ότι ο θανών έπεσε από το επίδικο όχημα όχι γιατί δεν εργάζονταν τα πίσω φρένα του αλλά επειδή ο ίδιος δεν στεκόταν όπως έπρεπε. Έχω μελετήσει με προσοχή τις θέσεις και εισηγήσεις που τέθηκαν ενώπιόν μου, τις έχω υπόψη μου και θα κάνω αναφορά σε αυτές όπου είναι αναγκαίο. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Σε όλες τις ποινικές υποθέσεις, όπως και στην παρούσα, το βάρος απόδειξης της σωρευτικής ύπαρξης όλων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος το έχει η κατηγορούσα αρχή με υψηλότατο επίπεδο απόδειξης ήτοι πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Η κατηγορούσα αρχή θα πρέπει να αποδείξει με αποδεκτή μαρτυρία την ύπαρξη κάθε συστατικού στοιχείου του επίδικου αδικήματος και δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων όσον εύλογες και εάν είναι (Λοΐζου ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363). Το βάρος εναποτίθεται στους ώμους της κατηγορούσας αρχής να παρουσιάσει μαρτυρία που να είναι και αξιόπιστη και σαφής (Φλουρής ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 401). Όπως τονίστηκε στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Ευριπίδου

(2002)2 Α.Α.Δ. 246 «οι κατηγορίες θα πρέπει να αποδεικνύονται πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και όσα ερωτηματικά και αν η συμπεριφορά του εφεσίβλητου εγείρει, δεν θα ήταν δυνατόν να καταδικασθεί μετά την απόρριψη της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής». Όπως καθορίστηκε, μεταξύ άλλων, στην Τούμπας ν. Αστυνομίας

(1984)2 C.L.R. 110, εάν στο τέλος της υπόθεσης μείνει έστω και η παραμικρή αμφιβολία στο μυαλό του Δικαστηρίου για την ενοχή του κατηγορουμένου τότε αυτό θα πρέπει να αποφασιστεί υπέρ του και να απαλλαγεί και αθωωθεί από την κατηγορία. Σχετικός με την παρούσα υπόθεση είναι ο περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμος 89(Ι)/1996 και οι Κανονισμοί οι οποίοι εκδόθηκαν δυνάμει αυτού. Στο άρθρο 2 του ως άνω Νόμου δίδονται οι ακόλουθοι ορισμοί: «εργοδότης» σημαίνει κάθε πρόσωπο που έχει την ευθύνη για το χώρο εργασίας, το υποστατικό, την επιχείρηση ή/και την εγκατάσταση στο οποίο απασχολείται ή απασχολήθηκε ο εργοδοτούμενος: Νοείται ότι ο εργοδότης περιλαμβάνει και πρόσωπο που δεν έχει άλλα εργοδοτούμενα πρόσωπα, αλλά διεξάγει οικονομική δραστηριότητα ή διευθύνει την επιχείρησή του με σκοπό κερδοσκοπικό ή μη· «εργοδοτούμενος» σημαίνει πρόσωπο που εργάζεται ή εργάστηκε με σύμβαση απασχόλησης με σκοπό την εκτέλεση εργασίας ή ασκούμενο ή μαθητευόμενο πρόσωπο και περιλαμβάνει πρόσωπο .. και ο όρος «εργοδότηση» θα ερμηνεύεται ανάλογα· «σύμβαση απασχόλησης» σημαίνει σύμβαση είτε ρητή είτε εξυπακουόμενη και, εάν είναι ρητή, είτε προφορική είτε γραπτή και περιλαμβάνει σύμβαση μαθητείας «χώρος εργασίας» περιλαμβάνει οποιοδήποτε χώρο εναέριο, επίγειο, υπόγειο, επιθαλάσσιο, υποθαλάσσιο στον οποίο ευρίσκονται ή είναι δυνατό να ευρίσκονται σε οποιοδήποτε χρόνο πρόσωπα στην εργασία». Στο άρθρο 3 του Νόμου καθορίζεται ότι αυτός εφαρμόζεται μεταξύ άλλων: (α) σε χώρους εργασίας, υποστατικά, επιχειρήσεις, εγκαταστάσεις και σε όλους τους δημόσιους ή ιδιωτικούς τομείς δραστηριοτήτων, όπως βιομηχανικές, γεωργικές, εμπορικές, διοικητικές, εκπαιδευτικές, πολιτιστικές δραστηριότητες, δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών αναψυχής, (β) σε εγκαταστάσεις ανελκυστήρων και σε εγκαταστάσεις δοχείων πίεσης, (γ) σε οικιακά υποστατικά και οικιακές εγκαταστάσεις που βρίσκονται στη Δημοκρατία και σε oπoιαδήπoτε άλλη περίπτωση όπου διεξάγεται επιχείρηση ή άλλη δραστηριότητα για σκοπούς κέρδους. Στο άρθρο 13 ορίζεται ότι κάθε εργοδότης πρέπει vα διασφαλίζει τηv ασφάλεια, υγεία και ευημερία στηv εργασία όλωv τωv εργoδoτoυμέvωv τoυ καθώς και άλλων προσώπων που μπορεί να επηρεάζονται από τις δραστηριότητές του ή τον τρόπο που διευθύνει την επιχείρησή του και χωρίς επηρεασμό της γενικότητας των υποχρεώσεών του που αναφέρονται στο εδάφιο

(1), στο εδάφιο

(2)αναφέρονται διάφορες πτυχές από τις εν λόγω υποχρεώσεις του ώστε vα περιλαμβάvoυv, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: (α) τηv παροχή και διατήρηση εγκαταστάσεων, συστημάτων και μεθόδων εργασίας τα οποία vα είναι ασφαλή και χωρίς κιvδύvoυς για τηv υγεία, (β) τις διευθετήσεις πoυ διασφαλίζουν τηv ασφάλεια και τηv απoυσία κιvδύvωv για τηv υγεία σε σχέση με τη χρήση, χειρισμό, αποθήκευση και μεταφορά αvτικειμέvωv και oυσιώv και (γ) τηv παρoχή, τέτoιωv πληρoφoριώv, oδηγιώv, εκπαίδευσης και επιτήρησης για τη διασφάλιση της ασφάλειας και υγείας τωv εργoδoτoυμέvωv τoυ. Σύμφωνα με την επιφύλαξη του άρθρου 13

(1)του Νόμου ο εργοδότης απαλλάσσεται από την ευθύνη για συμβάντα οφειλόμενα σε ανώμαλες και/ή απρόβλεπτες συνθήκες που εκφεύγουν του ελέγχου του και/ή σε έκτακτα γεγονότα οι συνέπειες των οποίων δεν θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί παρ' όλη την επιδειχθείσα επιμέλεια. Το άρθρο 13

(12)ορίζει ότι «οι υποχρεώσεις των εργοδοτουμένων στον τομέα της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία δεν θίγουν την αρχή της ευθύνης του εργοδότη». Το άρθρο 53 του ως άνω νόμου ορίζει τα ακόλουθα: «53.-

(1)Τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος άρθρου, οποιοδήποτε πρόσωπο στο οποίο επιβάλλονται υποχρεώσεις με βάση τον παρόντα Νόμο ή τους Κανονισμούς που εκδίδονται δυνάμει αυτού παραλείπει να συμμορφωθεί με αυτές, είvαι έvoχo αδικήματoς και υπόκειται σε πρόστιμo πoυ δεv υπερβαίvει τις ογδόντα χιλιάδες ευρώ ή σε φυλάκιση πoυ δεv θα υπερβαίvει τα τέσσερα χρόνια ή και στις δύo αυτές πoιvές. ....

(6)Νομικό πρόσωπο είναι υπεύθυνο για τα αδικήματα που προβλέπονται στον παρόντα Νόμο, όταν αυτά διαπράττονται από οποιοδήποτε φυσικό πρόσωπο που ενεργεί είτε ατομικά είτε ως μέλος συλλογικού οργάνου του νομικού προσώπου και το οποίο κατέχει ηγετική θέση στο εν λόγω νομικό πρόσωπο, είτε βάσει εξουσιοδότησης για εκπροσώπηση του νομικού προσώπου, είτε βάσει της εξουσίας λήψης αποφάσεων για λογαριασμό του νομικού προσώπου, είτε βάσει της εξουσίας άσκησης ελέγχου εντός του νομικού προσώπου και σε τέτοια περίπτωση την ευθύνη για τη διάπραξη του εν λόγω αδικήματος φέρει, εκτός από το νομικό πρόσωπο, και το πιο πάνω αναφερόμενο φυσικό πρόσωπο». Το άρθρο 54 του ως άνω Νόμου προνοεί ότι σε οποιεσδήποτε διαδικασίες για αδίκημα πoυ διαπράττεται κατά παράβαση οποιωνδήποτε διατάξεών τoυ τo οποίο συvίσταται σε παράλειψη προσώπου vα συμμορφωθεί με υποχρέωση ή με απαίτηση για εκτέλεση καθήκοντος, καθόσο η συμμόρφωση αυτή είναι πρακτικώς εφικτή ή είναι ευλόγως εφικτή, αποτελεί ευθύvη τoυ κατηγορούμενου vα αποδείξει ότι δεv ήταv πρακτικώς εφικτό ή δεv ήταv ευλόγως εφικτό vα πράξει περισσότερα από όσα έπραξε για εκπλήρωση της υποχρέωσης ή της απαίτησης πoυ τέθηκε σε αυτόv. Εν ολίγοις, το άρθρο 54 ορίζει ότι το βάρος απόδειξης μετατίθεται στους ώμους του εργοδότη. Το μέτρο που εφαρμόζεται σε αυτή την περίπτωση είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων (Λίγγης ν. Διευθυντή Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, Ποινικές Εφέσεις Αρ. 48/2011 και 49/2011, ημερομηνίας 30.9.2014). Ο Κανονισμός 2 των περί Ελάχιστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) Κανονισμών (Κ.Δ.Π. 444/2001) ορίζει ότι «εξοπλισμός εργασίας» σημαίνει κάθε μηχανή, συσκευή, εργαλείο ή εγκατάσταση που χρησιμοποιείται κατά την εργασία και ότι «συντήρηση» περιλαμβάνει την προγραμματισμένη προληπτική συντήρηση, τη συνήθη συντήρηση και την επισκευή. Ο Κανονισμός 4

(1)της Κ.Δ.Π. 444/2001 ορίζει ότι ο εργοδότης λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε ο εξοπλισμός εργασίας που τίθεται στη διάθεση των εργοδοτουμένων μέσα στην επιχείρηση ή/και στην εγκατάσταση, να είναι κατάλληλος για την προς εκτέλεση εργασία ή κατάλληλα προσαρμοσμένος προς το σκοπό αυτό, ούτως ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια και η υγεία των εργοδοτουμένων κατά τη χρησιμοποίησή του. Ο Κανονισμός 5 της Κ.Δ.Π. 444/2001 ορίζει ότι ο εργοδότης οφείλει να προμηθεύεται ή/και να χρησιμοποιεί εξοπλισμό εργασίας ο οποίος πρέπει να ανταποκρίνεται στις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας, να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα ώστε ο εξοπλισμός εργασίας να διατηρείται σε επίπεδο τέτοιο που να ανταποκρίνεται στις διατάξεις των ως άνω Κανονισμών και να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα ώστε κατά τη χρησιμοποίησή του να επιτυγχάνεται βαθμός ασφάλειας αντίστοιχος προς τους στόχους που θέτουν οι εν λόγω Κανονισμοί. Ο Κανονισμός 6

(4)της Κ.Δ.Π. 444/2001 ορίζει ότι τα αποτελέσματα των ελέγχων και δοκιμών των παραγράφων

(1)και

(2)του εν λόγω Κανονισμού καταχωρούνται με λεπτομέρειες στο αρχείο συντήρησης των εξοπλισμών εργασίας της επιχείρησης ή εγκατάστασης ή στο ειδικό βιβλίο συντήρησης εφόσον προβλέπεται, να τίθενται στη διάθεση της αρμόδιας αρχής και να φυλάσσονται επί 10 τουλάχιστο χρόνια. Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Λατομεία Φαρμακάς Λτδ

(2004)2 Α.Α.Δ. 573, λέχθηκε πως «η ευθύνη για λήψη μέτρων συμμόρφωσης με τις επιταγές ενός Νόμου ο οποίος ρυθμίζει θέματα ασφάλειας στους τόπους εργασίας βαρύνει αποκλειστικά τους εργοδότες». Λέχθηκε επίσης ότι «σε μια εποχή που οι εργασίες διεξάγονται κυρίως με μηχανήματα με προφανή σκοπό την αύξηση της παραγωγικότητας προβάλλει πιο επιτακτική η υποχρέωση των εργοδοτών για διατήρηση συνθηκών πλήρους ασφάλειας στους τόπους εργασίας. Οι εργαζόμενοι δικαιούνται μετά τον κάματο της ημέρας να επιστρέφουν στις οικογένειες τους αρτιμελείς και υγιείς. Δεν επιτρέπεται οποιαδήποτε χαλάρωση αυτής της υποχρέωσης των εργοδοτών». Στην υπόθεση Mass Pack Trading Ltd v. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας Πάφου

(1996)2 Α.Α.Δ. 142, λέχθηκαν τα ακόλουθα αναφορικά με το καθήκον του εργοδότη να παρέχει ασφαλές σύστημα εργασίας: «Έχει λεχθεί ότι ακόμα και όταν οι εργαζόμενοι αφαιρούν μετά την τοποθέτησή τους τα προφυλακτικά μέτρα, η ευθύνη του εργοδότη δεν μειώνεται γιατί η συνεχής παροχή ασφαλούς συστήματος εργασίας αποτελεί αποκλειστικά δική του ευθύνη. Κάθε εργοδότης πρέπει να διατηρεί συνεχή έλεγχο και επιτήρηση της πιστής εφαρμογής των κανονισμών ασφαλείας. Το καθήκον συντήρησης των προστατευτικών μέτρων στις οικοδομικές εργασίες είναι απόλυτο. Η υποχρέωση για διατήρηση των μέτρων ασφάλειας και η συντήρησή τους δεν είναι μόνο απόλυτη αλλά και διαρκής (Εταιρεία Γενικών Κατασκευών Λτδ ν. Επαρχιακού Λειτουργού Λεμεσού

(1989)2 Α.Α.Δ. 51, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Πάφου ν. Κώστα Κυριάκου και Υιού Λτδ και Άλλου

(1995)2 Α.Α.Δ. 290). Η μέριμνα για διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους κανονισμούς ασφαλείας αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των εργοδοτών που είναι και οι μόνοι που έχουν τον έλεγχο των συνθηκών εργασίας. Η πιθανή συντρέχουσα αμέλεια του Μ.Κ.1 δυνατόν να σχετίζεται με τον καταμερισμό της ευθύνης σε πολιτική υπόθεση, δεν επηρεάζει όμως την ποινική ευθύνη των κατηγορουμένων για την παράλειψή τους να φροντίσουν όπως ο συγκεκριμένος εργάτης απασχολείται σε δάπεδο εργασίας που διέθετε μέσα προστασίας». (Η υπογράμμιση είναι του παρόντος Δικαστηρίου). Πρέπει βεβαίως να λεχθεί ότι η ευθύνη του εργοδότη δεν είναι απόλυτη υπό την έννοια ότι παρέχεται σε αυτόν μέσα από τον Νόμο υπεράσπιση προκειμένου να απαλλαγεί από την ευθύνη. Σχετικές είναι οι πρόνοιες της επιφύλαξης του άρθρου 13

(1)του Νόμου οι οποίες αναφέρθηκαν πιο πάνω καθώς και του άρθρου 54. Στην υπόθεση Λίγγης ν. Διευθυντή Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας (πιο πάνω) αποφασίστηκαν σχετικώς τα εξής: «Από τη στιγμή δε που θα δοθεί θετική απάντηση ως προς τούτο, ο εργοδότης, με βάση τις πρόνοιες του ιδίου άρθρου, έχει στη διάθεσή του συγκεκριμένη υπεράσπιση, ότι, από την πλευρά του, έχει πράξει ό,τι ήταν ευλόγως εφικτό, ώστε να έχει διασφαλίσει ότι, στα πλαίσια της διεξαγωγής της συγκεκριμένης εργασίας, δε θα εκτίθεντο σε κίνδυνο μη εργοδοτούμενα από αυτόν πρόσωπα. Σύμφωνα δε με το άρθρο 54, ο εργοδότης φέρει το βάρος για θεμελίωση της πιο πάνω υπεράσπισης, στη βάση, όμως, του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, όπως απαιτείται σε τέτοιες περιπτώσεις. Η πιο πάνω υπεράσπιση αποτελεί, απλώς, επιβεβαίωση ότι η εν λόγω ευθύνη του εργοδότη δεν είναι απόλυτη και ότι αυτός μπορεί να απαλλαγεί από αυτήν, αν αποδείξει ότι έλαβε όλα τα ευλόγως εφικτά μέτρα για αποτροπή του κινδύνου. Η συμπερίληψή της, όμως, στο Νόμο δεν αναιρεί κατά το ελάχιστο τον, κατά τα άλλα, αποκλειστικό χαρακτήρα της ευθύνης του εργοδότη για λήψη τέτοιων μέτρων, όπως αυτή προκύπτει, σαφώς, από τη διατύπωση του άρθρου 13

(5), (βλ. Reg. v. British Steel Plc. (C.A.)

(1995)1 W.L.R. 1356). Επομένως, με δεδομένο ότι η εν λόγω ευθύνη τίθεται αποκλειστικά στον εργοδότη, δεν είναι επιτρεπτή η ανάθεσή της από αυτό σε άλλο πρόσωπο, όπως, για παράδειγμα, σε έναν ανεξάρτητο εργολάβο, οπότε θα καθίστατο η απόδοσή της σε έναν εκ των δύο θέμα διαπίστωσης της ύπαρξης ή μη εκ προστήσεως ευθύνης. Όπως εξηγείται στην υπόθεση R v Associated Octel Ltd, ανωτέρω, το δόγμα της εκ προστήσεως ευθύνης είναι αδιάφορο προς τις αυστηρές πρόνοιες της ανάλογης του άρθρου 13

(5)αγγλικής πρόνοιας, ανωτέρω. Το ίδιο, βέβαια, ισχύει και στην περίπτωση του άρθρου 13

(5). Η εκπλήρωση δε από τον εργοδότη της ευθύνης που του εναποθέτει το πιο πάνω άρθρο, λόγω της ανάθεσης από αυτόν της επί μέρους εργασίας σε ανεξάρτητο εργολάβο, ελέγχεται μέσα από τους όρους της σχετικής μεταξύ τους συμφωνίας. Αυτό είναι αναγκαίο, προκειμένου να διαπιστώνεται κατά πόσο είχε γίνει πρόνοια από τον εργοδότη, ώστε να λαμβάνονταν από τον εργολάβο ευλόγως εφικτά μέτρα, για να διασφαλιζόταν ότι δε θα εκτίθεντο σε κίνδυνο μη εργοδοτούμενα από τον εργοδότη πρόσωπα.». Ο όρος «πρακτικώς εφικτό» ερμηνεύθηκε στην υπόθεση Βαρνάβας Νικολάου & Υιοί Λτδ ν. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 261 ως ακολούθως: «Ο όρος σημαίνει εκείνο που μπορεί να γίνει στην πράξη ανεξάρτητα από το κατά πόσο αυτό είναι δύσκολο ή άβολο. Το κριτήριο είναι αντικειμενικό. Παράγοντες όπως πιθανές δυσκολίες ή το ύψος της δαπάνης σε σύγκριση με το μέγεθος του κινδύνου που υπάρχει, οι οποίοι θ' αποκτούσαν σημασία αν το ζητούμενο ήταν τί είναι εύλογα πρακτικώς εφικτό που είναι όρος στενότερος, δεν διαδραματίζουν ρόλο. Όμως το πρακτικώς εφικτό δεν εξομοιώνεται με το φυσικώς αδύνατο. Το κατά πόσο κάποιο μέτρο είναι πρακτικώς εφικτό κρίνεται κάτω από το φως των σύγχρονων γνώσεων και εφευρέσεων. Έχει εξηγηθεί πως δεν μπορεί να θεωρηθεί πρακτικώς εφικτό να παίρνονται προφυλάξεις για αντιμετώπιση κινδύνων, η γνώση της ύπαρξης των οποίων είναι αδύνατη ή να υιοθετούνται μέτρα που δεν έχουν εφευρεθεί ακόμα και ότι η έννοια του όρου πρακτικώς εφικτό εμπεριέχει κάποιο βαθμό λογικής και κάποια σχέση με την πρακτική.... Είναι φανερό ότι η συνάρτηση αυτή περιορίζει το απόλυτο του καθήκοντος. Το τί είναι πρακτικώς εφικτό πρέπει να προσδιορίζεται όχι κατ' απομόνωση αλλά σε συσχετισμό και με την εργασία που γίνεται». Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Η αξιολόγηση της μαρτυρίας είναι άρρηκτα συνυφασμένη με την αξιοπιστία του μάρτυρα. Είναι κατ' εξοχή έργο του πρωτόδικου δικαστηρίου το οποίο είχε την ευκαιρία να ακούσει τους μάρτυρες και να παρακολουθήσει τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Έχει λεχθεί ότι η εντύπωση που ο μάρτυρας αφήνει στο Δικαστήριο είναι παράγοντας εξαιρετικής σπουδαιότητας για την κρίση της αξιοπιστίας του (C. & A. Pelekanos Assoc. Ltd v. Πελεκάνου

(1999)1 Α.Α.Δ. 1273) και πως οι γνώσεις του για τα επίδικα γεγονότα, οι αντιδράσεις και η συμπεριφορά του στο εδώλιο του μάρτυρα, σε συνδυασμό με τη μνήμη, την ειλικρίνεια και τον τρόπο αφήγησης των γεγονότων, συνιστούν καθοριστικούς για την αξιοπιστία του παράγοντες. Στην υπόθεση Ομήρου v. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 506, υποδείχθηκε ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενό της, την ποιότητα και πειστικότητά της και τη σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία, ενώ στην υπόθεση Χριστοφή v. Ζαχαριάδη

(2002)1 Α.Α.Δ. 401, αφού επισημάνθηκε το γεγονός ότι η μαρτυρία θα πρέπει να προσεγγίζεται με πολλή προσοχή «γιατί συμβαίνει αναξιόπιστος μάρτυρας να προκαλεί ευμενή εντύπωση και αντίστροφα», λέχθηκε πως ο τρόπος που καταθέτει ένας μάρτυρας «συνιστά και εκδηλώνει την προσωπικότητά του. Οι πνευματικές και άλλες αρετές του μάρτυρα που εξωτερικεύονται μαζί με το αφηγηματικό μέρος της μαρτυρίας του προσδίδουν κατά κανόνα αξιοπιστία στη μαρτυρία». Στην υπόθεση Ανδρέας Γιάγκου Σάντης ν. Δέσποινας Χατζηβασιλείου κ.ά.

(2009)1 Α.Α.Δ 288, τονίστηκε η αναγκαιότητα ακόμη και στην περίπτωση που μάρτυρας εντυπωσιάζει θετικά το Δικαστήριο, να καταγράφονται οι λόγοι της θετικής αυτής αποκόμισης ώστε να παραμένουν κατά νου καθόλη τη διάρκεια του έργου της αξιολόγησης της υπόθεσης ως ασφαλιστική δικλείδα για τη σφαιρική αντιμετώπιση της αξιολόγησης των διαδίκων και της μαρτυρίας τους. Έχω παρακολουθήσει τους μάρτυρες στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης έχοντας την ευκαιρία να παρακολουθήσω τις αντιδράσεις τους, φυσικές ή αφύσικες, τον τρόπο που αντιδρούσαν, τη νευρικότητα ή την επιφυλακτικότητά τους ή την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν, παράγοντες που σύμφωνα με τη νομολογία έχουν ιδιαίτερη σπουδαιότητα κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας, χωρίς βεβαίως να παραγνωρίζω ότι τα πιο πάνω στοιχεία μπορούν να προσδώσουν θετικότητα στη μαρτυρία ενός μάρτυρα αλλά δεν μπορούν να αποτελέσουν τον αποκλειστικό λόγο για την αποδοχή της μαρτυρίας του. Έχω επίσης κατά νου την αρχή ότι μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς και ότι δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα (Χρίστου ν. Khoreva

(2002)1 Α.Α.Δ. 454). Έχω επίσης υπόψη μου ότι στην περίπτωση που ένας μάρτυρας δεν αντεξετασθεί επί όλων των ουσιαστικών γεγονότων τα οποία αμφισβητούνται, το Δικαστήριο θεωρεί - και το εκλαμβάνει - ότι η μαρτυρία του δεν αμφισβητήθηκε (Frederickou Schools Co. Ltd κ.ά. ν. Acuac Inc.

(2002)1 Α.Α.Δ. 1527). Τέλος, στην υπόθεση Κοινοτικό Συμβούλιο Παλαιόμυλου ν. Έλλης Μιχαήλ Κτωρίδη

(2007)1 Α.Α.Δ. 204 λέχθηκε ότι το Δικαστήριο καταλήγει στην απόφασή του λαμβάνοντας υπόψη του το σύνολο της ενώπιόν του μαρτυρίας ανεξαρτήτως της προέλευσής της. Το πλήρες περιεχόμενο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της υπόθεσης και μαζί με το περιεχόμενο των τεκμηρίων έχει μελετηθεί και λαμβάνεται υπόψη στο σύνολό του. Ο Μ.Κ.1 είναι ο εξεταστής της υπόθεσης. Στα πλαίσια των καθηκόντων του ετοίμασε την έκθεσή του στην οποία αναφέρεται στην πληροφόρηση που έλαβε για το επίδικο ατύχημα από τα πρόσωπα που ήταν σε θέση να του δώσουν πληροφορίες για αυτό και για τον επίδικο χώρο όπου συνέβηκε το ατύχημα. Κατέγραψε τις παρατηρήσεις του στην έκθεση την οποία ετοίμασε και η ορθή καταγραφή τους σε αυτή δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέτασή του. Κρίνω ότι ήταν ανεξάρτητος μάρτυρας και μετέφερε στο Δικαστήριο την αλήθεια. Η μαρτυρία του είχε λογική και συνοχή και ως εκ τούτου γίνεται αποδεκτή. Η Μ.Κ.2 είναι η σύζυγος του εργοδοτούμενου της 1ης κατηγορούμενης XXXXX Dikov. Δεν αμφισβητήθηκε ο ισχυρισμός της ότι 2 μέρες πριν το επίδικο συμβάν είχε πάει μαζί με τον άντρα της στο Γέρι όταν αυτός είχε απασχοληθεί εκεί στα πλαίσια της εργασίας του. Λόγω τούτου του γεγονότος και της δικής της άμεσης εμπλοκής αφού και η ίδια εργαζόταν για την ως άνω εταιρεία, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από τον Μ.Κ.4 κ. XXXXX Ιωσήφ, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι αυτή εργαζόταν με τον σύζυγό της τουλάχιστο για περίοδο 4 μηνών στο Γέρι, κρίνω ότι ήταν σε θέση να θυμάται επαρκώς κατά πόσο η 1η κατηγορούμενη παρείχε στους εργοδοτούμενούς της εξοπλισμό ατομικής προστασίας όπως γάντια, υποδήματα ασφαλείας, φόρμες εργασίας και κράνη. Συνεπώς αποδέχομαι τον ισχυρισμό της ότι η 1η κατηγορούμενη τους παραχώρησε μόνο φωσφορούχο γιλέκο για τους σκοπούς της εργασίας τους. Ο Μ.Κ.3 κατά τον επίδικο χρόνο ήταν εργοδοτούμενος της 1ης κατηγορούμενης και το πρόσωπο το οποίο εργαζόταν μαζί με το θανόντα. Κρίνω ότι ήταν ανεξάρτητος μάρτυρας ο οποίος δεν προσπάθησε να ευνοήσει οποιοδήποτε με τη μαρτυρία του. Λόγω του γεγονότος ότι ήταν υπάλληλος της 1ης κατηγορούμενης για περίπου 14 μήνες, τουλάχιστον μέχρι την επίδικη ημέρα, κρίνω πως ήταν σε θέση να έχει ιδία γνώση κατά πόσο η εργοδότριά του παρείχε σε αυτόν και τους άλλους εργοδοτούμενούς της εξοπλισμό ατομικής προστασίας. Λόγω του πιο πάνω αποδέχομαι τον ισχυρισμό του ως καταγράφηκε στην κατάθεση του, τεκμήριο 3, και επαναλήφθηκε και κατά την αντεξέτασή του ότι η 1η κατηγορούμενη εργοδότριά τους παρείχε μόνο φωσφορούχο γιλέκο για τις ανάγκες της εργασίας τους. Ο Μ.Κ.4 κρίνω ότι ανέφερε στο Δικαστήριο την αλήθεια. Παρά το γεγονός ότι είναι πρώτος εξάδελφος του 3ου κατηγορούμενου δεν προσπάθησε να τον ευνοήσει με τη μαρτυρία του. Ήταν ο οδηγός του επίδικου σκυβαλοφόρου και είχε άμεση εμπλοκή σε όσα διαδραματίστηκαν. Λόγω αυτής της άμεσης εμπλοκής του κρίνω ότι ήταν σε θέση να τα θυμάται με ικανοποιητική επάρκεια και να τα μεταφέρει στο Δικαστήριο. Αποδέχομαι τον ισχυρισμό του όπως τον αναφέρει στην κατάθεσή του, τεκμήριο 2, ότι πριν βάλει την όπισθεν ταχύτητα στο επίδικο όχημα είχε δει από την εσωτερική κάμερα τον XXXXX να πατά στο πατίδι και να προσπαθεί να πιάσει κάτι από την αβάτζιη. Ομοίως αποδέχομαι και τον άλλο ισχυρισμό του ότι το όχημα δεν σταματούσε όταν κάποιος βρισκόταν πάνω στο πατίδι και στο κιβώτιο ταχυτήτων του ήταν η όπισθεν ταχύτητα. Δεν αποδέχομαι όμως τον ισχυρισμό του ότι κατά την κίνησή του προς τα πίσω η κόρνα του οχήματος δεν ακουγόταν αφού είναι αντίθετος με το κοινώς παραδεκτό γεγονός που αναφέρεται στην κατάθεση του κ. Πηλλάτσιη, τεκμήριο 6, ότι κατά τον εν λόγω χρόνο αυτή ακουγόταν. Η ανώμοτη δήλωση στην οποία προέβηκε η 2η κατηγορούμενη δεν έχει οποιαδήποτε αποδεικτική αξία συνεπώς δεν της προσδίδω καμία βαρύτητα. Αναφορικά με τον Μ.Υ.1 που είναι ο γιος των κατηγορουμένων 2 και 3 κρίνω ότι η μαρτυρία του δεν είναι πειστική αφού όπως ο ίδιος ισχυρίστηκε η σχέση του με την 1η κατηγορούμενη κατά το έτος 2014 ήταν επιφανειακή επειδή ήταν φοιτητής. Συνεπώς λόγω μη αποκλειστικής και καθημερινής ούτε εις βάθος ενασχόλησής του με τα θέματα της εταιρείας κρίνω ότι δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει κατά πόσο αυτή συμμορφωνόταν με την εκ του νόμου υποχρέωσή της να παρέχει στους εργοδοτούμενούς της κατάλληλο εξοπλισμό ατομικής προστασίας. Λόγω τούτου κρίνω ότι ο ισχυρισμός του ότι η τελευταία παρείχε στους εργοδοτούμενούς της τον εν λόγω εξοπλισμό δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός. Ακόμα όμως και να αποδεχόμουν τον ισχυρισμό του ότι κατά τις ημέρες που μετέβαινε στη Λευκωσία για τους σκοπούς των σπουδών του μετέφερε στο Μαρκί είδη εξοπλισμού ατομικής προστασίας κρίνω πως αυτό δεν επαρκεί για να θεωρηθεί ότι τελικά αυτός ο εξοπλισμός έφθανε στους εργοδοτούμενούς της αφού όπως είπε κάποιες φορές τα άφηνε στον χώρο στάθμευσης των φορτηγών και οι υπάλληλοι τα έπαιρναν από εκεί. Ομοίως κρίνω πως ούτε η μαρτυρία του Μ.Υ.2 είναι πειστική αφού ήταν γενικόλογη και αόριστη και δεν πείθει για τη βασιμότητά της. Ο μάρτυρας αναφέρθηκε γενικά σε φάιλς και υπολογιστές της 1ης κατηγορούμενης που καταστράφηκαν λόγω πλημμυρών αλλά ουδέποτε ισχυρίστηκε ότι γνώριζε τι αφορούσαν ούτε ότι είδε το περιεχόμενό τους. Με αυτό υπόψη κρίνω ότι ο ως άνω ισχυρισμός του δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός. Έχοντας υπόψη μου όσα δηλώθηκαν ως παραδεκτά γεγονότα μεταξύ των διαδίκων, τη μαρτυρία η οποία έγινε αποδεκτή καθώς επίσης και τη μαρτυρία η οποία παρέμεινε αναντίλεκτη καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα αναφορικά με τα επίδικα θέματα της παρούσας υπόθεσης: η 1η κατηγορούμενη είναι εγγεγραμμένη εταιρεία η οποία ασχολείται μεταξύ άλλων με περισυλλογή σκυβάλων. Στις 6.11.2014 η 2η κατηγορούμενη ήταν διευθύντριά της και ο 3ος κατηγορούμενος ο γραμματέας της. Την ίδια ημέρα το όχημα με αριθμό εγγραφής XXXXX55 το οποίο ήταν ιδιοκτησία της 1ης κατηγορούμενης εκτελούσε διαδρομή συλλογής σκυβάλων στο Γέρι. Το εν λόγω όχημα οδηγούσε ο XXXXX Ιωσήφ. Σύμφωνα με τον τεχνικό φάκελο του επίδικου οχήματος αυτό είχε ενδασφάλειες στα πατίδια εργασίας που βρίσκονται στο πίσω μέρος του ώστε αυτό να ακινητοποιείται και να μην μπορεί να κινηθεί προς τα πίσω όταν σε αυτό βρισκόταν κάποιο πρόσωπο. Ο XXXXX Dikov που ήταν εργοδοτούμενος της 1ης κατηγορούμενης εργαζόταν στην περισυλλογή σκυβάλων. Περί η ώρα 20:00 ο Ιωσήφ οδηγούσε το ως άνω όχημα και βρισκόταν στην οδό Παναγιάς Παλούρας. Έστριψε δεξιά με το ως άνω όχημα και κινήθηκε ευθεία μέχρι το τέλος του δρόμου όπου έστριψε αριστερά και σταμάτησε για να βάλει όπισθεν ώστε να μαζέψουν τα σκουπίδια. Από την εσωτερική κάμερα που έχει το όχημα είδε τον XXXXX να πατά στο πατίδι και να προσπαθεί να πιάσει κάτι από την αβάτζιη. Στη συνέχεια έβαλε όπισθεν και κοίταξε από τα καθρεφτάκια του για να πάει προς τα πίσω. Σε κάποια στιγμή ένιωσε το φορτηγό να χοροπηδά και αμέσως σταμάτησε και είδε από τον αριστερό του καθρέφτη να προεξέχουν πόδια και κατάλαβε ότι ήταν ο XXXXX. Όταν κατέβηκε είδε τον XXXXX στο έδαφος και άρχισε να φωνάζει και ο XXXXX Πηλλάτσιης που ήταν κάτοικος της περιοχής και περπατούσε εκεί τηλεφώνησε στην Αστυνομία. Το όχημα κινήθηκε προς τα πίσω παρόλο που στο πατίδι εργασίας του βρισκόταν ο XXXXX. Ο Πηλλάτσιης είχε δει ότι το εν λόγω όχημα κινείτο με πολύ αργή ταχύτητα προς τα πίσω και ταυτόχρονα τον XXXXX ο οποίος στεκόταν πάνω σε αυτό στην αριστερή του πλευρά να γλιστρά και να πέφτει στην άσφαλτο. Στη συνέχεια το εν λόγω όχημα εξακολουθούσε να κινείται προς τα πίσω και ο αριστερός πισινός τροχός του κτύπησε στο σώμα του XXXXX περίπου στην περιοχή της κοιλιάς και τον έσπρωξε τρίβοντάς τον στην άσφαλτο προς τα πίσω. Στη συνέχεια ο XXXXX μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο και η ιατροδικαστής XXXXX Αντωνίου διαπίστωσε ότι ο θάνατός του οφείλεται σε πολυτραυματισμό συνεπεία καταπλακώσεως από σκυβαλοφόρο όχημα. Στη συνέχεια στο εν λόγω όχημα διενεργήθηκε έλεγχος από τον επιθεωρητή του Ε.Γ.Ε.Ε. Λευκωσίας ο οποίος ανέβηκε στο πίσω αριστερό πατίδι εργασίας του οχήματος και διαπίστωσε ότι αυτό κινείτο προς τα πίσω. Αυτό δεν έπρεπε να μπορούσε να συμβεί αλλά συνέβηκε επειδή οι ενδασφάλειες που ήταν εγκατεστημένες σε αυτό και θα απέτρεπαν την προς τα πίσω κίνησή του όταν κάποιο πρόσωπο βρισκόταν σε αυτό δεν λειτουργούσαν. Διαπιστώνω επίσης ότι ουδέποτε η 1η κατηγορούμενη παραχώρησε υποδήματα ασφαλείας, γάντια, φόρμες εργασίας ή κράνη προς τους εργοδοτούμενούς της ούτε διατηρούσε αρχείο συντήρησης του εξοπλισμού εργασίας της επιχείρησής της στον οποίο συμπεριλαμβάνεται και το ως άνω επίδικο όχημα. Έχοντας υπόψη μου τα πιο πάνω κρίνω ότι η 1η κατηγορούμενη παρέλειψε να διασφαλίσει ότι στους εργοδοτουμένους της παρεχόταν κατάλληλος εξοπλισμός ατομικής προστασίας και συνεπώς την κρίνω ένοχη στην 3η κατηγορία. Ομοίως κρίνω επίσης ότι αυτή παρέλειψε να διαθέσει κατάλληλες πληροφορίες προς τους υπαλλήλους της αναφορικά με τη χρήση εξοπλισμού εργασίας αφού σε περίπτωση που πράγματι είχε δώσει τις ως άνω πληροφορίες ο οδηγός του επίδικου σκυβαλοφόρου κ. XXXXX Ιωσήφ θα γνώριζε ότι οι οδηγίες που δόθηκαν από τον κατασκευαστή του προνοούσαν ότι αυτό δεν θα έπρεπε να μπορούσε να κινηθεί προς τα πίσω όταν στο πατίδι εργασίας που βρισκόταν στο πίσω μέρος του βρισκόταν κάποιο πρόσωπο. Το ότι το εν λόγω όχημα αποτελεί εξοπλισμό εργασίας προκύπτει από τον σχετικό ορισμό που δίδεται για τον όρο αυτό από τον επίδικο Κανονισμό και στον οποίο περιλαμβάνεται «κάθε μηχανή, συσκευή εργαλείο ή εγκατάσταση που χρησιμοποιείται κατά την εργασία». Επειδή η 1η κατηγορούμενη ως εργοδότρια παρέλειψε να δώσει τις ως άνω οδηγίες ο οδηγός του ως άνω σκυβαλοφόρου στις 6.11.2014 το οδήγησε με την όπισθεν όταν ο Slavi Dikov βρισκόταν στο αριστερό πίσω πατίδι εργασίας. Ως εκ τούτου την κρίνω ένοχη στην 4η κατηγορία. Σύμφωνα με τα ως άνω ευρήματά μου κρίνω ότι αποδείχθηκε πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και η 5η κατηγορία. Αποδείχθηκε ότι το επίδικο όχημα δεν συντηρείτο επαρκώς με αποτέλεσμα η ενδασφάλεια που βρισκόταν εγκατεστημένη στο αριστερό πατίδι εργασίας στην πίσω πλευρά του να μην δουλεύει όταν σε αυτό στεκόταν ο εργοδοτούμενός της XXXXX Dikov. Η λειτουργία της εν λόγω ενδασφάλειας ήταν απαραίτητη γιατί θα ακινητοποιούσε το επίδικο όχημα και θα απέτρεπε την προς τα πίσω κίνησή του όταν ο ως άνω εργάτης βρισκόταν στο αριστερό πατίδι εργασίας. Δεν μου διαφεύγει η εισήγηση της κας Ευσταθίου ότι η 1η κατηγορούμενη θα πρέπει να απαλλαχθεί από την 5η κατηγορία επειδή στα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης εφαρμόζεται η επιφύλαξη του άρθρου 13

(1)του επίδικου Νόμου. Εισηγήθηκε ότι μεσολάβησε πράξη και συμπεριφορά του θύματος άγνωστη και απρόσμενη για τους κατηγορούμενους ήτοι ότι o XXXXX Dikov έπεσε από το όχημα όχι γιατί δεν εργάζονταν τα πίσω φρένα αλλά επειδή ο ίδιος δεν στεκόταν με τον τρόπο που έπρεπε να στέκεται σε αυτό. Με όλο το σεβασμό προς την ως άνω εισήγηση κρίνω ότι αυτή δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή αφού παραγνωρίζει ότι η 5η κατηγορία αφορά σε παράλειψη λήψης των αναγκαίων μέτρων για να αποτρεπόταν η προς τα πίσω κίνηση του επίδικου οχήματος όταν στο πατίδι εργασίας βρισκόταν κάποιο άτομο και όχι στην πρόκληση της πτώσης του XXXXX Dikov. Κρίσιμο δηλαδή ήταν η μη ακινητοποίηση του οχήματος παρόλο που στο πατίδι εργασίας στεκόταν το ως άνω πρόσωπο και λόγω τούτου του γεγονότος αυτό δεν έπρεπε να μπορούσε να κινηθεί προς τα πίσω. Λόγω των πιο πάνω κρίνω την 1η κατηγορούμενη ένοχη στην 5η κατηγορία. Αναφορικά με την 6η κατηγορία παρατηρώ τα ακόλουθα: στην έκθεση αδικήματος της εν λόγω κατηγορίας αναγράφεται ο Κανονισμός 6

(4)της Κ.Δ.Π. 444/2001. Σύμφωνα με αυτόν ο εργοδότης έχει υποχρέωση να φυλάει για περίοδο 10 τουλάχιστον ετών το αρχείο συντήρησης του εξοπλισμού εργασίας της επιχείρησής του. Στην παρούσα υπόθεση η 1η κατηγορούμενη χρησιμοποιούσε ως τέτοιο εξοπλισμό το επίδικο σκυβαλοφόρο όχημα. Η υποχρέωση αυτή, ως προνοεί ο ως άνω Κανονισμός, υπάρχει για τον εξοπλισμό που αναφέρεται στις παραγράφους

(1)και

(2). Με αυτό υπόψη μου κρίνω ότι δεν ήταν αναγκαίο να αναγραφόταν στην έκθεση αδικήματος της εν λόγω κατηγορίας οποιαδήποτε από τις 2 ως άνω παραγράφους ούτε και να διδόταν ειδική μαρτυρία ως προς σε ποια από τις 2 ως άνω παραγράφους εμπίπτει το επίδικο όχημα αφού η ως άνω υποχρέωση υφίσταται για εξοπλισμό που εμπίπτει σε οποιαδήποτε από τις 2 ως άνω παραγράφους. Συνεπώς κρίνω ότι η 1η κατηγορούμενη παρέλειψε να τηρεί τέτοιο αρχείο αφού δεν προσκόμισε οποιαδήποτε περί του αντιθέτου αξιόπιστη μαρτυρία. Συνακόλουθα την κρίνω ένοχη στην 6η κατηγορία. Σε σχέση με την έκθεση αδικήματος της 7ης κατηγορίας παρατηρώ ότι σε αυτή αναγράφεται ο Κανονισμός 6

(2)της Κ.Δ.Π. 444/2001. Η εν λόγω παράγραφος αναφέρεται σε υποχρέωση του εργοδότη να μεριμνά ώστε στους εξοπλισμούς εργασίας τους υποκείμενους σε επιδράσεις που προξενούν φθορές ικανές να οδηγήσουν σε επικίνδυνες καταστάσεις να διενεργούνται περιοδικοί και έκτακτοι έλεγχοι. Κρίνω ότι η κατηγορούσα αρχή δεν προσκόμισε οποιαδήποτε μαρτυρία για να αποδείξει κατά πόσο το επίδικο σκυβαλοφόρο ανήκει σε αυτή την κατηγορία εξοπλισμού και συνακόλουθα η 1η κατηγορούμενη αθωώνεται στην 7η κατηγορία. Λόγω των πιο πάνω η 1η κατηγορούμενη κρίνεται ένοχη στις κατηγορίες 1 έως 6 και αθωώνεται στην 7η κατηγορία. Έχοντας κρίνει την 1η κατηγορούμενη ένοχη στις ως άνω κατηγορίες και έχοντας υπόψη μου ότι τα ως άνω αδικήματα διαπράχθηκαν από νομικό πρόσωπο κρίνω ομοίως τη 2η κατηγορούμενη - διευθύντρια της 1ης κατηγορούμενης ένοχη στις κατηγορίες 8 έως 13 και τον 3ο κατηγορούμενο - γραμματέα της ένοχο στις κατηγορίες 15 έως 20 σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 53

(6)του Ν.89(Ι)/1996. Τέλος, η 2η κατηγορούμενη αθωώνεται στη 14η κατηγορία και ο 3ος κατηγορούμενος στην 21η κατηγορία. (Υπ.) ............. Γιώργος Χρ. Φούλιας Επαρχιακός Δικαστής Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο