Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α ν. ΚΥΡΙΑΚΟΥ, Αρ. Υπόθεσης: 10822/2021, 30/9/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEF:2021:10 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟΥ: Μ. Αμπίζας, Π.Ε.Δ. Γ. Πετάση-Κορφιώτη, Α.Ε.Δ. Μ. Παπαϊωάννου, A.Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 10822/2021 Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α v. XXXXX ΚΥΡΙΑΚΟΥ Κατηγορουμένου ------------------------- Ημερομηνία: 30 Σεπτεμβρίου 2021 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κ. Μ. Κουτσόφτας Για τον Κατηγορούμενο : κ. Σ. Σαββίδης Κατηγορούμενος παρών ------------------------- Π Ο Ι Ν Η Κατόπιν δικής του παραδοχής, ο κατηγορούμενος βρέθηκε ένοχος του αδικήματος του Εμπρησμού, κατά παράβαση του άρθρου 315(α) του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.
- Συγκεκριμένα, ο κατηγορούμενος παραδέχθηκε ότι την 25.5.2021, στη Λευκωσία εσκεμμένα και παράνομα έθεσε φωτιά στο κτίριο του Υπουργείου Υγείας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τα γεγονότα τα οποία συνθέτουν την υπόθεση και τα οποία είναι αποδεκτά από την υπεράσπιση, έχουν συνοψιστεί εις το ότι την 25.5.2021 και ώρα 23:00, λήφθηκε μήνυμα από το Κέντρο Ελέγχου Μηνυμάτων Λευκωσίας, ότι στην είσοδο του Υπουργείου Υγείας, στην οδό Προδρόμου 1, υπήρχε φωτιά. Στο μέρος μετέβηκε ο Αστ.XXXXX Κ. Κωνσταντίνου του ΚΕΜ Λευκωσίας ο οποίος κατέσβησε τη φωτιά πριν από την άφιξη των μελών της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και του ΤΑΕ Λευκωσίας, οι οποίοι διενήργησαν επιτόπιες εξετάσεις. Στο μέρος επίσης προσήλθε και ο Α/Αστ. XXXXX Π. Μόδεστου ο οποίος έλαβε αριθμό φωτογραφιών και παρέλαβε αριθμό τεκμηρίων. Από τη φωτιά, προκλήθηκαν ζημιές στην υάλινη συρόμενη είσοδο του Υπουργείου και στον περιβάλλοντα χώρο της εισόδου. Στο κτίριο υπάρχει εγκατεστημένο κλειστό κύκλωμα παρακολούθησης. Την 26.5.2021 διενεργήθηκαν εκ νέου εξετάσεις στη σκηνή από μέλη του ΤΑΕ Λευκωσίας, του κλάδου πυροτεχνουργών, καθώς και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Από τις εξετάσεις διαπιστώθηκε ότι ο δράστης τοποθέτησε αυτοσχέδιο εμπρηστικό αντικείμενο στο κεραμικό δάπεδο που εφάπτεται με την υάλινη συρόμενη κύρια είσοδο του Υπουργείου. Το εν λόγω αντικείμενο αποτελείτο από γκαζάκι μάρκας CAMPER GAΖ και δοχείο με εύφλεκτη ύλη, τα οποία βρίσκονταν τοποθετημένα σε τσάντα. Η σκηνή φωτογραφήθηκε εκ νέου από τον Λοχ. XXXXX Ε. Σολέα και παραλήφθηκαν τεκμήρια τα οποία στάλθηκαν για επιστημονικές εξετάσεις. Παραλήφθηκαν επίσης κλειστά κυκλώματα, τόσο από το Υπουργείο, όσο και από διάφορα υποστατικά που βρίσκονται σε παρακείμενες οδούς. Από επιθεώρηση που έγινε στα εν λόγω κλειστά κυκλώματα διαπιστώθηκε ότι ο δράστης μετέβη στην περιοχή του Υπουργείου με συγκεκριμένο όχημα, άσπρου χρώματος, τύπου station wagon, προσέγγισε τη σκηνή του εμπρησμού πεζός και αφού τοποθέτησε και πυροδότησε τον εκρηκτικό μηχανισμό, έφυγε τρέχοντας χωρίς την τσάντα τύπου backpack που κρατούσε προηγουμένως και επιβιβάστηκε στο όχημα του, ακολουθώντας συγκεκριμένη πορεία. Ακολούθησαν εξετάσεις ως προς τον καθορισμό της μάρκας του οχήματος και έρευνα στο μηχανογραφημένο σύστημα της Αστυνομίας. Μετά από εντοπισμό και επιθεώρηση αριθμού οχημάτων της συγκεκριμένης μάρκας Honda Partner οι ανακριτές εντόπισαν το όχημα με αρ. εγγραφής XXXXX30 που έφερε όλα τα χαρακτηριστικά του ενεχόμενου οχήματος και ήταν ιδιοκτησίας του κατηγορούμενου. Την 14.6.2021 εκδόθηκε Δικαστικό Ένταλμα Σύλληψης του κατηγορούμενου και Ένταλμα Έρευνας για την οικία και το όχημα του. Την ίδια μέρα μετά από συντονισμένη επιχείρηση μέλη του ΤΑΕ μετέβηκαν στην οικία του κατηγορουμένου, όπου, στις 11:58, αυτός συνελήφθηκε και απάντησε «Εν είχα πρόθεση να βλάψω κανένα». Κατά τη σύλληψη και μέχρι την αποπεράτωση της έρευνας στην κατοικία του, ο κατηγορούμενος σε δηλώσεις του, τις οποίες υπέγραψε σε ημερολόγιο ενεργείας, θέτει τον εαυτό του στη σκηνή και παραδέχεται τη διάπραξη του αδικήματος και το κίνητρο του ότι, δηλαδή, είχε νιώσει απελπισία και ένταση. Κατά την έρευνα στην οικία του κατηγορουμένου, εντοπίστηκαν και παραλήφθηκαν 8 εργοστασιακά γκαζάκια βουτανίου 190 γραμμαρίων μάρκας CAMBER GAZ, όμοια με αυτό που χρησιμοποιήθηκε για τη διάπραξη του αδικήματος. Ο κατηγορούμενος έδωσε θεληματική κατάθεση στην οποία, μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι διέπραξε το εν λόγω αδίκημα, θέλοντας να περάσει ένα μήνυμα με έμπρακτο τρόπο ως προς την αγανάκτηση, τόσο του ιδίου, αλλά και γενικότερα όλου του κόσμου, σε ότι αφορά την παρούσα κατάσταση με τον κορωνοϊό. Από τη φωτιά προκλήθηκαν ζημιές στην υάλινη συρόμενη είσοδο του Υπουργείου Υγείας και στον περιβάλλοντα χώρο της εισόδου, ύψους περίπου €6.
- Ο κατηγορούμενος δεν βαρύνεται με προηγούμενες καταδίκες. Αναφορικά με τον κατηγορούμενο έχει ετοιμαστεί έκθεση του Γραφείου Ευημερίας, ημερομηνίας 22.7.2021, το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε ο συνήγορος του. Όπως έχει νομολογηθεί, η έκθεση του Γραφείου Ευημερίας αποτελεί ένα εργαλείο το οποίο προσφέρει στο Δικαστήριο τη δυνατότητα αποκρυστάλλωσης της οικογενειακής αλλά και της ατομικής προσωπικότητας κάθε κατηγορούμενου (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Πεγειώτη
(2001)2 Α.Α.Δ. 617). Σύμφωνα με την έκθεση του Γραφείου Ευημερίας, o κατηγορούμενος είναι ηλικίας 32 ετών και διαμένει μόνος του. Οι γονείς του είναι διαζευγμένοι. Από το γάμο των γονιών του έχει μία μεγαλύτερη αδελφή. Έχει, επίσης, τρία μικρότερα ετεροθαλή αδέλφια, δύο από άλλο γάμο που τέλεσε ο πατέρας του και ένα από άλλο γάμο της μητέρας του. Με τον πατέρα του δεν διατηρεί επικοινωνία, ενώ και οι σχέσεις με τη μητέρα του έχουν διαταραχθεί λόγω κάποιων επαναστατικών αντιλήψεων του με τις οποίες δεν συμφωνούν τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Από παιδική ηλικία, σύμφωνα με τον ίδιο, ο κατηγορούμενος βίωνε έντονα το αίσθημα της μοναξιάς το οποίο τον έκανε να ξεσπά το θυμό του σε αντικείμενα, ούτως ώστε να μην εκδηλώνει επιθετικότητα σε ανθρώπους. Τα θέματα ψυχικής υγείας που παρουσιάζει αυτό το διάστημα τα αντιμετωπίζει μιλώντας με τον πνευματικό του. Τον τελευταίο χρόνο διατηρεί δεσμό με γυναίκα ηλικίας 36 ετών η οποία εργάζεται ως τηλεφωνήτρια. Παρόλο που μεταξύ τους υπάρχει αλληλοϋποστήριξη, ως ανέφερε ο κατηγορούμενος, δεν αισθάνεται πως βρήκε τον άνθρωπο του και δεν φαίνεται να βλέπει τον συγκεκριμένο δεσμό σοβαρά. Ο κατηγορούμενος αποφοίτησε το 2007 από το Λύκειο και πήρε απαλλαγή από τα στρατιωτικά του καθήκοντα λόγω XXXXX. Το 2012 απέκτησε πτυχίο «XXXXX» από Πανεπιστήμιο της Αγγλίας. Στο παρελθόν εργοδοτήθηκε σε διάφορες δουλειές, όμως με την έναρξη της πανδημίας σταμάτησε να εργάζεται λόγω της κατάστασης της υγείας του. Για να εξασφαλίσει κάποιο εισόδημα έπαιζε κιθάρα σε πλατείες ή αναλάμβανε ευκαιριακές εργασίες. Οι βασικές του ανάγκες καλύπτονται κυρίως από τη μητέρα του, ηλικίας 55 ετών, η οποία εργάζεται ως XXXXX. Ο κατηγορούμενος παρουσιάζει εκ γενετής το σύνδρομο της XXXXX (σύνδρομο XXXXX) η οποία τον εντάσσει στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού. Σύμφωνα με Ιατρική Βεβαίωση που επισυνάπτεται στην έκθεση, ο κατηγορούμενος παρουσιάζει το συγκεκριμένο σύνδρομο το οποίο χαρακτηρίζεται από XXXXX, XXXXX και XXXXX. Λόγω αυτών, συνιστάται να λαμβάνει προληπτική αντιβιοτική αγωγή, εισπνεόμενα φάρμακα και, όπου κρίνεται αναγκαίο, φυσιοθεραπεία. Όπως σημειώνεται στην έκθεση, ο κατηγορούμενος δεν ακολουθεί την απαιτούμενη φαρμακευτική αγωγή, αντιμετωπίζοντας το πρόβλημα με υγιεινό τρόπο ζωής και διατροφής. Αγορεύοντας για μετριασμό της ποινής, ο κ. Σαββίδης αφού αναγνώρισε το απαράδεκτο και καταδικαστέο της πράξης του κατηγορούμενου, εισηγήθηκε ότι στη διάπραξη του αδικήματος συνέβαλε η κακή ψυχολογική του κατάσταση. Συγκεκριμένα, ο συνήγορος προέβαλε ότι λόγω του προβλήματος υγείας που ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει, κατά τον υπό κρίση χρόνο βρισκόταν σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση και ήταν επιρρεπής σε στιγμιαία λάθη. Επικαλέστηκε, περαιτέρω, τα έντονα ξεσπάσματα θυμού του κατηγορούμενου από νεαρή ηλικία, καθώς και την παροξυσμική αγανάκτηση και αντίδραση του τα οποία απέδωσε στην κατάσταση της υγείας του. Υπέδειξε επίσης την κακή οικονομική κατάσταση του κατηγορούμενου, ο οποίος είναι άνεργος αφού η κατάσταση της υγείας του δεν του επιτρέπει, λόγω της πανδημίας, να εργαστεί και ως εκ τούτου στηρίζεται οικονομικά από την μητέρα του. Όλα τα πιο πάνω οδήγησαν τον κατηγορούμενο στη διάπραξη του αδικήματος που, ως χαρακτηρίστηκε από τον κ. Σαββίδη, επρόκειτο για πράξη αγανάκτησης και δυσανασχέτησης. Ήταν η θέση του κ. Σαββίδη ότι η πρόθεση του κατηγορούμενου δεν ήταν η καταστροφή περιουσίας αλλά η ικανοποίηση ενός συμβολικού σκοπού, καθότι ένιωθε μεγάλο θυμό και αδικία για τα μέτρα που ανακοίνωσε το Υπουργείο Υγείας σε σχέση με τον κορωνοϊό, τα οποία θεώρησε ότι θα είχαν τεράστιο αντίκτυπο για τον ίδιο και γενικότερα την κοινωνία. Συναφώς, ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος υποστηρίζεται πλέον ψυχολογικά από τον πνευματικό του, στον οποίο έχει ομολογήσει την ειλικρινή μετάνοια του. Στα πλαίσια της αγόρευσης του ο κ. Σαββίδης περαιτέρω κάλεσε το Δικαστήριο να συνυπολογίσει προς όφελος του κατηγορούμενου την άμεση παραδοχή του, η οποία δεικνύει την έμπρακτη μεταμέλεια του, την απολογία του, το νεαρό της ηλικίας του καθώς και το λευκό του ποινικό μητρώο. Πρόσθεσε πως επρόκειτο για ένα μεμονωμένο περιστατικό, από το οποίο δεν προκλήθηκαν παρά μόνο υλικές ζημιές αξίας €6.000. Συνεπεία του περιστατικού αυτού έχουν διαταραχθεί οι σχέσεις του κατηγορούμενου με την οικογένεια του. Περαιτέρω, ο συνήγορος εξέφρασε την ετοιμότητα του πελάτη του, όπως ως ένδειξη της μεταμέλειας του, προβεί σε αποζημίωση της Κυπριακής Δημοκρατίας για τη ζημιά που προκλήθηκε. Έτσι, δηλώθηκε όπως, με τη συγκατάθεση της μητέρας του κατηγορούμενου (Τεκμήριο Χ4), από το ποσό των €15.000, το οποίο είχε καταβληθεί από αυτήν για σκοπούς εξασφάλισης της παρουσίας του στο Δικαστήριο, αποκοπεί ποσό €6.000 και χρησιμοποιηθεί προς αποζημίωση της προκληθείσας ζημιάς. Καταληκτικά, ο κ. Σαββίδης εισηγήθηκε ότι τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου είναι τέτοια ώστε να δικαιολογείται η άσκηση της διακριτικής του εξουσίας υπέρ της αναστολής εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης που ενδεχομένως να επιβληθεί στον κατηγορούμενο, τονίζοντας ότι η επιβολή ποινής στέρησης της ελευθερίας θα ήταν καταστροφική για την ψυχολογία του και την οικοδόμηση του μέλλοντος του. Αναμφίβολα το αδίκημα που ο κατηγορούμενος παραδέχτηκε ότι διέπραξε είναι ιδιαίτερα σοβαρό. Ενδεικτική της σοβαρότητας του είναι καταρχήν η προβλεπόμενη στο Νόμο ποινή. Το ύψος της ποινής που προβλέπεται στο Νόμο, ως η μέγιστη ποινή για κάθε αδίκημα, αποτελεί ένδειξη της σοβαρότητας του και παράγοντα που το Δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής (βλ. μεταξύ άλλων Βραχίμης v. Αστυνομίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 527, Λεβέντης v. Αστυνομίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 632 και Διευθυντής Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας v. Χρυσοστόμου κ.α.
(2002)2 Α.Α.Δ. 575). Συγκεκριμένα, το αδίκημα του εμπρησμού επισύρει, στην περίπτωση που αφορά σε κτίριο ή οικοδομή, με βάση το άρθρο 315(α) του Κεφ.154, ποινή φυλάκισης μέχρι δεκατέσσερα έτη. Το αδίκημα του εμπρησμού είναι από τη φύση του σοβαρό λόγω των εγγενών κινδύνων και των ολέθριων συνεπειών που δυνατό να προκύψουν, τόσο σε περιουσίες, όσο και για τη ζωή ακόμα, ανυποψίαστων πολιτών. Πρόκειται για αδίκημα το οποίο όχι μόνο επηρεάζει το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα του ατόμου για απόλαυση της περιουσίας του, αλλά παράλληλα ενέχει μεγάλο κίνδυνο να υπάρξουν ανθρώπινα θύματα μέσα από τέτοια περιστατικά. Όπως έχει υποδειχθεί στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας v. Αναστασίου
(2005)2 Α.Α.Δ. 125, το κοινό πρέπει να προστατευθεί από τέτοια εγκλήματα που προκαλούν ζημιά όχι μόνο στα θύματα τους, αλλά δημιουργούν στους πολίτες αίσθημα ανασφάλειας και φόβο για επικράτηση της παρανομίας. Τονίστηκε περαιτέρω ότι «δεν μπορεί τέτοιου είδους εγκλήματα να οργιάζουν και να μένουν ατιμώρητα». Τα όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Αναστασίου (αμέσως πιο πάνω) επαναλήφθηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο στην πρόσφατη απόφαση ημερομηνίας 25.2.2021 στην Ποινική Έφεση 2/19, Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας. Η σοβαρότητα του εν λόγω αδικήματος έγκειται επιπλέον στην ανησυχητικά διαχρονική έξαρση που η διάπραξη του παρουσιάζει προς επίτευξη των παρανόμων στόχων του παραβάτη, πράγμα που αποτέλεσε αντικείμενο σχολιασμού σε διάφορες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στην υπόθεση Μελανίτης v. Κυπριακής Δημοκρατίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 309 υποδείχθηκε, μεταξύ άλλων, ότι η έξαρση που παρατηρείται στη διάπραξη τέτοιων αδικημάτων επιβάλλει στα Δικαστήρια την υποχρέωση επιβολής αποτρεπτικών ποινών σε μια προσπάθεια περιορισμού της εγκληματικής δράσης των παρανόμων και για την προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών. Χαρακτηριστικό είναι επίσης το πιο κάτω απόσπασμα από την υπόθεση Gaprindashvili v. Δημοκρατίας
(2013)2 Α.Α.Δ. 424, το οποίο ομιλεί από μόνο του: «Όπως πολύ σωστά παρατηρεί και το Κακουργιοδικείο στην απόφαση του, διαχρονικά παρατηρείται έξαρση στην διάπραξη της μορφής αυτής αδικημάτων.Συνακόλουθα των πιο πάνω είναι ότι η επιβολή αποτρεπτικών ποινών καθίσταται αναγκαία, ώστε ν' ανακοπεί η έξαρση των εγκληματικών ενεργειών της φύσεως αυτής. Είναι κοινωνικά επιβεβλημένη η προσπάθεια αυτή των δικαστηρίων για αποτροπή μέσω της ποινής που αυτά επιβάλλουν. Πάντοτε βέβαια υπό την προϋπόθεση ότι κάθε υπόθεση κρίνεται στα δικά της ιδιαίτερα περιστατικά και ανάλογα με αυτά θα πρέπει να είναι και η ποινή.» Η σκληρή αυτή πραγματικότητα επιτάσσει την επιβολή αποτρεπτικών ποινών και καθιστά την αυστηρή μεταχείριση των παραβατών επιτακτική. Η αποτροπή έχει δύο παραμέτρους, την αποτροπή του ιδίου του παραβάτη από την επανάληψη του εγκλήματος στο μέλλον και την αποτροπή τρίτων από την διάπραξη όμοιων ή παρόμοιων εγκλημάτων. Στη δεύτερη περίπτωση, η αποτροπή έχει δύο συνισταμένες. Πρώτον, την αποτροπή που είναι συνυφασμένη με τη σοβαρότητα του εγκλήματος και δεύτερο την αποτροπή ως μέσου για την καταστολή εγκλημάτων που βρίσκονται σε έξαρση (βλ. Πισκόπου ν. Δημοκρατίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 342). Θεώρηση της νομολογίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου υποδεικνύει ότι για τέτοιου είδους αδικήματα συνήθως επιβάλλονται ποινές φυλάκισης. Θα αναφερθούμε αμέσως πιο κάτω σε σχετική επί του θέματος νομολογία και τούτο προς το σκοπό της, όσο το δυνατόν, κοινής προσέγγισης στην αντιμετώπιση των παραβατών. Και τούτο χωρίς, διόλου, να μας διαφεύγει ότι οι προηγούμενες αποφάσεις αναφορικά με τις επιβληθείσες ποινές είναι ενδεικτικές του μέτρου τιμωρίας για συγκεκριμένα αδικήματα και δεν έχουν το δεσμευτικό χαρακτήρα που ενέχει ο καθορισμός αρχών δικαίου, αφού η ποινή που επιβάλλεται σε κάθε κατηγορούμενο είναι αλληλένδετη με τις ιδιαιτερότητες των γεγονότων της κάθε υπόθεσης και με τις ιδιαιτερότητες των συνθηκών του κάθε παραβάτη (βλ. Cotorcenau κ.ά. ν. Αστυνομίας, Ποινικές Εφέσεις αρ. 84/2020 και 87/2020, απόφαση ημερομηνίας 17.2.2021, Fowokan v. Δημοκρατίας
(2014)2 Α.Α.Δ. 36 και Σάμπη ν. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 100). Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Ανδρέα Ευαγγέλου
(2001)2 Α.Α.Δ. 678 ο κατηγορούμενος, ηλικίας 56 ετών, με λευκό ποινικό μητρώο, παραδέχθηκε την κατηγορία του εμπρησμού κατά παράβαση του άρθρου 315(α) του Κεφ.
- Σύμφωνα με τα γεγονότα, υπήρχε προσχεδιασμός του εγκλήματος με κίνητρο την είσπραξη από την ασφάλεια για επίλυση σοβαρών οικονομικών προβλημάτων. Η επιβολή 20μηνης φυλάκισης με τριετή αναστολή από το πρωτόδικο Δικαστήριο κρίθηκε έκδηλα ανεπαρκής και αντικαταστάθηκε κατ' έφεση με ποινή άμεσης φυλάκισης 3 ετών. Στην υπόθεση Μελανίτης ν. Δημοκρατίας (πιο πάνω) όπου ο κατηγορούμενος ήταν νεαρής ηλικίας, βρισκόταν σε κατάσταση μέθης και υπό συναισθηματική φόρτιση διέπραξε το αδίκημα του εμπρησμού κατά παράβαση του άρθρου 315(α) του Κεφ.
- Βαρύνετο με τρεις προηγούμενες καταδίκες, οι δύο από τις οποίες αφορούσαν διαρρήξεις και κλοπές και η τρίτη αφορούσε κλοπή και κακόβουλη ζημιά. Η επιβολή ποινής φυλάκισης 2½ ετών από το πρωτόδικο Δικαστήριο επικυρώθηκε κατ' έφεση. Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Χριστάκη Αναστασίου (πιο πάνω), ο κατηγορούμενος, αντιμετώπιζε κατηγορίες εμπρησμού, κατά παράβαση των άρθρων 315(α) και 20 του Κεφ. 154, εμπρησμού, κατά παράβαση των άρθρων 315 και 316(β) του Κεφ. 154 και πρόκλησης κακόβουλης ζημιάς σε περιουσία, κατά παράβαση του άρθρου 324
(1)του Κεφ.
- Ήταν χρήστης ναρκωτικών και αντιμετώπιζε ψυχολογικά προβλήματα και μαζί με τον εγκέφαλο της παρανομίας, σχεδίασαν με τέτοιο τρόπο τον εμπρησμό ώστε να επέλθει γενική καταστροφή σε εργοστάσιο επίπλωσης, προκαλώντας ζημιά ύψους Λ.Κ.1.390.
- Η επιβολή ποινής φυλάκισης 3 ετών κρίθηκε έκδηλα ανεπαρκής και αυξήθηκε κατ' έφεση σε 5ετή φυλάκιση. Στην υπόθεση Gaprindashvili v. Δημοκρατίας (πιο πάνω), ποινή φυλάκισης 7 ετών που επιβλήθηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο σε άτομο που αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας, επίσης επικυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο. Τέλος, στην πρόσφατη απόφαση Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας (πιο πάνω), επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 6 ετών που είχε επιβληθεί στον εφεσείοντα για το ότι εσκεμμένα και παράνομα έθεσε φωτιά σε πλυντήριο αυτοκινήτων. Ο εφεσείοντας προέβη στον εμπρησμό μαζί με άλλο άτομο, με τη χρήση βενζίνης, κατόπιν υποκίνησης τρίτου προσώπου για ασήμαντο λόγο και έναντι αμοιβής €
- Στο υποστατικό προκλήθηκαν ζημιές ύψους €88.
- Στην επιβολή ποινής είχαν ληφθεί υπόψη και άλλες εκκρεμούσες υποθέσεις τις οποίες παραδέχθηκε ο κατηγορούμενος και αφορούσαν διαρρήξεις, κλοπές, κλεπταποδοχή, επίθεση εναντίον οργάνου της τάξης, μεταφορά κυνηγετικού όπλου και κατοχή μικρής ποσότητας κάνναβης. Έχοντας επισημάνει τη σοβαρότητα του αδικήματος η οποία προβάλλει από τη φύση του και τη νομολογία, καθώς και την αναγκαιότητα επιβολής αυστηρών ποινών, το Δικαστήριο οφείλει να επιτελέσει και ένα άλλο σοβαρό και ουσιαστικό καθήκον εξατομικεύοντας την ποινή σε συνάρτηση πάντοτε με το πρόσωπο του δράστη και το σύνολο των συνθηκών διάπραξης των αδικημάτων. Σε κάθε περίπτωση, όμως, δεν πρέπει να εξουδετερώνεται το στοιχείο της αποτροπής (βλ. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Στυλιανού
(2001)2 Α.Α.Δ. 55). Η υποχρέωση για εξατομίκευση της ποινής δεν ατονεί έστω και αν επιβάλλεται να προσδοθεί αποτρεπτικός χαρακτήρας στην ποινή, χωρίς η εξατομίκευση να οδηγεί στην εξουδετέρωση του στοιχείου αυτού ως επιβάλλεται από την φύση και τα περιστατικά του αδικήματος. Σε αυτό το πλαίσιο είναι που λαμβάνονται υπόψη οι προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις ενός κατηγορουμένου. Με δεδομένη πάντοτε τη σοβαρότητα του αδικήματος και την ανάγκη για αυστηρή αντιμετώπιση ως καταγράφεται πιο πάνω, εξετάζουμε τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης καθώς επίσης τις συνθήκες που περιβάλλουν τη διάπραξη του αδικήματος. Στο πλαίσιο αυτό παρατηρούμε ότι η ενέργεια του κατηγορούμενου να θέσει φωτιά σε δημόσιο κτίριο, προκειμένου να εκφράσει τη δυσαρέσκεια του ίδιου και άλλων σε ότι αφορά την κατάσταση σε σχέση με τον κορωνοϊό και τα κατά καιρούς επιβαλλόμενα μέτρα, κρίνεται παντελώς απαράδεκτη και αδικαιολόγητη. Τέτοιες αποτρόπαιες πράξεις, ακόμη και αν εντάσσονται στο επίπεδο της επιπολαιότητας, όχι μόνο στερούνται ερείσματος συμβολισμού, αλλά αντίθετα υπονομεύουν την έννομη τάξη, οδηγούν σε αναρχία και δημιουργούν ανασφάλεια στους νομιμόφρονες πολίτες μίας ευνομούμενης δημοκρατικής κοινωνίας. Σε ένα κράτος δικαίου, τέτοιου είδους συμπεριφορές δεν μπορούν να γίνουν ανεκτές και καθιστούν ακόμη εντονότερη την ανάγκη επιβολής αποτρεπτικής ποινής. Με αναφορά δε στην παρούσα υπόθεση, δεν μπορεί να μείνει απαρατήρητο το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος ενήργησε με προσχεδιασμό και, αφού έθεσε σε εφαρμογή το σχέδιο του, αποχώρησε αδιαφορώντας για το τι θα επακολουθούσε σε ό,τι αφορά την έκταση των ζημιών ή τυχόν τραυματισμό άλλων προσώπων. Η συγκεκριμένη συμπεριφορά δεν συνάδει με την αναφορά του κατηγορούμενου κατά τη σύλληψή του ότι δεν είχε πρόθεση να βλάψει κανέναν. Είναι ευτύχημα που τελικά προκλήθηκαν περιορισμένης έκτασης υλικές ζημιές και δεν κινδύνευσε οποιονδήποτε πρόσωπο. Δεν παραγνωρίζουμε, βέβαια, τα όσα υποστήριξε ο κ. Σαββίδης και δεν αμφισβητήθηκαν από την Κατηγορούσα Αρχή, επί τω ότι ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει, ως απόρροια της ασθένειας του, πέραν των ιατρικών προβλημάτων, ψυχολογικά προβλήματα τα οποία, ενδεχομένως, συνέβαλαν σε μικρό ή μεγάλο βαθμό στη διάπραξη του αδικήματος. Τα εν λόγω προβλήματα υγείας θα τα συνεκτιμήσουμε, στον επιτρεπτό βαθμό, κατά την επιμέτρηση της ποινής. Προς όφελος του κατηγορούμενου για σκοπούς μετριασμού της ποινής στην παρούσα υπόθεση λαμβάνουμε, επίσης, υπόψη τη συνεργασία του με την Αστυνομία καθώς και την άμεση παραδοχή του τόσο στην Αστυνομία όσο και στο Δικαστήριο, αφενός ως έμπρακτη μεταμέλεια του και, αφετέρου, ως ευπρόσδεκτη ενέργεια σε κάθε περίπτωση. Ως εξηγήθηκε, άλλωστε, στην υπόθεση Χαρτούμπαλλος ν. Δημοκρατίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 28, η παραδοχή πρέπει να αμείβεται με σχετική έκπτωση στην ποινή, αφού μια τέτοια εξέλιξη οδηγεί στο να μην σπαταλάται πολύτιμος δικαστικός χρόνος. Προς όφελος του κατηγορούμενου θα προσμετρήσουμε επίσης την πρόθεση του για αποκατάσταση των ζημιών που έχει προκαλέσει η πράξη του. Η επανόρθωση της ζημιάς αποτελεί πάντοτε ελαφρυντικό παράγοντα που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής, παρόλο που η επανόρθωση αυτή δεν μειώνει τη βαρύτητα του αδικήματος. Η επανόρθωση περιέχει το στοιχείο της μετάνοιας και επενεργεί προς όφελος της πολιτείας και των θυμάτων του αδικήματος. Ο δράστης δεικνύει, έτσι, έμπρακτα και όχι απλώς λεκτικά, τη μεταμέλεια του. Η αποζημίωση του θύματος συνηγορεί υπέρ ηπιότερης τιμωρίας. Δεν αποκτά όμως κυριαρχική σημασία στην επιβολή ποινής, ιδιαίτερα όταν πρόκειται περί σοβαρών αδικημάτων (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Ματθαίου άλλως «Μαλέκκου»
(2003)2 ΑΑΔ 50). Λαμβάνουμε, τέλος, υπόψη τις προσωπικές, οικογενειακές και οικονομικές του περιστάσεις, όπως αυτές εκτέθηκαν από τον συνήγορο Υπεράσπισης και προκύπτουν από την Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας. Συνεκτιμώντας και σταθμίζοντας όλα όσα εκτίθενται πιο πάνω, περιλαμβανομένων των δεδομένων που αφορούν την παρούσα υπόθεση και ιδιαίτερα τα γεγονότα που περιβάλλουν τη διάπραξη αλλά και τη φύση και τη σοβαρότητα του αδικήματος και την αναγκαιότητα επιβολής αποτρεπτικής ποινής, χωρίς ωστόσο, να παραγνωρίζονται οι προαναφερόμενοι ελαφρυντικοί παράγοντες, κρίνουμε ότι η αρμόζουσα ποινή είναι αυτή της φυλάκισης. Επιβάλλουμε, συνακόλουθα, στον κατηγορούμενο στην κατηγορία που του προσάπτεται ποινή φυλάκισης 3 ετών. Εκδίδεται διάταγμα αποζημίωσης €6.000 προς όφελος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ως εκ της ολοκλήρωσης της υπόθεσης, το ποσό το οποίο είχε κατατεθεί, σε μετρητά, ως εγγύηση για την παρουσία του κατηγορούμενου στο Δικαστήριο, να επιστραφεί στο νόμιμο δικαιούχο, αφαιρουμένου του ποσού των €6.000.- το οποίο να διατεθεί προς ικανοποίηση του ως άνω διατάγματος αποζημίωσης, ως αποτέλεσμα των όσων αναφέρονται στο Τεκμήριο Χ4 και αναφέρθηκαν, επίσης, εκ μέρους του κατηγορούμενου. Με δεδομένη την επιβολή ποινής φυλάκισης στον κατηγορούμενο, θα προχωρήσουμε να εξετάσουμε την εισήγηση του συνηγόρου Υπεράσπισης για αναστολή εκτέλεσης της ποινής. Όπως είναι νομολογημένο (βλ. ενδεικτικά Καούσλιεβ ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση αρ. 237/2018, ημερομηνίας 11.12.2018, Σώζου ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση αρ. 12/2016, ημερομηνίας 29.3.2016 και Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας
(2009)2 Α.Α.Δ. 583), η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου για αναστολή της ποινής έχει διευρυνθεί, δυνάμει του Ν.186(Ι)/2003, ώστε να μπορεί να αποφασίζεται, εφόσον δικαιολογείται στη βάση του συνόλου των περιστάσεων της υπόθεσης και των προσωπικών περιστάσεων του κατηγορούμενου. Με βασικό, πάντοτε, το ερώτημα κατά πόσον, ισοζυγίζοντας το σύνολο των περιστάσεων, θα μπορούσε ή θα έπρεπε οι παράγοντες αυτοί να επενεργήσουν κατά τρόπο ο οποίος δικαιολογεί την απόδοση στον κατηγορούμενο δεύτερης ευκαιρίας. Καθοδηγούμενοι από τις αρχές που έχει θέσει η νομολογία, εξετάζουμε τόσο τις συνθήκες διάπραξης του αδικήματος όσο και τις προσωπικές περιστάσεις του κατηγορούμενου. Χωρίς διόλου να παραγνωρίζουμε τη σοβαρότητα του αδικήματος και την ανάγκη επιβολής αποτρεπτικών ποινών, έτσι ώστε τέτοιες συμπεριφορές να εκλείψουν, κρίνουμε ότι δικαιολογείται η άσκηση της διακριτικής μας ευχέρειας υπέρ της αναστολής της εκτέλεσης της ποινής που έχει επιβληθεί. Στο πλαίσιο αυτό έχουμε λάβει υπόψη μας τη μεμονωμένη φύση της αξιόποινης πράξης του, την έκταση των ζημιών οι οποίες και θα τύχουν αποζημίωσης, το λευκό του ποινικό μητρώο και το ότι ήδη αναζήτησε βοήθεια προς αποτροπή τέτοιας συμπεριφοράς στο μέλλον. Κρίνουμε, επίσης, ότι η παραδοχή και η μεταμέλεια του, σε συνάρτηση με τα πιο πάνω δημιουργούν την εύλογη προσδοκία ότι η χρήση του μέτρου της αναστολής θα επενεργήσει προς την κατεύθυνση της αναθεώρησης της στάσης του στη ζωή και αποφυγής παραβατικής ή αντικοινωνικής συμπεριφοράς. Αποφασίζουμε, λοιπόν, να δώσουμε στον κατηγορούμενο μια δεύτερη ευκαιρία ώστε να αποδείξει και έμπρακτα τη μεταμέλεια του μένοντας μακριά από αξιόποινες πράξεις. Ως εκ τούτου, η εκτέλεση της ποινής φυλάκισης που επιβλήθηκε στον κατηγορούμενο αναστέλλεται για περίοδο τριών ετών από σήμερα. (Υπ.) ................ Μ. Αμπίζας, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ................. Γ. Πετάση ‑ Κορφιώτη, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ................. Μ. Παπαϊωάννου, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΠ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο