ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ ν. ΞΕΝΗ, Αρ. Υπόθεσης:1097/2016, 13/5/2021

(1)του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, ως τροποποιήθηκε. Ως προκύπτει από τις λεπτομέρειες αδικήματος, η Κατηγορούμενη αντιμετώπιζε την πιο πάνω κατηγορία ως ο εκδότης μίας επιταγής του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Αμμοχώστου - Λάρνακας Λτδ, ύψους €13.365, που εκδόθηκε με δικαιούχο τον Παραπονούμενο κατά ή περί την 30/09/2015, η οποία όταν παρουσιάστηκε στην Τράπεζα κατά ή μετά την ημερομηνία που κατέστη πληρωτέα δεν εξοφλήθηκε λόγω έλλειψης διαθέσιμων κεφαλαίων του εκδότη της και επειδή ο λογαριασμός παγοποιήθηκε - ΚΑΠ και παρέμεινε απλήρωτη για περίοδο 15 ημερών από της εν λόγω παρουσιάσεως της. Στο στάδιο της έκθεσης γεγονότων, η συνήγορος του Παραπονούμενου, πέραν των πιο πάνω γεγονότων, ανέφερε πως, μέχρι σήμερα, δεν καταβλήθηκε οποιοδήποτε ποσό έναντι του χρέους της πιο πάνω επιταγής. Ανέφερε επίσης ότι, εξ όσων γνωρίζει, η Κατηγορούμενη εξέτισε ποινή φυλάκισης πριν από λίγους μήνες, χωρίς όμως να είχε στη διάθεσή της οποιαδήποτε στοιχεία προς υποστήριξη της θέσης αυτής, παρόλο που της ζητήθηκε από το Δικαστήριο να τα παρουσιάσει. Το Δικαστήριο αν και από τις 21/10/2020 ζήτησε επανειλημμένα την ετοιμασία έκθεσης του Γραφείου Ευημερίας σε σχέση με την Κατηγορούμενη, αυτή δεν εξασφαλίστηκε λόγω του ότι, σύμφωνα με επιστολές του Γραφείου Ευημερίας που βρίσκονται στο φάκελο του Δικαστηρίου, ημερομηνίας 23/11/2020 και 11/01/2021, η Κατηγορούμενη δεν ανταποκρίθηκε στις επανειλημμένες προσπάθειες που έγιναν για το σκοπό αυτό από το Γραφείο Ευημερίας. Ως εκ τούτου και δεδομένου ότι η Κατηγορούμενη εκπροσωπήθηκε στη διαδικασία από δικηγόρο της επιλογής της, ο οποίος, δήλωσε ότι μπορεί να παραθέσει τους μετριαστικούς παράγοντες που την αφορούν, το Δικαστήριο προχώρησε στη διαδικασία επιβολής ποινής χωρίς την έκθεση αυτή, ως είχε εξουσία να πράξει (βλ. Τηλέμαχος Τηλεμάχου ν. Αστυνομίας

(2000)ΑΑΔ 701). Ο συνήγορος της Κατηγορούμενης, αγορεύοντας για μετριασμό της ποινής, δεν αμφισβήτησε τα πιο πάνω γεγονότα, διαφώνησε όμως ως προς τη θέση που προβλήθηκε από πλευράς Παραπονούμενου ότι η Κατηγορούμενη δεν είναι λευκού ποινικού μητρώου, προβάλλοντας για το ζήτημα αυτό εκ διαμέτρου αντίθετη θέση. Περαιτέρω, εκτός από το λευκό ποινικό μητρώο της Κατηγορούμενης, αναφέρθηκε, για σκοπούς μετριασμού, στην παραδοχή της Κατηγορούμενης η οποία, ως υποστήριξε, επιδεικνύει και την έμπρακτη μεταμέλεια της, στις περιστάσεις κάτω από τις οποίες εκδόθηκε η επιταγή αλλά και στις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις της Κατηγορούμενης. Συγκεκριμένα, όσον αφορά τις περιστάσεις έκδοσης της επιταγής ανέφερε ότι η Κατηγορούμενη εξέδωσε την επιταγή έναντι οφειλών που είχε ο αδερφός της, για να τον βοηθήσει. Περαιτέρω, όσον αφορά τις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις της Κατηγορούμενης, ανέφερε ότι αυτή είναι ηλικίας 47 ετών, παντρεμένη με δύο ενήλικα τέκνα ηλικίας 23 και 21 ετών και ένα ανήλικο τέκνο, ηλικίας 16 ετών. Πρόσθεσε ότι τόσο η ίδια όσο και ο σύζυγός της δεν εργάζονται ούτε έχουν πλέον οποιοδήποτε εισόδημα και αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα ένεκα της απώλειας της ακίνητης ιδιοκτησίας της Κατηγορούμενης, από την οποία λάμβανε εισόδημα μέσω της ενοικίασης των εν λόγω ακινήτων. Αυτός είναι και ο λόγος που, όπως ανέφερε, η Κατηγορούμενη δεν προχώρησε στην εξόφληση του χρέους της πιο πάνω επιταγής, όπως έκανε με άλλες επιταγές (συνολικού ύψους πέραν των €400.000) που αφορούσαν μεγάλο αριθμό άλλων ποινικών υποθέσεων (102 στον αριθμό) που εκκρεμούσαν εναντίον της. Η εν λόγω προσπάθεια που κατέβαλε η Κατηγορούμενη για να εξοφλήσει όσο το δυνατόν περισσότερες ποινικές υποθέσεις που αντιμετώπιζε αποτελεί, κατά τον συνήγορό της, επιπρόσθετο μετριαστικό παράγοντα που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη. Τέλος, για σκοπούς μετριασμού, ανέφερε ότι η Κατηγορούμενη υποβλήθηκε σε επέμβαση στο πόδι της και λόγω αυτού του προβλήματος υγείας που αντιμετωπίζει έχει άδεια ασθενείας μέχρι τις 05/06/2021. Υπό αυτές τις περιστάσεις και εκφράζοντας την μεταμέλεια της Κατηγορούμενης για το αδίκημα που διέπραξε, κάλεσε το Δικαστήριο να την κρίνει με κάθε δυνατή επιείκεια κατά την επιβολή της αρμόζουσας ποινής προσθέτοντας ότι, στην περίπτωση που το Δικαστήριο προσανατολίζεται να επιβάλει ποινή στερητική της ελευθερίας, συντρέχουν οι προϋποθέσεις για αναστολή της ώστε να της δοθεί μια δεύτερη ευκαιρία. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το αδίκημα της έκδοσης επιταγής χωρίς αντίκρισμα είναι σοβαρό. Αυτό διαφαίνεται τόσο από το ανώτατο όριο ποινής που προβλέπεται στο Νόμο (ποινή φυλάκισης μέχρι 3 έτη ή χρηματική ποινή μέχρι €10.000 ή και με τις αυτές δύο αυτές ποινές) όσο και από το ότι το εν λόγω αδίκημα πλήττει καίρια σημαντικό έννομο αγαθό, αυτό της ασφάλειας και της εμπιστοσύνης των συναλλαγών, η προστασία των οποίων είναι πρωταρχικής σημασίας για τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς (βλ. Θεοχάρους & Υιός Λτδ ν. Χρίστου Ορφανίδη κ.α., ECLI:CY:AD:2016:B120, Ποιν. Εφέσεις 102/2014 και 115/2014, ημ. 25/2/2016). Υποσκάπτει την εμπιστοσύνη που θα πρέπει να υπάρχει στις εμπορικές σχέσεις και ιδιαίτερα στις συναλλαγές με την έκδοση επιταγών, στο πλαίσιο των οποίων όσοι συναλλάσσονται με επιταγές θα πρέπει να έχουν την απαραίτητη εμπιστοσύνη ότι οι επιταγές, όταν θα καταστούν πληρωτέες και θα παρουσιαστούν, θα τιμηθούν (βλ. Γρηγορίου ν. Φλωρεντίνου Ποιν. Έφεση 34/2019 ημ. 8/7/2020). Περαιτέρω, το αδίκημα στο οποίο κρίθηκε ένοχη η Κατηγορούμενη βρίσκεται σε ανησυχητική έξαρση στη χώρα μας, κάτι που προκύπτει και από τις υποθέσεις που επιλαμβάνεται καθημερινά το Δικαστήριο, μεγάλο ποσοστό των οποίων αφορά τη διάπραξη αδικημάτων όπως αυτό της παρούσας υπόθεσης. Επομένως, δικαιολογείται η επιβολή ακόμη πιο αυστηρών ποινών προς αποτροπή (βλ. Iulian Cotorceanu κ.α. v. Αστυνομίας Ποιν. Εφέσεις 84/20 και 87/20 ημ. 17/2/2021). Για τους πιο πάνω λόγους, κρίνεται αναγκαίο όπως επιβάλλονται αποτρεπτικές ποινές για τη διάπραξη του αδικήματος της έκδοσης επιταγών χωρίς αντίκρισμα (βλ. και την Ισιδώρου v. G.M. Christofi Enterprises Ltd κ.ά.

(1999)2 Α.Α.Δ. 60). Η συνήθης ποινή για την διάπραξη αυτού του αδικήματος είναι αυτή της άμεσης φυλάκισης. Ωστόσο το σύνηθες δεν αποτελεί ταυτόχρονα και άκαμπτο κανόνα αφού κατά πάγια νομολογιακή αρχή κάθε περίπτωση αντιμετωπίζεται στη βάση των ιδιαίτερων περιστατικών της. (βλ. Θεοχάρους & Υιός Λτδ ανωτέρω). Γι' αυτό και το Δικαστήριο έχει πάντοτε την υποχρέωση για εξατομίκευση της ποινής που θα επιβάλει λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ελαφρυντικά στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί για σκοπούς εξισορρόπησης της ποινής ούτως ώστε αυτή να μην συνιστά απλώς τιμωρία, αλλά να αρμόζει στο πρόσωπο του συγκεκριμένου παραβάτη (Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 224). Από την άλλη, όμως, η εξατομίκευση αυτή, δεν πρέπει να οδηγεί σε εξουδετέρωση της σοβαρότητας του αδικήματος και του στοιχείου της αποτροπής, όταν συντρέχουν λόγοι για την απόδοση αποτρεπτικού χαρακτήρα στην ποινή (Γενικός Εισαγγελέας v. Ζακατζιώτη

(2001)2 Α.Α.Δ. 85). Στο πλαίσιο προσδιορισμού και εξατομίκευσης της ποινής, λαμβάνω υπόψη μου ως επιβαρυντικούς παράγοντες τη σοβαρότητα του αδικήματος στο οποίο κρίθηκε ένοχη η Κατηγορούμενη, την έξαρση που παρατηρείται για χρόνια τώρα στη διάπραξή του καθώς και την ανάγκη επιβολής αποτρεπτικών ποινών, υπό το φως της προαναφερθείσας νομολογίας. Λαμβάνω επίσης υπόψη μου, ως επιβαρυντικό παράγοντα, το ύψος του ποσού της επιταγής (ύψους €13.365), που είναι ενδεικτικό της έντασης στην διάπραξη του αδικήματος της υπό κρίση περίπτωσης. Προς όφελος της Κατηγορούμενης λαμβάνω υπόψη μου τους ακόλουθους μετριαστικούς παράγοντες: (α) την παραδοχή της στην κατηγορία που κρίθηκε ένοχη, η οποία όμως δεν μπορεί να θεωρηθεί ως άμεση και, επομένως, είναι μειωμένης σημασίας σύμφωνα με τη σχετική νομολογία (βλ. Φαναράς κ.α. ν. Δημοκρατίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 50). Σημειώνω ότι, εν προκειμένω, η Κατηγορούμενη δήλωνε μη παραδοχή στην κατηγορία που αντιμετώπιζε από την πρώτη φορά που εμφανίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου (21/03/2016) μέχρι τις 05/12/2019, (β) την μεταμέλεια της Κατηγορούμενης για το αδίκημα που διέπραξε, όπως αυτή εκφράστηκε μέσω της αγόρευσης του συνηγόρου της, η οποία όμως δεν μπορεί να θεωρηθεί ως έμπρακτη αφού ουδέν ποσό καταβλήθηκε προς τον Παραπονούμενο έναντι του χρέους της επιταγής. Όπως προκύπτει από την Φλωρεντίνου (ανωτέρω) σε αδικήματα όπως αυτό της παρούσας υπόθεσης, η έμπρακτη μεταμέλεια του Κατηγορούμενου αναφύεται μέσα από την αποζημίωση του παραπονούμενου, δικαιούχου της επιταγής, με την πλήρη εξόφληση του χρέους που αυτή αφορά και όχι η απλή διάθεση ή προσπάθεια προς εξόφληση, (γ) ότι η Κατηγορούμενη είναι λευκού ποινικού μητρώου. Οι επί του προκειμένου γενικόλογοι ισχυρισμοί της πλευράς του Παραπονούμενου περί ύπαρξης προηγούμενων καταδικών της Κατηγορούμενης δεν θα μπορούσαν να είναι ικανοποιητικοί και πειστικοί ώστε να ληφθούν υπόψη από το Δικαστήριο εφόσον δεν υποστηρίχθηκαν από οποιαδήποτε συγκεκριμένα στοιχεία ή μαρτυρία. Περαιτέρω, δεν παραβλέπω ότι υπήρξε μεγάλη καθυστέρηση από τη διάπραξη του αδικήματος στο οποίο η Κατηγορούμενη κρίθηκε ένοχη, μέχρι σήμερα. Το Δικαστήριο καλείται να επιβάλει ποινή για αδίκημα που διαπράχθηκε εντός Οκτωβρίου 2015, δηλαδή πριν από σχεδόν 5 ½ έτη. Συνεπώς, το χρονικό διάστημα που διέρρευσε από την ημερομηνία διάπραξης των αδικημάτων μέχρι σήμερα λαμβάνεται υπόψη για μετριασμό της ποινής, χωρίς από την άλλη να παραγνωρίζεται ότι σημαντικό μερίδιο ευθύνης στην καθυστέρηση αυτή φέρει η πλευρά της Κατηγορούμενης, η οποία δήλωνε την μη παραδοχή της στις κατηγορίες μέχρι τις 05/12/2019 και, ακολούθως, ζητούσε χρόνο για να αποζημιώσει τον Παραπονούμενο, χωρίς όμως τελικά να το πράξει. Ως επιπρόσθετους μετριαστικούς παράγοντες, λαμβάνω επίσης υπόψη τις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις της Κατηγορούμενης, το πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζει, την κακή οικονομική της κατάσταση αλλά και τις επιπτώσεις που θα έχει η φυλάκιση στην οικογένεια της, όπως αυτά αναφέρθηκαν μέσω της αγόρευσης του συνηγόρου της, τα οποία όμως δεν μπορούν να εξουδετερώσουν την σοβαρότητα του αδικήματος που έχει διαπραχθεί και την ανάγκη επιβολής αποτρεπτικής ποινής, ούτε είναι αποφασιστικής σημασίας στον καθορισμό του είδους της ποινής (βλ. G v. Yiannacos Procopiou Mavrokefalos

(1966)2 CLR 93, The Attorney - General of the Republic v. Neophytos Nicola Vasiliotis alias Kaizer and Another

(1967)2 CLR 20, Tibor Domotov κ. α. ν Αστυνομίας

(1996)2 Α.Α.Δ. 328, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν Χαραλαμπου Ζακατζιώτη

(2001)2 Α.Α.Δ. 85, Γενικός Εισαγγελέας ν. Σωτηρίου

(2003)2 Α.Α.Δ. 331, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν Σπύρου Σπύρου Ποιν. Έφεση 276/2015, ημ. 18/09/2017, Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας Ποιν. Έφεση 2/19 ημ. 25/2/2021 και Χαραλάμπους ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2021:B88, Ποιν. Εφέσεις 127/2019 και 130/2019 ημ. 10/03/2021). Περαιτέρω, δεν παραγνωρίζω τις συνθήκες κάτω από τις οποίες εκδόθηκε η επιταγή, ως αυτές αναφέρθηκαν από το συνήγορο της Κατηγορούμενης και δεν αμφισβητήθηκαν, ότι δηλαδή η Κατηγορούμενη εξέδωσε την επιταγή έναντι οφειλών που είχε ο αδερφός της, για να τον βοηθήσει. Συνεπώς, η μη ύπαρξη οικονομικού οφέλους για την Κατηγορούμενη από την έκδοση της επιταγής είναι παράμετρος που λαμβάνεται επίσης υπόψη σε όφελος της για σκοπούς μετριασμού, χωρίς όμως να είναι σε θέση να εξουδετερώσει την σοβαρότητα του αδικήματος που διέπραξε και την ανάγκη επιβολής αποτρεπτικής ποινής (βλ. Moustafa Ahmed κ.α. v. Δημοκρατίας

(2012)2 Α.Α.Δ. 801). Συνεκτιμώντας, όλα τα πιο πάνω δεδομένα και ιδιαίτερα τη φύση και τη σοβαρότητα του αδικήματος σε συνδυασμό με τις προβλεπόμενες ποινές, την συχνότητα διάπραξης του και με δεδομένο το στοιχείο της αποτροπής και από την άλλη όλους τους ελαφρυντικούς παράγοντες που προαναφέρθηκαν, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη το ύψους του ποσού για το οποίο εκδόθηκε η επιταγή και το γεγονός ότι δεν έχει επέλθει η πλήρης αποζημίωση του Παραπονούμενου, παράμετρο καθοριστική στην επιλογή του είδους της ποινής για τέτοιου είδους αδικήματα (βλ. Φλωρεντίνου ανωτέρω), καταλήγω ότι η μόνη αρμόζουσα υπό τις περιστάσεις ποινή που θα πρέπει να επιβληθεί στην Κατηγορούμενη είναι αναπόφευκτα αυτή της ποινής φυλάκισης. Οι μετριαστικοί παράγοντες που αναφέρονται ανωτέρω σε σχέση με την Κατηγορούμενη είναι ικανοί να μειώσουν μόνο το εύρος της ποινής, όχι όμως το είδος της. Συνακόλουθα, και έχοντας κατά νου την αρχή της συνολικότητας και αναλογικότητας της ποινής, επιβάλλεται στην Κατηγορούμενη ποινή φυλάκισης για περίοδο τεσσάρων

(4)μηνών στην κατηγορία που κρίθηκε ένοχη. Έχω εξετάσει κατά πόσο θα ήταν υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης ορθό και δίκαιο να ασκήσω τη διακριτική ευχέρεια που μου παρέχει ο περί Υφ' Όρων Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ορισμένας Περιπτώσεις Νόμου του 1972 (ως έχει τροποποιηθεί) και να αναστείλω την εκτέλεση της ποινής φυλάκισης, υπό το φως και της σχετικής νομολογίας (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Τζιαουχάρη

(2005)2 Α.Α.Δ. 161, L.C.A. DOMIKI LTD v. R.K.A. KIKKOS DEVELOPERS LTD κ.α., Ποιν. Έφεση 116/2011 ημ. 17/2/2015, Αστυνομία ν. Μιλτιάδους, Ποιν. Έφεση 277/2018, ημ. 10/5/2018, Διεθνές Κέντρο Ολιστικής Ιατρικής Βιόραμα Λτδ ν. Καρβέλλα κ.α. ECLI:CY:AD:2019:B82, Ποιν. Έφεση 288/18, 289/18 ημ. 12/3/2019 και Φλωρεντίνου ανωτέρω). Κατόπιν προσεκτικής μελέτης των περιστάσεων της υπόθεσης καθώς και των προσωπικών και οικογενειακών συνθηκών της Κατηγορούμενης κρίνω ότι δεν συντρέχει οποιοσδήποτε λόγος αναστολής εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης που έχει επιβληθεί. Οι περιστάσεις της υπόθεσης αλλά και οι προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις της Κατηγορούμενης, περιλαμβανομένου του προβλήματος υγείας που αντιμετωπίζει (για το οποίο δεν διαπιστώνω, με βάση τα όσα τέθηκαν εκ μέρους της Κατηγορούμενης από το συνήγορο της, ότι είναι τέτοιας φύσης που να αποκλείει την έκτιση ποινής φυλάκισης ούτε αναφέρθηκε ότι οποιαδήποτε θεραπεία χρειαστεί είναι δύσκολο ή αδύνατο να προσφερθεί εντός των Κεντρικών Φυλακών) καθώς και οι συνέπειες που αναφέρθηκε ότι θα έχει η ποινή φυλάκισης στην οικογένεια της και στην ανήλικη θυγατέρα της (σε σχέση με την οποία, ειρήσθω εν παρόδω, δεν είναι ο μόνος προστάτης), έχουν επαρκώς ληφθεί υπόψη προς όφελος της κατά την επιμέτρηση της ποινής σε βαθμό που αν αναστέλλονταν η επιβληθείσα ποινή φυλάκισης, αυτή δεν θα αντικατόπτριζε επαρκώς την αντικειμενική σοβαρότητα του αδικήματος που διέπραξε, ιδιαίτερα τη στιγμή που, παρά το χρόνο που διέρρευσε από την διάπραξη του, δεν υπήρξε από πλευράς της οποιαδήποτε έμπρακτη μεταμέλεια με την πλήρη εξόφληση του ποσού της επιταγής. Περαιτέρω, σε περίπτωση αναστολής εκτέλεσης της επιβληθείσας ποινής φυλάκισης, αυτή δεν θα εξυπηρετούσε τους πολλαπλούς σκοπούς της ποινής για τα αδικήματα της εξεταζόμενης φύσεως, τα οποία είναι πολύ σοβαρά δεδομένης και της έξαρσης στην οποία βρίσκονται, και θα εξέπεμπε λανθασμένα μηνύματα τόσο στην Κατηγορούμενη όσο και σε άλλους επίδοξους παραβάτες τέτοιων αδικημάτων σε ότι αφορά τις συνέπειες διάπραξής τους (βλ. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Σπύρου Σπύρου ανωτέρω). Εν πάση περιπτώσει, δεύτερη ευκαιρία δεν είναι μόνο η αναστολή ποινής φυλάκισης αλλά και μία επιεικής ποινή, ως είναι αυτή που επιβλήθηκε στην Κατηγορούμενη, και εναπόκειται στην ίδια να απέχει στο μέλλον από τέτοιες παρόμοιες συμπεριφορές. Συνεπώς, η ποινή φυλάκισης που επιβλήθηκε στην Κατηγορούμενη είναι άμεση. Η έκτισή της να αρχίζει από σήμερα. Δεδομένης της ποινής που επιβλήθηκε στην Κατηγορούμενη, δεν εκδίδεται οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα μεταξύ των διαδίκων (Άρθρο 168 Κεφ. 155, Ποινική Δικονομία στην Κύπρο, 2η αναθεωρημένη έκδοση του Criminal Procedure In Cyprus

(1975)Γ. Πική, σελ.366-367, και ΣΠΕ Λακατάμιας - Δευτεράς Λτδ ν. Ανδρέου, ECLI:CY:AD:2016:B64, Ποιν. Έφεση 84/2015 ημ. 3/2/2016). (Υπ) .................................. Α. Αναγνώστου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο