ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. BURYAK, Αρ. Υπόθεσης: 240/2020, 23/12/2021

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. BURYAK, Αρ. Υπόθεσης: 240/2020, 23/12/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEF:2021:12 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗ: Στ. Σταύρου, Π.Ε.Δ. Χρ. Παρπόττα, Α.Ε.Δ. Α. Πανταζή-Λάμπρου, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 240/2020 ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. XXXXX BURYAK Κατηγορούμενος 23 Δεκεμβρίου,

1. Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα Όλγα Σοφοκλέους, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α', για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Για τον Κατηγορούμενο: κ. Άντρος Πελεκάνος με κ. Χάρη Γεωργίου, για Πελεκάνος & Πελεκάνου Δ.Ε.Π.Ε. Κατηγορούμενος Παρών ------------------------------------------ Π Ο Ι Ν Η Ο Κατηγορούμενος, κατόπιν δικής του παραδοχής, κρίθηκε ένοχος για τα αδικήματα ως οι κατηγορίες 1 και 2 επί του κατηγορητηρίου, όπως τούτο τροποποιήθηκε στις 29.11.2021 και τελευταία στις 15.12.
2. Οι κατηγορίες 3 έως 10 αναστάληκαν στις 29.11.2021 και ο Κατηγορούμενος απαλλάγηκε. Η κατηγορία αρ. 1 αφορά στο αδίκημα της συνωμοσίας με σκοπό την καταδολίευση, κατά παράβαση των άρθρων 4 και 302 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.
3. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος επί του κατηγορητηρίου, ο Κατηγορούμενος, σε άγνωστη ημερομηνία μεταξύ των ετών 2011 και 2012 στην Κυπριακή Δημοκρατία, συνωμότησε με άλλα πρόσωπα να καταδολιεύσουν την εταιρεία με την ονομασία MRIYA AGRO HOLDINGS PUBLIC LIMITED, η οποία στο εξής θα αναφέρεται ως η «εταιρεία MRIYA». Η κατηγορία αρ. 2 αφορά στο αδίκημα της απάτης, κατά παράβαση των άρθρων 4, 20, 29 και 300 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.
4. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αυτής της κατηγορίας, ο Κατηγορούμενος, μεταξύ των ημερομηνιών 20/10/2011 και 13/7/2012, στη Λευκωσία, βοήθησε άλλα πρόσωπα, με δόλιο τρόπο, ν' αποκτήσουν το συνολικό ποσό των $92,002,000, δηλαδή, όντας διευθυντής της εταιρείας MRIYA, προέβηκε εκ μέρους της σε αγορά αριθμού εταιρειών, έναντι του προαναφερθέντος συνολικού ποσού, ενώ γνώριζε ότι στην πραγματικότητα οι συγκεκριμένες εταιρείες δεν είχαν περιουσιακά στοιχεία ή κύκλο εργασιών κι ότι πίσω από τις πωλήτριες εταιρείες ήταν άλλα πρόσωπα, τα οποία ήταν επίσης διευθυντές της εταιρείας MRIYA. Τα γεγονότα της υπόθεσης, όπως τα ανέφερε στο Δικαστήριο η ευπαίδευτη συνήγορος για τη Δημοκρατία, δεν αμφισβητήθηκαν από τον συνήγορο Υπεράσπισης. Αποκαλύπτουν σε λεπτομέρεια το μέγεθος της απάτης, την ιδιότητα και τον βαθμό εμπλοκής του Κατηγορούμενου στη διάπραξη των αδικημάτων, αλλά συγχρόνως δείχνουν και τον τρόπο με τον οποίο ήλθε η υπόθεση στην επιφάνεια, τέθηκε υπό διερεύνηση από τις ανακριτικές αρχές και επιτεύχθηκε η δίωξη και τελικώς η καταδίκη του Κατηγορούμενου. Συγκεκριμένα, η εταιρεία MRIYA κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν εταιρεία εγγεγραμμένη στην Κύπρο και μητρική ομίλου εταιρειών, αποτελούμενου από 18 άλλες εταιρείες που είναι εγγεγραμμένες στην Κύπρο, οι οποίες με τη σειρά τους είναι μητρικές σε άλλες 130 και πλέον εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ουκρανία στον τομέα της παραγωγής και καλλιέργειας σιτηρών. Η χρηματοδότηση του ομίλου εταιρειών της MRIYA έγινε το 2013 με την έκδοση ομολόγων της τάξης των 400,000,000 δολαρίων, με ημερομηνία λήξης το
5. Κατεμπιστευματοδόχος της έκδοσης των ομολόγων με τα οποία χρηματοδοτήθηκε ο όμιλος εταιρειών της MRIYA ήταν η εταιρεία BNY Mellon Corporate Trustee Services (στο εξής «η BNY»). Στην πορεία των πραγμάτων, η BNY καταχώρησε στις 22/1/2015 στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας αίτηση για εκκαθάριση της εταιρείας MRIYA και αίτηση για διορισμό προσωρινού εκκαθαριστή. Στις 11/5/2016 εκδόθηκε Δικαστικό Διάταγμα Εκκαθάρισης της MRIYA και διορίστηκε ο κ. Κρις Ιακωβίδης ως Ειδικός Εκκαθαριστής. Αφότου ανάλαβε τα καθήκοντα του Ειδικού Εκκαθαριστή, ο κ. Κρις Ιακωβίδης κατήγγειλε γραπτώς στις 30/3/2016 και 7/6/2016, ότι πρώην μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου («ΔΣ»), μαζί με άλλα μέλη της οικογένειάς του και άλλους συνεργάτες του, αποξένωσαν με δόλιο τρόπο από την εν λόγω εταιρεία περίπου 100,000,000 δολάρια Αμερικής μεταξύ των ετών 2011 -
6. Το πρώην μέλος του ΔΣ της εταιρείας MRIYA και τα μέλη της οικογένειας του, που εμπλέκονται ως πιο πάνω αναφέρεται, κατονομάστηκαν από τη συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής ενώπιον του Δικαστηρίου όπως φαίνεται στα πρακτικά της δικασίμου ημερ. 15.2.2021 και στο εξής θα αναφέρονται ως ««η οικογένεια «Η»». Συγκεκριμένα, εταιρείες εγγεγραμμένες στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους (BVI), οι οποίες είχαν ως τελικούς δικαιούχους τα μέλη της οικογένειας «Η», πωλούσαν στην MRIYA, δυνάμει Συμφωνιών Αγοραπωλησίας Μετοχών (Share Sale Purchase Agreement (SSPA)), αριθμό εταιρειών εγγεγραμμένων στην Κύπρο, στις οποίες τελικοί δικαιούχοι ήταν πάλι τα μέλη της οικογένειας «Η». Οι συγκεκριμένες εταιρείες που αποτελούσαν το αντικείμενο πώλησης, δεν είχαν καθόλου περιουσιακά στοιχεία ούτε κύκλο εργασιών κατά το σχετικό χρόνο των Συμφωνιών SSPA, ενώ πωλούνταν στην MRIYA σε εξωπραγματική αξία, όπως αναφέρεται στον πιο κάτω Πίνακα. Όνομα Πωλήτριας Εταιρείας Όνομα Κυπριακής εξαγορασθείσας εταιρείας με SSPA Ποσό πώλησης προς MRIYA σε $ Αξία εξαγορασθείσας εταιρείας. Sharkoast Holdings Ltd Fromzonex Ltd 15.000.000 125 USD Valentino Investments Ltd Umlian Consultants Ltd 15.000.000 244 USD Wolfrun Investments Ltd Oramwhite Investments Ltd 15.000.000 604 USD Lucabrasi Holdings Ltd Moukisar Ltd 15.000.000 226 USD Kalosa Ltd Kukadial Ltd 12.000.500 1200€ Acradale Ltd Petron Ltd 16.001.000 142 USD Logarde Ltd Zymendera Ltd 9.000.500 125 USD ΣΥΝΟΛΟ 92.002.000 Καθ' όλη την περίοδο 2011 - 2012, ο Κατηγορούμενος ήταν διευθυντής της εταιρείας MRIYA, και είχε καθήκοντα Οικονομικού Διευθυντή (Financial Controller) του ομίλου εταιρειών της. Υπό την ιδιότητά του αυτή υπέγραφε οικονομικές καταστάσεις και συμφωνίες εκ μέρους της εταιρείας βάσει πληρεξουσίων και δικαιώματος υπογραφής στους τραπεζικούς λογαριασμούς των εταιρειών του ομίλου. Οι εντολές για πληρωμή από την εταιρεία MRIYA για τις εξαγορές με SSPAs που αναφέρονται στον πιο πάνω Πίνακα γίνονταν από τον Κατηγορούμενο προς την τράπεζα μετά από οδηγίες της οικογένειας «Η», οι οποίοι αποξένωσαν κατ' αυτόν τον τρόπο, προς όφελός τους, 92.002.000 USD από την MRIYA, με τη βοήθεια και γνώση του Κατηγορούμενου. Στις 17/1/2019 εκδόθηκαν εντάλματα σύλληψης εναντίον των μελών της οικογένειας «Η» και του ιδίου του Κατηγορούμενου. Ακολούθως, στις 18/12/2019 εκδόθηκαν Ευρωπαϊκά εντάλματα σύλληψης εναντίον τους και στις 17/1/2020 εκδόθηκαν ερυθρές αγγελίες. Σύμφωνα με την INTERPOL, τα μέλη της οικογένειας «Η» που εμπλέκονται στην υπόθεση, διαμένουν στην Ελβετία και αποστάληκαν αιτήσεις για έκδοσή τους στην Κύπρο, οι οποίες παραμένουν χωρίς αποτέλεσμα. Από την άλλη, ο Κατηγορούμενος εντοπίστηκε και συνελήφθη στις 17/1/2020 στην Ουγγαρία με βάση Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης που εκκρεμούσε εναντίον του και εκδόθηκε στις Κυπριακές Αρχές στις 29/1/2020, αφού έδωσε αμέσως τη συγκατάθεσή του. Συνελήφθη εκ νέου κατά την άφιξή του στο αεροδρόμιο Λάρνακας στις 29/1/
7. Αφού του επεξηγήθηκαν οι λόγοι της σύλληψής του και επιστήθηκε η προσοχή του στο Νόμο, απάντησε꞉ «No, I don't want to say anything». Στη συνέχεια και αφού του δόθηκαν τα δικαιώματά του, οδηγήθηκε στη ΓΔΟΕ, όπου είχε συνάντηση με τον τότε δικηγόρο του. Στις 30/1/2020, ο Κατηγορούμενος οδηγήθηκε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας, το οποίο εξέδωσε διάταγμα προσωποκράτησής του για περίοδο 7 ημερών. Στις 6/2/2020 καταχωρήθηκε Κατηγορητήριο εναντίον του ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, το οποίο παρέπεμψε την υπόθεση στο Κακουργιοδικείο Λευκωσίας και έθεσε τον κατηγορούμενο υπό κράτηση. Ενώπιον του Κακουργιοδικείου (υπό άλλη σύνθεση) το Κατηγορητήριο καταχωρήθηκε στις 9/3/2020 και ο Κατηγορούμενος απάντησε σε αυτό στις 13/3/2020 δηλώνοντας μη παραδοχή σε όλες τις κατηγορίες που αντιμετώπιζε (1 έως 10). Στις 13/3/2020 το Δικαστήριο επέτρεψε να αφεθεί ελεύθερος ο Κατηγορούμενος υπό όρους, περιλαμβανομένου του όρου κατάθεσης χρηματικού ποσού €500.000 στο Πρωτοκολλητείο ως εγγύησης. Λόγω του ότι ο Κατηγορούμενος δεν κατέστη δυνατό να εκπληρώσει τον συγκεκριμένο όρο χρηματικής εγγύησης, παρέμεινε υπό κράτηση από 13/3/2020 μέχρι τις 21/7/2020, ημερομηνία κατά την οποία ικανοποίησε τον εν λόγω όρο εγγύησης όπως τροποποιήθηκε από το Δικαστήριο στις 22/6/
8. Από τον Κατηγορούμενο λήφθηκαν 4 ανακριτικές καταθέσεις, στις 30.1.2020, 31.1.2020, 1.2.2020 και 3.2.
9. Του υποβλήθηκαν 98 ερωτήσεις στην παρουσία του τότε δικηγόρου του κι εκείνος δεν απάντησε σε καμία, ασκώντας το δικαίωμα της σιωπής. Λήφθηκαν επίσης 80 δείγματα υπογραφής του Κατηγορούμενου για σκοπούς γραφολογικών εξετάσεων. Ο Κατηγορούμενος είναι Λευκού ποινικού μητρώου. Αγορεύοντας για μετριασμό της ποινής, ο ευπαίδευτος συνήγορος Υπεράσπισης, κ. Πελεκάνος, υιοθέτησε το περιεχόμενο της Έκθεσης των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας αναφορικά με τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες του πελάτη του. Η έκθεση ετοιμάστηκε κατόπιν συνέντευξης του Κατηγορούμενου στην Αγγλική γλώσσα, την οποία ο Κατηγορούμενος δήλωσε ότι κατανοεί σε πολύ καλό βαθμό και με τη βοήθεια διερμηνέα της μητρικής του γλώσσας. Έδωσε γραπτώς τη συγκατάθεσή του για την ετοιμασία της έκθεσης, αφού του επεξηγήθηκαν οι σκοποί αξιολόγησης και χρήσης των προσωπικών του δεδομένων. Ο Κατηγορούμενος είναι 43 ετών. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ουκρανία. Ολοκλήρωσε τη Μέση εκπαίδευση και ακολούθως σπούδασε Οικονομικά σε πτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο. Μετά τις σπουδές του, εργοδοτήθηκε ως Οικονομικός Σύμβουλος και Σύμβουλος Επενδύσεων. Απώλεσε τη θέση εργασίας του, όταν περί τα τέλη Ιανουαρίου 2020 εκτελέστηκε το Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης που εκδόθηκε από τις Κυπριακές αρχές εναντίον του για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης, ενόσω ο ίδιος βρισκόταν για ταξίδι στην Ουγγαρία. Η οικογένεια του ζει στην Ουκρανία. Συγκεκριμένα, εκεί ζει η σύζυγός του από δεύτερο γάμο, με την οποία απέκτησε μία κόρη ηλικίας 9 ετών, ως επίσης η μητέρα του και η αδερφή του. Ο ίδιος έχει επίσης κόρη 18 ετών από πρώτο γάμο, η οποία είναι φοιτήτρια. Λόγω της πανδημίας και του κόστους των αεροπορικών εισιτηρίων δεν τον επισκέφθηκε η οικογένειά του όσο ήταν υπόδικος στην Κύπρο, γι' αυτό και έχει συμπληρωθεί χρονικό διάστημα σχεδόν 2 χρόνων που ο Κατηγορούμενος βρίσκεται μακριά τους. Για να καλυφθούν τα δικηγορικά έξοδα της παρούσας υπόθεσης και για να εξασφαλιστεί το ποσό της εγγύησης προκειμένου ν' αφηνόταν ελεύθερος μέχρι την αποπεράτωση της παρούσας υπόθεσης, η σύζυγός του η οποία είναι άνεργη αναγκάστηκε να κάνει δάνειο ύψους €200.000 και να υποθηκεύσει την οικογενειακή τους εστία στην Ουκρανία, μετακομίζοντας από αυτήν, για να ενοικιασθεί και για να μπορούν από το ενοίκιο να καλύπτουν τα έξοδα της δικής τους διαβίωσης στην Ουκρανία. Από απόψεως υγείας, ο Κατηγορούμενος παρουσίασε στο παρελθόν δύο έντονες κρίσεις XXXXX, το 1998 και το 2012 και λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή. Επίσης παρουσίασε XXXXX και XXXXX, η οποία επιδεινώθηκε τα τελευταία 2 χρόνια λόγω της κατάστασης που βίωσε και λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή. Δεν προβαίνει σε χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών ή αλκοόλης. Από τις 21/7/2020 που αφέθηκε ελεύθερος υπό όρους, ο Κατηγορούμενος άρχισε να διαμένει σε διαμέρισμα που ενοικίασε στη Λεμεσό σε παλιό κτίριο με βασικό εξοπλισμό. Για σκοπούς κάλυψης των βιοποριστικών του εξόδων παρέχει διαδικτυακά συμβουλευτικές υπηρεσίες προς διαφόρους πελάτες του στην Ουκρανία, κερδίζοντας εισόδημα περί τα €
10. Είναι δεκτό από μέρους της Κατηγορούσας Αρχής ότι θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη η απόδειξη της ενοχής του Κατηγορούμενου, εάν αυτός δεν δήλωνε παραδοχή. Είναι εξίσου δεκτό από μέρους της Κατηγορούσας Αρχής ότι ο Κατηγορούμενος προσωπικά δεν απέκτησε το όφελος του προϊόντος της καταδολίευσης, ήτοι των €92,002,
11. Ο συνήγορος Υπεράσπισης εφοδίασε το Δικαστήριο με πολυσέλιδη γραπτή αγόρευση για μετριασμό της ποινής και επιμελώς ανέδειξε μέσα από την προφορική του αγόρευση τους κυριότερους μετριαστικούς παράγοντες τους οποίους ανέπτυξε στο γραπτό κείμενο. Διάνθισε την αγόρευσή του με παραπομπές σε αυθεντίες του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου, αλλά και δικαστηρίων της Κοινοπολιτείας που υιοθετούν αρχές του Κοινοδικαίου, όπως εν προκειμένω του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Ιρλανδίας, του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Αυστραλίας, καθώς επίσης παρέπεμψε σε νομικά συγγράμματα, όπου φαίνεται η σύγχρονη τάση, θα λέγαμε, για στάθμιση των διαφόρων μετριαστικών παραγόντων σε υποθέσεις απάτης. Μέσα στο πιο πάνω πλαίσιο αγόρευσης, ο συνήγορος Υπεράσπισης κάλεσε το Δικαστήριο να δώσει αξία άμεσης παραδοχής στην παραδοχή ενοχής του Κατηγορούμενου που επήλθε σε πρώιμο στάδιο της διαδικασίας, δηλαδή πριν την έναρξη ακρόασης, εφόσον εξοικονομήθηκε πολύτιμος δικαστικός χρόνος, σε μια υπόθεση όπου η ακροαματική διαδικασία θ' αναμενόταν να ήταν μακρά, λόγω του τεράστιου όγκου του μαρτυρικού υλικού. Περαιτέρω, ο ευπαίδευτος συνήγορος τόνισε εμφαντικά ότι χωρίς τη συνεργασία του Κατηγορούμενου, αρχικά με τον εκκαθαριστή της εταιρείας MRIYA και μετέπειτα με τις ανακριτικές αρχές, ενδεχομένως να μην έφταναν ποτέ οι ανακριτικές αρχές σε πληροφορίες και έγγραφα που ήταν και είναι καθοριστικής σημασίας για την εξιχνίαση της υπόθεσης. Υπήρχαν περίπλοκες και σύνθετες πτυχές στον τρόπο δράσης των ιδιοκτητών και τελικών δικαιούχων των υπό εξαγορά εταιρειών, που ίσως να μην μπορούσαν από μόνες τους οι ανακριτικές αρχές να τις κατανοήσουν, εάν δεν λάμβαναν την συνδρομή του Κατηγορούμενου στο έργο εξιχνίασης της απάτης. Ο εκκαθαριστής, κ. XXXXX Ιακωβίδης εγγράφως και ενυπόγραφα επιβεβαίωσε την πλήρη συνεργασία που είχε ο Κατηγορούμενος με αυτόν, ως επιμαρτυρεί η επιστολή ημερ. 9.12.2021 προς το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, η οποία κατατέθηκε στο Δικαστήριο ως Έγγραφο 1 στο πλαίσιο της αγόρευσης του συνηγόρου Υπεράσπισης για μετριασμό της ποινής. Κατά το συνήγορο, είναι εξαιρετικής σημασίας το γεγονός ότι η συνεργασία του Κατηγορούμενου με τον εκκαθαριστή άρχισε ήδη από το 2016, ενώ η ποινική δίωξη εναντίον του ασκήθηκε το 2020, γιατί τούτο καταδεικνύει ότι συνεργάστηκε με ελεύθερη βούληση, χωρίς να λάβει ή ν' αναμένει ανταλλάγματα. Πέραν όμως της βοήθειας που ήδη έχει δώσει ο Κατηγορούμενος προς τον εκκαθαριστή και την Αστυνομία, δήλωσε την ετοιμότητά του να δώσει και πρόσθετη κατάθεση προς τις ανακριτικές αρχές για ν' αποκαλύψει ονόματα προσώπων που δεν είναι γνωστά μέχρι στιγμής σε αυτές ότι εμπλέκονταν, είτε ακόμη και να προσφέρει τον εαυτό του ως μάρτυρα ενώπιον Δικαστηρίου. Τη βούλησή του αυτή, ο Κατηγορούμενος την γνωστοποίησε μέσω του συνηγόρου Υπεράσπισης προς το Γραφείο Διερεύνησης Οικονομικού Εγκλήματος του Αρχηγείου Αστυνομίας πρόσφατα, στις 9 και 14 Δεκεμβρίου 2021, ως αναγράφεται στις επιστολές που κατατέθηκαν ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου ως Έγγραφα 2 και 3 για τους σκοπούς μετριασμού της ποινής. Στην πράξη, η συνεργασία του Κατηγορούμενου με τον εκκαθαριστή της εταιρείας MRIYA και με την Αστυνομία για αποκάλυψη πληροφοριών μέσω γραπτής κατάθεσης θα είναι υποβοηθητική και για τη συλλογή μαρτυρίας σε σχέση με αγωγές που η εταιρεία MRIYA είτε έχει ήδη καταχωρήσει είτε προτίθεται να καταχωρήσει εναντίον όσων ευθύνονται για τη ζημιά της, για ν' ανακτήσει τα ποσά που δόλια αποξενώθηκαν από αυτήν. Τονίστηκε εμφαντικά από τον συνήγορο Υπεράσπισης ότι ήταν μειωμένος ο ρόλος του Κατηγορούμενου στην απάτη που οργανώθηκε από τα μέλη της οικογένειας «Η» σε βάρος της εταιρείας MRIYA, εφόσον ο ίδιος ήταν ένας μόνον από τους 7 διευθυντές και ότι αποχώρησε από την εταιρεία το 2014 χωρίς να προσπορίσει κανένα χρηματικό όφελος από την απάτη που συντελέστηκε. Ως προς αυτή την ουσιώδη παράμετρο της υπόθεσης, η συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής επιβεβαίωσε ότι δεν εντοπίστηκε οποιοδήποτε ποσό στους λογαριασμούς του Κατηγορούμενου, το οποίο να προέρχεται από τις επίδικες Συμφωνίες SSPA ή το οποίο να συνδέεται με τις πληρωμές ως ο πιο πάνω Πίνακας. Επεσήμανε ο συνήγορος Υπεράσπισης ότι η προθυμία που επέδειξε ο Κατηγορούμενος να συνεργαστεί με τις ανακριτικές αρχές για την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης σε σχέση με όλους τους εμπλεκόμενους στην απάτη, θέτει σε εγγενή κίνδυνο τη ζωή του ιδίου, αλλά και των μελών της ευρύτερης οικογένειάς του. Ήδη στο παρελθόν ο Κατηγορούμενος έπεσε θύμα ξυλοδαρμού από ή κατ' εντολή της οικογένειας «Η» προς εκφοβισμό του και ο φόβος που πράγματι του προξενήθηκε - λέγει ο ευπαίδευτος συνήγορος - αποτελεί εξήγηση για την σιωπή που επέδειξε ο Κατηγορούμενος κατά το αρχικό στάδιο των ανακρίσεων. Η μεταβολή της στάσης του Κατηγορούμενου έκτοτε, αποτελεί δείκτη έμπρακτης μεταμέλειας του ιδίου, σε μια συνειδητή προσπάθεια να συμβάλει στην εξυπηρέτηση των σκοπών της δικαιοσύνης. Ως επιπρόσθετους μετριαστικούς παράγοντες, ο κ. Πελεκάνος κατέγραψε στις σελ. 10 - 11 της γραπτής του αγόρευσης τους κάτωθι։ Ότι ο Κατηγορούμενος είναι 43 ετών, άτομο λευκού ποινικού μητρώου, νομοταγής πολίτης με έντιμο πρότερο βίο. Ότι πρόκειται για εργατικό άτομο, συγκροτημένο οικογενειάρχη, πατέρα 2 παιδιών, στην αποκλειστική οικονομική φροντίδα και προστασία του οποίου βρίσκεται και η ηλικιωμένη μητέρα του. Ότι έχει ήδη υποστεί εξωδικαστική τιμωρία, εφόσον απώλεσε την εργασία του και η εξεύρεση νέας θέσης εργασίας στην Ουκρανία είναι εξαιρετικά δύσκολη. Ότι στο μεγάλο διαρρεύσαν χρονικό διάστημα των 10 ετών από τη διάπραξη των αδικημάτων, ήτοι από το 2011/2012 έως σήμερα, αυτός απείχε από την εγκληματική συμπεριφορά και είναι απομακρυσμένο το ενδεχόμενο επανάληψης αδικήματος. Ότι μέσα στη δεκαετία που παρήλθε έχουν μεταβληθεί ουσιωδώς οι προσωπικές του συνθήκες, εφόσον έχει αποκτήσει μία επιπλέον θυγατέρα, ηλικίας τώρα 9 ετών. Ότι έχει αποξενωθεί από την οικογένειά του από τον Ιανουάριο του 2020 και έχει υποστεί άγχος, αγωνία και μεγάλη ταλαιπωρία, εφόσον παρέμεινε υπό κράτηση για περίοδο 6 μηνών μέχρι να καταφέρει να εκπληρώσει τους όρους εγγύησης. Ότι αισθάνεται αδικία, λόγω του ότι άλλα φυσικά πρόσωπα και οργανισμοί δεν διώχθηκαν, ενώ είχαν εμπλοκή στις συναλλαγές, όπως για παράδειγμα οι τράπεζες που εκτελούσαν τις εντολές πληρωμής χωρίς τα απαραίτητα υποστηρικτικά έγγραφα, χωρίς τις δέουσες διαδικασίες, γνωρίζοντας ότι οι τελικοί δικαιούχοι τόσο της αγοράστριας εταιρείας όσο και των υπό εξαγορά εταιρειών ήταν οι ίδιοι. Το ίδιο αισθάνεται και για τους λογιστές που είχαν γνώση και ανάμειξη. Υπό το φως όλων των ανωτέρω μετριαστικών παραγόντων, ο συνήγορος Υπεράσπισης υπέβαλε την εισήγηση ότι ο Κατηγορούμενος δικαιολογείται να λάβει έκπτωση έως και 50% της κατ' ανώτατο όριο προβλεπόμενης στον Ποινικό Κώδικα πενταετούς ποινής φυλάκισης. Περαιτέρω, ο κ. Πελεκάνος κάλεσε το Δικαστήριο να αναλογιστεί ξεχωριστά και αυτοτελώς τους εν λόγω παράγοντες ως ικανούς να οδηγήσουν το Δικαστήριο σε αναστολή της ποινής φυλάκισης που θα επιβληθεί. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ Πράγματι, το ανώτατο όριο ποινής που προβλέπει ο Ποινικός Κώδικας της Κύπρου προδιαγράφοντας, στα άρθρα 300 και 302 αυτού, τα αδικήματα της απάτης και της συνωμοσίας με σκοπό την καταδολίευση είναι 5 χρόνια φυλάκισης. Δεν μπορούμε παρά να σημειώσουμε εξ αρχής, ότι το εν λόγω ανώτατο όριο, συγκρίνεται ως πολύ χαμηλό σε σχέση με εκείνο που ισχύει για τα ίδια αδικήματα σε άλλα κράτη με δικαιϊκή παράδοση Κοινοδικαίου, όπως είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιρλανδία και η Αυστραλία, στα οποία μας παρέπεμψε ο ευπαίδευτος συνήγορος Υπεράσπισης και στα οποία προβλέπεται νομοθετικά μέγιστη ποινή φυλάκισης 10 ετών (βλ. π.χ. στην Αγγλία το Section 1 of the Fraud Act 2006 ή στην Ιρλανδία τα sections 4 and 6 of the Criminal Justice (Theft and Fraud Offences) Act 2001 ή στην Αυστραλία τα sections 134 και 135 του Criminal Code Amendment (Theft, Fraud, Bribery and Related Offences) Act 2000 (Commonwealth)). Εξαιρετικά χρήσιμες, παρά το ότι δεν είναι δεσμευτικές για τα Κυπριακά Δικαστήρια, κρίνονται οι Κατευθυντήριες Γραμμές που έχει εκδώσει το Sentencing Council του Ηνωμένου Βασιλείου για την κατηγοριοποίηση των Αδικημάτων Απάτης για σκοπούς επιβολής ποινής. Πρόκειται για Κατευθυντήριες Γραμμές που υιοθετούνται συστηματικά από τα Αγγλικά Δικαστήρια (βλ., μεταξύ άλλων, Regina v Achilleas Michalis Kallakis and Alexander Martin Williams [2013] EWCA Crim 709). Όπως εκεί αναφέρεται, το Δικαστήριο θα πρέπει να συνεκτιμά, αφενός, το βαθμό στον οποίο ενέχεται (culpability) ο κατηγορούμενος και, αφετέρου, τη ζημιά (harm) που επέφερε με την αξιόποινη συμπεριφορά του. Ο βαθμός ενοχής αποφασίζεται σταθμίζοντας τον βαθμό εμπλοκής του κατηγορούμενου και το ρόλο που διαδραμάτισε, ειδικότερα αν υπήρξε προσχεδιασμός και αναλόγως του πόσο περίτεχνος ήταν ο τρόπος υλοποίησης της απάτης (the offender's role and the extent to which the offending was planned and the sophistication with which it was carried out). Προς υποβοήθηση του Δικαστηρίου στο έργο της αξιολόγησης του βαθμού ενοχής, αναγνωρίζονται στα προαναφερόμενα Sentencing Guidelines τρεις βαθμοί ενοχής, υψηλός, μεσαίος, χαμηλός (high / medium / low), με βάση τα εξής διακριτά χαρακτηριστικά։ Α. Υψηλός βαθμός։ Εκεί που ο κατηγορούμενος είχε αρχηγικό ρόλο στην εγκληματική δράση, η οποία εκτυλίχθηκε στο πλαίσιο μιας ομαδικής δραστηριότητας (a leading role where offending is part of a group activity), όταν η δράση του Κατηγορούμενου συνεπάγεται την κατάχρηση της θέσης εξουσίας ή εμπιστοσύνης ή υπευθυνότητας (abuse of position of power or abuse of trust or responsibility), όταν η απάτη διεξήχθη κατά τρόπο περίτεχνο και εκλεπτυσμένο (sophisticated), ως αποτέλεσμα σημαντικού σχεδιασμού (significant planning), ειδικά όταν επαναλήφθηκε σε μια μεγάλη περίοδο χρόνου, αφήνοντας πολλά και στοχευμένα θύματα (fraudulent activity conducted over sustained period of time, large number of victims, deliberately targeted). Β. Μεσαίος βαθμός ενοχής։ Όταν οι συνθήκες διάπραξης της απάτης εμφανίζουν χαρακτηριστικά γνωρίσματα που κατατάσσονται δυνητικά κάπου ενδιάμεσα μεταξύ Υψηλού και Χαμηλού Βαθμού Ενοχής. Γ. Χαμηλός βαθμός ενοχής։ Όταν ο Κατηγορούμενος ενεπλάκη κατόπιν ψυχικής πίεσης, εξαναγκασμού ή εκμετάλλευσης στην εκτέλεση της αξιόποινης πράξης (involved through coercion, intimidation or exploitation), όπου δεν είχε το κίνητρο ατομικού οφέλους (not motivated by personal gain), είχε περιφερειακή εμπλοκή (peripheral role in organized fraud) ή όπου ενεπλάκη σε ένα μεμονωμένο ωφελιμιστικό συμβάν απάτης με ελάχιστο ή καθόλου σχεδιασμό (opportunistic one-off offence, very little or no planning) και όπου ήταν περιορισμένος ο βαθμός αντίληψής του για την πλήρη έκταση της δόλιας συμπεριφοράς (limited awareness or understanding of the extent of fraudulent activity). Από την άλλη, στα Sentencing Guidelines προβλέπονται 5 διαβαθμίσεις σοβαρότητας των υποθέσεων απάτης, αναλόγως του βαθμού ζημιάς που είτε προκλήθηκε ως πράγματι συντελεσθείσα (actual harm) είτε ενυπάρχει ως κίνδυνος να επέλθει στο μέλλον (risk of intended future loss) εξαιτίας της αξιόποινης δόλιας συμπεριφοράς, με πιο σοβαρή την αποτίμηση των περιπτώσεων όπου υπάρχει ήδη πραγματική ζημιά. Η κατηγορία αρ. 1 κρίνεται ως η πιο σοβαρή με κατώτατο όριο ζημιάς τις ₤500.000, κατηγορία 2 με ζημιά της τάξεως των ₤100.000 έως ₤500.000, κατηγορία 3 από ₤20.000 έως ₤100.000, κατηγορία 4 από ₤5.000 έως ₤20.000 και κατηγορία 5 κάτω των ₤5.
12. Ανεξαρτήτως ποσού, εκεί όπου το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι υπήρξε σοβαρή ζημιογόνα επίπτωση στο θύμα (serious detrimental effect on the victim) από το μέγεθος της χρηματικής ζημιάς, είτε στη χρηματοδοτική του ικανότητα είτε στην πιστοληπτική του αξιολόγηση (substantial damage to its credit rating or financial circumstances), τότε δύναται να το κατατάξει ένα ή/και δύο σκαλοπάτια πιο ψηλά στις κατηγορίες από το 5 έως το
13. Ενδεικτικά, στον Πίνακα που χρησιμοποιείται στα Sentencing Guidelines για υπόθεση στην οποία το μέγεθος της ζημιάς του θύματος εμπίπτει στην κατηγορία 1 (ήτοι κυμαίνεται από ₤500.000 έως ₤1 εκ.), αναφέρεται ότι η αρμόζουσα ποινή φυλάκισης, με οροφή τα 10 χρόνια που προβλέπονται στο Νόμο, είναι, αναλόγως του αν ο βαθμός ενοχής (culpability) είναι։ υψηλός, η ποινή φυλάκισης από 5 έως 8 χρόνια, μεσαίος, η ποινή φυλάκισης από 3 έως 6 χρόνια, χαμηλός, η ποινή φυλάκισης από 18 μήνες έως 4 χρόνια. Υπάρχουν ασφαλώς και άλλοι παράγοντες, μετριαστικοί και επιβαρυντικοί, οι οποίοι αναγνωρίζεται από τα Sentencing Guidelines ότι δυνατόν να υπεισέλθουν στην κρίση του Δικαστηρίου κατά την επιμέτρηση και εξατομίκευση της ποινής στα πλαίσια ενός συγκεκριμένου παραβάτη. Ως επιβαρυντικοί παράγοντες νοούνται οι εξής։ αν ο κατηγορούμενος επιχείρησε να παρεμποδίσει το θύμα από το να δηλώσει σε ανακριτικές αρχές τη ζημιά του ή αν ο κατηγορούμενος αρνήθηκε να συνδράμει στο έργο των ανακριτικών αρχών, αν εσφαλμένα απέρριψε ευθύνες σε τρίτα πρόσωπα, αν η δόλια δράση ήταν διασυνοριακή, αν έγιναν προσπάθειες καταστροφής τεκμηρίων, αν προκλήθηκε ζημιά στο δημόσιο ή στην κοινότητα, αν υπήρξαν και άλλα αδικήματα ή αν υπήρξε παρακοή δικαστικών διαταγμάτων. Ως μετριαστικοί αποτιμώνται οι ακόλουθοι παράγοντες։ το λευκό ποινικό μητρώο, ή εκεί όπου υπάρχουν προηγούμενες καταδίκες αν εκείνες είναι χρονικά απομακρυσμένες και για ελάσσονος σημασίας αδικήματα, αν έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να υπάρξει άλλη αξιόποινη συμπεριφορά από τον παραβάτη, αν ο παραβάτης συνεργάστηκε με τις ανακριτικές αρχές κάνοντας νωρίς παραδοχές ή θεληματικές καταθέσεις, αν η κατάσταση της υγείας του είναι επιβαρυμένη, αν έχει την αποκλειστική φροντίδα και επιμέλεια ανηλίκων ή άλλων προσώπων, αν έλαβε έγκαιρα και σύντομα μέτρα για να καταπολεμήσει κάποια εξάρτηση που σχετίζεται με την εγκληματική ή παραβατική συμπεριφορά. Δύο στοιχεία που χρήζουν της ιδιαίτερης προσοχής του Δικαστηρίου κατά την επιμέτρηση και εξατομίκευση της ποινής και για τα οποία στην Αγγλία έχει υιοθετηθεί ειδική νομοθετική ρύθμιση ή/και έχουν εκδοθεί Κατευθυντήριες Γραμμές από το Sentencing Council, είναι αφενός η μείωση της ποινής που συναρτάται με το βαθμό συνεργασίας του Κατηγορούμενου με τις ανακριτικές αρχές (βλ. το άρθρο 74 του Sentencing Code)[i] και αφετέρου η μείωση της ποινής που δικαιολογείται με βάση τη χρονική στιγμή κατά την οποία δήλωσε παραδοχή ενοχής στο Δικαστήριο (βλ. το άρθρο 73 του Sentencing Code του Ηνωμένου Βασιλείου, που εφαρμόζεται υπό το φως Κατευθυντήριων Γραμμών που έχει εκδώσει το Sentencing Council για παραδοχές σε σχέση με κάθε ποινικό αδίκημα, με τίτλο «Reduction in Sentence for a Guilty Plea». Σε γενικές γραμμές αναγνωρίζεται ότι η παραδοχή ενοχής μειώνει τις συνέπειες του εγκλήματος για τα ίδια τα θύματα, γλυτώνει τα θύματα από το να υποβληθούν στη βάσανο του να καταθέσουν ως μάρτυρες και εξοικονομεί πολύτιμο χρόνο των δικαστικών αρχών και συνεπακόλουθα εξοικονομεί δημόσιο χρήμα, οπόταν είναι προς το δημόσιο συμφέρον να επιβραβεύεται η παραδοχή ενοχής με έκπτωση στην ποινή. Το Δικαστήριο θα πρέπει όμως να λαμβάνει υπόψη του, κατά την επιμέτρηση της έκπτωσης στην ποινή που θα επιβληθεί, (α) το στάδιο της δικαστικής διαδικασίας κατά το οποίο δηλώθηκε παραδοχή στις κατηγορίες και (β) τις συνθήκες υπό τις οποίες δηλώθηκε η παραδοχή. Όσο πιο νωρίς δίδεται η απάντηση της παραδοχής ενοχής, τόσο πιο μεγάλα τα οφέλη που προαναφέρθηκαν για τη δικαιοσύνη. Προκειμένου να ενθαρρύνονται οι κατηγορούμενοι να δηλώνουν παραδοχή από το αρχικό στάδιο της εμφάνισης στο Δικαστήριο για απαγγελία των κατηγοριών, στις ως άνω Αγγλικές Κατευθυντήριες Γραμμές για έκπτωση στην ποινή λόγω παραδοχής συστήνεται να απονέμεται έκπτωση ίση με το 1/3 της προβλεπόμενης στο Νόμο κατ' ανώτατο όριο ποινής.[ii] Τούτο είναι και το μέγιστο μέγεθος έκπτωσης που δύναται να δοθεί χάριν παραδοχής. Εάν η παραδοχή δοθεί σε μετέπειτα στάδιο τότε μειώνεται η έκπτωση σε 1/4 της μέγιστης προβλεπόμενης στο Νόμο ποινής και είναι δυνατό να μειωθεί ακόμη και στο 1/10 εάν δοθεί κατά την ημέρα που είναι ορισμένη για έναρξη της ακρόασης. Ενδέχεται να μην λάβει καμία εκπτωτική αξία η παραδοχή, αν δοθεί αφότου άρχισε η ακρόαση. Εάν όμως ικανοποιηθεί το Δικαστήριο ότι υπήρχαν ιδιαίτερες συνθήκες που δεν επέτρεπαν στον κατηγορούμενο να κατανοήσει τις κατηγορίες που αντιμετώπιζε ή συνθήκες που δεν το καθιστούσαν εύλογο να παραδεχθεί ενοχή ενωρίτερα ή εξ αρχής, τότε του αποδίδει εκείνο το ποσοστό έκπτωσης που αρμόζει, μέχρι και του 1/3 που δίδεται στην αρχή. Το Δικαστήριο θα πρέπει εν προκειμένω να διαχωρίζει ανάμεσα στις περιπτώσεις που ο κατηγορούμενος απλώς κωλυσιεργεί έως ότου αντιληφθεί τη δύναμη της υπόθεσης της κατηγορούσας αρχής και τις περιπτώσεις όπου χρειάζεται καλή τη πίστει να λάβει νομική συμβουλή για να αντιληφθεί τί του καταλογίζεται.[iii] Δύο τελευταίες επισημάνσεις από τα Sentencing Guidelines για το «Reduction in Sentence for a Guilty Plea», χρήζουν αναφοράς։ η παραδοχή ενοχής θα πρέπει να λαμβάνει έκπτωση στην ποινή, ανεξάρτητα από οποιουσδήποτε άλλους μετριαστικούς παράγοντες και δη δεν θα πρέπει να συγχέεται με έκπτωση που δυνατόν να δικαιολογείται για λόγους εξωδικαστικής συμπεριφοράς του Κατηγορούμενου, όπως εν προκειμένω για ομολογία σε ανακριτικές καταθέσεις ή για συνεργασία με τις ανακριτικές ή άλλες αρχές. Ούτε όμως είναι ορθό να αξιολογείται η παραδοχή ενοχής στο Δικαστήριο ως ζήτημα που συσχετίζεται με τη δύναμη της μαρτυρίας που διαθέτει η κατηγορούσα αρχή.[iv] Τα πιο πάνω Sentencing Guidelines όσον αφορά την έκπτωση στην ποινή λόγω παραδοχής ενοχής υιοθετήθηκαν από το Court of Appeal (Criminal Division) της Αγγλίας σε σειρά αποφάσεων. Ενδεικτικά παραπέμπουμε στην Caley & others v. the Queen [2012] EWCA Crim 2821.[v] Τέλος, σημειώνεται ότι τα Sentencing Guidelines σε σχέση με την επιβολή ποινής για αδικήματα απάτης, προσδιορίζουν ως σημαντικό στόχο του Δικαστηρίου να αποδώσει εν τέλει συνολική ποινή που να αντανακλά στην έκταση, σοβαρότητα και διάρκεια της αξιόποινης δραστηριότητας. Τονίζεται στο Sentencing Council's Guideline on Totality ότι "There is no inflexible rule governing whether sentences should be structured as concurrent or consecutive components. The overriding principle is that the overall sentence must be just and proportionate." Οι ποινές που επιβλήθηκαν σε προηγούμενες δικασθείσες υποθέσεις απάτης δεν είναι δεσμευτικές παρά μόνο καθοδηγητικές ως προς τις σύγχρονες τάσεις ποινικής μεταχείρισης των παραβατών. Παραπέμπουμε πιο κάτω σε ένα απόσπασμα από απόφαση του Ιρλανδικού Εφετείου στην υπόθεση Director of Public Prosecutions v Maquire [ 2018] IECA 310, όπου με γλαφυρό τρόπο αποτυπώνεται η διαπίστωση ότι δεν υπάρχουν ποτέ δύο υποθέσεις που να είναι ακριβώς οι ίδιες και ότι δεν εξυπηρετεί η επιφανειακή σύγκριση των ποινών։ «
14. Comparators are a useful tool in sentencing cases, both at first instance and at appellate level, providing that their limitations are acknowledged and understood. It is trite, and a statement of the obvious, to observe that no two cases are the same and that every case depends on its own facts. Moreover, account must be taken of the ability of judges to exercise legitimate judicial discretion in the imposition of sentences within accepted margins of appreciation. This discretion comes into play at various levels ranging from determining the gravity of the case, to deciding on the extent of mitigation to be afforded, to determining how pursuit of the recognised objectives of sentencing should be balanced in the circumstances of the individual case, to choosing between available penalties and to the structuring of the sentence to best deliver a just and proportionate sentence. Accordingly, any temptation to superficially compare cases, and outcomes, in the hope of discerning a manifestly consistent approach must be resisted as involving a largely meaningless quest. Equally, cases proffered as comparators do not represent binding precedents, at least in terms of assessments of gravity, or the extent of allowances to be afforded in mitigation, or as to outcomes. A judgment in a case offered as a comparator might, of course, have concurrently determined a novel issue of law, and if so could represent a binding precedent for future cases with respect to that issue of law, but not as to factual determinations or outcomes.
15. All of that having been said, comparators can provide evidence of discernible trends in sentencing for different types of offences, and non-binding, but none the less valuable, guidance in terms of how courts in previous cases may have variously approached different aspects of the sentencing exercise, and indications of what weight may have been afforded to different relevant factors.». (Η έμφαση με έντονα γράμματα είναι δική μας.) Στην προμνησθείσα απόφαση του Ιρλανδικού Εφετείου, γίνεται μια σκιαγράφηση των κοινών χαρακτηριστικών γνωρισμάτων των υποθέσεων απάτης, την οποία παραθέτουμε ως ενδιαφέρουσα։ «
16. Fraud cases are no different to any other cases of dishonesty. The gravity of the offending conduct depends on the culpability of the offender and the harm done. While the spectrum of penalties available may vary somewhat, depending on the nature of the charge, a maximum penalty of ten years would not be untypical (that being the case for theft, false accounting, and using a false instrument, although in the case of making a gain or causing a loss by deception offences it is five years.) The comparators that we have reviewed indicate that fraud type cases, whether charged as theft or deception, or false accounting, or on some other basis, tend to exhibit certain common features. Very often they are committed by persons with no previous convictions, and who were otherwise of good character. In the great majority of cases, the accused has pleaded guilty often at a very early stage, and has co-operated with the investigation and will have made admissions. Admissions are always valuable but are acknowledged as being particularly valuable in fraud cases. The risk of re-offending is often assessed as being low, save in the case of persons with an unaddressed gambling or other addiction. Frequently, the amount involved is substantial. The cases we have reviewed have in most instances involved six figure sums, and in some instances seven figure sums. Frequently, the offending has gone on undetected for years so that prosecutions, when they do occur, are presented on the basis of "sample" counts.
17. In relatively few cases has the offending conduct been cynically committed with clear criminal intent, or motivated exclusively by greed. Where offences have been committed with such intent or motivation, the moral culpability is to be regarded as very high indeed. The comparators also indicate that in relatively few cases is the offending conduct based on highly pre-meditated and careful planning. Again, such premeditation and planning, where established, is to be regarded as a seriously aggravating factor.
18. More typically, however, the offending conduct begins opportunistically in circumstances where the offender is under some financial pressure and gives in to temptation. Sometimes it is committed in circumstances where the offender convinces himself or herself that, in taking the money, they are just borrowing it to address a short term need and will pay it back. Where that occurs the intention to pay back may indeed be genuine although it is usually hopelessly unrealistic, sometimes to the point of being delusional. On other occasions, the offending conduct may have begun due to a compulsion that the offender is labouring under, frequently a gambling or drug addiction. In cases of employment fraud, fraud committed in the practice of a profession, and certain other types of fraud, a major aggravating factor will be the breach of trust that was involved. In many tax fraud cases, particularly those involving VAT and other taxes to be collected, or withheld, by the taxpayer on behalf of the Revenue, there will have been a breach of fiduciary duty. Moreover, in all tax frauds and in the case of social welfare frauds, there will have been a disregard of civic responsibility which includes the requirement to show social solidarity.
19. In terms of the harm done, there may be direct and immediate consequences when the victim is an employer or private client or individual. Though harm is still done, the consequences of financial losses may be less directly and immediately felt where the victim is a substantial corporate entity, an institution or the State. In many cases, some level of restitution is ultimately made, but full restitution tends to be uncommon. The cases reviewed indicate that while the sum involved is always a relevant factor in the assessment of gravity, outcomes do not remotely bear a linear relationship to the sums appropriated. Nor should they, having regard to the proportionality requirements. [.]». Πάντως, και από την πιο πάνω Ιρλανδική απόφαση συνάγεται ότι η επιβολή άμεσης ποινής φυλάκισης αποτελεί την κατάλληλη ποινική μεταχείριση όσων είναι ένοχοι απάτης. Σημειωτέο ότι το νομοθετικό πλαίσιο της Ιρλανδίας, διαφέρει από το Κυπριακό, ως προς το ότι εκεί απαιτείται να ικανοποιηθεί το Δικαστήριο ότι συντρέχουν «εξαιρετικές περιστάσεις», για να δυνηθεί να διατάξει αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης. Σχετικό το εξής απόσπασμα։ «
20. So what do the comparators we have reviewed tell us about how the courts have approached the assessment of gravity in other cases sharing many of the features of the case with which we are presently concerned? [.]
21. [.] - [108] .
22. In no case was the starting point a non-custodial sentence, though in some cases that was the eventual outcome. Our review tells us that for the majority of cases, i.e., those in the hump of the bell, the starting point is typically a custodial sentence of between two and four years. The majority of such cases involve six figure sums, some level of planning or premeditation, alternatively continuation of what began as opportunistic offending over a lengthy period, and significant breaches of trust. Zaffer [2016] IECA 321 was one such case, where it will be recalled Mahon J stated that "headline sentences of two years and six months are the appropriate sentences in this case and are, in general terms, consistent with sentences imposed in broadly similar cases in recent years." He further stated that "[s] erious pre-meditated fraud will almost always merit a custodial sentence" and that "normally, only the existence of exceptional circumstances should result in an entirely non custodial sentence where there are hundreds of thousands of euro involved" . His approach reflects the trend evident in the cases we have reviewed.». (Η έμφαση με έντονα γράμματα είναι δική μας.) Στρεφόμαστε τώρα στην Κυπριακή νομολογία. Στο στάδιο της επιμέτρησης της ποινής, πρώτιστο καθήκον του Δικαστηρίου είναι η εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος, στόχος που επιτυγχάνεται μόνο με την αποτελεσματική εφαρμογή του Νόμου (βλ. Σύγγραμμα «Sentencing in Cyprus», του Γ.Μ. Πική, σελ. 3 και Republic ν. Georghiou, 22 C.L.R., 147). Το ανώτατο όριο της ποινής που προβλέπεται στον Ποινικό Κώδικα, Κεφ. 154, όπως έκτοτε τροποποιήθηκε είναι η βάση από την οποία ξεκινά το παρόν Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή (Λεβέντης v. Αστυνομίας