← Κύπρος

Δημοκρατία ν. Memic κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 19101/19, 2/2/2021

Δημοκρατία ν. Memic κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 19101/19, 2/2/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEM:2021:6 ΣΤΟ ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Α.Ν. Κονή, Π.Ε.Δ. Κ. Κουνίδου, Α.Ε.Δ. Γ. Βλάμη, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 19101/19 Δημοκρατία ν.

  1. ΧΧΧ Memic
  2. ΧΧΧ Κατσάπαου
  3. ΧΧΧ Παμπόρη
  4. ΧΧΧ Κωστή
  5. ΧΧΧ Κουτρούλλη
  6. ΧΧΧ Παύλου
  7. ΧΧΧ Κυριάκου Κατηγορουμένων - - - - - - - - - - - - - - - - 02.02.2021 Για τη Δημοκρατία: κα Χ. Καραολίδου (κα Α. Τιμοθέου για ν' ακούσει απόφαση) Για τον Κατηγορούμενο 2: κ. Β. Μπίσσας (κα Α. Μιτίδου για ν' ακούσει απόφαση) Κατηγορούμενος 2 παρών Π Ο Ι Ν Η (αναφορικά με τον κατηγορούμενο 2) Την 10.11.2020 και αφού το Δικαστήριο εκφώνησε ενδιάμεση απόφαση του μετά από διεξαγωγή δίκης εντός δίκης αποδεχόμενο την κατάθεση κάποιων τεκμηρίων σε σχέση με ένσταση που είχε φέρει ο κατηγορούμενος 7, ο κατηγορούμενος 2 άλλαξε απάντηση, μετά από άδεια του Δικαστηρίου στην πρώτη κατηγορία, από μη παραδοχή σε παραδοχή. Ακολούθησε η αναστολή της ποινικής δίωξης για τον κατηγορούμενο 2 στις υπόλοιπες κατηγορίες που αντιμετώπιζε ο οποίος και απαλλάχθηκε σ' αυτές. Διευκρινίζουμε στο σημείο αυτό, ότι μέχρι την αλλαγή απάντησης του κατηγορούμενου 2 στην πρώτη κατηγορία, ήταν σε εξέλιξη η μαρτυρία του Μ.Κ.
  8. Η παρούσα υπόθεση ορίστηκε για συνέχιση της ακρόασης σε σύντομη ημερομηνία ενώ όσον αφορά τον κατηγορούμενο 2 ορίστηκε για γεγονότα και ποινή την 01.03.
  9. Ακολούθησε αναβολή λόγω των έκτακτων μέτρων που επιβλήθηκαν λόγω του κορωνοϊού και η υπόθεση επαναορίστηκε για ακρόαση σε διάφορες ημερομηνίες, με πρώτη την 04.12.
  10. Κατά την ως άνω ημερομηνία, η συνέχιση της ακρόασης αναβλήθηκε λόγω του διορισμού του Προέδρου του Κακουργιοδικείου στη θέση Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Η υπόθεση ορίστηκε για την 14.12.
  11. Την 14.12.2020 η πλευρά της Κατηγορούσας Αρχής προχώρησε στην αναστολή της ποινικής δίωξης όσον αφορά τους κατηγορούμενους 1, 3, 5, 6 και 7, διακόπτοντας τη διαδικασία με σκοπό την επανακαταχώριση της εναντίον των ως άνω κατηγορουμένων, οι οποίοι και απαλλάχθηκαν στις κατηγορίες που αντιμετώπιζαν. Μετά την πιο πάνω εξέλιξη, η παρούσα υπόθεση παρέμεινε μόνο για τον κατηγορούμενο 2 για γεγονότα και επιβολή ποινής σε σχέση με την πρώτη κατηγορία. Διευκρινίζεται ακόμη ότι έχει προηγηθεί η παραδοχή του κατηγορούμενου 4 στις κατηγορίες που αντιμετώπιζε, ο οποίος εξέφρασε την πρόθεση του να καταθέσει ως μάρτυρας κατηγορίας και του επιβλήθηκε ποινή. Ο κατηγορούμενος 2 λοιπόν, έχει βρεθεί ένοχος κατόπιν δικής του παραδοχής στην κατηγορία της συνωμοσίας προς διάπραξη κακουργήματος, κατά παράβαση των άρθρων 20 και 371 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 και των άρθρων 2, 3, 4

(1)(α), 24, 30, 31, 31Α του Μέρους Ι και ΙΙ και του Πρώτου Πίνακα Μέρος ΙΙ και του Τρίτου Πίνακα του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77 ως έχει τροποποιηθεί, ότι δηλαδή μεταξύ της 1ης Νοεμβρίου 2018 και της 12ης Μαρτίου 2019 στη Δημοκρατία, συνωμότησε με άλλα πρόσωπα να διαπράξουν κακούργημα, δηλαδή εισαγωγή ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως Β στη Δημοκρατία, χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας. Τα γεγονότα όπως έχουν εκτεθεί από την Κατηγορούσα Αρχή, βρίσκουν σύμφωνη την Υπεράσπιση και έχουν συνοπτικά ως ακολούθως: Μεταξύ του Νοεμβρίου του 2018 και της 12ης Μαρτίου του 2019, ο κατηγορούμενος 2 συνωμότησε με τρίτα πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένου και του πρώην κατηγορούμενου 4, να διαπράξουν κακούργημα, δηλαδή να εισαγάγουν στην Κυπριακή Δημοκρατία ποσότητα ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β'. Για την εν λόγω εισαγωγή ναρκωτικών ουσιών, είχε συστηθεί μια καλά οργανωμένη επιχείρηση, με τρίτα πρόσωπα, όπου ο καθένας ανέλαβε από ένα ρόλο στην όλη αυτή παράνομη δραστηριότητα. Για την εν λόγω εισαγωγή ναρκωτικών, είχε συμφωνηθεί, μεταξύ άλλων, από τα τρίτα πρόσωπα η σύσταση μιας εταιρείας με την επωνυμία ΞΥΛΟΠΑΡΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΛΤΔ, στο όνομα της οποίας θα εισαγάγετο στην Δημοκρατία το εμπορευματοκιβώτιο με τα ναρκωτικά, το οποίο θα έφθανε από τον Καναδά. Το εμπορευματοκιβώτιο με τα ναρκωτικά, θα είχε μέσα ψευδοτάβανα και ως εκ τούτου αποφασίστηκε το συγκεκριμένο όνομα για την σύσταση της εταιρείας, έτσι ώστε να μην εγερθούν υποψίες, ως προς το περιεχόμενο του εμπορευματοκιβωτίου. Ο πρώην κατηγορούμενος 4, ο οποίος είχε αναλάβει ως μέρος του ρόλου του στην άρτια αυτή οργανωμένη επιχείρηση τη σύσταση της εν λόγω εταιρείας, συμφώνησε με τον κατηγορούμενο 2, όπως αυτή εγγραφεί στο όνομα του και για λογαριασμό του, δηλαδή να είναι ο διευθυντής της εταιρείας. Έτσι, περί τον Φεβρουάριο του 2019, ο κατηγορούμενος 2 υπέγραψε τα σχετικά έγγραφα σύστασης και ίδρυσης της εν λόγω εταιρείας και ανέλαβε το ρόλο του διευθυντή της εταιρείας αυτής, ούτως ώστε να μπορέσει το εμπορευματοκιβώτιο να εισαχθεί στην Δημοκρατία. Ως διεύθυνση του εγγεγραμμένου γραφείου της εταιρείας, δηλώθηκε η διεύθυνση της οικίας του κατηγορουμένου
  1. Περαιτέρω, ο κατηγορούμενος 2 προέβη και στο άνοιγμα Τραπεζικού λογαριασμού στο όνομα της εν λόγω εταιρείας, αφού αυτό ήταν αναγκαίο για την εισαγωγή των ναρκωτικών στην Δημοκρατία. Παράλληλα, θα έπρεπε ο εν λόγω λογαριασμός να δείχνει κινήσεις στο λογαριασμό, έτσι ώστε να μην εγερθούν υποψίες. Ο εν λόγω Τραπεζικός λογαριασμός, ανοίχθηκε σε υποκατάστημα όπου εργαζόταν ένα από τα τρίτα πρόσωπα που είχαν εμπλοκή στην οργανωμένη επιχείρηση εισαγωγής των ναρκωτικών. Επιπρόσθετα, στις 08.03.2019, ο κατηγορούμενος 2 μαζί με τον πρώην κατηγορούμενο 4, μετέβηκαν στο Τμήμα Τελωνείου στη Λεμεσό με σκοπό την εγγραφή της υπό αναφορά εταιρείας στο τελωνειακό μητρώο του Τελωνείου με σκοπό παράλληλα να εξουσιοδοτήσει τελωνειακό πράκτορα για να μπορεί να εκτελωνιστεί το εμπορευματοκιβώτιο με τα ναρκωτικά, το οποίο θα έφθανε στην Κύπρο. Ο κατηγορούμενος 2 κατά την άφιξη τους στο Τμήμα Τελωνείου, είχε στην κατοχή του και παρέδωσε σε λειτουργό του Τμήματος Τελωνείου Λεμεσού, όλα τα απαραίτητα έγγραφα της εταιρείας ΞΥΛΟΠΑΡΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΛΤΔ. Κατά την παραμονή τους στο Τμήμα Τελωνείου, ο κατηγορούμενος 2 και ο πρώην κατηγορούμενος 4, παρουσιάστηκαν ψευδώς στον εν λόγω τελωνειακό λειτουργό, ως συνέταιροι στην εν λόγω εταιρεία. Παράλληλα, ο πρώην κατηγορούμενος 4, συμπλήρωσε αυτός τα έγγραφα της εταιρείας επειδή, όπως ανέφεραν στον Τελωνειακό Λειτουργό, δήθεν ο κατηγορούμενος 2 ήταν για χρόνια στην Αγγλία και δεν γνώριζε καλά ελληνικά. Στο τέλος, αφού συμπληρώθηκαν τα απαραίτητα έγγραφα, ο κατηγορούμενος 2 τα υπέγραψε και στη συνέχεια αυτά πιστοποιήθηκαν από τον Τελωνειακό Λειτουργό. Έτσι η υπό αναφορά εταιρεία ενεγράφη στο Τελωνειακό Μητρώο και περαιτέρω με την σχετική εξουσιοδότηση, η εταιρεία με διευθυντή τον κατηγορούμενο 2, εξουσιοδοτούσε τρίτη εταιρεία να ενεργεί ως Τελωνειακός της πράκτορας. Την 14η Μαρτίου 2019, λήφθηκε πληροφορία στην Υ.ΚΑ.Ν, ότι επρόκειτο να εισαχθούν ατμοπλοϊκώς στην Κύπρο, μέσα σε εμπορευματοκιβώτια, μεγάλες ποσότητες ναρκωτικών. Στις 15.03.2019 και ενώ ο πρώην κατηγορούμενος 4 θεωρήθηκε ύποπτος ότι συνωμότησε με άλλα πρόσωπα για την εν λόγω εισαγωγή, τέθηκε υπό διακριτική και περιστασιακή παρακολούθηση. Στις 15.03.2019, λήφθηκε νέα ενημέρωση ότι ο πρώην κατηγορούμενος 4 συνωμότησε με άλλα πρόσωπα και ότι στις 12.03.2019 εισήγαγαν ατμοπλοϊκώς στην Δημοκρατία και συγκεκριμένα μέσω του λιμανιού Λεμεσού, από τον Καναδά, εμπορευματοκιβώτιο με ναρκωτικά. Το εν λόγω εμπορευματοκιβώτιο εντοπίστηκε και τέθηκε υπό διακριτική παρακολούθηση. Στις 16.03.2019 το εν λόγω εμπορευματοκιβώτιο εξήχθη από το Νέο Λιμάνι Λεμεσού και μεταφέρθηκε σε αποθηκευτικό χώρο εταιρείας μεταφορών. Στις 18.03.2019, περί τις 10:00 π.μ το εμπορευματοκιβώτιο μεταφέρθηκε από οδηγό αρθρωτού μεταφορικής εταιρείας στον Ύψωνα, όπου εκεί τον ανέμενε ο πρώην κατηγορούμενος 4 όπου και τον καθοδήγησε σε συγκεκριμένο περιφραγμένο χωράφι στην περιοχή του Ύψωνα, όπου θα εκφορτώνετο το εμπορευματοκιβώτιο. Ο οδηγός του αρθρωτού μετά από υπόδειξη του πρώην κατηγορούμενου 4, στάθμευσε το εμπορευματοκιβώτιο σε συγκεκριμένο σημείο και ακολούθως και οι δύο εγκατέλειψαν το μέρος και συνεχίστηκε η διακριτική παρακολούθηση του εμπορευματοκιβωτίου από μέλη της Αστυνομίας των Βρετανικών Βάσεων σε συνεργασία με μέλη της Αστυνομίας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Περί τις 14:00 ο πρώην κατηγορούμενος 4 έγινε αντιληπτός να προσεγγίζει με όχημα που οδηγούσε, το εν λόγω εμπορευματοκιβώτιο. Ακολούθως, αφού κατέβηκε από το όχημα, μαζί με άλλα πρόσωπα, αποσφράγισαν τις πόρτες του εμπορευματοκιβωτίου και ξεκίνησαν να ξεφορτώνουν το περιεχόμενο του. Στις 14:30 έγινε συντονισμένη επέμβαση από την Αστυνομία των Βρετανικών Βάσεων σε συνεργασία με τα μέλη της Υ.ΚΑ.Ν. και συνελήφθη ο πρώην κατηγορούμενος
  2. Από μεταγενέστερο επιστημονικό έλεγχο που έγινε στο περιεχόμενο του εν λόγω εμπορευματοκιβωτίου, διαπιστώθηκε ότι επρόκειτο για μεγάλη ποσότητα ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β', δηλαδή κάνναβη συνολικού βάρους 83 κιλών και 627 γραμμαρίων. Ο κατηγορούμενος 2, στις 18.03.2019 εντοπίστηκε από τους Αστυφύλακες Ευσταθίου και Μ.Κ.25 επί του κατηγορητηρίου και περί ώρα 14:45 στην περιοχή Αγίου Αθανασίου στη Λεμεσό. Στη συνέχεια της ίδιας μέρας, οι εν λόγω Αστυφύλακες ερεύνησαν δυνάμει δικαστικού εντάλματος έρευνας την οικία του κατηγορούμενου
  3. Κατά την έρευνα δεν προέκυψε οτιδήποτε το επιλήψιμο. Αργότερα την ίδια μέρα, ο Αστ. Ευσταθίου συνέλαβε δυνάμει δικαστικού εντάλματος σύλληψης τον κατηγορούμενο 2, αφού του εξήγησε τους λόγους της σύλληψης του και του επέστησε την προσοχή του στο Νόμο, αυτός απάντησε «Εντάξει». Αργότερα την ίδια ημέρα, του έλαβε ανακριτική κατάθεση. Την επόμενη μέρα (19.03.2019), ο κατηγορούμενος 2 παρουσιάστηκε ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, το οποίο εξέδωσε διάταγμα προσωποκράτησης του. Έκτοτε, ο κατηγορούμενος 2 τελεί υπό κράτηση. Ο κατηγορούμενος 2 είναι λευκού ποινικού μητρώου. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου 2 στην αγόρευση του για σκοπούς μετριασμού της ποινής, αναφέρθηκε εκτεταμένα στις προσωπικές και οικογενειακές του περιστάσεις, οι οποίες έχουν ως ακολούθως: Ο κατηγορούμενος 2 είναι ηλικίας 50 ετών, διαζευγμένος και άτεκνος. Έζησε δύσκολα και φτωχικά παιδικά χρόνια καθότι είναι πρόσφυγας και η οικογένεια του αντιμετώπισε αρκετές οικονομικές δυσκολίες λόγω της προσφυγιάς. Ο πατέρας του έχει αποβιώσει και σήμερα διαμένει με την ηλικιωμένη μητέρα του η οποία αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας. Ο κατηγορούμενος 2 μέχρι τη σύλληψη του είχε την αποκλειστική φροντίδα της. Σήμερα, τη μητέρα του την φροντίζει η πρώην σύζυγος του. Ο κατηγορούμενος 2 ασχολείται με το επάγγελμα του λουστραδόρου από το έτος
  4. Σήμερα αντιμετωπίζει αναπνευστικά προβλήματα λόγω της εισπνοής χημικών ουσιών που χρησιμοποιούσε στην εργασία του. Κατέθεσε στο Δικαστήριο έκθεση του Γραφείου Ευημερίας ημερομηνίας 20.05.
  5. Ο συνήγορος τόνισε τη σημασία της παραδοχής του πελάτη του ως επίσης το λευκό του ποινικό μητρώο. Σε σχέση με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, ο κ. Μπίσσας εισηγήθηκε ότι ο πελάτης του δεν ήταν ο ιθύνων νους και ότι ο ρόλος του στην παρούσα υπόθεση ήτο μειωμένος. Ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος 2 συμφώνησε με τον πρώην κατηγορούμενο 4 και κάποια τρίτα πρόσωπα στη σύσταση εταιρείας με σκοπό την εισαγωγή ψευδοτάβανων στην Κύπρο. Θα κέρδιζε €500 από την εισαγωγή των πρώτων λούστρων και ψευδοταβάνων που θα εισάγονταν ως αμοιβή για τη βοήθεια του με την εγγραφή της εταιρείας της οποίας θα ήτο διευθυντής. Δεν γνώριζε εξ αρχής τις προθέσεις και το σχέδιο που είχαν στήσει ο πρώην κατηγορούμενος 4 και τα τρίτα πρόσωπα, αφού του λέχθηκε από τον πρώην κατηγορούμενο 4 ότι ο ίδιος δεν μπορούσε να εγγραφεί ως διευθυντής γιατί είχε οφειλές Φ.Π.Α. Ο κατηγορούμενος 2, από την επόμενη ημέρα εγγραφής της εταιρείας, άρχιζε να προβληματίζεται για το αληθές των ισχυρισμών του πρώην κατηγορούμενου 4 και άρχισε να του κάνει ερωτήσεις και να γίνεται πιεστικός. Τελικά ο πρώην κατηγορούμενος 4 του ανέφερε ότι μαζί με τα υλικά που θα εισήγαγαν, θα εισήγαγαν και ναρκωτικά. Ο κατηγορούμενος 2 λόγω της δεινής οικονομικής θέσης στην οποία βρισκόταν, δεν αποσύρθηκε από το όλο σχέδιο, συμφώνησε και παρέμεινε σ' αυτό. Δεν γνώριζε όμως λεπτομέρειες για την ποσότητα των ναρκωτικών ή τον ακριβή χρόνο που αυτά θα έφθαναν στην Κύπρο. Προς ενίσχυση της θέσης του, επικαλέστηκε απόσπασμα από τη θεληματική κατάθεση του πρώην κατηγορούμενου 4 ημερομηνίας 29.03.
  6. Παρέπεμψε ακόμα το Δικαστήριο στο γεγονός ότι στις λεπτομέρειες αδικήματος της 1ης κατηγορίας όπου αναφέρεται σε εισαγωγή ναρκωτικών χωρίς να αναφέρεται η ποσότητα, εισηγούμενος ότι επειδή ακριβώς ο κατηγορούμενος 2 δεν γνώριζε την ποσότητα που θα εισαγόταν, θα πρέπει το Δικαστήριο να επιλέξει την επιεικέστερη μεταχείριση. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο κατηγορούμενος 2 προέβη σε θεληματική κατάθεση 11 ημέρες ενωρίτερα από τον πρώην κατηγορούμενο 4, δηλαδή την 18.03.2019 θέλοντας να τονίσει τη συνεργασία του κατηγορούμενου 2 ευθύς εξ αρχής με την Αστυνομία. Συμπλήρωσε ότι ο πελάτης του έτυχε εκμετάλλευσης λόγω του αφελούς χαρακτήρα του και των οικονομικών του δυσκολιών ως επίσης έδωσε πίστη στις υποσχέσεις που έλαβε ότι δεν θα έμπλεκε σε δυσάρεστες καταστάσεις και να μην ανησυχούσε. Ο κ. Μπίσσας ανέφερε ακόμη στο Δικαστήριο ότι ο πελάτης του έχει αντιληφθεί τη σοβαρότητα του αδικήματος που αντιμετωπίζει και ότι εμφανίζεται ενώπιον του Δικαστηρίου πλήρως μεταμελημένος. Δέχθηκε ακόμη ότι τα ναρκωτικά αποτελούν μάστιγα για την κοινωνία και ότι τα Δικαστήρια αντιμετωπίζουν με αυστηρότητα αδικήματα που σχετίζονται με ναρκωτικά. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το αδίκημα το οποίο διέπραξε και παραδέχτηκε ο κατηγορούμενος 2 είναι σοβαρό. Αυτό διαφαίνεται και από τη σοβαρότητα που προσδίδεται σε αυτό από το Νομοθέτη, ήτοι από το προσδιοριζόμενο από το Νόμο ανώτατο όριο ποινής (βλ. Δημοκρατία ν. Κυριάκου
(1990)2 Α.Α.Δ. 264), ποινή φυλάκισης μέχρι 7 χρόνια προκειμένου για κακούργημα, όπως είναι η παρούσα περίπτωση, που το ουσιαστικό αδίκημα της εισαγωγής ναρκωτικών τιμωρείται με δια βίου φυλάκιση (άρθρα 2, 3, 4
(1)(α) Πρώτος Πίνακας Μέρος ΙΙ, 24, 30, 31, 31Α και Τρίτος Πίνακας του Ν.29/77 όπως έχει τροποποιηθεί). Έχει περαιτέρω αναφερθεί ότι ο χαρακτηρισμός κάποιου αδικήματος ως σοβαρού, δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ανώτατο όριο ποινής που ο νόμος προνοεί για τη διάπραξή του, αλλά εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό και από το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν τη διάπραξή του (βλ. Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 391, 402). Ως δε έχει επισημανθεί στην ποινική υπόθεση αρ. 894/15, Κακουργιοδικείου Λευκωσίας, Δημοκρατία ν. Αντώνη Νικολάου κ.α, απόφαση ημερομηνίας 09.06.2016: «Αποτιμώντας ειδικότερα τη σοβαρότητα του αδικήματος της συνωμοσίας θα πρέπει να σημειώσουμε ότι σαφέστατα και δικαιολογημένα ο νομοθέτης θεωρεί τη συνωμοσία ως ήσσονος σοβαρότητας εν σχέσει με το ουσιαστικό αδίκημα. Είναι ενδεικτικό πως τίθεται ως οροφή για την ποινή σε όλες τις περιπτώσεις η 7ετής φυλάκιση, ασχέτως του κακουργήματος το οποίο αποτελούσε τον αντικειμενικό της στόχο. Αυτό δεν σημαίνει πως και η συνωμοσία δεν έχει τη δική της σοβαρότητα. Μάλιστα, παρά την πιο πάνω διαπίστωση τόσο το είδος όσο και η σοβαρότητα του ουσιαστικού αδικήματος έχουν σε κάθε περίπτωση τη σημασία τους και θα πρέπει να συνεκτιμούνται κατά την επιμέτρηση της ποινής. ..................................................................................................... Η απαξία της συνωμοσίας γενικά έγκειται κυρίως στο ότι συνιστά τον πρόδρομο, σχεδίασμα, προετοιμασία, οργάνωση και κυρίως σφραγίζει την συναπόφαση δύο ή περισσοτέρων ατόμων να προχωρήσουν στη διάπραξη του ουσιαστικού αδικήματος. Στις πλείστες δε των περιπτώσεων πρόκειται για μια ψυχρή και σε κατάσταση νηφαλιότητας συναπόφαση εν είδη κοινής επιχειρηματικής δραστηριότητας, με ενδιάμεσους, παρεμφερείς αλλά απαραίτητους στόχους, να επιτύχει το όλο σχέδιο και να εκμηδενιστούν οι κίνδυνοι σύλληψης των δραστών ή κατ' άλλον τρόπον ματαίωσης του εν λόγω σχεδίου». Συμφωνούμε πλήρως με το πιο πάνω απόσπασμα και το υιοθετούμε. Η σοβαρότητα του αδικήματος αυτού του είδους, επιτείνεται ακόμη περισσότερο λόγω της έξαρσης που παρουσιάζει τόσο αυτό, όσο και τα αδικήματα που σχετίζονται με ναρκωτικά. Το γεγονός δε αυτό δεν μπορεί να παραγνωριστεί από το Δικαστήριο. Σήμερα τα ναρκωτικά είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η κοινωνία, ιδίως η νεολαία στην Κύπρο και σε πολλές άλλες Ευρωπαϊκές χώρες. Το κοινωνικό και οικονομικό κόστος από τη χρήση ναρκωτικών ουσιών είναι υπερβολικό, κυρίως όταν υπολογίσει κανείς τα εγκλήματα και τη βία, όπως επίσης τη διάβρωση των ηθικών αξιών που προκαλούν. Μεγάλος αριθμός σοβαρών εγκλημάτων διαπράττονται από άτομα που είναι υπό την επήρεια ψυχοτρόπων ουσιών, ενώ συχνά οι χρήστες εμπλέκονται σε αδικήματα όπως είναι οι διαρρήξεις, οι κλοπές, ακόμη και η πορνεία, για να εξασφαλίσουν τη δόση τους και να ικανοποιήσουν τον εθισμό τους. Η αναγκαιότητα προστασίας του κοινωνικού ιστού που πλήττεται καίρια με την εξάπλωση της χρήσης ναρκωτικών ουσιών, αποτελεί καθήκον του Δικαστηρίου (βλ. Αγαθοκλέους κ.α. ν. Δημοκρατίας
(2014)2(Α) Α.Α.Δ. 44). Τα Δικαστήρια έχουν υποχρέωση να συμβάλουν θετικά στην καταπολέμηση της μάστιγας των ναρκωτικών και στη χαλιναγώγηση του παρατηρούμενου φαινομένου της διάβρωσης της κοινωνίας και των νέων ανθρώπων ειδικότερα (βλ. μεταξύ άλλων Γενικός Εισαγγελέας ν. Sak
(2005)2 A.A.Δ. 377, Κλεομένης ν. Δημοκρατίας
(2013)2 Α.Α.Δ. 350, Λαζάρου κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 633). Διευκρινίζουμε βεβαίως ότι στην παρούσα υπόθεση ο κατηγορούμενος 2 βρέθηκε ένοχος στο αδίκημα της συνομωσίας και όχι στο αδίκημα της εισαγωγής ναρκωτικών, γεγονός που το διαφοροποιεί από τις πιο πάνω υποθέσεις όπου το αδίκημα της συνωμοσίας συνυπήρχε με το ουσιαστικό αδίκημα. Είναι εξάλλου αντιληπτό ότι αν ο κατηγορούμενος 2 διέπραττε και το ουσιαστικό αδίκημα, δηλαδή της εισαγωγής ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως Β, τότε θα αντιμετώπιζε την ποινή της φυλάκισης δια βίου και όχι την εμφανώς μικρότερη των επτά ετών. Καθοδηγούμενοι από τα πιο πάνω, λαμβάνουμε για σκοπούς μετριασμού της ποινής την παραδοχή του κατηγορούμενου 2 ενώπιον του Δικαστηρίου, αναγνωρίζουμε ότι η παραδοχή ενοχής πρέπει να αμείβεται με έκπτωση στην ποινή καθότι αποτελεί πορεία που προάγει τους σκοπούς της δικαιοσύνης και είναι απτό στοιχείο της ειλικρινούς μεταμέλειας του. Σχετική επί του θέματος είναι η απόφαση Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας
(2002)2 Α.Α.Δ.
  1. Στην υπόθεση Ανδρέας Ανδρέου ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 163/2015, απόφαση ημερομηνίας 11.07.2016, το Ανώτατο Δικαστήριο τόνισε ότι «η παραδοχή είναι ο μόνος απτός τρόπος για να «μεταφερθεί» στο Δικαστήριο η μεταμέλεια ενός κατηγορουμένου και γι΄ αυτό το λόγο έχει δεσπόζουσα σημασία στην επιμέτρηση της ποινής». Περαιτέρω, στην υπόθεση Δημήτρης Βασιλείου ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 110/14, απόφαση ημερομηνίας 15.06.2015, τονίστηκε για άλλη μια φορά ότι η παραδοχή έχει τη σημασία της, ακόμα και στην περίπτωση που κάποιος συλλαμβάνεται επ' αυτοφώρω να διαπράττει αδίκημα που αφορά σε ναρκωτικές ουσίες, δεν μπορούμε να την παραγνωρίσουμε. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται: «. Αφετέρου όμως δεν πρέπει να παραγνωρίσουμε το πάντοτε ευπρόσδεκτο μιας παραδοχής ως απτού στοιχείου μεταμέλειας αλλά και τη σημασία της.» Εκλαμβάνουμε την παραδοχή του κατηγορούμενου 2 ενώπιον των Αστυνομικών Αρχών ως έγκαιρη, αφού προχώρησε σε θεληματική κατάθεση κατά την ημέρα της σύλληψης του (18.03.2019). Η παραδοχή του κατηγορούμενου 2 ενώπιον του Δικαστηρίου δεν ήταν άμεση, όμως αυτή έλαβε χώραν κατά τα αρχικά στάδια ακρόασης της υπόθεσης, ενώ ήτο σε εξέλιξη η μαρτυρία του Μ.Κ.
  2. Όσον αφορά το ρόλο του κατηγορούμενου 2, δεχόμαστε ότι αυτός δεν ήταν ο ιθύνων νους της όλης επιχείρησης και ότι ο ρόλος του περιορίστηκε στη σύσταση της εταιρείας με αυτόν διευθυντή, στην εγγραφή της στο Τελωνειακό Μητρώο και τη δημιουργία Τραπεζικού λογαριασμού και ότι δεν γνώριζε την ποσότητα ναρκωτικών ως επίσης τον ακριβή χρόνο που αυτά θα εισάγονταν. Από την άλλη όμως δεν μας διαφεύγει ότι από τη στιγμή που αντιλήφθηκε ότι ο σκοπός της εταιρείας που συστάθηκε, η εγγραφή της στο Τελωνειακό Μητρώο και η δημιουργία Τραπεζικού λογαριασμού αποσκοπούσε στην εισαγωγή ναρκωτικών Τάξεως Β, δεν αποσύρθηκε από το όλο σχέδιο, συμφώνησε με αυτό και ότι ο ρόλος του σ' αυτό ήταν ένας από τους αναγκαίους κρίκους στην αλυσίδα της σκοπούμενης εισαγωγής ναρκωτικών. Έμφαση δόθηκε από το συνήγορο του κατηγορούμενου 2 στο γεγονός ότι αυτός κατά τον επίδικο χρόνο έτυχε εκμετάλλευσης λόγω του αφελή χαρακτήρα του και των οικονομικών δυσκολιών που αντιμετώπιζε και ήταν κάτω από αυτές τις συνθήκες που διέπραξε το αδίκημα της κατηγορίας που τον βαρύνει. Η οικονομική κατάσταση ενός κατηγορουμένου είναι οριακής σημασίας, σε τέτοιας φύσης υποθέσεις, στον καθορισμό της ποινής (Andrei Marius v. Δημοκρατίας Ποινική Έφεση 155/14, ημερομηνίας 27.05.2015 και Jovanovic v. Αστυνομίας
(2005)2 Α.Α.Δ. 635). Η πείρα καταδεικνύει ότι οι έμποροι ναρκωτικών επιλέγουν συνήθως συνεργάτες άτομα ευάλωτα που έχουν άμεση οικονομική ανάγκη, όπως η περίπτωση του κατηγορούμενου 2. Τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετώπιζε ο κατηγορούμενος 2 δεν μπορούν να αφεθούν να εξουδετερώσουν τον αποτρεπτικό χαρακτήρα της ποινής που σε υποθέσεις ναρκωτικών είναι δεδομένη. Ως αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στην υπόθεση Παναγιώτης Μακρής ν. Δημοκρατίας
(2013)2 Α.Α.Δ. 15. «Όμως, αν τα οικονομικά προβλήματα, συνδεόμενα και με άλλα προβλήματα ευρύτερα, οικογενειακά ή υγείας, μπορούσαν να δικαιολογήσουν την παρανομία, αυτό θα ήταν η οριστική κατάρρευση κάθε ηθικής αρχής αλλά και κάθε αρχής τάξης και δικαίου.» Περαιτέρω λαμβάνουμε ιδιαιτέρως υπόψη μας τις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του κατηγορούμενου 2 όπως αυτές περιγράφονται στην Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας αλλά και όπως έχουν παρατεθεί με μεγάλη λεπτομέρεια από το δικηγόρο του. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονίσουμε ότι σύμφωνα με τη νομολογία μας, οι προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του παραβάτη δεν είναι βαρύνουσας σημασίας σε τέτοιου είδους υποθέσεις. Τα πιο πάνω λαμβάνονται υπόψη σε σημαντικό βαθμό, δεν είναι όμως ικανά να εξασθενίσουν την αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου. Σχετική είναι η απόφαση Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 577, όπου λέχθηκαν τα πιο κάτω: «Οι προσωπικές περιστάσεις και τα ιδιαίτερα προβλήματα αδικοπραγούντων σε αυτού του είδους των υποθέσεων λαμβάνονται βέβαια σε κάποιο βαθμό υπόψη. Και η εξατομίκευση έχει τη θέση της. Αλλά δεν μπορεί να εξουδετερώσει ή να αποδυναμώσει τη μέριμνα για προστασία της κοινωνίας. Βλ. Παυλίδης και Άλλος ν. Αστυνομίας
(1996)2 A.A.Δ. 220. Η πείρα καταδείχνει ότι οι έμποροι ναρκωτικών συχνά επιλέγουν άτομα αδύναμα ή άτομα με ειδικά προβλήματα για τη μεταφορά ναρκωτικών. Η κατανόηση αυτών των αδυναμιών και προβλημάτων δεν μπορεί να επιδράσει κατά τρόπο που να εξασθενίζει την αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου.» Λαμβάνουμε επίσης δεόντως υπόψη ότι ο κατηγορούμενος 2 είναι λευκού ποινικού μητρώου (βλ. Ανδρέου ν. Δημοκρατίας (ανωτέρω)). Τέλος, λαμβάνουμε υπόψη μας (παρόλο που έχει αναφερθεί και πιο πάνω), τη δήλωση του συνηγόρου του κατηγορούμενου 2 ότι αυτός έχει αντιληφθεί τη σοβαρότητα του αδικήματος στο οποίο έχει βρεθεί ένοχος και ότι παρουσιάζεται ενώπιον του Δικαστηρίου πλήρως μεταμελημένος. Η επιμέτρηση της ποινής είναι διαδικασία εξισορρόπησης όλων των πιο πάνω παραγόντων. Οι προηγούμενες αποφάσεις είναι καθοδηγητικές αλλά όχι καθοριστικής σημασίας. Η κάθε υπόθεση θα πρέπει να κρίνεται με βάση τα δικά της γεγονότα και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Στην απόφαση Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 123, 130-131, το Ανώτατο Δικαστήριο διά του Νικήτα Δ., σημείωσε σχετικά τα πιο κάτω: «Οι προηγούμενες υποθέσεις δεν παρέχουν πάντοτε ασφαλή καθοδήγηση. Ο λόγος γι' αυτό είναι ότι, παρόλο που μπορεί να παρουσιάζουν ένα ή περισσότερα κοινά χαρακτηριστικά εντούτοις, συχνά, δεν υπάρχει η ταυτοσημία στο βαθμό που θα ήταν σωστό να προοιωνίζεται η ίδια ποινή για κατοπινές υποθέσεις. Η μεγαλύτερη ίσως χρησιμότητα του δικαστικού προηγούμενου στον τομέα αυτό έγκειται στον εντοπισμό των περιστάσεων που θεωρήθηκαν ως ελαφρυντικές ή επιβαρυντικές. Στη Βρετανία επικράτησε η πρακτική να παρέχονται από καιρού εις καιρόν κατευθυντήριες γραμμές σε συμπυκνωμένη μορφή σχετικά με τη φύση και το εύρος των ποινών. .................................. Όντως, όπου διαφαίνεται η τάση, πάνω σε στέρεες βάσεις, μπορεί να διαμορφωθεί ένα είδος ταρίφας. Όμως δεν μπορεί να οδηγεί σε αποστέωση της εξουσίας του δικαστηρίου μπροστά στη ζωντανή πραγματικότητα που εμφανίζει κάθε υπόθεση με τις ιδιαιτερότητες της. Αυτό δεν σημαίνει ότι δε θα ισχύσει η διατίμηση, όπου υπάρχουν ουσιαστικές ομοιότητες. Χρειάζεται όμως προσοχή γιατί, παρόλο που τα ανθρώπινα επαναλαμβάνονται, είναι ανιχνεύσιμες διαφορές και λεπτομέρειες που προσδίδουν στο προηγούμενο άλλη, διαφοροποιημένη, διάσταση. Τα λέγουμε αυτά όχι για να μειώσουμε την μεγάλη προσπάθεια του συνηγόρου, να μας ενημερώσει για κάθε τι σχετικό, αλλά για να θέσουμε τις παραμέτρους της χρήσιμης καταφυγής στο προηγούμενο». Παραθέτουμε στη συνέχεια ενδεικτικά κάποιες αποφάσεις που επιβλήθηκαν ποινές στο αδίκημα της συνωμοσίας, όπως στην παρούσα περίπτωση. Στην Κούκος ν. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 64, ο εφεσείων βρέθηκε ένοχος μετά από ακροαματική διαδικασία σε κατηγορίες εισαγωγής ναρκωτικής ουσίας Τάξεως Β, 100.236,2417 γραμμαρίων ρητίνης κάνναβης και ξηρής φυτικής ύλης κάνναβης, κατοχής και κατοχής με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα ως επίσης στην κατηγορία της συνωμοσίας προς εισαγωγή της πιο πάνω ποσότητας στην Κύπρο. Του επιβλήθηκαν πρωτόδικα ποινές φυλάκισης 14, 10, 14 και 5 χρόνων αντίστοιχα, οι οποίες επικυρώθηκαν από το Εφετείο. Ο ρόλος του κατηγορούμενου ήτο δευτερεύων αλλά ήτο σημαντικός, βαρύνετο με μία προηγούμενη καταδίκη για σοβαρά αδικήματα και σε σύντομο χρόνο μετά την αποφυλάκιση του διέπραξε τα αδικήματα για τα οποία καταδικάστηκε. Στη Λαζάρου κ.α. ν. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 633 οι εφεσείοντες βρέθηκαν ένοχοι μετά από ακροαματική διαδικασία στις κατηγορίες της εισαγωγής ναρκωτικών, ήτοι 9 κιλών και 803,9 γραμμαρίων κάνναβης, κατοχή και κατοχή της πιο πάνω ποσότητας με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα και της συνωμοσίας προς διάπραξη κακουργήματος, δηλαδή τα αδικήματα των πιο πάνω κατηγοριών. Τους επιβλήθηκαν συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 13 ετών στις κατηγορίες της εισαγωγής και της κατοχής με σκοπό την προμήθεια και 5 ετών στην κατηγορία της συνωμοσίας. Η ποινή που επιβλήθηκε στον εφεσείοντα, ηλικίας 27 ετών και λευκού ποινικού μητρώου. ενώ ο ρόλος του ήταν ουσιώδης, επικυρώθηκε από το Εφετείο. Η ποινή της εφεσείουσας η οποία είχε μειωμένο ρόλο σε σχέση με αυτό του εφεσείοντα και αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας και λάμβανε φαρμακευτική αγωγή για χρόνια, μεγάλωσε σε κρατικό ίδρυμα και ήταν μητέρα δύο παιδιών, μειώθηκε στις κατηγορίες της εισαγωγής και κατοχής με σκοπό την προμήθεια σε 9 χρόνια, όμως η ποινή των 5 ετών στην κατηγορία της συνωμοσίας παρέμεινε. Στην Andrei Marius v. Δημοκρατίας (ανωτέρω), το πρωτόδικο Δικαστήριο επέβαλε στον εφεσείοντα μετά από παραδοχή, ποινές φυλάκισης 4 και 11 χρόνων σε κατηγορίες συνωμοσίας προς διάπραξη κακουργήματος, εισαγωγή, κατοχή και κατοχή με σκοπό την προμήθεια ναρκωτικών φαρμάκων Τάξεως Α (883,4463 γραμμάρια κοκαΐνης) το οποίο ο εφεσείοντας εισήγαγε στην Κύπρο αεροπορικώς από το εξωτερικό, επικυρώθηκαν από το Εφετείο. Ο κατηγορούμενος, 23 ετών, λευκού ποινικού μητρώου και συνεργάστηκε με την Αστυνομία. Στην Alexander Liastschenko v. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 261/2014, ημερομηνίας 19.03.2015 ο κατηγορούμενος βρέθηκε ένοχος μετά από ακροαματική διαδικασία στην κατηγορία της συνομωσίας προς διάπραξη κακουργήματος της παράνομης εισαγωγής ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως Α, ήτοι 7034 δισκίων έκσταση βάρους 1853,7 γραμμαρίων, παράνομης εισαγωγής των πιο πάνω ναρκωτικών στη Δημοκρατία, παράνομη κατοχή και παράνομη κατοχή με σκοπό την προμήθεια και του επιβλήθηκαν πρωτόδικα συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 4 χρόνων στην κατηγορία για συνομωσία και 16 χρόνων στις κατηγορίες της εισαγωγής και της κατοχής με σκοπό την προμήθεια. Ο εφεσείων εισήγαγε τα ναρκωτικά από το εξωτερικό μέσα στις αποσκευές του στο αεροδρόμιο Πάφου. Ήταν λευκού ποινικού μητρώου, οικογενειάρχης, ηλικίας 64 ετών με κάποια προβλήματα υγείας. Το εφετείο μείωσε την ποινή των 16 χρόνων φυλάκισης σε 13 χρόνια, ενώ η ποινή των 4 χρόνων στην κατηγορία της συνομωσίας παρέμεινε. Στην υπόθεση Jovanovic v. Αστυνομίας
(2005)2 Α.Α.Δ. 635 επικυρώθηκαν συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 4,5 ετών σε δύο κατηγορίες για συνομωσία προς εισαγωγή κάνναβης, κοκαΐνης, ηρωίνης και χαπιών έκσταση και δύο κατηγορίες για κατοχή των ίδιων ναρκωτικών με σκοπό την προμήθεια, που επιβλήθηκαν πρωτόδικα μετά από παραδοχή. Στην υπόθεση 15549/16 του Μόνιμου Κακουργιοδικείου Λευκωσίας (Δημοκρατία ν. ΧΧΧ Πολυδώρου και άλλων, απόφαση ημερομηνίας 22.11.2016) ο κατηγορούμενος 2 βρέθηκε ένοχος κατόπιν παραδοχής στις κατηγορίες της συνωμοσίας προς διάπραξη κακουργήματος, της εισαγωγής ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως Β, ήτοι κάνναβης, της συνομωσίας προς διάπραξη κακουργήματος, της κατοχής ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως Β ήτοι κάνναβης με σκοπό την προμήθεια σε άλλο πρόσωπο, και στην κατηγορία της κατοχής ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως Β, ήτοι 0,4356 γραμμάρια κάνναβης. Ο κατηγορούμενος 2 δεν ήταν ο οργανωτής της όλης επιχείρησης, ήταν 27 ετών και αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας, λευκού ποινικού μητρώου, συνεργάστηκε με τις Αστυνομικές αρχές αναφέροντας άλλο εμπλεκόμενο πρόσωπο και δίνοντας ανακριτική κατάθεση μέσω της οποίας ομολόγησε ενοχή. Του επιβλήθηκαν συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 2 ετών στις κατηγορίες της συνομωσίας και 15 ημερών στην κατηγορία της κατοχής ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως Β. Έχοντας λοιπόν κατά νου όλα τα πιο πάνω εκτεθέντα, κρίνουμε πως η μόνη αρμόζουσα ποινή στον κατηγορούμενο 2 στην παρούσα υπόθεση, είναι αυτή της φυλάκισης. Η επιβολή οποιαδήποτε άλλης ποινής θα ήταν ατελέσφορη και αναποτελεσματική και θα έστελνε λανθασμένα μηνύματα, τόσο στον ίδιο τον κατηγορούμενο 2, όσο και σε επίδοξους νέους παραβάτες. Καταληκτικά, επιβάλλουμε στον κατηγορούμενο 2 στην κατηγορία 1 την ποινή φυλάκισης 2½ ετών. Κρίνουμε ότι τα περιστατικά της υπόθεσης ως επίσης οι προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του κατηγορούμενου 2 αλλά και όλα τα αναφερόμενα πιο πάνω, δεν είναι τέτοια ώστε να οδηγήσουν το Δικαστήριο σε αναστολή της ποινής φυλάκισης που του έχει επιβληθεί. Ορθά εξάλλου, κατά τη γνώμη μας, δεν υπήρξε οποιαδήποτε τέτοια εισήγηση από το συνήγορο του. Όλοι οι ελαφρυντικοί παράγοντες που εντοπίστηκαν, λήφθηκαν δεόντως υπόψη για σκοπούς μετριασμού της ποινής. Η πιο πάνω επιβληθείσα ποινή φυλάκισης μειώνεται κατά το χρονικό διάστημα που ο κατηγορούμενος 2 βρίσκεται υπό κράτηση, ήτοι από τις 18.03.2019. (Υπ.) ............... Α. Κονής, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ............... Κ. Κουνίδου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ............... Γ. Βλάμης, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΔ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.