Δημοκρατία ν. Κυριάκου κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 769/20, 13/9/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEM:2021:29 ΣΤΟ ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Α.Ν. Κονή, Π.Ε.Δ. Κ. Κουνίδου, Α.Ε.Δ. Γ. Βλάμη, A.Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 769/20 Δημοκρατία ν. ΧΧΧ Κυριάκου ΧΧΧ Γεωργίου Κατηγορουμένων Ημερομηνία: 13.09.2021 Εμφανίσεις: Για τη Δημοκρατία: κα Χρ. Κυθραιώτου Για τον κατηγορούμενο 1: κ. Χ. Γεωργίου για Α. Πελεκάνο Για τον κατηγορούμενο 2: κ. Σ. Σταυρινίδης με κ. Ν. Καλλή Κατηγορούμενοι 1 και 2 παρόντες Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Με προηγούμενη ενδιάμεση απόφαση του το Δικαστήριο επέτρεψε την προσθήκη στο κατηγορητήριο 19 μαρτύρων κατηγορίας. Πρόκειται για 19 μάρτυρες, όλοι τους Αυστραλοί υπήκοοι. Στο κατηγορητήριο υπάρχουν μετά την ως άνω προσθήκη στο σύνολο 24 μάρτυρες από την Αυστραλία που ως ελέχθη πλειστάκις βρίσκονται στις πόλεις Canberra και Sindey. Η μαρτυρία όλων των πιο πάνω προσώπων επιδιώκεται με αίτηση που καταχωρήθηκε στις 2/9/2021 και η οποία έχει ως κύρια νομική της βάση το άρθρο 36 Α του Περί Αποδείξεως Νόμου Κεφ. 9, να ληφθεί μέσω εικονοτηλεδιάσκεψης. Τόσο η πλευρά του κατηγορούμενου 1 όσο και η πλευρά του Κατηγορούμενου 2 καταχώρησαν γραπτές ενστάσεις στην ως άνω αίτηση με την οποία ζητούν την απόρριψη του αιτήματος της Κατηγορούσας Αρχής. Δηλώθηκε ήδη από την πλευρά του Κατηγορούμενου 1 ότι δεν επιθυμεί να αντεξετάσει τον ενόρκως δηλούντα στην αίτηση, ενώ κατόπιν αιτήματος του ευπαίδευτου συνηγόρου του Κατηγορούμενου 2, με την συγκατάθεση της Κατηγορούσας Αρχής, δόθηκε άδεια να αντεξεταστεί ο ενόρκως δηλών στην αίτηση επί συγκεκριμένων και περιορισμένων σημείων και ζητημάτων που προβάλλει με την ένορκη του δήλωση. Η Κατηγορούσα Αρχή ζητά να της επιτραπεί να αντεξετάσει την ενόρκως δηλούσα στην ένσταση του Κατηγορούμενου 1 και συγκεκριμένα σε σχέση με τους ισχυρισμούς που προβάλλει στις παραγράφους 8 και 23 της ένορκης της δήλωσης. Παραθέτουμε το περιεχόμενο των παραγράφων 8 και 23 της ένορκης δήλωσης της ένστασης του Κατηγορούμενου 1 και στη συνέχεια τους λόγους που ζητείται η αντεξέταση. «
- Επί, παραδείγματι καμία μαρτυρία δεν έχει επισυναφθεί στην Ένορκη του Δήλωση, που να καταδεικνύει ότι οι εν λόγω μάρτυρες διαμένουν, πρώτον, εκτός της Δημοκρατίας, και δεύτερον, ότι διαμένουν είτε στην πόλη Sydney είτε στην πόλη Canberra και σε ποιες συγκριμένες περιοχές των πόλεων αυτών, που ως ισχυρίζεται η Αιτήτρια βρίσκονται σε lockdown, καθώς ισχυρίζεται ότι για τούτο το λόγο είναι που αδυνατούν και/ή δεν επιθυμούν να παραστούν ενώπιον του Δικαστηρίου της Κύπρου. Εν προκειμένω αναφέρω ότι τα προσωρινά περιοριστικά μέτρα που υφίστανται δεν αφορούν όλες τες περιοχές των εν λόγω πόλεων. Προς τούτο επισυνάπτω ως Τεκμήριο 1, εκτύπωση της επίσημης ιστοσελίδας της Κυβέρνησης της Νέας Νότιας Ουαλίας (New South Wales Government), όπου διαφαίνεται ότι μόνο συγκεκριμένες περιοχές επηρεάζονται από τα εν λόγω προσωρινά περιοριστικά μέτρα, και ως Τεκμήριο 2 χάρτη της πόλης Sydney που καταδεικνύει ποιες είναι οι περιοχές επηρεάζονται από τα εν λόγω μέτρα. Είναι ξεκάθαρο ότι ο Ένορκος Δηλών τεχνηέντως παραπλανεί το Δικαστήριο, παρουσιάζοντας μια κατάσταση πραγμάτων που ουδόλως ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Επιχειρεί μέσω της Ένορκης του Δήλωσης, να παρουσιάσει μια εικόνα ότι οι εν λόγω μάρτυρες διαμένουν σε μια πόλη η οποία έχει καθολικό lockdown, ενώ στην πραγματικότητα, οι μάρτυρες δυνατό να διαμένουν και σε περιοχή που δεν έχει επηρεαστεί από τα περιοριστικά μέτρα.
- Οι γενικές και αόριστες αναφορές του Ένορκος Δηλών στις παραγράφου 23 και 24, εν σχέσει με το ότι υπάρχει πιθανότητα οι επιβάτες να χρειαστεί να διανυκτερεύουν σε τρίτη χώρα, δεν υποστηρίζονται από οποιαδήποτε μαρτυρία, σε κάθε όμως περίπτωση είναι άσχετα με το ότι τυχόν ταλαιπωρία των μαρτύρων δεν είναι λόγος που υποστηρίζει τέτοιο αίτημα. Προς τούτο αναφέρω ότι στις 07.09.2021 προέβηκα σε έρευνα πτήσεων από το Sydney προς την Λάρνακα, όπου διαφάνηκε ότι υπάρχουν πτήσεις καθημερινά (Τεκμήριο 8), καθώς επίσης δεν είναι αναγκαία η διανυκτέρευση και προς τούτο επισυνάπτω ως Τεκμήριο 9 τέσσερεις διαφορετικές πτήσεις σε διαφορετικές τυχαίες ημερομηνίες, με στάση ελαχίστων ωρών, που εντόπισαν μέσω της έρευνας μου.» Ζητά η Κατηγορούσα Αρχή την αντεξέταση της ενόρκως δηλούσας στην πιο πάνω ένσταση, χαρακτηρίζοντας την αντεξέταση της ως αναγκαία, καθότι όπως η κα Κυθραιώτου ανέφερε, στις δύο πιο πάνω παραγράφους η ενόρκως δηλούσα προβάλει ισχυρισμούς που αφορούν στον βασικό λόγο που ζητείται η λήψη της μαρτυρία των μαρτύρων μέσω εικονοτηλεδιάσκεψης. Θα πρέπει, όπως υποστήριξε, «.τα όσα αναφέρονται στην ένορκη δήλωση της αίτησης μας, ότι υπάρχει ένα lockdown στο Σίδνευ και στην πόλη Καμπέρα και τα όσα αναφέρονται στην παράγραφο 8, θεωρούμε ότι θα πρέπει να αποκρυσταλλωθούν και διασαφηνιστούν για να αποφασίσει το Δικαστήριό σας κατά πόσον είναι όντως αναγκαία η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος για εικονοτηλεδιάσκεψη. Κατ΄ επέκταση, αυτό ισχύει και για όσα προβάλλονται στην παράγραφο 23, όπου διαπιστώνονται κάποιες έρευνες που έγιναν για τις πτήσεις και κατά πόσον υπάρχουν πτήσεις, απευθείας πτήσεις από Αυστραλία προς Λάρνακα και πόσες πτήσεις υπάρχουν και ούτω καθ΄εξής. Συνεπώς εμπίπτουν στην ουσία ακριβώς του αιτούμενου διατάγματός μας που αφορούν σε περιοριστικά μέτρα και τον κορονοϊό και θεωρούμε ότι θα βοηθήσει το Δικαστήριό σας και κατ΄ επέκταση το συμφέρον της δικαιοσύνης να αποσαφηνιστούν τα θέματα που αναφέρονται σε αυτές τις δύο παραγράφους». Τέλος πρόσθεσε η κα Κυθραιώτου, «Θεωρούμε ότι είναι πλήρως περιορισμένα τα θέματα για τα οποία ζητείται η αντεξέταση και πρέπει να διασαφηνιστεί τελικά τι εικόνα ισχύει στην Αυστραλία και αν ακριβώς υπάρχει αυτή η δυνατότητα ταξιδιού που υπάρχει στην παράγραφο 23». Ο Κατηγορούμενος 1 φέρει ένσταση στο αίτημα για την αντεξέταση της ενόρκως δηλούσας στην ένσταση του Κατηγορούμενου 1 για τους ακόλουθους λόγους: (α) Δεν συντρέχουν οιεσδήποτε εξαιρετικές περιστάσεις ώστε να επιτραπεί η αντεξέταση της. (β) Δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που έχει θέσει η νομολογία. (γ) Η έγκριση του αιτήματος θα προκαλέσει καθυστέρηση στην εκδίκαση της υπόθεσης. (δ) Η αντεξέταση είναι αχρείαστη και δεν χρίζει κάτι προς διευκρίνηση μέσα από τις παραγράφους 8 και 23 της ένορκης δήλωσης στην ένσταση. (ε) Το αίτημα είναι γενικό και αόριστο. (στ) Το αίτημα έχει αλλότρια κίνητρα και δεν θα βοηθήσει την διαδικασία αλλά υποβάλλεται για να συμπληρώσει κενά της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής. Οι θέσεις της ευπαίδευτης εκπροσώπου της Κατηγορούσας Αρχής και του ευπαίδευτου συνηγόρου του πρώτου κατηγορούμενου 1, αναλύθηκαν με αναφορά σε σχετική νομολογία επί του θέματος, το περιεχόμενο των οποίων έχουμε θέσει ενώπιον μας και έχουμε μελετήσει στη βάση των αρχών που η νομολογία έχει θέσει για το συγκεκριμένο υπό εξέταση ζήτημα. Το ζήτημα της αντεξέτασης ενόρκως δηλούντα σε αίτηση είναι ζήτημα που εμπίπτει στην διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Τα κριτήρια και οι προϋποθέσεις που θα στηριχθεί το Δικαστήριο για να επιτρέψει την αντεξέταση ενόρκως δηλούντα σε αίτηση ή ένσταση δεν καθορίζονται και δεν απαριθμούνται ούτε στην ομολογία ούτε στην Δ.
- θ1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Υπάρχει βέβαια πλούσια νομολογία επί του θέματος μέσα από την οποία, μεταξύ άλλων, προκύπτει πως η φύση της διαδικασίας και η φύσης της αίτησης είναι ένας παράγοντας που προσμετρούν στην κρίση του δικαστηρίου όταν εξετάζει ένα τέτοιο αίτημα. Για παράδειγμα σε μια διαδικασία που αφορά την έκδοση ενδιάμεσων διαταγμάτων σύμφωνα με την νομολογία η αντεξέταση δεν προσφέρεται για την εξέταση και διαπίστωση αμφισβητούμενων γεγονότων (Bacardi & Co Ltd v. Vinco LTD
(1996)1 (B) AAΔ.788, 797), πολύ σπάνια επιτρέπεται, και για να γίνει δεκτή τέτοια αίτηση θα πρέπει να υφίστανται εξαιρετικές περιστάσεις (βλ. Rana (Αρ.1)
(2004)1 (Γ) AAΔ 1660, Αναφορικά με την αίτηση των Λευτέρη Μήλου και Πανίκου Χατζηλοίζου
(2008)1 Α ΑΑΔ 280, Berkley Hotel Co Ltd v. Berkley International (Mayfair) Ltd
(1971)RPC 237, R.v Kent Justices ex parte Smith
(1928)W.N. 137 και R.v Stokesley Justices
(1956)1 W.L.R. 254). Το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να εκδώσει ένα τέτοια διάταγμα επειδή απλά είναι δικονομικά επιτρεπτό ή δυνατό ή επιθυμητό για ένα διάδικο παρά μόνο όταν κρίνει ότι υπό τις περιστάσεις είναι κατάλληλο και αναγκαίο εξυπηρετώντας έτσι το συμφέρον της ορθής απονομής της δικαιοσύνης. Συνάγεται ακόμη από τα προαναφερόμενα, ότι ένα τέτοιο διάταγμα δεν εκδίδεται όταν ενώπιον του Δικαστηρίου υπάρχει επαρκής μαρτυρία που θα του επιτρέπει να ασχοληθεί με την αίτηση που θα εξετάσει. Είναι προφανές ότι ο νομοθέτης με την τροποποίηση της Δ.48 αποσκοπούσε στην αποφυγή της προφορικής εκδίκασης της υπόθεσης επί της ουσίας και παράλληλα να διευκολύνει αλλά και να επιταχύνει τη διεξαγωγή ενδιάμεσων δικαστικών διαδικασιών με το μη εγκλωβισμό τους σε ατέρμονες καταστάσεις μέσω της προσκόμισης προφορικής μαρτυρίας επί όλων των επίδικων θεμάτων της αίτησης, η οποία μπορεί να εξασφαλιστεί γραπτώς δια του περιεχομένου της ένορκης δήλωσης, εξοικονομώντας έτσι πολύτιμο δικαστικό χρόνο. Μέσα από την μελέτη της νομολογίας, προκύπτει ότι σε κάθε περίπτωση το αίτημα είναι συνυφασμένο με την φύση της κυρίως αίτησης και τους σκοπούς της και θα πρέπει να εξετάζεται σε συνάρτηση με αυτή. Εδώ η Κατηγορούσα Αρχή με την αίτηση της ημερ. 2/9/2021, όπως και πιο πάνω αναφέρεται, ζητά την λήψη της μαρτυρίας 24 μαρτύρων (από την Αυστραλία) μέσω εικονοτηλεδιάσκεψης και η αίτηση της έχει ως κύριο υπόβαθρο το άρθρο 36Α του Περί Αποδείξεως Νόμου Κεφ. 9 (το οποίο στις 17.12.10, θεσπίστηκε με τον Νόμο Ν.122
(1)/10 δια της προσθήκης του συγκεκριμένου άρθρου στο Κεφ.9). Το εν λόγω άρθρο προβλέπει τα ακόλουθα: «
(1). Σε οποιαδήποτε ποινική ή πολιτική διαδικασία το Δικαστήριο δύναται, εάν κρίνει αυτό προς το συμφέρον της Δικαιοσύνης, να επιτρέψει σε μάρτυρα που βρίσκεται εκτός της Δημοκρατίας να δώσει τη μαρτυρία του μέσω εικονοτηλεδιάσκεψης.
(2). .......
(3). Το Δικαστήριο μπορεί να επιβάλει όποιους όρους κρίνει αναγκαίους για τη λήψη μαρτυρίας με εικονοτηλεδιάσκεψη και οι οποίοι δεν είναι ασυμβίβαστοι με τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η Κυπριακή Δημοκρατία με διμερείς ή διεθνείς συμβάσεις του διέπουν το θέμα». Δύο συνεπώς προϋποθέσεις τάσσει ως ουσιαστικές το υπό αναφορά άρθρο, πρώτο ο μάρτυρας να βρίσκεται εκτός Δημοκρατίας και δεύτερο να κρίνει το Δικαστήριο ότι είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης να δοθεί η μαρτυρία μέσω εικονοτηλεδιάσκεψης. Το δικαστήριο εξετάζει πρώτα αν είναι προς το συμφέρον της Δικαιοσύνης να επιτρέψει τέτοια μαρτυρία, και αν αυτό κριθεί θετικά, ακολούθως μπορεί να επιβάλει όρους που αφορούν αυτή τούτη την λήψη της μαρτυρίας. Στην υπόθεση Χόππη ν. Παναγή
(1993)1 Α.Α.Δ. 140, υπεδείχθη ότι το συμφέρον της δικαιοσύνης είναι έννοια σύνθετη και πολυδιάστατη συνυφασμένη με το σύνολο των αρχών του δικαίου και τα ιδιαίτερα γεγονότα της κάθε υπόθεσης. Η άσκηση δε της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου δεν υπόκειται σε οποιουσδήποτε όρους, δηλαδή δεν αποκλείεται εκ προοιμίου ο συνυπολογισμός οιουδήποτε γεγονότος στην κρίση του αιτήματος. Δεν θεωρούμε επιτρεπτό στα πλαίσια εξέτασης του αιτήματος για αντεξέταση της ενόρκως δηλούσας στην ένσταση του Κατηγορούμενου 1 να αναφερθούμε σε θέματα που αφορούν το αίτημα για την λήψη της μαρτυρίας των 24 μαρτύρων μέσω εικονοτηλεδιάσκεψης. Το ζήτημα αυτό παραμένει να εξεταστεί στην ώρα του. Ο βασικός λόγος που ζητείται η αντεξέταση της ενόρκως δηλούσας στην ένσταση καταγράφεται πιο πάνω και επίσης καταγράφονται και τα όσα προβάλλει στις παραγράφους 8 και 23 επί των οποίων η πλευρά της Κατηγορούσας Αρχής επιθυμεί να αντεξετάσει. Αρχικά παρατηρούμε ότι, αυτά που προβάλλει η ενόρκως δηλούσα στις πιο πάνω παραγράφους της ένορκης της δήλωσης, δεν αναιρούν την θέση ότι προκύπτουν ζητήματα που σχετίζονται με την πανδημία του covid -
- Σχολιάζει βέβαια αλλά και αμφισβητεί ζητήματα που αφορούν την έκταση των μέτρων που ισχύουν στην Αυστραλία και στις πόλεις Canberra και Sidney αλλά και την δυσκολία μετάβασης των μαρτύρων στην Κύπρο. Η δε αναφορά της παρ. 8, μεταξύ άλλων, ότι «καμία μαρτυρία δεν έχει επισυναφθεί στην Ένορκη του Δήλωση, που να καταδεικνύει ότι οι εν λόγω μάρτυρες διαμένουν, πρώτον, εκτός της Δημοκρατίας.» δεν θα κριθεί στην βάση των όσων η ενόρκως δηλούσα υποστηρίζει, αλλά στην βάση των όσων η πλευρά της Κατηγορούσας Αρχής έχει παρουσιάσει για να ικανοποιήσει την ύπαρξη της προϋπόθεσης αυτής που απαιτεί το άρθρο 36 Α του Κεφ.
- Η αντεξέταση κρίνουμε υπό τις περιστάσεις ότι δεν θα βοηθήσει οτιδήποτε και οι προβαλλόμενοι ισχυρισμοί θα εξεταστούν στην βάση όλων των στοιχείων που έχουν τεθεί ενώπιον μας. Όλα όσα περιλαμβάνονται στη αίτηση, την ένορκη δήλωση που την συνοδεύει καθώς και στις ενστάσεις συμπεριλαμβανόμενων και των ενόρκων δηλώσεων που τις συνοδεύουν, θα εξεταστούν στο σύνολο τους, θα κριθούν και θα συνυπολογιστούν με άλλους παράγοντες ώστε να αποφασιστεί εάν είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης ή όχι η έγκριση του αιτήματος. Δεν είναι κάθε ισχυρισμός ξεχωριστά που θα κριθεί και ούτε επιβάλλεται κάθε ισχυρισμός του προβάλλεται αλλά και αμφισβητείται να αντικρούεται μέσω του μηχανισμού της αντεξέτασης. Το Δικαστήριο θα αποφασίσει το κύριο αίτημα στην βάση όλων των ενώπιον του στοιχείων και έχοντας πάντα κατά νου το συμφέρον της δικαιοσύνης. Δεν έχουμε πειστεί υπό τις περιστάσεις ότι είναι η κατάλληλη περίπτωση αλλά και ότι επιβάλλεται η αντεξέταση της ενόρκως δηλούσας στην ένσταση του Κατηγορούμενου 1 και μάλιστα επί των συγκεκριμένων παραγράφων της ένορκης της δήλωσης. Η κύρια προϋπόθεση για να επιτραπεί το αίτημα εξετάζεται σφαιρικά και αφού το Δικαστήριο συνυπολογίσει όλα τα ενώπιον του στοιχεία και γεγονότα ώστε να αποφασίσει κατά πόσο το συμφέρον της δικαιοσύνης επιβάλλει την λήψη της μαρτυρίας τους μέσω εικονοτηλεδιάσκεψης. Η αντεξέταση, υπό τις περιστάσεις, καταλήγουμε πως δεν θα ωφελήσει και ούτε θα προσθέσει οτιδήποτε. Συνεπακόλουθα το αίτημα της Κατηγορούσας Αρχής κρίνουμε πως δεν δικαιολογείται και απορρίπτεται. (Υπ.) ............ Α.Ν. Κονής, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ............ Κ. Κουνίδου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ............ Γ. Βλάμης, A.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΔ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο