Δημοκρατία ν. Alassad κ.α., Υπόθεση αρ.: 10336/2021, 29/12/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEM:2021:48 ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Ηλ. Γεωργίου, Π.Ε.Δ. Κ. Κωνσταντίνου, Α.Ε.Δ. Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Υπόθεση αρ.: 10336/2021 Μεταξύ: Δημοκρατία Κατηγορούσα αρχή Και
- XXX Alassad
- XXX Mohammed Κατηγορούμενοι ------------------------------------------------------- Ημερομηνία: 29/12/2021 Για την κατηγορούσα αρχή: κα Α. Ματθαίου Για τον κατηγορούμενο 1: κ. A. Σάββα Για τον κατηγορούμενο 2: κ. Ε. Πουργουρίδης Κατηγορούμενοι 1 και 2: παρόντες Χρέη μεταφραστή εκτελεί ο κ. Ιωσήφ Αντωνιάδης ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Όταν η κατηγορούσα αρχή εξέφρασε την πρόθεση να καλέσει ως μάρτυρα τον XXX Humrani (Μ.Κ.20), ο συνήγορος του κατηγορουμένου 2, με αναφορά στο άρθρο 13 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, δήλωσε ότι το συγκεκριμένο πρόσωπο δεν είναι ικανός μάρτυρας, καθότι πάσχει από βαριά ψυχική διαταραχή, με αποτέλεσμα να εμποδίζεται από του να γνωρίζει να λέει την αλήθεια ή από του να αντιλαμβάνεται τις ερωτήσεις που του υποβάλλονται ή από του να δίνει λογικές απαντήσεις σ' αυτές. Έτσι, ζήτησε όπως διεξαχθεί δίκη εντός δίκης για να διαπιστωθεί κατά πόσο είναι ικανός μάρτυρας. Η δε συνήγορος της κατηγορούσας αρχής συγκατατέθηκε στο αίτημα. Το Δικαστήριο, με προηγούμενη ενδιάμεση απόφαση του, διέταξε τη διεξαγωγή δίκης εντός δίκης για να διαπιστωθεί κατά πόσο το συγκεκριμένο πρόσωπο είναι ικανός μάρτυρας, για τους λόγους που γίνεται αναφορά πιο πάνω. Ήταν η θέση του συνηγόρου του κατηγορουμένου 2, με αναφορά και στην απόφαση R. v. Yacoob
(1981)72 Cr. App. R. 313, ότι το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους της κατηγορούσας αρχής, έξω από κάθε λογική αμφιβολία. Εκ διαμέτρου αντίθετη ήταν η εισήγηση της συνηγόρου της κατηγορούσας αρχής, η οποία ανέφερε ότι το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους του προσώπου που αμφισβητεί την ικανότητα του μάρτυρα, με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, ήτοι, του κατηγορουμένου 2 στην υπό εξέταση περίπτωση, λαμβανομένων υπόψη των προνοιών του άρθρου 13 του περί Απόδειξης Νόμου, το οποίο αναφέρει ρητά ότι κάθε πρόσωπο είναι ικανό να δώσει μαρτυρία εκτός εάν το Δικαστήριο θεωρήσει ότι κωλύεται για τους λόγους που καθορίζονται σε αυτό. Έτσι, το ερώτημα που καλείται να επιλύσει το Δικαστήριο είναι ποιο μέρος φέρει το βάρος απόδειξης και σε ποιο επίπεδο. Στην Yacoob, ανωτέρω, ο κατηγορούμενος αντιμετώπιζε κατηγορίες συνομωσίας για τη διάπραξη του αδικήματος της ληστείας. Η ικανότητα και η εξαναγκασιμότητα της μάρτυρος κατηγορίας, εξαρτιόταν από το κατά πόσο παντρεύτηκε νόμιμα τον κατηγορούμενο κατά το έτος
- Ενώπιον του Δικαστηρίου τέθηκαν, το πιστοποιητικό του τελευταίου αυτού γάμου, όπως και πιστοποιητικό γάμου της ίδιας γυναίκας με κάποιο άλλο άντρα που έγινε το
- Το εκδικάζον Δικαστήριο απέρριψε την ένταση της υπεράσπισης να δώσει μαρτυρία η γυναίκα για την κατηγορούσα αρχή σχετικά με τις κατηγορίες, καθότι, μεταξύ άλλων, το τεκμήριο της εγκυρότητας του γάμου του 1971 αντικαταστάθηκε από τη προσκόμιση του πιστοποιητικού γάμου του 1968 και ως αναφέρθηκε το βάρος ήταν στην υπεράσπιση να αποδείξει την ανικανότητα της μάρτυρος. Η οποία, τελικά, έδωσε μαρτυρία και ο κατηγορούμενος καταδικάστηκε. Κατ' έφεση, αποφασίστηκε ότι, όταν εγείρεται το ζήτημα ικανότητας μάρτυρα κατηγορίας, το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους της κατηγορούσας αρχής να αποδείξει, έξω από κάθε λογική αμφιβολία, ότι ο μάρτυρας είναι ικανός. Συναφώς, ως αναφέρθηκε, το εκδικάζον Δικαστήριο, λανθασμένα εναπόθεσε το βάρος απόδειξης στην υπεράσπιση. Ωστόσο, καθώς ο γάμος του 1968 ήταν έγκυρος και βρισκόταν σε ισχύ κατά την εκδίκαση της υπόθεσης, η γυναίκα δεν ήταν παντρεμένη με τον κατηγορούμενο και έτσι ήταν ικανή και εξαναγκάσιμη μάρτυρας. Το Αγγλικό εφετείο ανέφερε τα ακόλουθα: «As to the burden of proof in this context, it is for the prosecution, once the issue of the competence of one of its witness is raised, to prove that the person is competent to testify. See Cross on Evidence (5th ed.), p.75, where it is stated: "Decisions as to which party bears the burden of establishing a fact constituting a condition precedent to the admissibility of an item of evidence belong to the law of evidence. However, there is a very little authority on the subject, no doubt because, as a matter of common sense, the conditions of admissibility have to be established by those alleging that they exist". The burden will be discharged if the trial judge is satisfied beyond a reasonable doubt upon admissible and sufficient evidence of competence.» Στην Αγγλία, μετά την πιο πάνω απόφαση, θεσπίστηκε το Youth Justice and Criminal Evidence Act του 1999 το οποίο διαλαμβάνει, ότι σε ποινική διαδικασία, όλα τα πρόσωπα είναι ικανά να δώσουν μαρτυρία (βλ. άρθρο 53
(1)) και όταν εγείρεται το ερώτημα, κατά πόσο ο μάρτυρας είναι ικανός να δώσει μαρτυρία, αποφασίζεται από το Δικαστήριο και το μέρος που καλεί το μάρτυρα, θα πρέπει να ικανοποιήσει το Δικαστήριο, με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, ότι ο μάρτυρας είναι ικανός να δώσει μαρτυρία (βλ. άρθρο 54
(1)
(2)). Τα περιστατικά που περιβάλλουν την Yacoob, ανωτέρω, διαφοροποιούνται από τα αντίστοιχά τους στην παρούσα υπόθεση και εξηγούμε. Στην Yacoob, το ζήτημα που ανέκυπτε ήταν κατά πόσο η μάρτυρας ήταν σύζυγος του κατηγορουμένου και κατ' επέκταση, μη ικανή και εξαναγκάσιμη μάρτυρας στη δίκη του τελευταίου. Ενώπιον του Δικαστηρίου, τέθηκαν τα πιστοποιητικά γάμου της μάρτυρος, με άλλο πρόσωπο, του 1968 και με τον κατηγορούμενο, του
- Το εκδικάζον Δικαστήριο, έκρινε ότι η μάρτυρας τέλεσε έγκυρο γάμο το
- Περαιτέρω, ενόψει του ότι δεν υπήρχε περί του αντιθέτου μαρτυρία, θεωρήθηκε ότι ο γάμος εξακολουθούσε να βρίσκεται σε ισχύ κατά τη στιγμή που δικαζόταν ο κατηγορούμενος. Ως αναφέρθηκε, αν έτσι είχαν τα πράγματα, πρόκυπτε ότι η μάρτυρας δεν ήταν ικανή να τελέσει γάμο με τον κατηγορούμενο. Με την παρουσίαση του πιστοποιητικού γάμου, το βάρος μετατέθηκε στην κατηγορούσα αρχή η οποία αμφισβητούσε την εγκυρότητα του γάμου της μάρτυρος με τον κατηγορούμενο. Στην Κύπρο, όμως, το εγειρόμενο θέμα θα πρέπει να ιδωθεί υπό των φως των προνοιών του άρθρου 13 του περί Απόδειξης Νόμου. Σύμφωνα με τις εν λόγω πρόνοιες δημιουργείται τεκμήριο ότι μάρτυρας είναι ικανός να καταθέσει εκτός εάν το Δικαστήριο θεωρήσει ότι κωλύεται για τους λόγους που καθορίζονται σε αυτό. Παραθέτουμε αυτούσιο το εν λόγω άρθρο: «
- Τηρoυμέvωv των διατάξεων του άρθρου 14, κάθε πρόσωπο είναι ικανό να δώσει μαρτυρία σε oπoιαδήπoτε διαδικασία, πολιτική ή ποινική, εκτός αν το Δικαστήριο θεωρήσει ότι αυτό εμποδίζεται, λόγω νεαρής ηλικίας, πνευματικής αναπηρίας ή άλλης αιτίας παρόμοιας φύσης, από του να γνωρίζει ότι οφείλει να λέγει την αλήθεια ή από του να αντιλαμβάνεται τις ερωτήσεις που υπoβάλλovται σε αυτό ή από του να δίνει λογικές απαντήσεις στις ερωτήσεις αυτές.» Στο σύγγραμμα «Το Δίκαιο της Απόδειξης, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές», των Τ. Ηλιάδη και Ν. Σάντη, στη σελ. 639 αναφέρονται τα ακόλουθα : « Το βάρος απόδειξης ότι ο μάρτυς είναι ικανός να δώσει μαρτυρία, βρίσκεται στους ώμους του διαδίκου που αμφισβητεί την ικανότητα του (Masterman- Lister v. Burton and Co (No 2)
(2003)EWCA Civ 70, Masterman- Lister v Burton and Co (No 1)
(2002)EWCA Civ 1889), έχοντας υπόψη το νομοθετικό τεκμήριο ικανότητας που δημιουργεί το άρθρο 13 του Περί Απόδειξης Νόμου, Κεφ 9.». Στο Σύγγραμμα «Η Απόδειξη», του Γ.Π Κακογιάννη, αναφέρεται ότι, ενόψει των προνοιών του άρθρου 13, «... οι μάρτυρες τεκμαίρονται ως ικανοί να καταθέσουν. Εναπόκειται στην αντίθετη πλευρά να αποδείξει το αντίθετο.». Στην υπό εξέταση περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη το πιο πάνω νομοθετικό τεκμήριο ικανότητας, του άρθρου 13 του περί Απόδειξης Νόμου, ότι κάθε πρόσωπο είναι ικανό να δώσει μαρτυρία, κρίνουμε ότι το βάρος απόδειξης ότι ο συγκεκριμένος μάρτυρας δεν είναι ικανός, το φέρει, αυτός που εγείρει το θέμα, δηλαδή ο κατηγορούμενος 2, με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων. (Υπ.) ................ Ηλ. Γεωργίου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ................ Κ. Κωνσταντίνου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ................ Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΓ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο