Δημοκρατία ν. ΒΙΝΣΙ, Αρ. Υπόθεσης: 7101/19, 22/10/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDPAF:2021:14 ΣΤΟ MONIMO ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Ι. Κίτσιου, Π.Ε.Δ. Μ. Λάρμου-Παπαδήμα, Α.Ε.Δ. Π. Παπαπέτρου-Φούρναρη, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 7101/19 Δημοκρατία v. XXXXXX ΒΙΝΣΙ Κατηγορουμένoυ ----------------- Ημερομηνία: 22.10.2021 Εμφανίσεις: Για τη Δημοκρατία: κ. Α. Χατζηκύρου Για τον Κατηγορούμενο: κ. Κ. Σιαηλής Κατηγορούμενος παρών ΠΟΙΝΗ Ο κατηγορούμενος αντιμετώπιζε αρχικά πέντε κατηγορίες σχετιζόμενες με παραβιάσεις των προνοιών του Περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου, Ν. 29/1977, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί. Συγκεκριμένα, ως περιγράφεται στις λεπτομέρειες των αδικημάτων, ο κατηγορούμενος μεταξύ άγνωστης ημερομηνίας και της 18.10.2019 καλλιεργούσε, στην Πάφο, 47 φυτά κάνναβης (κατηγορία 1), ότι κατά τον ίδιο προαναφερόμενο τόπο και χρόνο καλλιεργούσε τα 47 φυτά με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα (κατηγορία 2), ότι κατά τον ίδιο προαναφερόμενο τόπο και χρόνο είχε στην κατοχή του ελεγχόμενο φάρμακο τάξεως Β, δηλαδή τα προαναφερόμενα 47 φυτά κάνναβης χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας (κατηγορία 3), ότι κατά τον ίδιο επίσης προαναφερόμενο τόπο και χρόνο είχε στην κατοχή του ελεγχόμενο φάρμακο τάξεως Β, χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας, δηλαδή τα προαναφερόμενα 47 φυτά κάνναβης, με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα (κατηγορία 4) και ότι κατά τον προαναφερόμενο τόπο και χρόνο έκανε χρήση ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β, δηλαδή κάπνισε κάνναβη (κατηγορία 5). Ενώ άρχισε η ακροαματική διαδικασία και είχαν ακουσθεί δύο μάρτυρες κατηγορίας και κατατέθηκαν τεκμήρια και παραδεκτά γεγονότα, ο κατηγορούμενος στο ενδιάμεσο αυτό στάδιο παραδέχθηκε ενοχή στις κατηγορίες 1 και 3, η δε κατηγορούσα αρχή διέκοψε εναντίον του κατηγορούμενου τις κατηγορίες 2, 4 και 5 από τις οποίες το Δικαστήριο τον απάλλαξε. Τα γεγονότα που αφορούν στις δύο εναπομείνασες κατηγορίες, για τις οποίες το Δικαστήριο καλείται να επιβάλει ποινή, είναι πολύ απλά ως και ο ευπαίδευτος εκπρόσωπος της κατηγορούσας αρχής μας ανέφερε, δηλώνοντας ότι αυτά είναι ως εμφαίνονται στις λεπτομέρειες των δύο κατηγοριών (1 και 3) και επιπλέον ότι το μέγεθος των 47 φυτών κάνναβης είναι ως αυτό εμφαίνεται στην έκθεση της χημικού, η οποία σημειώθηκε Τεκμήριο 17 στη διαδικασία της ακρόασης πριν την παραδοχή. Ανατρέχοντας στην εν λόγω έκθεση διαπιστώνουμε πως το μέγεθος των 47 φυτών κυμαίνεται από 7 εκατοστά μέχρι 114 εκατοστά, σημειώνοντας ότι εικοσιένα εξ αυτών είναι άνω των 70 εκατοστών. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου, κατά το στάδιο της αγόρευσης του για μετριασμό της επιβληθεισόμενης ποινής, προώθησε ενώπιον μας γραπτώς τους μετριαστικούς παράγοντες, που κατά την κρίση του περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση, προερχόμενοι είτε από τα γεγονότα αυτής είτε από τις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του κατηγορούμενου. Κατ΄ αρχήν υιοθετήθηκε το περιεχόμενο της έκθεσης του Τμήματος Κοινωνικής Ευημερίας - Τεκμήριο Α - η οποία ετοιμάστηκε αναφορικά με τις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του κατηγορούμενου. Στην εν λόγω έκθεση αναφέρεται ότι ο κατηγορούμενος είναι έγγαμος, ηλικίας 52 ετών. Είναι το πρώτο παιδί της οικογένειας με ακόμη δύο αδέλφια. Είναι πατέρας ενός ενήλικου παιδιού (από τον πρώτο του γάμο) και ενός ανήλικου παιδιού, ηλικίας 16 ετών. Από μικρή ηλικία ανέλαβε τη φροντίδα της ανήλικης αδελφής του, λόγω έντονης ψυχοπαθολογίας της μητέρας του. Σπούδασε σε Ανώτερο Εκπαιδευτικό ίδρυμα στο εξωτερικό και είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών. Εργάστηκε σε διάφορες εργασίες στο εξωτερικό ενώ σήμερα απασχολείται ως μπάρμαν σε ξενοδοχειακή μονάδα με εισόδημα €1.300,00 μηνιαίως. Η σύζυγος του εργάζεται μερικώς, ως καθαρίστρια, με εισόδημα €600,00 μηνιαίως. Ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει προβλήματα σωματικής υγείας, χωρίς ωστόσο να προσκομίσει σχετικά ιατρικά πιστοποιητικά. Αντιμετωπίζει, ο κατηγορούμενος, αρκετές οικονομικές δυσκολίες, ενώ για τα δύο δάνεια του, συνολικού ύψους €70.000,00, δεν καταβάλλονται δόσεις τα τελευταία τέσσερα χρόνια, αδυνατεί δε να καλύψει βασικές και ειδικές του ανάγκες (τέλη ηλεκτρισμού και νερού). Περαιτέρω ο συνήγορος του κατηγορούμενου πρόβαλε, ενώπιον μας, ως μετριαστικούς παράγοντες, πρώτιστα ότι, ο κατηγορούμενος καλλιεργούσε και είχε στην κατοχή του τα 47 φυτά κάνναβης για σκοπούς έρευνας προσκομίζοντας υποστηρικτικά κατά τη θέση του έγγραφα - Τεκμήρια Β έως Ρ - καθώς επίσης, επικαλούμενος σχετική νομολογία, το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος είναι πρόσωπο λευκού ποινικού μητρώου, ότι παραδέχθηκε άμεσα ενοχή όταν αποσύρθηκαν οι κατηγορίες της κατοχής με σκοπό την προμήθεια, τονίζοντας ότι δεν υπάρχει μαρτυρία για την ποσότητα της κάνναβης που μπορούσε να εξαχθεί. Προωθήθηκε επιπλέον, ως μετριαστικός παράγοντας, το γεγονός ότι αρχικά ο κατηγορούμενος αντιμετώπιζε πολύ πιο σοβαρές κατηγορίες, στοιχείο που του προκάλεσε άγχος και αγωνία ως προς την έκβαση της υπόθεσης αλλά και της ποινικής αντιμετώπισης του. Τέλος μεταφέρθηκαν οι απολογίες του κατηγορούμενου προς το Δικαστήριο και ζητήθηκε, λόγω των ιδιαίτερων περιστάσεων του, κατά τη θέση του κατηγορούμενου, που περιβάλλουν την υπόθεση όπως δοθεί μία και τελευταία ευκαιρία σ΄ αυτόν, διά της αναστολής οποιασδήποτε ποινής φυλάκισης, διαβεβαιώνοντας ότι οποιαδήποτε ενασχόληση του στο μέλλον με την κάνναβη θα είναι στο πλαίσιο της νομιμότητας και με μόνο σκοπό, μέσω της γνώσης και της εμπειρίας του, να βοηθήσει την κοινωνία. Αναμφίβολα τα αδικήματα που διέπραξε ο κατηγορούμενος είναι πολύ σοβαρά ως εξάγεται από τις προβλεπόμενες ποινές, ήτοι ποινή φυλάκισης διά βίου για την κατηγορία 1 και ποινή φυλάκισης οκτώ ετών για την κατηγορία 3. Το νομοθετικά ανώτατο όριο της προβλεπόμενης ποινής συνιστά τη βάση την οποία το Δικαστήριο οφείλει να έχει ως αφετηρία, για τη διεργασία της επιμέτρησης της ποινής (βλέπε ενδεικτικά ως σχετικές τις υποθέσεις Ghafari ν. Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 442 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Αριστοτέλους
(2004)2 Α.Α.Δ. 166). Εγκλήματα τα οποία σχετίζονται με τα ναρκωτικά θεωρούνται σήμερα από τα πλέον σοβαρά, ως ταλανίζοντα τις κοινωνίες διεθνώς. Κατατάσσονται ως πολύ σοβαρά ενόψει και των ευρύτερων κοινωνικών και άλλων δυσμενών παρεπόμενων επιδράσεων που επιφέρουν στον κοινωνικό ιστό της κάθε τοπικής κοινωνίας. Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει επανειλημμένα τονίσει την επιτακτική ανάγκη προστασίας της κοινωνίας, από αυτού του είδους τα αδικήματα, και πως η ανησυχητική συχνότητα με την οποία αυτά διαπράττονται, επιβάλλει όπως τα Δικαστήρια διαδραματίσουν το δικό τους ρόλο με την επιβολή αποτρεπτικών ποινών. Η ανάγκη άλλωστε για επιβολή αυστηρών και αποτρεπτικών ποινών απορρέει από την ίδια την αποδοκιμασία αλλά και την ενεργό συμμετοχή της δικαιοσύνης, ως φορέα της εξουσίας που αντανακλά και θέτει τις ορθές παραμέτρους της υγιούς κοινωνίας στον αγώνα που καθημερινά διεξάγεται, σε όλα τα επίπεδα, για την καταπολέμηση της κοινωνικής μάστιγας των ναρκωτικών η οποία πλήττει τα θεμέλια της κοινωνίας. (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Sak
(2005)2 Α.Α.Δ. 377 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Doς Santos
(2005)2 A.A.Δ.). Η έξαρση αυτής της φύσης των αδικημάτων θέτει σε κίνδυνο τα θεμέλια της κοινωνίας και τα Δικαστήρια έχουν υποχρέωση και καθήκον να πατάξουν το φαινόμενο της διακίνησης ναρκωτικών οποιασδήποτε φύσης (βλ. Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας
(2005)2 Α.Α.Δ. 466). Η συχνότητα με την οποία διαπράττονται τέτοιου είδους αδικήματα, σε συνδυασμό με τις μεγάλες ποσότητες ναρκωτικών ουσιών που διακινούνται σε μια μικρή χώρα, όπως η Κύπρος, καθιστά την επιβολή αποτρεπτικών ποινών επιβεβλημένη. Ο αριθμός των θυμάτων αυξάνεται ανεξέλεγκτα και τα Δικαστήρια οφείλουν να προστατέψουν την κοινωνία και ιδιαίτερα τα νεαρά άτομα, που είναι πιο ευάλωτα, από τον κίνδυνο αυτό (βλ. Παύλου ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2019:B130, Ποινική Έφεση 44/2016, ημερομηνίας 04.04.2019). Θα ήταν άλλωστε αδιανόητο να μην συνυπάρχει η ενεργός συμμετοχή της δικαιοσύνης στον καθημερινό αγώνα που γίνεται για την καταπολέμηση της μάστιγας των ναρκωτικών (βλ. Hadavand ν. Δημοκρατίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 359). Αποτελεί πάγια νομολογιακή αρχή, ότι, όπου παρατηρείται έξαρση και επιμονή στη διάπραξη παρόμοιας φύσης αδικημάτων, παρά τις επιβληθείσες από τα Δικαστήρια αυστηρές ποινές, δικαιολογείται η επιβολή ακόμη αυστηρότερων (βλ. Selmani κ.ά ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2016:B469, Ποινική Έφεση 235/13, ημερομηνίας 05.10.2016, Λουκά Μιχαήλ ν. Αστυνομίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 577 και Abunazha v. Δημοκρατίας
(2009)2 Α.Α.Δ. 551). Διαφαίνεται ακόμη πως παρά το γεγονός ότι τα Δικαστήρια επιβάλλουν αυστηρές και αποτρεπτικές ποινές, εντούτοις, αδικήματα αυτής της φύσης δεν παρουσιάζουν σημεία κάμψης, αλλά, αντίθετα, έξαρση. Αποτελεί δικαστική γνώση η πλειάδα των καταδικαστικών αποφάσεων σε υποθέσεις που σχετίζονται με σοβαρές παραβάσεις του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου. Είναι ταυτόχρονα κατανοητό ότι πέραν από την προβλεπόμενη ποινή τα γεγονότα κάθε υπόθεσης, ως είναι εύλογο, επίσης καθορίζουν τη σοβαρότητα της. Έχουμε συνεπώς κατά νου, τη γενική αρχή, πως τα γεγονότα κάθε υπόθεσης είναι δυνατό να επηρεάσουν τη σοβαρότητα ενός αδικήματος, είτε προς το σοβαρότερο είτε και προς το ελαφρύτερο. Το απαύγασμα και το νόημα των αμέσως προαναφερόμενων κρίνουμε πως διατυπώνεται στην υπόθεση Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 391 όπου, μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε ότι: «Σχετικά με τη σοβαρότητα των αδικημάτων θα θέλαμε να παρατηρήσουμε ότι ο χαρακτηρισμός κάποιου αδικήματος ως σοβαρού δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ανώτατο όριο ποινής που ο νόμος προνοεί για τη διάπραξη του. Εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν τη διάπραξή του και διαγράφουν το μέγεθος της βλάβης και τις εν γένει συνέπειες που η διάπραξή του μπορεί να επιφέρει στην κοινωνία και οι οποίες δυνατόν είτε να υποβιβάζουν ένα αδίκημα για το οποίο προνοείται πολυετής φυλάκιση σε απλή και τυπική παράβαση, είτε να καθιστούν εξαιρετικά σοβαρό ένα αδίκημα για το οποίο δεν προνοείται αυστηρή ποινή υπό μορφή πολυετούς φυλάκισης.» Είναι κατ΄ αρχήν ουσιώδες να επισημάνουμε πως στην παρούσα υπόθεση ο κατηγορούμενος δεν αντιμετωπίζει κατηγορίες κατοχής με σκοπό την προμήθεια σε τρίτα πρόσωπα. Παράλληλα ερχόμενοι στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης οφείλουμε να τοποθετηθούμε στα όσα πρόταξε ο συνήγορος του κατηγορούμενου και δη ότι η διατήρηση και καλλιέργεια των 47 φυτών κάνναβης ήταν καθαρά και αποκλειστικά για σκοπούς έρευνας, με επιστημονικό ενδιαφέρον, και με πρόθεση να επιτύχει την καλλιέργεια φυτών κάνναβης η περιεκτικότητα της οποίας να μην ξεπερνά το 0,2% σε τετραϋδοκανναβινόλη (THC), οπότε θα ήταν πλέον βιομηχανική η κάνναβη, εξού και είχε επαφές με εταιρείες του εξωτερικού επιδεικνύοντας το ενδιαφέρον του να τις προμηθεύσει αν και εφόσον επιτύγχανε το στόχο του, είχε δε προς τούτο αποστείλει στο παρελθόν δεντρίλια σε τέτοιες εταιρίες που ασχολούνται με τη βιομηχανική και φαρμακευτική κάνναβη, όντας δε κάτοχος σχετικών πτυχίων και διπλωμάτων συμμετείχε σε σεμινάρια στη Μεγάλη Βρετανία, σε χώρες της Ευρώπης και στο Ισραήλ. Όπως έχουμε αντιληφθεί το νόημα των όσων υποστηρίζουν την υπό συζήτηση θέση του συνηγόρου του κατηγορούμενου, κατανοούμε πως με αυτή καταλήγει να εισηγείται πως η παρανομία του κατηγορούμενου έγκειται στην μη εξασφάλιση μίας τυπικής άδειας. Έχουμε αξιολογήσει όλα τα στοιχεία που ο συνήγορος του κατηγορούμενου έθεσε ενώπιον μας, υποστηριζόμενα από σχετικά έγγραφα και αποδεχόμαστε ότι ο κατηγορούμενος καλλιεργούσε και ως εκ τούτου κατείχε τα 47 φυτά κάνναβης για να ερευνήσει και να επιτύχει την καλλιέργεια φυτών κάνναβης με σκοπό να παράξει κάνναβη χαμηλής περιεκτικότητας σε τετραϋδοκανναβινόλη (THC) ώστε αυτή να εντάσσεται στη βιομηχανική κάνναβη, εξού και η μη αμφισβήτηση αυτού του στοιχείου από την κατηγορούσα αρχή και προφανώς όχι ασύνδετη και με τη διακοπή των κατηγοριών που σχετίζονται με την κατοχή με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα, παρ΄ ότι η ποσότητα των 47 φυτών κάνναβης παραπέμπει σε μαχητό τεκμήριο (3 ή περισσότερα) ότι η καλλιέργεια ήταν με σκοπό την προμήθεια τους σε τρίτα πρόσωπα. Πρόκειται για ένα στοιχείο το οποίο θεωρούμε ότι μειώνει σε κάποιο βαθμό τη σοβαρότητα των αδικημάτων που διέπραξε ο κατηγορούμενος, ωστόσο η αντικειμενική σοβαρότητα των αδικημάτων δεν αίρεται, αφού η εν λόγω έρευνα άρχισε έχοντας στην πορεία στην κατοχή του τα φυτά κάνναβης χωρίς τη λήψη άδειας από τον Υπουργό Υγείας και δη τα καλλιεργούσε με σκοπό την παραγωγή βιομηχανικής κάνναβης εκτός του πλαισίου της σχετικής νομοθεσίας. Είναι πιστεύουμε σημαντικό να επισημάνουμε πως έχει σημασία και ποικίλλει ο βαθμός της παρανομίας όταν σχετίζεται με την απουσία χορήγησης απαιτούμενης από κάποια νομοθεσία άδειας. Η καλλιέργεια, επί παραδείγματι, αμπελώνα, χωρίς άδεια, σχετίζεται κύρια με την ευρύτερη αγροτική πολιτική, ο δε καρπός που προκύπτει από τέτοια καλλιέργεια δεν είναι απαγορευμένος, αντίθετα στην καλλιέργεια κάνναβης, που είναι απαγορευμένη ως ουσία, το γεγονός της μη εξασφάλισης άδειας έχει πολύ διαφορετική σημασία και άλλο επίπεδο παρανομίας. Οι προεκτάσεις και η σοβαρότητα δεν είναι, ως φρονούμε, άσχετες με τον έλεγχο πριν την παραχώρηση άδειας για καλλιέργεια φυτών κάνναβης και που προφανώς περιλαμβάνει έλεγχο εγκαταστάσεων, της λειτουργίας τέτοιου φυτωρίου, έλεγχο που προεκτείνεται καθ΄ όλη τη διάρκεια αλλά και στο τέλος οποιασδήποτε παραγωγής, η οποία ως είναι λογικό αν δεν επιτευχθεί ο σκοπός της έρευνας αναμένεται ότι θα καταστραφεί και δεν θα διοχετευθεί στην αγορά. Είναι χρήσιμο συνεπώς να παρατηρήσουμε πως η εξασφάλιση άδειας για παραγωγή βιομηχανικής κάνναβης δεν αποτελεί τυπική διαδικασία αλλά είναι πολύ ουσιαστικής σημασίας, λόγω της σοβαρότητας του αντικειμένου, όπου προϋποτίθεται σειρά πράξεων και ενεργειών ως αυτές καθορίζονται στη σχετική νομοθεσία, Ν.61(Ι)/2016(άρθρα 4 έως 12 περιλαμβανομένου του παραρτήματος). Η αναγκαιότητα αδειοδότησης όπως διαφαίνεται μέσα από τις αυστηρές πρόνοιες της προαναφερόμενης νομοθεσίας συνιστά ακόμη ένα πρόσθετο στοιχείο που συνηγορεί πως η παραγωγή κάνναβης, έστω και αν ο στόχος θα είναι στο τέλος να χρησιμοποιηθεί για βιομηχανικούς σκοπούς, δεν είναι επιτρεπτό να γίνεται ανεξέλεγκτα, και αυτό βέβαια για προστασία της κοινωνίας από δραστηριότητα η οποία με εύσχημο τρόπο θα μπορούσε να αποτελέσει την κερκόπορτα για προώθηση της παράνομης παραγωγής κάνναβης. Αυτό επιβεβαιώνεται, ως κρίνουμε, και από το Τεκμήριο Σ που αποτελεί νέα αίτηση εταιρείας, προφανώς του κατηγορούμενου, η οποία υποβλήθηκε στις 24.09.2021, και η οποία μας παραδόθηκε, με τη συγκατάθεση της κατηγορούσας αρχής, 15 λεπτά πριν την ανακοίνωση της ποινής. Ταυτόχρονα παρατηρούμε πως ο κατηγορούμενος, παρ΄ ότι γνώστης της καλλιέργειας γενικά της κάνναβης, με πτυχία, συμμετοχές σε σεμινάρια, προβαίνει σε καλλιέργεια από το 2019 χωρίς καν να αποταθεί για τη σχετική άδεια παρά μόνο τον Ιούλιο του 2021, ήτοι λίγες μέρες μετά την παραδοχή του στο Δικαστήριο και προφανώς αυτή η αίτηση του, η οποία δεν μας παρουσιάστηκε, αφορά κάποια μελλοντική προσπάθεια του. Δεδομένων των προλεγόμενων, τα οποία συνθέτουν τη γνώση του κατηγορούμενου με το αντικείμενο, η συμπεριφορά του να μην αποταθεί ποτέ, πριν τη διάπραξη των αδικημάτων, για εξασφάλιση άδειας ή έστω να δώσει μία πληροφόρηση στην αρμόδια αρχή ότι άρχισε την καλλιέργεια φυτών για σκοπούς έρευνας, παρέμεινε ενώπιον μας εν τέλει ανεξήγητη. Αναφορικά δε με το γεγονός ότι δεν προσκομίστηκε μαρτυρία ως προς την ποσότητα κάνναβης που θα μπορούσε να εξαχθεί κρίνουμε πως στην παρούσα περίπτωση έχει ουδέτερη σημασία, αφού ο σκοπός δεν ήταν η προμήθεια σε τρίτα πρόσωπα με ή χωρίς κάποιο οικονομικό όφελος. Έχοντας κατά νου πως οι μετριαστικοί παράγοντες έχουν τη δική τους σημασία στον καθορισμό της ποινής προχωρούμε καθηκόντως στην αξιολόγηση και αποτίμηση τους. Πρώτιστα δίνουμε βαρύτητα στην παραδοχή του κατηγορούμενου ενώπιον του Δικαστηρίου, η οποία δεν ήταν βέβαια άμεση ως εισηγήθηκε ο ευπαίδευτος συνήγορος του, αφού αυτή έγινε στο μέσο ακρόασης. Οι δύο κατηγορίες που παραδέχθηκε ήταν ξεχωριστές και δεν τον εμπόδιζαν να τις παραδεχθεί από την αρχή. Χωρίς την παραδοχή βέβαια, έστω στο στάδιο που αυτή έγινε, τα περιθώρια επιείκειας θα ήταν πολύ πιο στενά. Υπενθυμίζουμε ότι έχει επανειλημμένα τονιστεί πως η παραδοχή πρέπει να αμείβεται με σχετική έκπτωση στην ποινή. Αυτό ενθαρρύνει τους αδικοπραγούντες να παραδέχονται ενοχή με αποτέλεσμα να μην σπαταλάται πολύτιμος χρόνος στην εκδίκαση υποθέσεων (βλ. Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας
(2002)1 Α.Α.Δ. 28). Η παραδοχή του κατηγορούμενου έστω και αν δεν ήταν άμεση συνοδεύεται από έκφραση μεταμέλειας, η οποία, μέσω της αγόρευσης του συνηγόρου του ήταν ρητή και χωρίς περιστροφές. (Βλ. CCC Laundries (Paphos) Ltd κ.ά. ν. Θεοφάνους
(2010)2 Α.Α.Δ. 288, 296 και Gorko κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 458, 463). Λαμβάνουμε επίσης υπόψη προς το όφελος του κατηγορούμενου το γεγονός ότι υπήρξε συνεργάσιμος με την αστυνομία, γεγονός που διευκόλυνε τη διερεύνηση της υπόθεσης. Το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου και νομοταγής πολίτης αποτελεί σαφώς ελαφρυντικό παράγοντα ο οποίος οφείλει να συνεκτιμηθεί σοβαρά από το Δικαστήριο, και ως εκ τούτου λαμβάνουμε το γεγονός αυτό υπόψη και προς όφελος του κατηγορούμενου. Επιπλέον έχοντας κατά νου τα λεχθέντα στις υποθέσεις
(1)Χατζηϊωάννου ν. Αστυνομίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 453 και
(2)Χρυσάνθου κ.α. ν. Αστυνομίας
(2011)2 Α.Α.Δ. 402, στο βαθμό που τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης δύνανται να ενταχθούν στα κρινόμενα από τις προαναφερόμενες υποθέσεις, λαμβάνουμε υπόψη προς όφελος του κατηγορούμενου, το γεγονός ότι αρχικά αντιμετώπιζε σοβαρότερες κατηγορίες (κατοχής με σκοπό την προμήθεια) και αυτό του προκάλεσε άγχος και αγωνία ως προς την έκβαση της υπόθεσης του και τον αντίκτυπο που θα είχε γι΄ αυτόν, χωρίς όμως να παραγνωρίζουμε, ως έχουμε ήδη επισημάνει, πως ουδείς τον εμπόδιζε να παραδεχθεί πιο νωρίς τις κατηγορίες στις οποίες κρίθηκε ένοχος με δική του παραδοχή. Οι προσωπικές περιστάσεις και τα ιδιαίτερα προβλήματα αδικοπραγούντων, σ' αυτού του είδους τις υποθέσεις, λαμβάνονται βέβαια σε κάποιο βαθμό υπόψη. Η εξατομίκευση έχει τη δική της θέση στον καθορισμό της ποινής αλλά δεν μπορεί να εξουδετερώσει ή να αποδυναμώσει τη μέριμνα για προστασία της κοινωνίας (βλ. Παυλίδης κ.ά. ν. Αστυνομίας
(1996)2 Α.Α.Δ. 220, και Μιχαήλ ν. Αστυνομίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 577). Στη βάση των προαναφερόμενων σχετικών νομολογιακών αρχών, λαμβάνουμε υπόψη τις προσωπικές, οικογενειακές και οικονομικές συνθήκες του κατηγορουμένου, όπως αυτές αναδύονται από τη σχετική έκθεση που ετοιμάστηκε από το Τμήμα Κοινωνικής Ευημερίας - Τεκμήριο Α. Ιδιαίτερα λαμβάνουμε υπόψη ότι ο κατηγορούμενος είναι ηλικίας 52 ετών, πατέρας δύο παιδιών, το ένα ανήλικο, ηλικίας 16 ετών, ότι αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες διατηρώντας δάνεια για τα οποία δεν καταβάλλει δόσεις τα τελευταία τέσσερα χρόνια, αλλά και ότι έχει προβλήματα σωματικής υγείας, τα οποία όμως σημειώνουμε πως δεν εξειδικεύθηκαν ούτε στην έκθεση - Τεκμήριο Α - αλλά ούτε και από τον ευπαίδευτο συνήγορο του και ως εκ τούτου δεν θεωρούμε ότι πρόκειται για κάτι σοβαρό. Η αναζήτηση προγενέστερων αποφάσεων οι οποίες ασχολήθηκαν με την επιβολή ποινής, σε ίδια ή παρόμοια αδικήματα με αυτά που διέπραξε ο κατηγορούμενος, κρίνεται χρήσιμη και καθοδηγητική, ωστόσο, επισημαίνεται πως οι ποινές από προηγούμενες υποθέσεις δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα, δεδομένων των ξεχωριστών περιστάσεων που περιβάλλουν την κάθε υπόθεση αλλά και τον κάθε παραβάτη (βλέπε Χαραλάμπους ν. Δημοκρατίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 1). Ενδεικτικά και όχι εξαντλητικά κρίνουμε πως η παραπομπή στις πιο κάτω υποθέσεις συνιστά επαρκές υπόβαθρο για κατανόηση των όσων έχουμε προαναφέρει αλλά και του μέτρου που έχουμε συνυπολογίσει, μαζί με τους υπόλοιπους παράγοντες καθορισμού ποινής, για τον προσδιορισμό της αρμόζουσας ποινής στον κατηγορούμενο. Στην υπόθεση Παντελή ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD: 2014:B285, Ποινική Έφεση 247/2013, ημερομηνίας 29.04.2014, επιβλήθηκε ποινή 6 και 4 ετών σε κατηγορίες κατοχής 12 φυτών κάνναβης με σκοπό την προμήθεια και καλλιέργειας αυτών αντίστοιχα, ωστόσο το εφετείο μείωσε τις ποινές, αφού τις έκρινε έκδηλα υπερβολικές, σε 3 και 2 έτη αντίστοιχα. Λήφθηκαν υπόψη η παραδοχή του εφεσείοντα στο εφετείο, κάποια προβλήματα σχετιζόμενα με τη χρήση κάνναβης που αυτός έκανε και πλέον είχε απεξαρτηθεί, καθώς επίσης λήφθηκε υπόψη και η απουσία στοιχείων, ενώπιον του Δικαστηρίου, για την ποσότητα κάνναβης που θα μπορούσε να εξαχθεί από τα φυτά. Στην υπόθεση Σιδερένου ν. Αστυνομίας, ECLI:CY:AD: 2016:B271, Ποινική Έφεση 46/2016, ημερομηνίας 09.06.2016, επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 6 μηνών για κατοχή και καλλιέργεια 6 φυτών κάνναβης ύψους 13-30 εκατοστών. Λήφθηκε υπόψη ότι, ο εφεσείοντας ήταν 38 ετών και πατέρας τεσσάρων ανήλικων παιδιών, ότι το ύψος των φυτών ήταν μικρό, ότι είχαν παρέλθει σχεδόν τρία χρόνια από τη διάπραξη των αδικημάτων καθώς επίσης και η παραδοχή του στο ενδιάμεσο της δίκης. Το Εφετείο επιβεβαίωσε τις ποινές που επιβλήθηκαν πρωτόδικα. Έχει νομολογηθεί ότι η επιβολή αυστηρών ποινών επιβάλλεται σε συνάρτηση με το είδος, την ποσότητα και το σκοπό της κατοχής των ναρκωτικών (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Sak
(2005)2 A.A.Δ 377). Ο κατηγορούμενος εδώ, κατείχε και καλλιεργούσε τα 47 φυτά κάνναβης για σκοπούς έρευνας και όχι με σκοπό την προμήθεια σε τρίτα πρόσωπα, ωστόσο, ως έχουμε εξηγήσει πιο πάνω η σοβαρότητα των αδικημάτων δεν αίρεται αφού η εξασφάλιση νενομισμένης άδειας πριν την καλλιέργεια και κατοχή φυτών κάνναβης είναι υψίστης σημασίας. Η ποσότητα των φυτών επίσης αποτελεί επιβαρυντικό παράγοντα αφού δεν δόθηκε κάποια εξήγηση γιατί χρειάζονταν 47 φυτά και δεν ήταν αρκετά 5-10 φυτά (ως ενδεικτικός αριθμός) ή και πιο λίγα για να διαπιστωθεί αν μπορούσε να παραχθεί κάνναβη που η περιεκτικότητα της σε τετραϋδοκανναβινόλη (THC) δεν υπερβαίνει το 0,2%. Πρόκειται θεωρούμε πως, παρά το σκοπό της καλλιέργειας των φυτών, η ενέργεια του κατηγορούμενου να εγκαταστήσει θερμοκήπιο παραγωγής κάνναβης και εν τέλει η κατοχή των 47 φυτών κάνναβης χωρίς την προηγούμενη άδεια του Υπουργού Υγείας συνιστά σοβαρή παρανομία η οποία επιβάλλει αποτρεπτική ποινή. Η ανάγκη αποτρεπτικότητας βέβαια θα πρέπει να εξισορροπείται με την αρχή της εξατομίκευσης, μέσα στο πλαίσιο των ιδιαιτεροτήτων που παρουσιάζουν τα γεγονότα της υπόθεσης αλλά και το πρόσωπο του κατηγορούμενου. Έχοντας αναλύσει τη σοβαρότητα των αδικημάτων που διέπραξε ο κατηγορούμενος, υπενθυμίζοντας εαυτούς τις προβλεπόμενες ποινές, ως τις έχουμε μνημονεύσει προγενέστερα, με τη συνύπαρξη βέβαια όλων των μετριαστικών παραγόντων που έχουμε λάβει υπόψη μας προς όφελος του, ως τους προσδιορίσαμε πιο πάνω, και τους οποίους ο συνήγορος του κατηγορούμενου υπέδειξε και επισήμανε ενώπιον μας, με πλήρη επάρκεια και επιμέλεια, καταλήγουμε πως οι εν λόγω μετριαστικοί παράγοντες διαδραμάτισαν σοβαρό ρόλο στον καθορισμό της ποινής στο βαθμό που αφορά μόνο το εύρος και την έκταση της, επουδενί λόγω όμως το είδος της ποινής. Επισημαίνουμε πως οι ελαφρυντικοί παράγοντες που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση και η εξατομίκευση της ποινής δεν αποσκοπεί ούτε συνεπάγεται την εξουδετέρωση, είτε της σοβαρότητας των εγκλημάτων είτε του στοιχείου της αποτροπής. Ταυτόχρονα έχουμε κατά νου ότι η επιλεχθείσα ποινή δεν στοχεύει στην εξουθένωση του παραβάτη αλλά στην αναμόρφωση του ανάλογα βέβαια με τα γεγονότα της υπόθεσης αλλά και την προσωπικότητα του. Ενόψει όλων των πιο πάνω κρίνουμε ότι η αρμόζουσα ποινή για τα σοβαρά αδικήματα που ο κατηγορούμενος διέπραξε είναι η ποινή φυλάκισης, ως εκ τούτου επιβάλλουμε στον κατηγορούμενο τις ακόλουθες ποινές: Στην 1η κατηγορία ποινή φυλάκισης 2 ετών. Στην 3η κατηγορία ποινή φυλάκισης 18 μηνών. Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα αδικήματα που διέπραξε ο κατηγορούμενος συνθέτουν μια ενιαία συμπεριφορά, με ομοειδή αδικήματα, , διατάσσουμε όπως η περίοδος φυλάκισης να συντρέχει και για τις δύο κατηγορίες. Με δεδομένη την εισήγηση του συνηγόρου του κατηγορούμενου για αναστολή των ποινών φυλάκισης εξετάζουμε στη συνέχεια την εν λόγω εισήγηση. Στην υπόθεση Αστυνομίας ν. Μιλτιάδους ECLI:CY:AD: 2019:B179, Ποινική Έφεση 277/2018, ημερομηνίας 10.05.2019 ειπώθηκαν τα ακόλουθα για το θέμα της αναστολής: «Αναφορικά όμως με την αναστολή της ποινής, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Προς τούτο δεν χρειάζεται να αναφερθούμε στις εκατέρωθεν θέσεις εφόσον το σκεπτικό του πρωτόδικου Δικαστηρίου για αναστολή της ποινής (ανωτέρω) αποκαλύπτει λανθασμένη άσκηση διακριτικής ευχέρειας. Όπως συναφώς τονίζεται από τη νομολογία (βλ. ενδεικτικά Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας
(2009)2 Α.Α.Δ. 583, Σώζου ν. Αστυνομίας, Ποιν. Εφ. 12/2016 ημερ. 29.3.2016, Γεωργίου κ.α. ν. Αστυνομίας, Ποιν. Εφ. 27/2016 ημερ. 19.7.2016, Χαλκιά ν. Αστυνομίας, ECLI:CY:AD:2017:B90, Ποιν. Εφ. 240/2016 ημερ. 13.3.2017, Γενικός Εισαγγελέας ν. Χρυσάνθου, Ποιν. Εφ. 137/2015 ημερ. 23.6.2018 και άλλες), η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου για αναστολή ποινής φυλάκισης έχει διευρυνθεί από το Νόμο, ώστε αυτή να μπορεί να αποφασίζεται εάν δικαιολογείται, στη βάση του συνόλου των περιστάσεων της υπόθεσης και των προσωπικών περιστατικών ενός κατηγορουμένου. Με βασικό πάντοτε το ερώτημα κατά πόσο, ισοζυγίζοντας το σύνολο των περιστάσεων, θα μπορούσε ή θα έπρεπε οι παράγοντες αυτοί να επενεργήσουν κατά τρόπο ο οποίος να δικαιολογεί να δοθεί στον εφεσείοντα μια δεύτερη ευκαιρία. Κατά την εξέταση δε του ζητήματος σημαντικό είναι και το ερώτημα κατά πόσο η ανασταλείσα ποινή θα αντικατοπτρίζει επαρκώς την αντικειμενική σοβαρότητα του αδικήματος, θα εξυπηρετεί τους πολλαπλούς σκοπούς της ποινής και την ορθή απονομή της δικαιοσύνης.» Στην υπόθεση Ιωσήφ ν. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 930 τονίστηκε πως «Η κάθε υπόθεση κρίνεται στη βάση των δικών της περιστατικών. Η υιοθέτηση οποιουδήποτε γενικού κανόνα θα συνιστούσε σφάλμα αρχής. Εναπόκειται στο δικαστήριο που έχει την ευθύνη επιβολής της ποινής να λάβει υπόψη στην κάθε περίπτωση τις περιστάσεις της υπόθεσης και οποιεσδήποτε προσωπικές περιστάσεις που αφορούν στον συγκεκριμένο κατηγορούμενο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την οικογένεια του με σκοπό να αποφασίσει κατά πόσο ενδείκνυται η αναστολή της εκτέλεσης της ποινής. Αυτό βέβαια συνεπάγεται την εκ νέου θεώρηση των συνθηκών διάπραξης του αδικήματος και των προσωπικών περιστάσεων του κατηγορούμενου και την απόδοση «διπλής βαρύτητας» σε όλους τους σχετικούς με το αδίκημα και τον αδικοπραγούντα παράγοντες - είτε επιβαρυντικούς είτε μετριαστικούς - οι οποίοι μπορούν να επηρεάσουν την απόφαση του δικαστηρίου για την αναστολή ή όχι της ποινής. Θεωρούμε ότι κατά την εξέταση του ζητήματος, σημαντικό ερώτημα είναι κατά πόσο η ανασταλείσα ποινή θα αντικατοπτρίζει την αντικειμενική σοβαρότητα του αδικήματος και θα εξυπηρετήσει τους πολλαπλούς σκοπούς της τιμωρίας.» Έχοντας κατά νου τις πιο πάνω καθοδηγητικές γραμμές της νομολογίας και λαμβάνοντας υπόψη ότι το σύνολο των στοιχείων που λήφθηκαν υπόψη για μετριασμό της ποινής, μπορούν να λαμβάνονται υπόψη στην εξέταση του ζητήματος, κατά πόσο είναι ορθό και δίκαιο να ανασταλεί ποινή φυλάκισης, κρίνουμε πως το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης, αλλά και οι προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του κατηγορούμενου, έχουν επαρκώς ληφθεί υπόψη προς όφελος του, κατά την επιμέτρηση της ποινής, σε βαθμό που αν αναστέλλαμε τις επιβληθείσες ποινές φυλάκισης, αυτές δεν θα αντικατόπτριζαν την αντικειμενική σοβαρότητα των αδικημάτων που διέπραξε ο κατηγορούμενος, ως την έχουμε αναλύσει πιο πάνω, και δεν θα εξυπηρετούνταν οι πολλαπλοί σκοποί της ποινής και η ορθή απονομή της δικαιοσύνης. Με κάθε σεβασμό στην αντίθετη εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου του κατηγορούμενου, κρίνουμε πως θα στέλλαμε λανθασμένα μηνύματα και στον κατηγορούμενο αλλά και σε άλλους επίδοξους παραβάτες τέτοιων αδικημάτων. Η καλλιέργεια και η κατοχή φυτών κάνναβης χωρίς άδεια, ως έχουμε εξηγήσει προγενέστερα, δεν αποτελεί τυπική παράβαση ή απλή παρανομία αλλά σοβαρή έκνομη συμπεριφορά. Εναπόκειται στον κατηγορούμενο να παραμείνει στο μέλλον μακριά από παρόμοια δραστηριότητα εκτός αν αποκτήσει τη νενομισμένη άδεια. Συνακόλουθα των προλεχθέντων η εισήγηση για αναστολή των ποινών φυλάκισης απορρίπτεται. (Υπ) ................ Δ. Ι. Κίτσιος, Π.Ε.Δ. (Υπ)............... Μ. Λάρμου-Παπαδήμα, Α.Ε.Δ. (Υπ)............... Π. Παπαπέτρου-Φούρναρη, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΙ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο