Δήμου Αγίας Νάπας ν. Rock Amour Estate Company Limited κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 3677/2019, 15/6/2021

(1981)2 CLR

1. Κατηγορούμενος αθωώνεται από το στάδιο αυτό όταν ελλείπει ένα από τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος ή όταν η μαρτυρία είναι τόσο αντιφατική και αντινομική, ώστε κανένα λογικό Δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασιστεί σ' αυτή για να καταδικάσει τον κατηγορούμενο. Ακόμη στην Nikiforos Technologies Limited v Χρήστου, Ποινική Έφεση Αρ. 18/2012, 16/4/2014 επαναλήφθηκε η αρχή ότι «η αξιολόγηση της μαρτυρίας με γνώμονα να γίνουν τελεσίδικα ευρήματα επί γεγονότων ή αξιοπιστίας γίνεται στο τέλος της υπόθεσης, έχοντας όμως ταυτόχρονα πάντοτε υπόψη ότι ο κατηγορούμενος δεν πρέπει να καλείται σε απολογία για να συμπληρώσει τυχόν κενά της μαρτυρίας της κατηγορούσας αρχής.» Συνοπτικά ενώπιον του Δικαστηρίου η Κατηγορούσα Αρχή παρουσίασε 4 μάρτυρες και κατατέθηκαν σειρά παραδεκτών γεγονότων. Μέσω αυτών προκύπτει ότι με διάταγμα του Δικαστηρίου ημερομηνίας 18/6/2019 διατάχθηκαν οι Κατηγορούμενες να κατεδαφίσουν όσες οικοδομές είχαν ανεγερθεί κατά παράβαση των όρων της άδειας οικοδομής και κατ΄ επέκταση των πολεοδομικών αδειών εντός 2 μηνών εκτός αν εξασφαλιζόταν σχετική άδεια. Πρόκειται για οικοδομές προς ανέγερση ξενοδοχείου 5 αστέρων. Οι Κατηγορούμενες, όπως προαναφέρθηκε, έχουν ήδη παραδεχτεί ανυπακοή σε αυτό το διάταγμα. Ειδικότερα αν και μέσα από την αντεξέταση των μαρτύρων κατηγορίας φάνηκε να προέβησαν σε ενέργειες κατεδάφισης και προσπάθειες έκδοσης σχετικής άδειας, δεν το επανέφεραν μέχρι σήμερα ως το διάταγμα επιτάσσει ούτε κατάφεραν να εξασφαλίσουν σχετική άδεια. Αξίζει να αναφερθεί ότι από τα παραδεκτά γεγονότα προκύπτει ότι οι Κατηγορούμενες έχουν σήμερα τον ίδιο διευθυντή, ενώ ταυτότητα αξιωματούχων υπήρχε και πριν τον διορισμό του συγκεκριμένου φυσικού προσώπου ως Διευθυντή (Τεκμήρια 5 και 6). Σε σχέση με τις κατηγορίες 3 μέχρι 5, ο κ. Μουτσουρής κατά την εισήγηση του για μη απόδειξη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης ανάφερε ότι καμία μαρτυρία δεν παρουσιάστηκε που να καταδεικνύει συνωμοσία μεταξύ των Κατηγορούμενων. Ο κ. Χριστοφή εκ μέρους της Κατηγορούσας Αρχής αντέτεινε ότι από την μαρτυρία του ΜΚ 4 κ. XXXXX Θεοφίλου προκύπτει ότι οι Κατηγορούμενες παρά το εναντίον τους διάταγμα συνέχισαν τις εργασίες ανέγερσης, ενώ κατεδάφισαν μέρος της οικοδομής χωρίς να συμμορφωθούν, εν πάση περιπτώσει, με το διάταγμα ημερ. 18/6/2019 (Έγγραφο 2 παρ. 19 και 20). Οι Κατηγορίες 3 και 4 αφορούν αδίκημα του άρθρου 121 (γ) του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 και η Κατηγορία 5 αυτό των άρθρων 372 και
2. Όλα τα ως άνω αδικήματα απαιτούν την απόδειξη συνομωσίας. Το πρώτο ποινικοποιεί τη συνομωσία για αποτροπή της δικαιοσύνης, ενώ το δεύτερο δίδει τον ορισμό της συνωμοσίας και την ποινικοποιεί αυτούσια. Το αδίκημα της συνωμοσίας συντελείται από τη στιγμή που δυο ή περισσότεροι συμφωνούν να διαπράξουν αδίκημα ή να επιτύχουν νόμιμο σκοπό με παράνομα μέσα. Δεν είναι αναγκαίο για τη συμπλήρωση του αδικήματος να έχει τελεστεί οτιδήποτε πέρα από τη συμφωνία. Το κατά πόσο οι συνωμότες μετάνιωσαν ή σταμάτησαν ή παρεμποδίστηκαν ή απότυχαν ή δεν είχαν την ευκαιρία να προωθήσουν το σκοπό της συνωμοσίας, είναι αδιάφορο (Gani ν. Δημοκρατίας

(1991)2 ΑΑΔ 134). Όπως αναφέρεται και στο σύγγραμμα Blackstone's Criminal Practice 2020, παρ. A 5.49 "Agreement is the essence of conspiracy". Η συμφωνία αποτελεί το actus reus και η πρόθεση υλοποίησης της παράνομης πράξης την ένοχη σκέψη mens rea. Και τα δύο στοιχεία είναι απαραίτητα για τη διάπραξη του αδικήματος. Η συμφωνία σπανίως αποδεικνύεται μέσω άμεσης μαρτυρίας, αλλά συνήθως με την εξαγωγή εύλογων συμπερασμάτων από τη συντονισμένη δράση, είτε αυτή συνίσταται σε πράξεις, είτε σε δηλώσεις των κατηγορουμένων. Επισημαίνεται ότι το αδίκημα δεν συνίσταται στη συντονισμένη δράση, αλλά στην εξυπακουόμενη προηγούμενη συμφωνία και η συντονισμένη δράση συνιστά μαρτυρία για το αδίκημα της συνωμοσίας (Βλ. Λαζάρου κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(2010)2 ΑΑΔ 633). Στην παρούσα υπόθεση δεν υπήρξε καμία άμεση μαρτυρία που να αποδεικνύει συμφωνία μεταξύ των κατηγορούμενων εταιρειών. Το μόνο που προκύπτει από την μαρτυρία ήταν ότι προέβησαν σε ενέργειες κατεδάφισης και προσπάθειες έκδοσης σχετικής άδειας, ενώ συνέχισαν την ανέγερση της οικοδομής. Τελικώς δεν το επανέφεραν, μέχρι σήμερα, ως το διάταγμα επιτάσσει ούτε κατάφεραν να εξασφαλίσουν σχετική άδεια. Επομένως δεν προκύπτει μαρτυρία που να δεικνύει έστω συντονισμένες ενέργειες για παρεμπόδιση ή αποτροπή εκτέλεσης του διατάγματος. Η απλή αναφορά ότι είχαν συνεχιστεί οι εργασίες μετά την έκδοση του διατάγματος, όπως την έθεσε ο κ. Θεοδούλου ΜΚ4, δεν μπορεί να αποτελέσει ούτε ιδωμένη στο απόγειο της μαρτυρία περί συνωμοσίας. Δεν μπορεί δηλαδή να καταδείξει συμφωνία μεταξύ των κατηγορούμενων ή συντονισμένη δράση τους προς παρακοή του διατάγματος, ειδικά από την στιγμή που υπάρχει αναντίλεκτη μαρτυρία για έστω κάποιες κατεδαφίσεις και προσπάθεια έκδοσης σχετικής άδειας που έλαβαν χώρα. Ίσως να προκύπτει παράλειψη να ληφθούν συγκεκριμένες ενέργειες, αυτές της κατεδάφισης, παρά ταύτα η συνωμοσία προϋποθέτει την απόδειξη συμφωνίας ή συντονισμένη δράσης μεταξύ των Κατηγορούμενων προς τον σκοπό αυτό. Η μη κατεδάφιση συγκεκριμένων οικοδομών ή έστω η διενέργεια άλλων ενεργειών στα επίδικα ακίνητα δεν μπορούν να αποδείξουν τέτοια συμφωνία. Οι Κατηγορούμενες παραδέχθηκαν την παράλειψη κατεδάφισης κατά παράβαση των κατηγοριών 1 και 2, ενώ δεν έχει καταδειχθεί μέσω της μαρτυρίας η όποια μεταγενέστερη τους ενέργεια που να αποδεικνύει παρεμπόδιση, αποτροπή ή ματαίωση της εκτέλεσης των διαταγμάτων ή οι όποιες συντονισμένες ενέργειες που να δεικνύουν συμφωνία μεταξύ τους. Επιπλέον όπως αποφασίστηκε στην ICR Haulage [1944] KB 551 ένα ή περισσότερα νομικά πρόσωπα μπορούν να αποτελούν μέρη συνωμοσίας. Όπως όμως έχει επίσης νομολογηθεί αν μόνο ένα άτομο, ένας νους έχει εμπλακεί δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι συνωμοτούν δύο πρόσωπα. Και αυτό αφού δεν μπορεί κάποιος να συμφωνήσει με τον εαυτό του για τον σκοπό του αδικήματος, αλλά απαιτείται η ύπαρξη δύο προσώπων, δύο μυαλών. (R v McDonnell [1966] 1 QB 233 και A Ltd, X, Y [2016] EWCA Crim 1469[1]). H αρχή αυτή καθιερώθηκε σε σχέση με εταιρείες και τους διευθύνοντες συμβούλους τους ή τα άτομα που δρούσαν ως κινητήριοι μοχλοί τους. Παρά ταύτα θεωρώ ότι κατ' αναλογία ισχύει και στην παρούσα περίπτωση και εξηγώ: οι κατηγορούμενες εταιρείες μέσω των παραδεκτών γεγονότων που κατατέθηκαν και των τεκμηρίων 5 και 6 επ' αυτών φαίνεται ότι είχαν και έχουν κοινή διοίκηση. Δεν έχει με οποιαδήποτε μαρτυρία διαφανεί ποιο πρόσωπο λειτουργούσε εκ μέρους των εταιρειών αυτών, ήταν το μυαλό των νομικών προσώπων ή ο κατά το καταστατικό υπεύθυνος τους. Σήμερα ο διευθυντής τους είναι ο ίδιος. Διορίστηκε με την διαφορά κάποιων μηνών σε κάθε μια εκ των κατηγορούμενων 1 και 2 το 2019, ενώ και οι προηγούμενοι διευθυντές, πριν τον διορισμό του σημερινού δηλαδή, ήταν τα ίδια φυσικά πρόσωπα. Τα επίδικα διατάγματα, σύμφωνα με την μαρτυρία του επιδότη ΜΚ 2 κ. Τζούρρου επιδόθηκαν στην ίδια διεύθυνση και στο ίδιο πρόσωπο. Το εγγεγραμμένο γραφείο των Κατηγορούμενων είναι το ίδιο, όπως και τα προηγούμενα εγγεγραμμένα γραφεία τους. Ακόμα και οι μέτοχοι των εν λόγω εταιρειών από το 2015 είναι τα ίδια πρόσωπα. Προκύπτει επομένως ότι τη διοίκηση των κατηγορούμενων ασκούσε το ίδιο πρόσωπο ή πρόσωπα τον επίδικο χρόνο. Επομένως δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί το συστατικό στοιχείο της συμφωνίας μεταξύ δύο ή περισσότερων ατόμων, όπως επιτάσσει το αδίκημα της συνωμοσίας. Στην βάση των ανωτέρω οι Κατηγορούμενες αθωώνονται και απαλλάσσονται στις κατηγορίες 3 μέχρι 5. (Υπ.)............ Α. Λουκά Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] if only one mind is involved, they cannot in law conspire together cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο