Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α ν. NTELA, Αρ. Υπόθεσης: 20659/2021, 30/3/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEF:2022:9 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟΥ: Μ. Αμπίζας, Π.Ε.Δ. Γ. Πετάση-Κορφιώτη, Α.Ε.Δ. Μ. Παπαϊωάννου, A.Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 20659/2021 Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α v. XXXXX XXXXX NTELA Κατηγορουμένου ------------------------- Ημερομηνία: 30 Μαρτίου 2022 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα Μ. Πασιαρδή Για τον Κατηγορούμενο: κ. Ε. Χειμώνας Κατηγορούμενος παρών ------------------------- Π Ο Ι Ν Η Με βάση το αρχικό κατηγορητήριο ο κατηγορούμενος αντιμετώπιζε την κατηγορία του φόνου εκ προμελέτης, κατά παράβαση του άρθρου 203 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.
- Σε μεταγενέστερο στάδιο, και προτού αυτός απαντήσει στην κατηγορία, με την άδεια του Δικαστηρίου, προστέθηκε δεύτερη κατηγορία, ήτοι αυτή της ανθρωποκτονίας, κατά παράβαση του άρθρου 205 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, την οποία ο κατηγορούμενος παραδέχθηκε, ενώ η δίωξη στην αρχική κατηγορία αναστάληκε. Πιο συγκεκριμένα, ο κατηγορούμενος παραδέχθηκε ότι την 22.11.2021, στο Στρόβολο της επαρχίας Λευκωσίας, με παράνομη πράξη του, επέφερε το θάνατο του XXXXX XXXXX Tshitenge, από το Κονγκό, μαχαιρώνοντας τον. Τα γεγονότα τα οποία συνθέτουν την υπόθεση και τα οποία είναι αποδεκτά από την Υπεράσπιση, έχουν συνοψιστεί εις το ότι ο κατηγορούμενος και ο XXXXX XXXXX Tshitenge (στο εξής «το θύμα») κατάγονταν αμφότεροι από το Κονγκό και ήρθαν στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω των μη ελεγχόμενων από τη Δημοκρατία περιοχών σε άγνωστες ημερομηνίες. Είχαν υποβάλει αιτήματα ασύλου τα οποία εκκρεμούν μέχρι σήμερα. Διέμεναν σε διαφορετικά δωμάτια σε διαμερίσματα επιχορηγημένα από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, σε πολυκατοικία Στρόβολο. Στις 22.11.2021, περί ώρα 22:00, λήφθηκε πληροφορία στο ΚΕΜ Λευκωσίας ότι έξω από συγκεκριμένο περίπτερο στο Στρόβολο κοντά στο Συγκρότημα Δίας, βρισκόταν τραυματισμένο πρόσωπο. Μέλη της αστυνομίας μετέβησαν αμέσως στη σκηνή όπου εντόπισαν το θύμα στο έδαφος, έξω από περίπτερο, λίγα μέτρα μακριά από την πολυκατοικία όπου διέμενε. Δεν είχε τις αισθήσεις του και είχε εμφανή τραύματα στο σώμα του. Λίγα λεπτά αργότερα, έφθασε ασθενοφόρο στη σκηνή, όπου νοσηλευτές εξέτασαν το θύμα και διαπίστωσαν πως δεν έφερε σημεία ζωής. Η σκηνή αποκλείστηκε και τέθηκε υπό αστυνομική φρούρηση. Αυτόπτες μάρτυρες που βρίσκονταν στη σκηνή ενημέρωσαν την αστυνομία ότι πρόσωπο με συγκεκριμένη περιγραφή, λίγη ώρα προηγουμένως είχε τραυματίσει το θύμα με μαχαίρι και έφυγε από τη σκηνή τρέχοντας. Στη σκηνή εντοπίστηκαν κλειστά κυκλώματα, οι καταγραφές των οποίων επιθεωρήθηκαν από τα μέλη της Αστυνομίας και εντοπίστηκαν οι κινήσεις τόσο του θύματος, όσο και του προσώπου που είχε περιγραφεί από τους μάρτυρες. Ξεκίνησαν αμέσως οι προσπάθειες εντοπισμού του δράστη, ο οποίος και εντοπίστηκε περί ώρα 23:05 να κινείται πεζός στο Στρόβολο. Στη θέα των αστυνομικών ο δράστης τράπηκε σε φυγή και αφού καταδιώχθηκε, κατέστη δυνατή η ακινητοποίηση του. Διαπιστώθηκε ότι επρόκειτο για τον κατηγορούμενο. Ο κατηγορούμενος συνελήφθηκε και μεταφέρθηκε στο ΤΑΕ Λευκωσίας για συνέχιση των εξετάσεων. Στις 23.11.2021, μεταξύ των ωρών 04:30-05:30, ο κατηγορούμενος, με τη βοήθεια διερμηνέα, προέβη σε θεληματική κατάθεση με την οποία παραδέχθηκε ότι τραυμάτισε με μαχαίρι το θύμα σε διάφορα σημεία του σώματος του και ότι κάποια στιγμή, ενώ το θύμα βρισκόταν στο έδαφος, τον μαχαίρωσε στην πλάτη και έφυγε από το μέρος. Τις επόμενες ημέρες, ο κατηγορούμενος προέβη σε υποδείξεις σκηνών. Ο κατηγορούμενος εξετάστηκε από ψυχίατρο και διαπιστώθηκε ότι ήταν σε θέση να παρακολουθήσει τη δικαστική διαδικασία και ότι, κατά την εξέταση, ήταν προσανατολισμένος σε τόπο, χρόνο, πρόσωπα, ψυχοκινητικά ήρεμος, χωρίς να διαπιστωθεί ενεργός ψυχοπαθολογία. Ο κατηγορούμενος αναγνωρίστηκε από τους αυτόπτες μάρτυρες ως το πρόσωπο που κυνηγούσε και μαχαίρωσε το θύμα. Λήφθηκαν μαρτυρίες από πρόσωπα που βρίσκονταν μαζί με το θύμα και τον κατηγορούμενο πριν συμβούν τα πιο πάνω γεγονότα. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του ΜΚ1 επί του κατηγορητηρίου, ο ίδιος, το θύμα, ο κατηγορούμενος και άλλα πρόσωπα βρίσκονταν το βράδυ της 22.11.2021 στο δωμάτιο του θύματος, όταν κάποια στιγμή ο κατηγορούμενος ξάπλωσε στο κρεβάτι του θύματος. Το θύμα του ζήτησε να σηκωθεί από το κρεβάτι του αφού ήθελε να ξαπλώσει ο ίδιος και αφού ο κατηγορούμενος δεν το έπραξε, το θύμα άρχισε να του φωνάζει. Ο κατηγορούμενος σηκώθηκε και άρχισαν να αλληλοσπρώχνονται με το θύμα και να βρίζουν ο ένας τον άλλο. Ο ΜΚ1 προσπάθησε να τους χωρίσει και ζήτησε από τον κατηγορούμενο να αποχωρήσει προκειμένου να ηρεμήσει. Ο κατηγορούμενος έφυγε και κατέβηκε στην είσοδο της πολυκατοικίας. Το θύμα ήθελε να τον ακολουθήσει και ο μάρτυρας προσπάθησε να τον αποτρέψει, αλλά λίγα λεπτά αργότερα διέφυγε της προσοχής του και έφυγε και εκείνος από το δωμάτιο. Λίγη ώρα μετά, ο ΜΚ1 άκουσε φωνές από το δρόμο και αφού κατέβηκε κάτω είδε το θύμα να τρέχει και τον κατηγορούμενο να τον ακολουθεί κρατώντας στο χέρι του ένα μαχαίρι προσπαθώντας να κτυπήσει με αυτό το θύμα. Ο μάρτυρας προσπάθησε να μπει ανάμεσα τους για να αποτρέψει τον κατηγορούμενο από το να κτυπήσει το θύμα, αλλά ο κατηγορούμενος συνέχισε να τρέχει προς το θύμα φωνάζοντας «θα σκοτώσω κάποιον». Κάποια στιγμή ο κατηγορούμενος σταμάτησε, ακόνισε το μαχαίρι του στην άσφαλτο και συνέχισε να τρέχει πίσω από το θύμα. Το θύμα έπεσε στο έδαφος και ο κατηγορούμενος πήγε κοντά του και τον μαχαίρωσε στη πλάτη. Ακολούθως έφυγε τρέχοντας και ο μάρτυρας έτρεξε από πίσω του, του ζήτησε να του δώσει το μαχαίρι, πράγμα που ο κατηγορούμενος έκανε και μετά επέστρεψε στη σκηνή όπου προσπάθησε να βοηθήσει το θύμα. Από τα κλειστά κυκλώματα που εξασφαλίστηκαν από τη περιοχή καταγράφηκαν οι πιο κάτω κινήσεις: - 22:42:29 (υπάρχει απόκλιση μιας ώρας από τη πραγματική) - Ο κατηγορούμενος εξέρχεται της εισόδου της πολυκατοικίας και κατευθύνεται προς το περίπτερο που βρίσκεται πλησίον αυτής. - 22:43:57 - Το θύμα εξέρχεται της εισόδου της πολυκατοικίας και κατευθύνεται προς τον κατηγορούμενο. - 22:44:07 - Ο κατηγορούμενος και το θύμα φαίνεται να συζητούν μεταξύ τους και το θύμα με το δεξί του χέρι κτυπά τον κατηγορούμενο στο ύψος του προσώπου - λαιμού. Καταγράφονται επίσης οι κινήσεις μιας γυναίκας η οποία προσπάθησε να τους χωρίσει. - 22:44:11 - Αμέσως μετά το κτύπημα, ο κατηγορούμενος αρχίζει να κυνηγά το θύμα και φαίνονται και οι δυο να τρέχουν. Πρόσωπα που βρίσκονται στη σκηνή βλέπουν τα όσα συμβαίνουν. - 22:44:48 - Ο κατηγορούμενος τρέχει πίσω από το θύμα και φαίνεται να κρατά στο χέρι του ένα αντικείμενο το οποίο ομοιάζει με μαχαίρι. Ο κατηγορούμενος προσπαθεί να κτυπήσει το θύμα με αυτό το αντικείμενο και το θύμα προσπαθεί να τον αποφύγει. - 22:44:58 - Ο κατηγορούμενος φαίνεται και πάλι να κάνει κίνηση για να κτυπήσει το θύμα. Ο ΜΚ1 εμφανίζεται στο πλάνο να προσπαθεί να μπει ανάμεσα στους δυο άντρες. - 22:45:04 - Ο ΜΚ1 ανακόπτει τον κατηγορούμενο ο οποίος όμως συνεχίζει τις προσπάθειες του να προσεγγίσει το θύμα. Ο κατηγορούμενος σκύβει στο έδαφος και ακονίζει το μαχαίρι που κρατά στην άσφαλτο και τρέχει ξανά πίσω από το θύμα. - 22:45:14 - Το θύμα φαίνεται να παραπατά και να μην είναι καλά στην υγεία του. Στο πίσω μέρος της πλάτης του φαίνεται σημάδι από αίμα. Πέφτει στο έδαφος και προσπαθεί να ξανασηκωθεί. - 22:45:35 - Το θύμα πέφτει στο έδαφος βίαια σαν να έχει χάσει τις αισθήσεις του και παραμένει στο έδαφος μπρούμυτα χωρίς να κινείται. - 22:45:44 - Ο ΜΚ1 προσπαθεί και πάλι να συγκρατήσει τον κατηγορούμενο ο οποίος όμως με έναν απότομο ελιγμό του ξεφεύγει και κατευθύνεται προς το θύμα. - 22:45:48 - Ο κατηγορούμενος πλησιάζει το θύμα που βρίσκεται στο έδαφος, σηκώνει το χέρι του ψηλά και φαίνεται να τον κτύπα με το μαχαίρι στη πλάτη. Το θύμα φαίνεται να αισθάνεται το κτύπημα και ο κατηγορούμενος φεύγει τρέχοντας. Κατά την ιατροδικαστική εξέταση του θύματος, διαπιστώθηκε ότι αυτός έφερε τραύμα στη δεξιά θωρακική χώρα, τραύμα στον δεξιό βραχίονα, τραύμα στην αριστερή οσφυϊκή περιοχή, τραύμα στην δεξιά οσφυϊκή περιοχή και τραύμα στην δεξιά υπομοπλατιαία χώρα. Όλα τα τραύματα προκλήθηκαν από νύσσον και τέμνον όργανο. Ο θάνατος του οφείλεται σε αιμορραγικό σοκ (εσωτερική αιμορραγία) το οποίο προκλήθηκε από νύσσον και τέμνον όργανο. Ο κατηγορούμενος δεν βαρύνεται με προηγούμενες καταδίκες, ενώ τελεί υπό κράτηση από 22.11.
- Αναφορικά με τον κατηγορούμενο, έχει ετοιμαστεί, στις 9.2.2022, έκθεση του Γραφείου Ευημερίας στο πλαίσιο εξέτασης αιτήματος του για παροχή δωρεάν νομικής αρωγής. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορουμένου επιβεβαίωσε την επάρκεια της εν λόγω έκθεσης αναφορικά με τις συνθήκες του κατηγορουμένου και υιοθέτησε το περιεχόμενο της στα πλαίσια της αγόρευσης του για μετριασμό της ποινής. Όπως είναι καλά γνωστό, η έκθεση του Γραφείου Ευημερίας αποτελεί ένα εργαλείο το οποίο προσφέρει στο Δικαστήριο τη δυνατότητα αποκρυστάλλωσης της οικογενειακής αλλά και της ατομικής προσωπικότητας κάθε κατηγορουμένου (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Πεγειώτη
(2001)2 Α.Α.Δ. 617). Σύμφωνα με την έκθεση του Γραφείου Ευημερίας, ο κατηγορούμενος, ηλικίας 25 ετών, κατάγεται από το Κονγκό. Είναι άγαμος και άτεκνος και είναι το μοναδικό παιδί τριμελούς οικογένειας. Ο πατέρας του, ηλικίας 60 ετών, είναι τραπεζικός υπάλληλος, αλλά λόγω προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει με την όραση του, στο παρόν στάδιο εργάζεται με μερική απασχόληση. Η μητέρα του, ηλικίας 59 ετών, είναι οικοκυρά. Οι οικογενειακές τους σχέσεις περιγράφονται ως καλές. Ο κατηγορούμενος διατηρεί αραιή επικοινωνία με τους γονείς του, τους οποίους δεν ενημέρωσε ότι βρίσκεται κρατούμενος στις Κεντρικές Φυλακές ώστε να μην τους επιβαρύνει. Μετά την αποφοίτηση του από το σχολείο, άρχισε σπουδές ως ηλεκτρολόγος μηχανικός σε πανεπιστήμιο στο Κονγκό. Το 2018, όμως, αναγκάστηκε να διακόψει τις σπουδές του λόγω του ότι έγιναν δυο απόπειρες απαγωγής του από μέλη της κυβέρνησης, συνεπεία οικονομικών διαφορών του με συγκεκριμένο πολιτικό πρόσωπο. Κατά τα λεγόμενα του, τότε ήταν που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη χώρα του και να έρθει στην Κύπρο το 2019, οπότε και αιτήθηκε πολιτικό άσυλο. Η αίτηση του εκκρεμεί για εξέταση. Πριν τη σύλληψη του, εργαζόταν περιστασιακά σε πλυντήριο αυτοκινήτων ώστε να καλύπτει τα προσωπικά του έξοδα. Διέμενε με άλλους αλλοδαπούς σε ενοικιαζόμενη κατοικία στο Στρόβολο. Οι συνθήκες διαβίωσης περιγράφονται από τον ίδιο ως μη ικανοποιητικές. Πέραν της στενότητας χώρου, κατά τους τελευταίους τρείς μήνες της παραμονής του στην εν λόγω κατοικία, είχε διακοπεί η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος και τρεχούμενου νερού. Όπως ο ίδιος έχει αναφέρει, δεν αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας, ούτε προβλήματα κατάχρησης αλκοόλ ή άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών. Αγορεύοντας για μετριασμό της ποινής, ο κ. Χειμώνας αναφέρθηκε στα γεγονότα της υπόθεσης και τον τσακωμό του θύματος με τον κατηγορούμενο που προηγήθηκε του τραγικού θανάτου του θύματος. Στο πλαίσιο αυτό τέθηκε υπόψη του Δικαστηρίου το χαστούκι και η μπουνιά του θύματος προς τον κατηγορούμενο στο δωμάτιο, και το γεγονός ότι το θύμα ακολούθησε τον κατηγορούμενο έξω από την πολυκατοικία όπου και πάλι τον κτύπησε. Τα στοιχεία αυτά, τα οποία συνιστούν κάποιας μορφής πρόκληση από μέρους του θύματος, θα πρέπει, σύμφωνα με τον συνήγορο Υπεράσπισης, να προσμετρήσουν προς όφελος του κατηγορούμενου στο στάδιο επιβολής της ποινής. Σε σχέση με τα γεγονότα της υπόθεσης, ο κ. Χειμώνας υπέδειξε περαιτέρω πως ενώ ο κατηγορούμενος και το θύμα βρίσκονταν στο δωμάτιο, είχαν καταναλώσει, μαζί με τρίτο πρόσωπο, ένα λίτρο κρασί, χωρίς, ωστόσο, να εισηγείται πως η κατανάλωση αλκοόλης επηρέασε τις κινήσεις και ενέργειες έκαστου εξ αυτών. Το στοιχείο, όμως, αυτό, πρόσθεσε, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο κατά την επιμέτρηση της ποινής. Στο πλαίσιο της αγόρευσης του, ο κ. Χειμώνας απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην παραδοχή του κατηγορουμένου και τη συνεργασία του με την αστυνομία, αφού λίγες ώρες μετά το συμβάν, έδωσε κατάθεση στην αστυνομία, αναφέροντας όλα όσα είχαν συμβεί. Το στοιχείο αυτό, φανερώνει, σύμφωνα με τον κ. Χειμώνα, τη μεταμέλεια του κατηγορουμένου και την απολογία του για την αποτρόπαια πράξη του. Ο ευπαίδευτος συνήγορος αναφέρθηκε, επίσης, στην ηλικία του κατηγορούμενου και το λευκό ποινικό του μητρώο. Καταλήγοντας, ο κ. Χειμώνας εισηγήθηκε ότι η παρούσα περίπτωση κατατάσσεται στις μη σοβαρές του είδους της και κάλεσε το Δικαστήριο να κρίνει τον κατηγορούμενο με επιείκεια, μη επιβάλλοντας του εξοντωτική ποινή. Η ανθρωποκτονία αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα εγκλήματα του Ποινικού Κώδικα με προβλεπόμενη ποινή αυτήν της ισόβιας φυλάκισης. Το ανώτατο όριο ποινής είναι ενδεικτικό της σοβαρότητας του αδικήματος το οποίο κατατάσσεται, μετά το φόνο, ως το σοβαρότερο έγκλημα, εφόσον προσβάλλει καίρια το ύψιστο έννομο αγαθό, την ανθρώπινη ζωή. Σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου τονίστηκε ότι η ανθρώπινη ζωή αποτελεί το ύψιστο αγαθό και η αφαίρεση της, κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, μέγιστο έγκλημα. Η δε τιμωρία που επιβάλλεται για εγκληματικές πράξεις που επιφέρουν την απώλεια ανθρώπινης ζωής θα πρέπει να αντανακλά αυτή την αρχή. Όπως υποδεικνύεται στην Περικλή ν. Δημοκρατίας
(1990)2 Α.Α.Δ. 524, η αφαίρεση ανθρώπινης ζωής αποτελεί μια ειδεχθή και κατακριτέα πράξη και η ποινή πρέπει να υποδηλοί την έκταση με την οποία τα Δικαστήρια εκτιμούν τη ζωή εκφράζοντας την προσέγγιση τους με το συμβατικό τρόπο που ο Νομοθέτης καθιέρωσε για την επαρκή τιμωρία των εγκλημάτων αυτών. Όπως λέχθηκε και στην υπόθεση Ονησίλλου ν. Δημοκρατίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 556, στη σελ. 584: «Η ανθρώπινη ζωή αποτελεί το ύψιστο αγαθό και η αφαίρεση της μέγιστο έγκλημα. Η δέσμευση στην προστασία της ανθρώπινης ζωής επιβάλλει ανάλογο καθήκον για την περιφρούρηση της, γεγονός που αντανακλάται στην τιμωρία που επιβάλλεται για εγκληματικές πράξεις που επιφέρουν την απώλεια ανθρώπινης ζωής. Γι' αυτόν το λόγο προσδίδεται αποτρεπτικός χαρακτήρας στην τιμωρία κάθε φονικής πράξης». Στην υπόθεση Σάββα ν. Δημοκρατίας
(1992)2 Α.Α.Δ. 231 στις σελίδες 239-240 αναφέρεται ότι: «Η ιερότητα της ζωής και η προστασία της αποτελούν την πρώτη σε ιεράρχηση μέριμνα της κάθε πολιτισμένης κοινωνίας. Η αφαίρεση της με εγκληματική πρόθεση αποτελεί κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες σοβαρό έγκλημα. Στον καθορισμό της εγκληματικότητας του δράστη λαμβάνεται σοβαρά υπόψη ο σχεδιασμός και ο βαθμός αδιαφορίας για την ανθρώπινη ύπαρξη». Στην Ονησίλλου (πιο πάνω) υποδείχθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο ότι το έγκλημα της ανθρωποκτονίας καλύπτει ευρύ φάσμα εγκληματικής συμπεριφοράς, με ανάλογες διακυμάνσεις στην τιμωρία των δραστών. Τονίστηκε συγχρόνως, ότι, όπου η αφαίρεση της ζωής είναι το αποτέλεσμα ηθελημένης πράξης, δικαιολογείται ποινή πολυετούς φυλάκισης. Ανάλογες αρχές επαναδιατυπώθηκαν στις υποθέσεις Δημοκρατία ν. Γ.Α. Ποιν. Έφ. αρ. 117/2019, ημερ. 9.7.2020, ECLI:CY:AD:2020:B233, ΝICOLAE SAMOILA v. Δημοκρατίας Ποιν. Έφ. αρ. 155/2012, ημερ. 8.12.2016. Υπάρχει πληθώρα αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου που διαφωτίζουν ως προς το μέτρο τιμωρίας και των παραμέτρων του καθορισμού της ποινής σε αδικήματα ανθρωποκτονίας. Από τη σχετική επί του θέματος νομολογία, προκύπτει ότι οι ποινές οι οποίες έχουν κατά καιρούς επιβληθεί σε παρόμοιες υποθέσεις, ποικίλουν. Οι προηγούμενες όμως υποθέσεις δεν είναι καθοριστικές ή δεσμευτικές, αλλά ενδεικτικές του πλαισίου ποινών. Και τούτο γιατί η επιβολή ποινής είναι λειτουργία που κατ' εξοχήν διασυνδέεται με τις συγκεκριμένες περιστάσεις διάπραξης του αδικήματος και τις ιδιαίτερες συνθήκες που χαρακτηρίζουν τον παραβάτη. Όπως υποδείχθηκε στην Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 123, οι προηγούμενες υποθέσεις δεν παρέχουν πάντοτε ασφαλή καθοδήγηση αναφορικά με το ύψος της ποινής και η μεγαλύτερη, ίσως, χρησιμότητα τους έγκειται στον εντοπισμό των περιστάσεων που θεωρήθηκαν ως ελαφρυντικές ή επιβαρυντικές. Συνεπώς, δεν υπάρχει προκαθορισμένο πλαίσιο και ακριβής προσδιορισμός της επιβαλλόμενης ποινής αναλόγως των προηγούμενων αποφάσεων (βλ. Σάμπη ν. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 100). Η κάθε υπόθεση εξετάζεται με βάση τα δικά της γεγονότα και στα πλαίσια των ιδιαιτεροτήτων που υπάρχουν (βλ. Στυλιανού ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ, 240/18, ημερ. 15.4.2021 και Ιορδάνους ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. Αρ. 152/14, ημερ. 19.4.2018). Ενδεικτικά, λοιπόν, και μόνο, κάνουμε αναφορά πιο κάτω, σε σχετική νομολογία, παρατηρώντας, ωστόσο, ότι η όποια αναφορά σε παρόμοιες υποθέσεις γίνεται για να υπάρχει, κατά το δυνατόν, κοινή προσέγγιση στην αντιμετώπιση των παραβατών (βλ. A.D. v. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 177/2021, ημερ. 16.3.2022, ECLI:CY:AD:2022:B96, Fowokan v. Δημοκρατίας
(2014)2 Α.Α.Δ. 36 και Γρηγορίου ν. Αστυνομίας
(1996)2 Α.Α.Δ. 217). Στην υπόθεση Νικολάου ν. Δημοκρατίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 482 επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 7 ετών που επιβλήθηκε στους εφεσείοντες για ανθρωποκτονία, η οποία, ωστόσο, χαρακτηρίστηκε ως μάλλον επιεικής. Στην υπόθεση αυτή, οι δύο συγκατηγορούμενοι πυροβόλησαν το θύμα με όπλο, στο οποίο υπήρχαν σφαιρίδια ειδικού τύπου που χρησιμοποιούνται από κυνηγούς για μεγάλου μεγέθους θηράματα και για μεγαλύτερες των συνήθων αποστάσεων. Στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Δημοκρατίας
(1989)2 ΑΑΔ 352 το Ανώτατο Δικαστήριο μείωσε την ποινή φυλάκισης 12 ετών που επέβαλε το Κακουργιοδικείο για ανθρωποκτονία σε 8 έτη. Στην υπόθεση αυτή ο κατηγορούμενος όντας αστυνομικός πήρε το υπηρεσιακό του περίστροφο και ακολούθησε το θύμα το οποίο περνούσε επανειλημμένα έξω από το σπίτι του και ενοχλούσε τη γυναίκα του και την ημέρα εκείνη, ευρισκόμενος έξω από το σπίτι του, τον προσέβαλε φραστικά και ενώ το θύμα είχε μπει στο αυτοκίνητο του για να φύγει, αυτός τον πυροβόλησε. Όταν δε το θύμα βγήκε τραυματισμένο από το αυτοκίνητο, το πυροβόλησε ακόμα δυο φορές. Παρά τη βιαιότητα της πράξης του εφεσείοντα, το Εφετείο μείωσε τη ποινή λόγω της πρόκλησης που υπέστη από το θύμα και της συναισθηματικής και ψυχικής του αναστάτωσης. Στην υπόθεση Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας
(2005)2 ΑΑΔ 692 ο εφεσείων βρήκε το θύμα στο σπίτι του να στέκεται γυμνό μπροστά στη 16χρονη κόρη του η οποία του έκανε στοματικό έρωτα και τότε ζήτησε από αυτό να φύγει. Το θύμα αρνήθηκε να φύγει και άρχισε καυγάς, χειροδικίες και βρισιές και, μετά από παρεμβάσεις άλλων ατόμων, το θύμα οδηγήθηκε έξω από το σπίτι και μέσα στο αυτοκίνητο του. Εν τω μεταξύ, ο εφεσείων, οπλισμένος με το κυνηγετικό του όπλο στο οποίο τοποθέτησε και φυσίγγια, πρότεινε στο θύμα να φύγει για να μην το πυροβολήσει όμως εκείνο τον προκάλεσε να τον πυροβολήσει κατευθυνόμενος προς το μέρος του με αποτέλεσμα να επέλθει το μοιραίο. Το Εφετείο αφού έλαβε υπόψη τη συμπεριφορά του εφεσείοντα σε συνάρτηση και προς τη συμπεριφορά του θύματος από την αρχή μέχρι το τέλος ενέταξε την περίπτωση στις εντελώς ιδιαίτερες και μείωσε τη ποινή από 13 σε 5 έτη φυλάκισης. Όπως τονίστηκε στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Ιωάννου
(1999)2 Α.Α.Δ. 603, στη σελ. 612 «στον καθορισμό της σοβαρότητας του εγκλήματος, υπεισέρχονται και υποκειμενικοί παράγοντες, όπως οι συνθήκες κάτω από τις οποίες έδρασε ο κατηγορούμενος, ώστε να καταφανεί το βάρος των ευθυνών του για το έγκλημα. Το άτομο του παραβάτη, η λειτουργία του στον ιδιαίτερο και τον κοινωνικό χώρο, επίσης, προσμετρά στον καθορισμό της τιμωρίας. Η εξατομίκευση της ποινής καθιστά το άτομο του παραβάτη ένα από τους άξονες προσδιορισμού της τιμωρίας. Δεν εξουδετερώνει, όμως, όπως έχουμε κατ' επανάληψη τονίσει, τη σοβαρότητα του εγκλήματος ή την ανάγκη για την καταστολή του (αποτροπή) με τα μέσα που παρέχει το δίκαιο, στον κοινωνικό χώρο (βλ., μεταξύ άλλων, Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 224, Σωκράτους ν. Δημοκρατίας
(1994)2 Α.Α.Δ. 132 Κόκκινος ν. Αστυνομίας
(1995)2 Α.Α.Δ. 135).» Εξετάζοντας τις συνθήκες διάπραξης του υπό κρίση αδικήματος, στη βάση των γεγονότων, ως τούτα είχαν εξελιχθεί, δεν μπορούμε παρά να επισημάνουμε ότι για μια ασήμαντη αφορμή, προκλήθηκε καβγάς ο οποίος αρχικά τέθηκε υπό έλεγχο. Παρά τούτο, ο κατηγορούμενος επέλεξε, εξερχόμενος από το διαμέρισμα, να πιάσει από το δωμάτιο μαχαίρι, μεταφέροντας το μαζί του. Όταν δε το θύμα τον ακολούθησε έξω και στη συνέχεια τον κτύπησε στο πρόσωπο, ο κατηγορούμενος άρχισε να το κυνηγά, τρέχοντας από πίσω του, προσπαθώντας να τον κτυπήσει με το μαχαίρι, ενώ το θύμα προσπαθούσε να τον αποφύγει. Ο κατηγορούμενος συνέχισε την προσπάθεια του να κτυπήσει το θύμα και, ενώ ο ΜΚ1 τον ανέκοψε, ο κατηγορούμενος όχι μόνο δεν συμμορφώθηκε, αλλά έσκυψε στο έδαφος και ακόνισε το μαχαίρι του ώστε να επιτεθεί στο θύμα. Στη συνέχεια, όταν το θύμα έπεσε στο έδαφος και προσπαθούσε να σηκωθεί, ο κατηγορούμενος τον πλησίασε, αφού ξέφυγε από τον ΜΚ1 ο οποίος και πάλι προσπαθούσε να τον συγκρατήσει, και ξανακτύπησε το θύμα με το μαχαίρι, επιφέροντας του θανάσιμο,πλέον, τραυματισμό. Είναι, λοιπόν, στη βάση των γεγονότων αυτών, που η θέση του κ. Χειμώνα περί κατάταξης της παρούσας περίπτωσης στις μη σοβαρές του είδους της, δεν μας βρίσκει σύμφωνους, αν και τα δεδομένα που έχουν τεθεί ενώπιον μας δεν την εντάσσουν ούτε στην περίπτωση που να βρίσκεται στα όρια του φόνου εκ προμελέτης. Στο βαθμό, που είναι επιτρεπτό υπό τις περιστάσεις, λαμβάνουμε υπόψη τις ευρύτερες περιστάσεις κάτω από τις οποίες ο κατηγορούμενος, επέφερε το θάνατο του θύματος και συνυπολογίζουμε την απουσία του στοιχείου του προσχεδιασμού. Δεν μας διαφεύγει, επίσης, ότι οι ενέργειες του κατηγορουμένου επηρεάστηκαν, έστω σε κάποιο βαθμό, από την πρόκληση από μέρους του θύματος, στοιχείο ελαφρυντικό ως προς το θέμα της ποινής. Στην υπόθεση Χ' Πέτρου ν. Δημοκρατίας
(2007)2 Α.Α.Δ. 468 δίδεται η έννοια της πρόκλησης όπως αυτή περιγράφεται στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Αεροπόρου
(1997)2 Α.Α.Δ. 17 στη σελ. 23 «Η έννοια της πρόκλησης όπως είναι γνωστή στο κοινό δίκαιο, περιγράφεται στην κλασσική, καθώς χαρακτηρίστηκε, καθοδήγηση του Devlin J. στην Duffy [1949] 1 All ER 932. Έχει ως εξής: " Provocation is some act, or series of acts, done by the (victim) to the accused which would cause in any reasonable person, and actually causes in the accused, sudden and temporary loss of self-control, rendering the accused so subject to passion as to make him or her for the moment not master of his mind". Η πρόκληση, όπως τονίστηκε στην Πισκόπου ν. Δημοκρατίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 342 στη σελ. 352 «αποτελεί, όπως είναι θεμελιωμένο, παράγοντα μετριαστικό της σοβαρότητας του εγκλήματος. Γίνεται δεκτό ότι, κάτω από το βάρος της πρόκλησης, μπορεί το άτομο που τη δέχεται να χάσει τον αυτοέλεγχο του και να δράσει αντίθετα απ' ότι επιβάλλει η λογική. Η πρόκληση δεν αποτελεί υπεράσπιση αλλά παράγοντα μετριασμού της σοβαρότητας του εγκλήματος. Η πρόκληση, ως παράγοντας μετριαστικός της ποινής, δεν αποτιμάται αόριστα αλλά συγκεκριμένα, στο πλαίσιο στο οποίο εκδηλώνεται και σε συνάρτηση πάντα με τις αντιδράσεις του προκληθέντα.» Λαμβάνουμε, επίσης, υπόψη το γεγονός της κατανάλωσης αλκοόλ από πλευράς κατηγορούμενου, αν και από πλευράς υπεράσπισης δεν υπήρξε εισήγηση περί επηρεασμού της κρίσης ή των ενεργειών του συνεπεία τούτου. Παρατηρούμε, στο πλαίσιο αυτό, ότι η νομολογία αναγνωρίζει ότι «η μέθη» ή επήρεια από την κατανάλωση αλκοόλ, είναι δυνατό σε ορισμένες περιπτώσεις να αποτελέσει μετριαστικό παράγοντα αφού εκτιμηθεί μέσα στα ιδιαίτερα περιστατικά και γεγονότα κάθε υπόθεσης. (βλ. SAMOILA (πιο πάνω), Yeates κ.α. ν. Αστυνομίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 320, Γενικός Εισαγγελέας ν. Τσιολή
(1991)2 Α.Α.Δ. 194, Pernell κ.α. ν. Δημοκρατίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 417, Μωυσίδης ν. Δημοκρατίας
(2007)2 ΑΑΔ 34). Στην υπόθεση Police ν. Ιoannou
(1989)2 CLR 61, όπου η μέθη ως παράγοντας μετριαστικός της ποινής θεωρήθηκε οριακής σημασίας, έγινε εκτενής αναφορά στην αγγλική νομολογία και λέχθηκε ότι ο παράγοντας μέθη από μόνος του σπάνια αναγνωρίζεται ως ουσιαστικός μετριαστικός παράγοντας αλλά μπορεί να επενεργήσει είτε ως μετριαστικός είτε ως επιβαρυντικός παράγοντας. Στις περιπτώσεις όπου η κατανάλωση αλκοόλ έχει ως λόγο τη διευκόλυνση της υλοποίησης της απόφασης για διάπραξη εγκλήματος επενεργεί ως επιβαρυντικός παράγοντας, κάτι που δεν ισχύει στην περίπτωση μας. Στοιχείο που επίσης συνυπολογίζεται προς όφελος του κατηγορούμενου είναι η ομολογία του στην αστυνομία λίγες ώρες μετά την αποτρόπαια πράξη του και η γενικότερη συνεργασία του στην διερεύνηση της υπόθεσης με την υπόδειξη σκηνών. Στο ίδιο πλαίσιο, λαμβάνουμε υπόψη, την παραδοχή του κατηγορούμενου ως ένδειξη έμπρακτης μεταμέλειας και απολογίας του για την παράνομη του πράξη. Ως υποδείχθηκε, άλλωστε, στην υπόθεση Χαρτούμπαλλος ν. Δημοκρατίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 28, η παραδοχή πρέπει να αμείβεται με σχετική έκπτωση στην ποινή, αφού μια τέτοια εξέλιξη οδηγεί στο να μην σπαταλάται πολύτιμος δικαστικός χρόνος. Λαμβάνουμε, επίσης, υπόψη το λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορούμενου και το νεαρό της ηλικίας του. Συνυπολογιζονται, περαιτέρω, στον επιτρεπτό βαθμό, οι προσωπικές περιστάσεις του κατηγορουμένου, όπως έχουν τεθεί από τον συνήγορο του και όπως προκύπτουν από την έκθεση του Γραφείου Ευημερίας. Όλα αυτά, βέβαια, τα οποία εμπίπτουν στο πλαίσιο της εξατομίκευσης της ποινής και τα οποία λαμβάνονται υπόψη, δεν πρέπει να οδηγούν σε εξουδετέρωση του Νόμου και του αποτρεπτικού χαρακτήρα της ποινής (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Στυλιανού
(2001)2 Α.Α.Δ. 55). Στη βάση όλων των πιο πάνω, λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα του αδικήματος και την αναγκαιότητα ικανοποίησης του στοιχείου της αποτροπής, δεδομένης και της έξαρσης που παρουσιάζουν επεισόδια επίλυσης διαφορών με χρήση μαχαιριών, αλλά χωρίς να παραγνωρίζονται όλα τα πιο πάνω ελαφρυντικά στοιχεία, κρίνουμε ότι η αρμόζουσα ποινή είναι αυτή της φυλάκισης. Επιβάλλουμε, συνακόλουθα, στον κατηγορούμενο, στην 2η κατηγορία, ποινή φυλάκισης 9 ετών. Στην ποινή να συνυπολογιστεί ο χρόνος κράτησης του κατηγορουμένου από 22.11.2021. (Υπ.) ................ Μ. Αμπίζας, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ................. Γ. Πετάση ‑ Κορφιώτη, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ................. Μ. Παπαϊωάννου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΠ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο