Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Σωτηριάδης, Αρ. Υπόθεσης: 10250/2021, 31/5/2022

(1), 17

(2), 18 του περί Οδικής Ασφάλειας Νόμου 174/86 και του άρθρου 20Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72, όπως έχουν τροποποιηθεί. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο Κατηγορούμενος στις 22/03/2021 στον κυκλικό κόμβο Προεδρικού στη Λευκωσία, της Επαρχίας Λευκωσίας, οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής ΝΥΤ900 χωρίς να είναι προσδεδεμένος με ζώνη ασφάλειας. Ο Κατηγορούμενος αρνήθηκε ενοχή στην κατηγορία που αντιμετωπίζει, με αποτέλεσμα η υπόθεση να προχωρήσει σε ακρόαση. Για να αποδείξει την υπόθεσή της η Κατηγορούσα Αρχή, κάλεσε έναν μάρτυρα κατηγορίας. Τον αστυφύλακα XXXXX XXXXX Γεωργίου (στο εξής ο ΜΚ 1). Ο ΜΚ 1 κατάθεσε ως Τεκμήριο 1, ανακριτικό φάκελο που συμπλήρωσε στα πλαίσια διερεύνησης της υπόθεσης σύμφωνα με τον οποίο, στις 22/03/202 1 και περί ώρα 17:24 στον κυκλικό κόμβο Προεδρικού κατάγγειλε τον οδηγό του οχήματος με αριθμούς εγγραφής XXXXX00 για το αδίκημα της παράλειψης χρήσης ζώνης ασφαλείας κατά την οδήγηση. Αφού πληροφόρησε τον Κατηγορούμενο ότι θα καταγγελθεί και του επέστησε την προσοχή του στον νόμο, ο Κατηγορούμενος απάντησε ότι δεν είχε να αναφέρει οτιδήποτε. Εξέδωσε εξώδικο πρόστιμο, (το οποίο κατατέθηκε ως Τεκμήριο 2) για €150 πλέον 3 βαθμούς ποινής, το οποίο ο Κατηγορούμενος παρέλειψε να πληρώσει εντός της καθορισμένης από τον νόμο προθεσμίας. Στη συνέχεια, κατά την κυρίως εξέταση, ανέφερε ότι πριν τη συγκεκριμένη καταγγελία βρισκόταν στον κυκλικό κόμβο Προεδρικού μαζί με τον υπεύθυνο της ομάδας «Ζ», Λοχία XXXXX, (δεν ανέφερε όνομα), όπου είδαν τον Κατηγορούμενο με το ως άνω αυτοκίνητο να περνά από το σημείο χωρίς ζώνη ασφαλείας. Μετά από οδηγίες του ως άνω προϊστάμενού του (Λοχία 4398), ανέβηκε στη μοτοσικλέτα του και ανέκοψε τον οδηγό του αυτοκινήτου έξω ακριβώς από την Αστυνομική Διεύθυνση Λευκωσίας, που βρισκόταν σε απόσταση περίπου 20 με 30 μέτρα από το σημείο. Όπως ανέφερε, όταν σταμάτησε τον Κατηγορούμενο, ο τελευταίος φορούσε τη ζώνη ασφαλείας του, όμως την ώρα που τον είδε να οδηγεί προηγουμένως δεν τη φορούσε. Δεν θυμόταν αν υπήρχαν άλλα άτομα στο όχημά του. Κατάθεσε ως Τεκμήριο 3 έντυπο από το ηλεκτρονικό αρχείο της Αστυνομίας στο οποίο αναγράφεται ότι, στις 25/05/2021 ο ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου με αριθμούς εγγραφής XXXXX00 ήταν ο Κατηγορούμενος. Αναγνώρισε εντός της αίθουσας του Δικαστηρίου τον Κατηγορούμενο, ως το πρόσωπο που είχε δει να οδηγεί το ως άνω αυτοκίνητο κατά τον χρόνο της καταγγελίας. Κατά την αντεξέταση, ο ΜΚ 1 ήταν σταθερός στη θέση του, ότι είχε δει τον Κατηγορούμενο να οδηγεί και να μην φορεί ζώνη. Διαφώνησε ότι όταν σταμάτησε τον Κατηγορούμενο του ανέφερε ότι τον κατάγγειλε επειδή αυτές ήταν οι οδηγίες που είχε από τον προϊστάμενό του, αναφέροντας ότι τον είχε δει ο ίδιος να προβαίνει στο αδίκημα. Αφού ολοκλήρωσε την υπόθεσή της η Κατηγορούσα Αρχή και ο Κατηγορούμενος κλήθηκε σε απολογία, επέλεξε να προβεί σε ανώμοτη δήλωση και ανέφερε: «Όπως σας είπα Εντιμότατε, εγώ θεωρώ ότι άδικα καταγγέλθηκα εκείνη την ημέρα, εγώ αν είχα κάποιο αδίκημα είσιεν να πληρώσω χωρίς να εμφανίζομαι συνεχώς δαμέ ενώπιόν σας, χωρίς να θέλω να δικαιολογώ την πλευρά μου, απλά θεωρώ ότι άδικα καταγγέλθηκα. Εγώ μπορώ να φέρω τον μάρτυρα που είχα μαζί μου, έχω το e mail που δεν μου απάντησε καν η Αστυνομία, που μου είπαν στείλε μας e mail, εδώσαν μου το e mail, ούτε μια απάντηση δεν έπιασα, το e mail έχω το, μπορώ να το δείξω, μια ημέρα μετά που καταγγέλθηκα». Επιπρόσθετα ο Κατηγορούμενος κάλεσε και ως μάρτυρα υπεράσπισης τη μητέρα του, κα. XXXXX Γεωργίου (στο εξής η «ΜΥ1»). Η ΜΥ1 ανέφερε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο βρισκόταν ως συνεπιβάτης στο πίσω κάθισμα του ως άνω οχήματος. Όπως ανέφερε, κάθισε στο πίσω κάθισμα επειδή στη θέση του συνοδηγού υπήρχαν διάφορα αντικείμενα. Η ΜΥ1 ανέφερε ότι ο Κατηγορούμενος φορούσε τη ζώνη του καθ' όλη τη διάρκεια που αυτή βρισκόταν στο ως άνω όχημα ως συνεπιβάτιδα. Νομική Πτυχή Στις ποινικές υποθέσεις αποτελεί πάγια αρχή ότι το βάρος απόδειξης των συστατικών στοιχείων της κάθε κατηγορίας το φέρει η Κατηγορούσα αρχή και η ενοχή πρέπει να αποδεικνύεται πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. (Woolmington v D.P.P. 25 Cr. App. R. 72, Charitonos and Others v. The Republic

(1971)2 CLR 40). Η απόδειξη της κατηγορίας και κάθε στοιχείου που την συνιστά, βαρύνει εξ' ολοκλήρου την Κατηγορούσα Αρχή. Δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων όσο εύλογες και αν είναι. Κενά αναφορικά με την ύπαρξη των πρωτογενών γεγονότων που συνιστούν και αποδεικνύουν το αδίκημα, αφήνουν την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη (Γεν. Eισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Aνδρέα Σάζου

(2001)2 ΑΑΔ 18, Λοΐζου v. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363, Γεν. Εισαγγελέας ν. Σπύρου

(2002)2 Α.Α.Δ. 71). Εναπόκειται στην Κατηγορούσα Αρχή να παρουσιάσει μαρτυρία που να είναι και αξιόπιστη, αλλά και σαφής (βλ. Φλουρής v. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 401). Εάν στο τέλος της υπόθεσης μείνει έστω και η παραμικρή αμφιβολία στο μυαλό του Δικαστηρίου για την ενοχή του κατηγορουμένου, τότε αυτό θα πρέπει να αποφασισθεί υπέρ του και να απαλλαγεί της κατηγορίας (Τούμπας v. Δημοκρατίας

(1984)2 C.L.R. 110). Πρώτη Κατηγορία Σύμφωνα με το άρθρο 15

(1)του περί Οδικής Ασφάλειας Νόμου του 1986 Ν. 174/86 «Οι επιβαίνοντες σε οχήµατα των κατηγοριών M1, N1, N2 και N3, τα οποία είναι σε χρήση, χρησιµοποιούν τα συστήµατα ασφάλειας που είναι εγκαταστηµένα στα οχήµατα και που καθορίζονται στον παρόντα Νόµο.» Σύμφωνα με το άρθρο 17

(1)του Ν. 174/86: «Πρόσωπο που ενεργεί κατά παράβαση του εδαφίου

(1)του άρθρου 15 και των άρθρων 15Α και 15Β, είναι ένοχο αδικήµατος και, σε περίπτωση καταδίκης, υπόκειται σε φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τους έξι

(6)µήνες ή σε χρηµατική ποινή που δεν υπερβαίνει τις δύο χιλιάδες ευρώ (€2.000) ή σε αµφότερες τις ποινές της φυλάκισης και της χρηµατικής ποινής» Σύμφωνα με το άρθρο 2 του Ν. 174/86: .. «"ζώνη ασφαλείας" έχει την έννοια που αποδίδεται στον όρο αυτό από το Παράρτηµα Ι της Οδηγίας 77/541/ΕΟΚ του Συµβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1977, περί προσεγγίσεως των νοµοθεσιών των κρατών µελών των αναφεροµένων στις ζώνες ασφαλείας και στα συστήµατα συγκρατήσεως των οχηµάτων µε κινητήρα όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την Οδηγία 2005/40/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου·» ..... «"σύστηµα ασφαλείας" περιλαµβάνει τις ζώνες ασφαλείας και τα συστήµατα συγκράτησης ή και συστήµατα συγκράτησης για παιδιά·» Αξιολόγηση Μαρτυρίας Είχα την ευκαιρία μέσα από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης να παρακολουθήσω και να ακούσω με προσοχή και υπομονή τους μάρτυρες που κατέθεσαν. Έχοντας διεξέλθει της μαρτυρίας που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου στη βάση του συνόλου της και όχι αποσπασματικά, θα προχωρήσω στην αξιολόγησή της αντλώντας καθοδήγηση από τις αρχές που τίθενται από τη σχετική νομολογία, λαμβάνοντας μεταξύ άλλων παραγόντων υπόψη μου, τη φυσικότητα, ευθύτητα, αμεσότητα και σαφήνεια των απαντήσεων, τυχόν ύπαρξη υπερβολών, ουσιωδών αντιφάσεων, προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν αλλά και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. (βλ. μεταξύ άλλων, Στυλιανίδη v Χατζηπιέρα

(1992)1 ΑΑΔ 1056, Ζαβρού ν. Χαραλάμπους Ποιν. Έφ. 9163, ημερ. 24.9.97, Αθανασίου ν. Κουνούνη Ποιν. Έφ. 9041 ημερ. 29.5.97 και Καρεκλά ν. Κλεάνθους Ποιν. Έφ. 9161, ημερ. 24.5.97, Αυξεντίου v. Δίγκλη

(2007)1 Α.Α.Δ. 1367, Χάρης Χρίστου v. Ευγενείας Khoreva

(2002)1 A.A.Δ. 454, Παπαδοπούλου v Αστυνομίας

(2007)2 Α.Α.Δ. 173 κ.α.) Ο ΜΚ1 μου άφησε πολύ καλή εντύπωση σαν μάρτυρας. Απαντούσε με τρόπο φυσικό, άμεσο, σαφή και ανεπιτήδευτο. Δεν έχω αμφιβολία ότι τα όσα ανέφερε ανταποκρίνονται στα πραγματικά γεγονότα. Αναφορικά με την ανώμοτη δήλωση του Κατηγορουμένου, σύμφωνα με τη νομολογία, μια τέτοια δήλωση εξετάζεται και αξιολογείται μέσα στο σύνολο της μαρτυρίας, ανάλογα και με το πώς ταιριάζει στην κάθε συγκεκριμένη περίπτωση. Δεν μπορεί όμως να εξομοιωθεί με μαρτυρία, με την έννοια να είναι ικανή να αντικρούσει μια ένορκη μαρτυρία που κρίθηκε ήδη από το Δικαστήριο ως αξιόπιστη. Αναγνωρίζεται ως κάτι περισσότερο από ένα απλό σχόλιο. Δεν μπορεί να αποδείξει γεγονότα που μόνο με μαρτυρία μπορούν να αποδειχθούν, αλλά μπορεί να βοηθήσει στη θεώρηση της μαρτυρίας κάτω από μια διαφορετική σκοπιά. Δεν παραμερίζεται η αξία της, η οποία είναι πειστική μάλλον παρά αποδειχτική. (βλ. Anastassiades ν. The Republic

(1977)2 CLR 97, 210-211, Themistocleous v. The Police

(1981)2 CLR 200, Onisiforou v. The Police

(1987)2 CLR 261, Ιωάννου και άλλου ν. Δημοκρατία

(2001)2 ΑΑΔ 195, Pantelis Vrakas and Another v. The Republic

(1973)2 C.L.R. 139, Γεωργίου ν. Αστυνομίας,

(2005)2 ΑΑΔ 515, Πολύβιος Σίφουνας κ.ά. ν. Αστυνομίας

(2007)2 Α.Α.Δ. 91 και Θεοχάρους ν. Δημοκρατίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 22). Σημειώνεται ότι επιλογή του Κατηγορούμενου να προβεί σε ανώμοτη δήλωση δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως επιβαρυντικό στοιχείο εναντίον του (Δημοσθένους κ.ά. v. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 129) ούτε μπορεί να συμπληρώσει τυχόν κενά στη μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής (Αχτάρ v. Αστυνομίας,

(2010)2 ΑΑΔ 397 και Θεοχάρους ανωτέρω). Έχω μελετήσει την ανώμοτη δήλωση του Κατηγορουμένου (η οποία παρατίθεται αυτούσια πιο πάνω), την οποία και αξιολογώ σύμφωνα με τις πιο πάνω αρχές για την κατάληξη σε τελικά ευρήματα. Η ΜΥ1 δεν με έχει πείσει με τη μαρτυρία της. Οι απαντήσεις που έδινε δεν ήταν ούτε άμεσες ούτε σαφείς. Παραθέτω πιο κάτω σχετικά αποσπάσματα από τη μαρτυρία της που οδηγούν αναπόδραστα στην πιο πάνω κατάληξη: Κατά την κυρίως εξέταση: Eρώτηση: «Είσιεν δίπλα μας μαύρο Μercedes;» Aπάντηση: «Εντάξει είσιεν, τζιαί μαύρο τζιαί άσπρο, εννοώ μέσα σε μια διαδήλωση.» Κατά την αντεξέταση. Eρώτηση: «Πώς είστε σίγουρη αφού ήσασταν στο πίσω κάθισμα, θωρούσατε αν φορεί ζώνη;» Aπάντηση: «Καταρχήν τα αυτοκίνητα πλέον, όταν μπεις μέσα τζιαί δεν φορείς ζώνη, αρχίζουν τζιαί παίζουν πι πι πι, άρα .» Παραθέτω επίσης απόσπασμα από την αντεξέταση σε σχέση με, το ουσιώδες για την υπόθεση ερώτημα, του πότε η ίδια είχε δει τον Κατηγορούμενο να προσδένεται με τη ζώνη ασφαλείας του. Ερώτηση: «Θυμάστε πότε φόρησε τη ζώνη του;» Απάντηση: «Τη ζώνη του τη φόρησε που την ώρα που ήμουν εγώ μέσα στο αυτοκίνητο. Όπως σας είπα, εγώ δεν αφήνω κάποιον ή δεν επιτρέπω σε κάποιον ή όταν μπαίνω εγώ μέσα σε αυτοκίνητο, δεν αφήνω να μην φορεί κάποιος ζώνη ασφαλείας, άρα όταν μπήκα μέσα στο αυτοκίνητο ήδη φορούσε ζώνη ασφαλείας». Στο τελευταίο απόσπασμα, η ΜΥ1 πρόβαλε αντιφατικούς ισχυρισμούς σε σχέση με το πότε (σύμφωνα με τη θέση της) ο Κατηγορούμενος είχε προσδεθεί με ζώνη ασφαλείας. Αρχικά ισχυρίστηκε ότι αυτό συνέβη αφού η ίδια επιβιβάστηκε στο όχημα και αμέσως μετά, αναφέρει ότι όταν η ίδια επιβιβάστηκε, ο Κατηγορούμενος ήταν ήδη προσδεδεμένος με ζώνη. Περαιτέρω, για να πείσει για τη βεβαιότητα της ότι ο Κατηγορούμενος ήταν προσδεδεμένος με ζώνη ασφαλείας κατά τον ουσιώδη χρόνο που περνούσαν δίπλα από τον ΜΚ1, επικαλέστηκε την ύπαρξη συστήματος το οποίο εκπέμπει ένα χαρακτηριστικό προειδοποιητικό ήχο όταν κάποιος επιβάτης δεν είναι προσδεδεμένος με ζώνη ασφαλείας (εννοώντας προφανώς ότι δεν είχε ακούσει τον συγκεκριμένο ήχο). Συμφώνησε όμως σε υποβολή ότι ο συγκεκριμένος ήχος σταματά μετά την παρέλευση κάποιου χρονικού διαστήματος. Σε άλλο σημείο της μαρτυρίας της, ανέφερε ότι ο Κατηγορούμενος είχε πάει να την παραλάβει από το σπίτι της για να την πάρει στον γιατρό. Συνεπώς, αφού ο Κατηγορούμενος βρισκόταν ήδη στο αυτοκίνητο πριν επιβιβαστεί η ΜΥ1, ο πιο πάνω συλλογισμός της καταρρίπτεται από την ίδια τη μαρτυρία της. Όλα τα πιο πάνω, σε συνδυασμό με την εν γένει εικόνα της ΜΥ1 από το εδώλιο του μάρτυρα, με οδηγούν στην κατάληξη ότι δεν μπορώ να στηριχτώ στη μαρτυρία της για την κατάληξη μου σε τελικά ευρήματα. Ευρήματα Σύμφωνα με την πιο πάνω αξιολόγηση μαρτυρίας, προβαίνω σε εύρημα ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο που ο Κατηγορούμενος οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής XXXXX00 παρά τον κυκλικό κόμβο του Προεδρικού Μεγάρου, δεν ήταν προσδεδεμένος με ζώνη ασφαλείας. Κατάληξη Με βάση τα πιο πάνω ευρήματα καταλήγω ότι η Κατηγορούσα αρχή έχει αποδείξει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας την ενοχή του Κατηγορούμενου στην κατηγορία που αντιμετωπίζει. Συνακόλουθα, ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος στην πρώτη κατηγορία. [Υπ.] .............. Α. Γ. Λοΐζου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο