Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. Α. Τ., Αρ. Υπόθεσης: 25504/19, 28/6/2022

(2)(δ), 71 και 72 των Περί Μηχανοκίνητων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών, ΚΔΠ 66/84. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, στις 10/09/2019, στη συμβολή της Λεωφόρου Κυριάκου Μάτση με την οδό Σάμου και Σπύρου Λάμπρου στη Λευκωσία, ενώ οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής [ ] (στο εξής το Αυτοκίνητο) δεν συμμορφώθηκε με την ένδειξη κόκκινου φανού φωτεινών σηματοδοτών οι οποίοι ρυθμίζουν την τροχαία κίνηση στην πιο πάνω συμβολή. Η Κατηγορούμενη καταχώρησε απάντηση μη παραδοχής και η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Για να αποδείξει την υπόθεσή της, η Κατηγορούσα Αρχή κάλεσε δύο μάρτυρες κατηγορίας, τον αστυφύλακα [ ] Άντρο Χαριλάου (στο εξής ο ΜΚ 1) και την αστυφύλακα [ ] Αγγελική Ανδρέου (στο εξής η ΜΚ 2). Ο ΜΚ1 ανέφερε ότι, στις 10/09/2019 υπηρετούσε στην ομάδα «Ζ». Κατάθεσε ως Τεκμήριο 1 γραπτή κατάθεση που ετοίμασε στα πλαίσια διερεύνησης της υπόθεσης, σύμφωνα με την οποία στις 10/09/2019 περί ώρα 15:50, βρισκόταν σταματημένος σε κόκκινο φως, στη συμβολή των οδών Κυριάκου Μάτση - Σάμου - Σπύρου Λάμπρου. Μπροστά του βρισκόταν σταματημένο, επίσης με κόκκινο φως, το Αυτοκίνητο με την Κατηγορουμένη οδηγό. Ενώ ως προς την πορεία τους υπήρχε κόκκινο φανάρι αναμμένο, η Κατηγορούμενη πέρασε και έστριψε αριστερά προς την Κυριάκου Μάτση. Ο ΜΚ 1 την ακολούθησε και μέσω της σειρήνας της μοτοσικλέτας του, την κάλεσε να σταματήσει όπως και έπραξε. Πλησιάζοντάς την, την πληροφόρησε για το αδίκημα που διέπραξε και αφού της επέστησε την προσοχή της στον νόμο, η Κατηγορούμενη έβαλε τα κλάματα αναφέροντάς του: «μην με καταγγείλεις έχασα τον αδελφό μου πρόσφατα δεν το είδα ότι ήταν κόκκινο σε παρακαλώ». Στη συνέχεια, αφού την πληροφόρησε ότι θα καταγγελθεί, του ανέφερε: «εγώ δεν πέρασα με κόκκινο, εν με πράσινο και απέδειξε ότι πέρασα με κόκκινο ρε». Ακολούθως, ο ΜΚ 1 ζήτησε από την Κατηγορούμενη να του δώσει τα στοιχεία της και η τελευταία εξήλθε από το αυτοκίνητο και ξεκίνησε να φωνάζει: «δεν σου διώ τίποτε ρε πάρε με Δικαστήριο, είσαι βλάκας, εν να πω για τζιείνον που σε έγραψε μες την Αστυνομία». Ο ΜΚ 1 την ίδια ημερομηνία, στις 16:05 συνέλαβε την Κατηγορούμενη για τα αδικήματα που διέπραξε και αφού της επέστησε την προσοχή της στον νόμο, η τελευταία απάντησε: «μα ποιος νομίζεις ότι είσαι ρε; Τώρα να δεις τι εν να σου κάμω είμαι κυβερνητικός εγώ». Ο ΜΚ 1 κάλεσε ενισχύσεις για τη μεταφορά της Κατηγορουμένης στον Κεντρικό Σταθμό για τα περαιτέρω. Στον Αστυνομικό Σταθμό διαπιστώθηκε ότι η οδηγός του Αυτοκινήτου ήταν η Κατηγορούμενη. Κατά την αντεξέταση, προέκυψε και η γραμμή της υπεράσπισης της Κατηγορούμενης, η οποία ήταν ότι είχε περάσει με αναμμένο το πορτοκαλί φανάρι και όχι το κόκκινο, θέση με την οποία ο μάρτυρας διαφώνησε δηλώνοντας απόλυτα βέβαιος ότι την είχε δει να περνά τη συμβολή με αναμμένο κόκκινο φανάρι ως προς την πορεία της. Η ΜΚ 2, ανέφερε ότι κατά τον χρόνο της καταγγελίας, υπηρετούσε στον Κεντρικό Αστυνομικό Σταθμό Λευκωσίας. Κατάθεσε ως Τεκμήριο 2 γραπτή κατάθεση που ετοίμασε στα πλαίσια διερεύνησης της υπόθεσης, σύμφωνα με την οποία στις 10/09/2019 περί ώρα 16:15 μετέβηκε στο σημείο της καταγγελίας αφού κλήθηκε από τον ΜΚ 1 για βοήθεια. Αφού κατέφθασε στο σημείο, λόγω του ότι η Κατηγορούμενη βρισκόταν υπό σύλληψη, οδήγησε το όχημά της στον Κεντρικό Σταθμό Λευκωσίας. Ανέφερε επίσης ότι την ίδια ημέρα μεταξύ των ωρών 17:00 με 17:06 κατηγόρησε την Κατηγορούμενη για τα αδικήματα που διέπραξε. Ως Τεκμήριο 3, η ΜΚ 2 κατάθεσε γραπτή κατηγορία της Κατηγορούμενης με την οποία απάντησε «δεν παραδέχομαι». Αφού ολοκλήρωσε την υπόθεσή της η Κατηγορούσα Αρχή και η Κατηγορούμενη βρέθηκε εκ πρώτης όψεως ένοχη, της εξηγήθηκαν τα δικαιώματά της και επέλεξε να προβεί σε ανώμοτη δήλωση. Στην ανώμοτή της δήλωση ανέφερε διάφορα, από τα οποία το μόνο σχετικό με τα επίδικα θέματα ήταν ότι είχε περάσει τη διασταύρωση ενώ το φανάρι ήταν πορτοκαλί. Νομική Πτυχή Στις ποινικές υποθέσεις αποτελεί πάγια αρχή ότι το βάρος απόδειξης των συστατικών στοιχείων της κάθε κατηγορίας το φέρει η Κατηγορούσα αρχή και η ενοχή πρέπει να αποδεικνύεται πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. (Woolmington v D.P.P. 25 Cr. App. R. 72, Charitonos and Others v. The Republic

(1971)2 CLR 40). Η απόδειξη της κατηγορίας και κάθε στοιχείου που την συνιστά, βαρύνει εξ' ολοκλήρου την Κατηγορούσα Αρχή. Δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και αν είναι. Κενά αναφορικά με την ύπαρξη των πρωτογενών γεγονότων που συνιστούν και αποδεικνύουν το αδίκημα αφήνουν την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη (Γεν. Eισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Aνδρέα Σάζου

(2001)2 ΑΑΔ 18, Λοΐζου v. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363, Γεν. Εισαγγελέας ν. Σπύρου

(2002)2 Α.Α.Δ. 71). Εναπόκειται στην Κατηγορούσα Αρχή να παρουσιάσει μαρτυρία που να είναι και αξιόπιστη, αλλά και σαφής (βλ. Φλουρής v. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 401). Εάν στο τέλος της υπόθεσης μείνει έστω και η παραμικρή αμφιβολία στο μυαλό του Δικαστηρίου για την ενοχή του κατηγορουμένου, τότε αυτό θα πρέπει να αποφασισθεί υπέρ του και να απαλλαγεί της κατηγορίας (Τούμπας v. Δημοκρατίας

(1984)2 C.L.R. 110). Σύμφωνα με το άρθρο 58

(2)των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών 66/1984: «Κάθε πρόσωπο που οδηγεί ή έχει την ευθύνη ή τον έλεγχο μηχανοκίνητου οχήματος, έχει τα πιο κάτω καθήκοντα και υποχρεώσεις: ... (δ) να συμμορφώνεται προς όλα τα σήματα τροχαίας, συμπεριλαμβανομένων πινακίδων, που τοποθετούνται ή χαράσσονται πάνω ή κοντά σε οποιοδήποτε δρόμο με ή κατ' εντολή της Αστυνομίας ή αρχής τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλης αρχής, στην οποία έχει ανατεθεί δυνάμει οποιασδήποτε νομοθετικής διάταξης ο έλεγχος ή η ρύθμιση της τροχαίας κυκλοφορίας» Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 2 των πιο πάνω κανονισμών: «σήμα τροχαίας» ορίζεται ως «οιονδήποτε αντικείμενον ή μέσον (μονίμως τοποθετημένο ή κινητόν), ή οιονδήποτε σημείον, σήμανσιν, σύμβολον ή γραμμήν προς μετάδοσις εις την τροχαίαν κίνησιν εν γένει ή εις ορισμένην κατηγορίαν ταύτης, προειδοποιήσεων, πληροφοριών, κανόνων, περιορισμών ή απαγορεύσεων οιασδήποτε φύσεως, καθώς και οιονδήποτε σημείον, σήμανσιν, σύμβολον ή γραμμήν επί ή πλησίον οιασδήποτε οδού ή κεχαραγμένων επί του καταστρώματος οιασδήποτε οδού, προς μετάδοσιν τοιούτων προειδοποιήσεων, πληροφοριών, κανόνων, περιορισμών ή απαγορεύσεων.» Επιπρόσθετα, το άρθρο 71 των Κανονισμών διαλαμβάνει τα εξής: «Ως σήματα τροχαίας καθορίζονται τα σήματα τα οποία εκτίθενται εις τον Οδικόν Κώδικα τον εκδιδόμενον από καιρού εις καιρόν υπό του Εφόρου και δημοσιευμένου κατά τοιούτον τρόπον ως ο Έφορος ήθελε ορίσει, τα σήματα τα οποία ορίζονται υπό δημοτικού συμβουλίου ή υφ' οιασδήποτε άλλης αρχής εμπεπιστευμένης τον έλεγχον και την ρύθμισιν της τροχαίας, και τα σήματα τα οποία ορίζονται δυνάμει οιουδήποτε νόμου ή κανονισμού ή οιασδήποτε διεθνούς Συμβάσεως εις την οποίαν προσεχώρησε και η Δημοκρατία.» Στον κώδικα οδικής κυκλοφορίας όπως δημοσιεύεται από τον Έφορο, οι φωτεινοί σηματοδότες τροχαίας περιλαμβάνονται στην ενότητα με τον τίτλο «Σήματα» όπου αναφέρεται ότι οι οδηγοί είναι υποχρεωμένοι να υπακούουν σε όλες τις ενδείξεις των φωτεινών σηματοδοτών τροχαίας. Τέλος, το άρθρο 72 της ΚΔΠ 66/1984, προνοούσε κατά την ημερομηνία διάπραξης του αδικήματος ότι ο παραβάτης οποιασδήποτε διάταξης των Κανονισμών, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται σε ποινή φυλάκισης μέχρι ενός έτους ή σε χρηματική ποινή μέχρι €1.708,00 ή και στις δύο αυτές ποινές. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Είχα την ευκαιρία μέσα από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης να παρακολουθήσω και να ακούσω με προσοχή και υπομονή τους μάρτυρες που κατέθεσαν. Έχοντας διεξέλθει της μαρτυρίας που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου στη βάση του συνόλου της και όχι αποσπασματικά, θα προχωρήσω στην αξιολόγηση της αντλώντας καθοδήγηση από τις αρχές που τίθενται από την σχετική νομολογία, λαμβάνοντας μεταξύ άλλων παραγόντων υπόψη μου, τη φυσικότητα, ευθύτητα, αμεσότητα και σαφήνεια των απαντήσεων, τυχόν ύπαρξη υπερβολών, ουσιωδών αντιφάσεων, προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν αλλά και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. (βλ. μεταξύ άλλων, Στυλιανίδη v Χατζηπιέρα

(1992)1 ΑΑΔ 1056, Ζαβρού ν. Χαραλάμπους Ποιν. Έφ. 9163, ημερ. 24.9.97, Αθανασίου ν. Κουνούνη Ποιν. Έφ. 9041 ημερ. 29.5.97 και Καρεκλά ν. Κλεάνθους Ποιν. Έφ. 9161, ημερ. 24.5.97, Αυξεντίου v. Δίγκλη

(2007)1 Α.Α.Δ. 1367, Χάρης Χρίστου v. Ευγενείας Khoreva

(2002)1 A.A.Δ. 454, Παπαδοπούλου v Αστυνομίας

(2007)2 Α.Α.Δ. 173 κ.α.) Ο ΜΚ1 μου έχει αφήσει καλή εντύπωση, απαντούσε ευθέως, με τρόπο σαφή και άμεσο. Δεν είχε υποπέσει σε οποιαδήποτε αντίφαση ενώ έδειξε ότι θυμόταν πολύ καλά τα γεγονότα της υπόθεσης. Η ΜΚ2 μου άφησε επίσης θετική εντύπωση. Η ΜΚ2 όμως δεν είχε προσωπική γνώση σε σχέση με το αδίκημα που αντιμετωπίζει η Κατηγορούμενη, αφού δεν ήταν παρούσα στο μέρος κατά τον ουσιώδη χρόνο. Η μαρτυρία της συνεπώς ήταν άσχετη με τα επίδικα γεγονότα. Αναφορικά με την ανώμοτη δήλωση της Κατηγορουμένης, σύμφωνα με τη νομολογία, μια τέτοια δήλωση εξετάζεται και αξιολογείται μέσα στο σύνολο της μαρτυρίας, ανάλογα και με το πώς ταιριάζει στην κάθε συγκεκριμένη περίπτωση. Δεν μπορεί όμως να εξομοιωθεί με μαρτυρία, με την έννοια να είναι ικανή να αντικρούσει μια ένορκη μαρτυρία που κρίθηκε ήδη από το Δικαστήριο ως αξιόπιστη. Αναγνωρίζεται ως κάτι περισσότερο από ένα απλό σχόλιο. Δεν μπορεί να αποδείξει γεγονότα που μόνο με μαρτυρία μπορούν να αποδειχθούν, αλλά μπορεί να βοηθήσει στη θεώρηση της μαρτυρίας κάτω από μια διαφορετική σκοπιά. Δεν παραμερίζεται η αξία της, η οποία είναι πειστική μάλλον παρά αποδειχτική. (βλ. Anastassiades ν. Republic

(1977)2 CLR 97, 210-211, Themistocleous v. The Police

(1981)2 CLR 200, Onisiforou v. The Police

(1987)2 CLR 261, Ιωάννου και άλλου ν. Δημοκρατία

(2001)2 ΑΑΔ 195, Pantelis Vrakas and Another v. The Republic

(1973)2 C.L.R. 139, Γεωργίου ν. Αστυνομίας,

(2005)2 ΑΑΔ 515, Πολύβιος Σίφουνας κ.ά. ν. Αστυνομίας

(2007)2 Α.Α.Δ. 91 και Θεοχάρους ν. Δημοκρατίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 22). Σημειώνεται ότι επιλογή της Κατηγορούμενης να προβεί σε ανώμοτη δήλωση δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως επιβαρυντικό στοιχείο εναντίον της (Δημοσθένους κ.ά. v. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 129) ούτε μπορεί να συμπληρώσει τυχόν κενά στη μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής (Αχτάρ v. Αστυνομίας,

(2010)2 ΑΑΔ 397 και Θεοχάρους ανωτέρω). Έχω μελετήσει την ανώμοτη δήλωση της Κατηγορουμένης, την οποία και αξιολογώ σύμφωνα με τις πιο πάνω αρχές για την κατάληξη σε τελικά ευρήματα. Ευρήματα Σύμφωνα με την πιο πάνω αξιολόγηση καταλήγω σε εύρημα ότι η Κατηγορούμενη, στις 10/9/2019, στη συμβολή της Λεωφόρου Κυριάκου Μάτση με τις οδούς Σάμου και Σπύρου Λάμπρου στη Λευκωσία, ενώ οδηγούσε το Αυτοκίνητο που αναφέρεται στο Κατηγορητήριο, παραβίασε την ένδειξη κόκκινου φανού φωτεινών σηματοδοτών οι οποίοι ρυθμίζουν την τροχαία κίνηση στην πιο πάνω συμβολή. Κατάληξη Ενόψει των ανωτέρω, προκύπτει ότι η Κατηγορούσα αρχή έχει αποδείξει την ενοχή της Κατηγορουμένης στην κατηγορία που αντιμετωπίζει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Συνακόλουθα, η Κατηγορούμενη κρίνεται ένοχη στην πρώτη κατηγορία. [Υπ.] .............. Α. Γ. Λοΐζου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο