Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. OSAMUDIAMEN SAMUEL OLOYEDE, Αρ. Υπόθεσης: 19770/21, 29/9/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2022:B170 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Ξ. Ξενοφώντος, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 19770/21 Μεταξύ: Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας εναντίον OSAMUDIAMEN SAMUEL OLOYEDE Κατηγορούμενου Ημερομηνία: 29/9/22 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα Θεμιστοκλέους Για Κατηγορούμενο: κα Μιχαήλ Κατηγορούμενος παρών Α Π Ο Φ Α Σ Η Η Κατηγορία και η ενώπιόν μου μαρτυρία Ο Κατηγορούμενος κατηγορείται ότι στις 9/10/21 στην Αγλαντζιά, τραυμάτισε ομοεθνή του από τη Νιγηρία (άρθρο 234(α) Π.Κ. Κεφ. 154). Δηλώθηκαν διάφορα παραδεκτά γεγονότα κι έγινε παραδεκτό το περιεχόμενο κάποιων Τεκμηρίων, ενώ δόθηκε και μαρτυρία διά ζώσης. Ακολουθεί παράθεσή των ουσιαστικότερων σημείων της μαρτυρίας. Έγινε παραδεκτή η κατάθεση του Μ.Κ.
- Αστ. 141 Ι.Σοφρωνίου . Στο Τεκμήριο 1, Ι. Σωφρονίου, αναφέρεται σε διάφορες ανακριτικές του ενέργειες σε σχέση με την υπόθεση. Από τον Κατηγορούμενο λήφθηκαν με συγκατάθεση δακτυλικά αποτυπώματα και παρειακά επιχρίσματα (Τεκμ. 3-4). Στο Τεκμήριο 5, παραδεκτή κατάθεση του Αστ. 3214 Κουτσόφτα ως προς την αλήθεια του περιεχομένου της ανέφερε ότι καθώς βρισκόταν για περιπολία στις 9/10/21 δόθηκε μήνυμα ότι αναζητείτο πρόσωπο που εμπλεκόταν σε τραυματισμό με μαχαίρι και από την περιγραφή εντοπίστηκε ένα πρόσωπο το οποίο φαινόταν πολύ ανήσυχο και αναστατωμένο και απάντησε «no sir my friend hit me» κι όταν του επιστήθηκε η προσοχή στον Νόμο, αυτός ανέφερε «he pushed me». Από εξετάσεις προέκυψαν ότι το εν λόγω πρόσωπο ήταν ο Κατηγορούμενος. Ο Μ.Κ.2 Χ.Χαριλάου, Αστ. 451 αναφέρθηκε στις ανακριτικές ρου ενέργειες κι εξήγησε φωτογραφίες που κατατέθηκαν ως Τεκμήριο
- Μεταξύ αυτών φαίνεται και σε κάποιες ένα μαχαίρι και φανέλα του παραπονούμενου με αίματα. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι ο Κατηγορούμενος, τη μέρα που μετέβηκαν στην Αστυνομία παραδέχθηκε ότι διέμεναν μαζί και τσακώθηκαν για οικονομικούς λόγους. Ο ίδιος δεν ήταν παρών όταν έλαβαν χώρα τα γεγονότα (μεταξύ παραπονούμενου - Κατηγορούμενου) Θα αναφερθώ εδώ και σε άλλα Τεκμήρια που κατατέθηκαν. Το Τεκμήριο 7 είναι η ανακριτική κατάθεση του Κατηγορούμενου στην οποία και σε κάθε ερώτηση που υποβάλλετο αυτός δεν απαντά επικαλούμενος το δικαίωμα της σιωπής. Στο Τεκμήριο 11, συμπληρωματική κατάθεση του παραπονούμενου, αυτός αναφέρει ότι ο Κατηγορούμενος για διαφορές του για την ενοικίαση ξεκίνησε να τον σπρώχνει στην τοίχο του καθιστικού και ο παραπονούμενος τον έσπρωξε πίσω. Μετά από αυτό ο Κατηγορούμενος έτρεξε στην κουζίνα του διαμερίσματος κι εκείνην την ώρα ήρθε στο σημείο κάποιος κύριος Χάρης και τους ρώτησε γιατί συζητούσαν. Τότε ο Κατηγορούμενος κινήθηκε προς τον παραπονούμενο και τον μαχαίρωσε με ένα μαχαίρι το οποίο και πήρε από την κουζίνα στο αριστερό μέρος της πλάτης. Στη συνέχεια ο Κατηγορούμενος έτρεξε έξω από το διαμέρισμα και δεν είδε προς τα πού πήγε. Ο παραπονούμενος αντιλήφθηκε ότι αιμορραγούσε και είπε σε μια κυρία η οποία στεκόταν έξω από το διαμέρισμά τους, ότι τον μαχαίρωσε ο Κατηγορούμενος και ότι επιθυμούσε να μεταβεί στο νοσοκομείο. Δεν γνωρίζει ο ίδιος αν ο ιδιοκτήτης είδε τον κατηγορούμενο να τον μαχαιρώνει γιατί ο Κατηγορούμενος κινήθηκε από πίσω του, ενώ ο ιδιοκτήτης στεκόταν απέναντί του. Δεν πρόσεξε αν ο κατηγορούμενος πήρε το μαχαίρι μαζί του, αλλά το μαχαίρι που βρέθηκε από την Αστυνομία στο καθιστικό τους. Ο ίδιος το αναγνωρίζει ως το μαχαίρι με το οποίο ο κατηγορούμενος τον μαχαίρωσε. Ο παραπονούμενος έβγαλε τη φανέλα που φορούσε και την έβαλε γύρω από τη μέση του για να σταματήσει την αιμορραγία και την άφησε στο καθιστικό στο διαμέρισμα. Η φανέλα ήταν λευκή. Σε Έκθεση Πραγματογνωμοσύνης από το Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου (Δρος Καριόλου) Τεκμήριο 10 αναφέρεται ότι από το μαχαίρι με ξύλινη χειρολαβή και από επίχρισμα από σημεία χωρίς εμφανή λεκέδες από αίμα στη χειρολαβή απομονώθηκε πολύ μικρή ποσότητα μεικτού γενετικού υλικού και δεν μπορούν να αποκλειστούν από δότες μέρος του μεικτού γενετικού υλικού που απομονώθηκε είτε ο παραπονούμενος, είτε ο κατηγορούμενος. Προέκυψε επίσης ότι το πλήρες ανδρικό γενετικό προφίλ του μόνου γενετικού υλικού που απομονώθηκε από το μαχαίρι και τη φανέλα με αίμα ταυτίζεται με αυτό του παραπονούμενου. Ο ιδιοκτήτης του διαμερίσματος, όπου φέρεται να έλαβε χώρα το επεισόδιο μεταξύ Κατηγορούμενου - παραπονούμενου, Μ.Κ.
- Χ. Γιωργαλλής, ανέφερε ότι ενοικίαζε στον Κατηγορούμενο και μόνον το διαμέρισμα. Στις 9/10/21 και περί τις 1410 ενώ βρισκόταν στο διαμέρισμά του άκουσε φωνές κι αμέσως κατέβηκε για να διαπιστώσει τι συμβαίνει. Η πόρτα του διαμερίσματος που ενοικίαζε στον Κατηγορούμενο ήταν ανοιχτή. Εισήλθε μέσα και βρήκε άγνωστο πρόσωπο προς εκείνον εκεί και ο ενοικιαστής ήταν στο υπνοδωμάτιο κι άκουσε δυνατές φωνές να βγαίνουν από εκεί. Ακολούθως φώναξε στον ενοικιαστή του να βγει από το υπνοδωμάτιο και τον ειδοποίησε ότι ήρθε η Αστυνομία και προσπαθούσε να τους ηρεμήσει. Μετά εξήλθε από το υπνοδωμάτιο ο Κατηγορούμενος κι άρχισαν να συζητούν έντονα. Σε κάποια στιγμή ο παραπονούμενος είπε ότι ήταν χτυπημένος, οπότε η Α. Κοτσάκη Μ.Κ.4, που διαμένει στο διαμέρισμα 203 ειδοποίησε ασθενοφόρο. Ακολούθως ανέβηκε στο διαμέρισμά του καθώς ο ενοικιαστής του εξήλθε του κτιρίου και κατέβηκε σε περίπτερο. Την ίδια μέρα έφθασε στο σημείο η Αστυνομία. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε ότι όταν άκουσε φωνές και κατέβηκε κάτω η πόρτα ήταν ανοικτή και εκείνος μπήκε στο σαλόνι και δεν είδε σε καμίαν περίπτωση τον Κατηγορούμενο να χτυπά τον παραπονούμενο. Ο Κατηγορούμενος ήταν χτυπημένος στο μέτωπο στο οποίο είχε ένα σημείο το οποίο παρομοίασε ο ίδιος με καρούμπαλο. Η Μ.Κ.
- Αναστασία Κοτσάκη υιοθέτησε κατάθεσή της ημερομηνίας 9/10/21 Τεκμήριο
- Αναφέρει σε αυτήν ότι στις 9/10/21 στη λεωφόρο Λάρνακος, ενώ εισερχόταν στο διαμέρισμά της άκουσε χτυπήματα στο διπλανό διαμέρισμα και τη φωνή του ιδιοκτήτη της πολυκατοικίας. Ακολούθως, εξήλθε του διαμερίσματος και είδε ανοικτή την πόρτα του διαμερίσματος και να είναι μέσα ο ιδιοκτήτης πολυκατοικίας και είδε τον ενοικιαστή με το όνομα Samuel, ένα γεροδεμένο άνδρα, αφρικανικής καταγωγής, να συζητά με ένα άγνωστο πρόσωπο. Αφού ο ενοικιαστής αποχώρησε, εκείνη είδε το άγνωστο της πρόσωπο να ματώνει στην πλάτη του πίσω αριστερά και σε συζήτηση που είχε μαζί του, της ανέφερε στα αγγλικά ότι ο ενοικιαστής τον μαχαίρωσε και κρατούσε μαζί του το μαχαίρι. Αμέσως κάλεσε ασθενοφόρο και ανέφερε τι έγινε, δίνοντας την περιγραφή του Samuel. Υπέδειξε τον Κατηγορούμενο, αλλά δεν μπόρεσε να αναγνωρίσει τον παραπονούμενο από φωτογραφίες που της υποδείχθηκαν. Η ίδια δεν είδε ούτε μαχαίρι, ούτε τον τραυματισμό (να λαμβλανει χώρα εννοούσε). Προσπάθησε να χωρίσει τα δύο πρόσωπα την ώρα που τσακώνονταν και την ώρα που γύρισε την πλάτη για να φύγει ο ιδιοκτήτης, όταν ξαναγύρισε σε δευτερόλεπτα, είδε τον τραυματία να ματώνει. Μόλις τον μαχαίρωσε, ο Κατηγορούμενος και κρατούσε μαζί του το μαχαίρι. Αντεξεταζόμενη, ανέφερε ότι ρώτησε τον παραπονούμενο αν τον είχε μαχαιρώσει ο Κατηγορούμενος και εκείνος απάντησε «ναι κρατά μαχαίρι». Η πόρτα ήταν ανοιχτή όταν τους είχε δει και η ίδια δεν είδε τον Κατηγορούμενο να κρατά μαχαίρι. Η ίδια μόλις γύρισε και της είπε ο παραπονούμενος ότι ο Κατηγορούμενος κρατούσε μαζί του και το μαχαίρι («κρατάει και μαχαίρι»). Για εκείνην ήταν όλα ξεκάθαρα αν και δεν έχει πτυχίο αγγλικής γλώσσας. Ο Μ.Κ.
- Αστ. 2363 Κ. Χατζητζιώρτζης υπηρετεί στην Αστ. Διεύθυνση Λ/σιας και στις 9/10/21 χορήγησε στον παραπονούμενο έντυπο για να εξεταστεί από ιατρό (κατατέθηκε ως Τεκμ. 16) και του έλαβε γραπτή κατάθεση (κατατέθηκε ως Τεκμ. 17). Στο Τεκμ. 16 αναφέρεται «ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΧΩΡΑΣ ΣΤΗ ΜΕΣΟΤΗΤΑ ΘΛΑΣΤΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΜΑΚΡΑΣ 2Μ9 ΕΚ ΓΡΑΜΜΩΔΗΣ/ΕΥΘΕΥΣ, ΒΑΘΟΣ ΔΕΡΜΑ + ΥΠΟΔΟΡΙΟ, ΚΑΘΕΤΑ ΠΡΟΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ ΟΣΦΥΙΚΗΣ ΜΟΙΡΑΣ, ΣΕ ΑΠΟΣΤΑΣΗ 6,0 ΕΚ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ». Το Τεκμήριο 17 είναι κατάθεση του παραπονούμενου 9/10/21 (η πρώτη κατάθεση) όπου αναφέρει ότι ο κατηγορούμενος ήταν συγκάτοικός του και στις 9/10/21 του είπε να φύγει από το διαμέρισμα και αφού εκείνος αρνήθηκε και ζήτησε τα λεφτά του πίσω για το ενοίκιο ο κατηγορούμενος θύμωσε, σηκώθηκε πάνω και στον έσπρωξε στον τοίχο, έτρεξε στην κουζίνα, πήρε ένα μαχαίρι και καθώς συζητούσε με τον ιδιοκτήτη τον μαχαίρωσε στην πλάτη, στην κάτω αριστερή πλευρά. Παρών ήταν και ο ιδιοκτήτης και μετά ο Κατηγορούμενος έφυγε από το διαμέρισμα και πριν φύγει κατέστρεψε τα έγγραφα που ήταν στο δωμάτιο του παραπονούμενου. Αξιολόγηση μαρτυρίας - Ευρήματα - Κατάληξη Ως αναφέρεται στο σύγγραμμα Τ. Ηλιάδη και Ν.Γ. Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές - Λευκωσία 2014, σελ. 135: «Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν. Δημοκρατίας
(2004)2 ΑΑΔ 489) αλλά αντιπαραβάλλεται και διρευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν. Ηροδότου
(2010)1(Β) ΑΑΔ 1172). Τα ευρήματα αξιοπιστίας είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεών της και συναρτάται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου ν. Αστυνομίας Ποιν. Εφ. 159/09, ημ. 4.5.12).» Στην υπόθεση Αθηνής Σωτήρης ν. Δημοκρατίας,
(2008)2 Α.Α.Δ. 256, τονίστηκε ότι: « Ο δικάζων, επομένως, δικαστής βρίσκεται στην πλεονεκτική θέση να παρακολουθεί τη ζωντανή διαδικασία και να κρίνει από το σύνολο της συμπεριφοράς του μάρτυρα την έμφυτη κλίση του προς την φιλαλήθεια ή το ψεύδος. Όταν βεβαίως αναφερόμαστε σε συμπεριφορά του μάρτυρος δεν εννοούμε το ύφος με το οποίο εξωτερικεύει τη μαρτυρία του, γιατί μπορεί π.χ. να έχει υποκριτικές ικανότητες ή αντίθετα κάποια εγγενή αδυναμία στην εκφορά του λόγου. Εννοούμε, κατά κύριο λόγο, το περιεχόμενο της μαρτυρίας το οποίο ελέγχεται με τη βάσανο της λογικής και την ανθρώπινη εμπειρία ως προς την αναμενόμενη φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων της ζωής. Ασφαλώς στην αξιολόγηση όλων των πιο πάνω κυρίαρχο ρόλο έχει ο δικαστής που χρησιμοποιεί εκτός από τις νομικές του γνώσεις και την εμπειρία και κοινή λογική. Με αυτά τα κριτήρια, και στη βάση του συνόλου της συμπεριφοράς του μάρτυρα, κρίνει για την αξιοπιστία ενός μάρτυρα.». Τέλος, έχω πάντα κατά νουν ότι «..η μαρτυρία, είτε άμεση, είτε περιστατική, αξιολογείται συνολικά και στη βάση μιας ενιαίας προσέγγισης και όχι κατά τρόπο μικροσκοπικό ή αποσπασματικό που θα έτεινε να εκτρέψει την αξιολόγηση από την ορθή της διάσταση» (Θεόδωρος Κώστας Θεοφάνους ν. Δημοκρατίας Ποινική Έφεση 215/2012 6/4/2015). Είχα την ευκαιρία να παρατηρήσω στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας τους μάρτυρες, σε συνδυασμό με τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο. Προχωρώ σε αξιολόγηση της μαρτυρίας τους, μέσα από το ύφος τους, τις αντιδράσεις τους, την αμεσότητα των απαντήσεών τους, το περιεχόμενό αυτών και τη λογική των διατυπωθέντων ισχυρισμών. Ξεκινώντας την αξιολόγησή μου, θα αναφέρω αρχικά ότι όσον αφορά το πιο ουσιώδες, δηλαδή το εάν ο Κατηγορούμενος, τραυμάτισε (με τη χρήση μαχαιριού) τον παραπονούμενο, δεν υπάρχει άμεση μαρτυρία από μάρτυρα που να αναφέρει ότι είδε τον ισχυριζόμενο τραυματισμό να λαμβάνει χώρα, πλην των καταθέσεων του παραπονούμενου, που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο, χωρίς όμως εκείνος να παρουσιαστεί τελικά και να υποστεί τη βάσανο της αντεξέτασης. Στη Genemp Trading Ltd ν. Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Δημόσια Εταιρεία Λτδ, ex Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Λτδ
(2013)1 ΑΑΔ 2059 επιβεβαιώθηκε η κρίση του Πρωτόδικού Δικαστηρίου να λάβει υπόψη του την αρχή βάσει του άρ. 27 του Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9 ότι κατά την αξιολόγηση της εξ' ακοής μαρτυρίας, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη κατά πόσον ο διάδικος που είχε προσαγάγει τη μαρτυρία, μπορούσε να είχε κλητεύσει ως μάρτυρα στη διαδικασία, το πρόσωπο που προέβηκε στη δήλωση. Δεν δόθηκε πρωτόδικα οποιαδήποτε εξήγηση για την μη κλήτευση των συντακτών κάποιων επιστολών από κάποια πρόσωπα ενώ η κλήτευσή τους ήταν εφικτή. Θεωρήθηκε ορθή η κρίση του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι η εξ ακοής μαρτυρία δεν θα μπορούσε να είχε αξία έχοντας υπόψη το σύνολο των προνοιών του άρθρου 27 του Κεφ. 9 και την πρόνοια ότι λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας κατά πόσο ο διάδικος θα μπορούσε να προσκομίσει την καλύτερη δυνατόν μαρτυρία και δεν το έπραξε. Η δικαιολογία που δόθηκε στην παρούσα υπόθεση για το ότι δεν έδωσε μαρτυρία ο παραπονούμενος ήταν σύμφωνα με την ευπαίδευτη συνήγορο για την Κατηγορούσα Αρχή, ότι φαίνεται ότι έχει αποχωρήσει από τις ελεγχόμενες τουλάχιστον από τη Δημοκρατία περιοχές και δεν εντοπίζεται. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του Περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ 9: 27.-
(1)Κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που θα προσδοθεί σε εξ ακοής μαρτυρία, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το σύνολο των περιστάσεων, από τις οποίες μπορεί εύλογα να συναχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική αξία της εν λόγω μαρτυρίας.
(2)Ειδικότερα, και χωρίς επηρεασμό της γενικότητας του εδαφίου
(1), το Δικαστήριο θα λαμβάνει υπόψη τα πιο κάτω: (α) Κατά πόσο θα ήταν εύλογο και εφικτό ο διάδικος, που έχει προσαγάγει τη μαρτυρία, να είχε κλητεύσει ως μάρτυρα στη διαδικασία το πρόσωπο που έκαμε την αρχική δήλωση· (β) το χρονικό διάστημα μεταξύ της αρχικής δήλωσης και του γεγονότος στο οποίο αυτή αναφέρεται· (γ) το βαθμό της εξ ακοής μαρτυρίας, δηλαδή κατά πόσο η μαρτυρία περιλαμβάνει εξ ακοής μαρτυρία πέραν του πρώτου βαθμού· (δ) κατά πόσο οποιοδήποτε εμπλεκόμενο πρόσωπο είχε οποιοδήποτε κίνητρο να αποκρύψει ή να παραποιήσει τα γεγονότα· (ε) κατά πόσο η αρχική δήλωση μεταφέρθηκε επακριβώς ή όχι· (στ) το πλαίσιο μέσα στο οποίο, ή οποιοσδήποτε σκοπός για τον οποίο έγινε η αρχική δήλωση· (ζ) κατά πόσο η εξ ακοής μαρτυρία είναι ουσιωδώς διαφορετική από την αρχική δήλωση· (η) κατά πόσο, υπό τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες προσάγεται η εξ ακοής μαρτυρία, φαίνεται ότι δεν διευκολύνεται η ορθή αξιολόγηση της βαρύτητας της μαρτυρίας ή γίνεται προσπάθεια παρεμπόδισης της ορθής αξιολόγησης της βαρύτητας της μαρτυρίας.
(3)Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που προσδίδεται από το Δικαστήριο σε εξ ακοής μαρτυρία, λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη το κατά πόσο ο διάδικος θα μπορούσε να προσκομίσει την καλύτερη δυνατή μαρτυρία και δεν το έπραξε.» Η ευπαίδευτη συνήγορος υπεράσπισης με παράπεμψε και στην Al-Khawaja and Tahery v. The United Kingdom (Αιτήσεις 26766/05 και 22228/06 στο ΕΔΑΔ απόφαση ημερ. 15/12/11) όπου παρατέθηκε σειρά από αρχές που σχετίζονται με το δικαίωμα δίκαιης δίκης και την αποδοχή και αξιολόγηση μαρτυρίας από μάρτυρα που δεν παρουσιάζεται στο Δικαστήριο για να υποβληθεί σε αντεξέταση. Μεταξύ αυτών εντοπίζω τις ακόλουθες: 1. Ως γενική αρχή το άρθρο 6
(3)της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, καθιερώνει την αρχή της δημόσιας ακροαματικής διαδικασίας, με δικαίωμα αντιπαράθεσης ισχυρισμών. Πρέπει να υπάρχει καλός λόγος για μη παρουσία ενός μάρτυρα και όταν η καταδίκη βασίζεται αποκλειστικά ή σε καθοριστικό βαθμό σε καταθέσεις-δηλώσεις προσώπου που δεν υπάρχει η δυνατότητα για τον Κατηγορούμενο να τοπν υποβάλει σε αντεξέταση, τα δικαιώματα της υπεράσπισης μπορεί να περιορίζονται σε βαθμό που να παραβιάζεται το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη (παρ. 118-119 της απόφασης)
- Με δεδομένη την έκταση κατά την οποία η απουσία ενός μάρτυρα επηρεάζει αρνητικά τα δικαιώματα της υπεράσπισης, όταν ο μάρτυρας δεν αντεξετάζεται σε οιοδήποτε προδικαστικό στάδιο, το να επιτραπεί η κατάθεση της συγκεκριμένης μαρτυρίας πρέπει να είναι το ύστατο μέτρο (παρ. 125).
- Όταν η καταδίκη θα βασιστεί καθοριστικά ή αποκλεσιτικά σε μαρτυρία απόντα μάρτυρα, το Δικαστήριο πρέπει να υποβάλει τη διαδικασία στην πιο εκτεταμένη δυνατή έρευνα (παρ. 147). Προχωρώ σε αξιολόγηση της μαρτυρίας διά ζώσης ξεχωριστά, και στη συνέχεια θα προχωρήσω, με βάση και την έγγραφη μαρτυρία -που στο μεγαλύτερο της μέρος ήταν παραδεκτή- στο να προβώ σε ευρήματα. Ξεκινώ από τον Μ.Κ.
- Η κατάθεσή του έγινε παραδεκτή. Όσον αφορά το Μ.Κ.
- και το Μ.Κ.
- αστυνομικούς που συμμετείχαν στη διερεύνηση της υπόθεσης, δεν έχω κανένα λόγο να αμφισβητώ ότι είπαν την αλήθεια για τις ανακριτικές τους ενέργειες και άλλωστε δεν υπήρξε ουσιαστική αμφισβήτηση της μαρτυρίας τους. Όσον αφορά το Μ.Κ.
- ιδιοκτήτη του διαμερίσματος, δεν εντόπισα κάποια αντίφαση στην περιορισμένη ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία του και απεκόμισα την εντύπωση ότι είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο. Σημειώνω εδώ ότι ο ίδιος δεν αντιλήφθηκε τον Κατηγορούμενο να χτυπά τον παραπονούμενο. Στην περιορισμένης έκτασης, αλλά βεβαίως ουσιαστική για την υπόθεση μαρτυρία της Μ.Κ.
- Μ.Κοτσάκη δεν εντόπισα κάποια αντίφαση. Η μαρτυρία της συνίστατο ουσιαστικά στο εξής. Η ίδια δεν ήταν παρούσα στο επεισόδιο αλλά άκουγε χτυπήματα στο διπλανό της διαμέρισμα, έντονη συζήτηση και όταν αποχώρησε ο ενοικιαστής - Κατηγορούμενος εκείνη είδε το άγνωστο για εκείνην πρόσωπο παραπονούμενο να ματώνει στην πλάτη κι εκείνος της ανέφερε ότι τον είχε μαχαιρώσει ο Κατηγορούμενος και κάλεσε ασθενοφόρο. Εξήγησε ότι μπορούσε να συννενοάται στα αγγλικά, έχοντας μάθει τη γλώσσα πριν από 16 χρόνια από τη σχολική ης περίοδο. Υπήρξε μια ασάφεια για το αν της λέχθηκε ότι «κρατά το μαχαίρι» από τον παραποούμενο για τον Κατηγορούμενο, λαμβάνοντας δε υπόψη ότι το μαχαίρι βρεθηκε ως φαίνεται και στις φωτογραφίες Τεκμήριο 8 στο διαμέρισμα, αλλά αυτό θα μπορούσε να οφείλεται σε κακή συνεννόηση και να της είχε πει ότι "he had a knife" κλπ. Δεν παρουσιάστηκε σε κάθε περίπτωση ο παραπονούμενος στο Δικαστήριο για να διευκρινιζόταν το ζήτημα. Όμως γενικά κάποια καθοριστική αντίφαση στη μαρτυρία της που να ανατρέπει τη γενική μου εντύπωση ότι αυτή είπε στο Δικαστήριο την αλήθεια, δεν εντόπισα. Ούτε θεωρώ ότι είχε οιοδήποτε λόγο να μην πει την αλήθεια στο Δικαστήριο. Οπότε κρίνεται ως αξιόπιστη μάρτυρας και μπορώ να δεχθώ τη μαρτυρία της. Έχω εξετάσει επίσης το περιεχόμενο της έγγραφης μαρτυρίας που έγινε στο πλείστο της μέρος παραδεκτή. Θα γίνει πιο κάτω αναφορά όπου χρειάζεται. Αξιολογώντας συνολικά τη μαρτυρία, μπορώ να θεωρήσω με βάση τη μαρτυρία των Μ.Κ.3 και Μ.Κ.4., ότι Κατηγορούμενος και παραπονούμενος είχαν τσακωθεί για κάποιο λόγο στις 9/10/
- Λογομαχούσαν, ενώ προκύπτει ότι υπήρξε και σωματική επαφή (ακούγονταν χτυπήματα σύμφωνα με τη Μ.Κ.4., ενώ σύμφωνα με το Μ.Κ.3 ο Κατηγορούμενος είχε καρούμπαλο ενώ ο Κατηγορούμενος είχε αναφέρει όταν συνελήφθη ότι σπρώχθηκε από το «φίλο του»). Επίσης προκύπτει και από τη μαρτυρία των Μ.Κ.
- και Μ.Κ.
- αλλά και από το περιεχόμενο του Τεκμ.
- έντυπο ιατρικής εξέτασης ότι ο παραπονούμενος είχε τραυματιστεί. Ο Κατηγορούμενος θεάθηκε να εγκαταλείπει το μέρος. Αμέσως μετά ο παραπονούμενος βρέθηκε τραυματισμένος κι ισχυρίστηκε προς τη Μ.Κ.
- ότι τον τραυμάτισε ο Κατηγορούμενος προβαίνοντας σε αναφορά και σε μαχαίρι(που απεικονίζεται σε φωτογραφία σε δέσμη φωτογραφιών Τεκμήριο 8). Με βάση την Έκθεση Πραγματογνωμοσύνης από το Ινστιτούτο Γενετικής και Νευρολογίας βρέθηκε στη χειρολαβή του μαχαριού, όπου δεν υπήρχαν εμφανείς λεκέδες από αίμα, γενετικό υλικό το οποίο δεν αποκλείεται να ήταν του Κατηγορούμενου και του παραπονούμενου. Ο παραπονούμενος υπέστη τραυματισμό ως αυτος αναφέρεται στο Τεκμ. 16 έντυπο ιατρικής εξέτασης (βλ. ανωτέρω). Άμεση μαρτυρία από αυτόπτη μάρτυρα για τον τραυματισμό εν τη διενέργειά του δεν τέθηκε στο Δικαστήριο. Πλην των καταθέσεων του παραπονούμενου και των δηλώσεών του στη Μ.Κ.4.. Οι δηλώσεις του παραπονούμενου στην Αστυνομία με τις καταθέσεις του και προς την Μ.Κ.4., με τις οποίες αποδίδεται στον Κατηγορούμενο ότι τον τραυμάτισε με μαχαίρι, κρίνονται ως στο σύνολο των γεγονότων της παρούσας υπόθεσης καθοριστικές για τη διαμόρφωση της κρίσης για ενοχή του Κατηγορουμένου -για σκοπούς δίκαιης δίκης με βάση τις αρχές της σχετικής νομολογίας του ΕΔΑΔ περί καθοριστικότητας της μαρτυρίας μη αντεξεταζόμενου μάρτυρα-. Εξετάζοντας το σύνολο της μαρτυρίας για την παρούσα υπόθεση και λαμβανομένου υπόψη ότι η δικαιολογία που παρασχέθηκε ότι «δεν εντοπίζεται» δεν κρίνεται ως ικανοποιητική για την απουσία του από τη δίκη, θεωρώ ότι θα έπρεπε να είχε παρουσιάστει στο Δικαστήριο για να τύχει αντεξέτασης. Άλλωστε όταν ζητείτο να κατατεθούν ως Τεκμήρια οι καταθέσεις του, δεν είχε αναφερθεί στο Δικαστήριο με οριστικό τρόπο ότι αυτός δεν θα προσερχόταν ως μάρτυρας -αν είχε αναφερθεί, πολύ πιθανόν η κρίση του Δικαστηρίου να ήταν διαφορετική ως προς τη δεκτότητα των εν λόγω Τεκμηρίων με δεδομένο ότι επρόκειτο για εξ' ακοής μαρτυρία που ζητείτο να κατατεθεί σε ποινική δίκη-. Συνεπώς, οι καταθέσεις του και οι σχετικές δηλώσεις του στη Μ.Κ.4, αξιολογούνται με τη μέγιστη επιφύλαξη κι έχουν μειωμένη βαρύτητα. Δεν μπορώ να αποδεχθώ τους ισχυρισμούς του ότι τον τραυμάτισε ο Κατηγορούμενος. Υπάρχουν μάλιστα και αμφιβολίες για την εκδοχή του, που δημιουργούνται και από ισχυρισμούς που διατυπώνονται στην ίδια την πρώτη κατάθεση του παραπονούμενου Τεκμ.
- Αναφέρει στην κατάθεσή του ότι συνομιλούσε ο ίδιος με τον ιδιοκτήτη και τότε τον μαχαίρωσε από πίσω ο Κατηγορούμενος και ότι δεν ξέρει αν ο ιδιοκτήτης είδε τον Κατηγορούμενο να τον μαχαιρώνει γιατί βρισκόταν απέναντι από τον ίδιο τον παραπονούμενο και ο Κατηγορούμενος βρισκόταν από πίσω του. Ο ιδιοκτήτης όμως Μ.Κ.4 ως ανέφερε στην -αξιόπιστη- μαρτυρία του, ότι δεν αντιλήφθηκε να μαχαίρωσε ο Κατηγορούμενος τον παραπονούμενο. Λογικά θα αναμενόταν, αφού συνομιλούσε με τον παραπονούμενο ο ιδιοκτήτης, εάν τραυματιζόταν με μαχαίρι ο παραπονούμενος, εκείνη την ώρα να το εκδήλωνε με κάποιον τρόπο ο παραπονούμενος (π.χ. με κάποιο μορφασμό ή κραυγή πόνου) και να γινόταν αντιληπτό ότι κάτι συνέβηκε. Συνεπώς με βάση και τη μέγιστη επιφύλαξη με την οποίαν αξιολόγώ τους -εξ' ακοής- ισχυρισμούς του παραπονούμενου στις καταθέσεις του και στις αναφορές του προς την Μ.Κ.4 περί τραυματισμού του από τον Κατηγορούμενο, θεωρώ ότι δεν μπορώ να τις υιοθετήσω. Το ερώτημα στο οποίο πρέπει να απαντήσω είναι το ακόλουθο: Είναι αρκετή η περιστατική μαρτυρία που τέθηκε ενώπιόν μου για να καταδικάσω τον Κατηγορούμενο; Στην υπόθεση Παφίτης & Άλλος ν. Δημοκρατίας
(1990)2 ΑΑΔ 102, 119-120 αναφέρθηκε ότι: «Όπως έχει επανειλημμένα διακηρυχθεί η περιστατική μαρτυρία δεν αποτελεί υποδεέστερη μορφή ή κατηγορία μαρτυρίας της άμεσης μαρτυρίας, δηλαδή μαρτυρίας η οποία αφεαυτής τείνει να αποδείξει το έγκλημα (όπως μαρτυρία αυτόπτων μαρτύρων. Όχι μόνον δεν υπάρχει προκατάληψη, και αυτό είναι η δεύτερη διαπίστωση που θέλουμε να κάμουμε, εναντίον της περιστατικής μαρτυρίας αλλά τουναντίον όταν είναι συμπερασματική τείνει να αφανίσει την πιθανότητα του ανθρώπινου λάθους. Όμως η περιστατική μαρτυρία δεν πρέπει να συγχύζεται με τις περιστάσεις της υπόθεσης γενικά. Τα γεγονότα τα οποία την συνιστούν πρέπει να αποδεικνύονται όπως και κάθε άλλο πρωτογενές γεγονός. Η ενοχή του κατηγορουμένου πρέπει να προκύπτει από την σύνθεση της περιστατικής μαρτυρίας πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Το σωρευτικό αποτέλεσμα της περιστατικής μαρτυρίας πρέπει για να δικαιολογεί την καταδίκη του κατηγορουμένου να συνάδει συμπερασματικά με την ενοχή του κατηγορουμένου. Η αιτιώδης σχέση μεταξύ της περιστατικής μαρτυρίας και της ενοχής του κατηγορουμένου πρέπει να είναι άμεση αφενός και να μην μπορεί να συμβιβαστεί αφετέρου με άλλη λογική ερμηνεία της περιστατικής μαρτυρίας (Βλ. μεταξύ άλλων Fournides v. Republic
(1986)2 C.L.R., 73 p. 79 και Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 172). Η περιστατική μαρτυρία μπορεί να αποτελέσει βάση για την καταδίκη του κατηγορουμένου μόνον όταν τεκμηριώνει ως θέμα λογικής συνέπειας μέσα στα πλαίσια της ανθρώπινης εμπειρίας την ενοχή του. Οι αρχές που διέπουν την αξιολόγηση της περιστατικής μαρτυρίας διατυπώνονται σωστά στην πρωτόδικη απόφαση. Ότι αμφισβητείται κυρίως, όπως έχει σημειωθεί, είναι η ύπαρξη της περιστατικής μαρτυρίας που κρίθηκε ότι τεκμηριώνει την ενοχή των εφεσειόντων.» (η υπογράμμιση στη «λογική ερμηνεία» πιο πάνω είναι δική μου) Κρίνω, ότι τα ενώπιόν μου στοιχεία και ευρήματά μου ως προς τα γεγονότα, ως πιο πάνω τα παράθεσα, δεν είναι επαρκή για να προβώ σε εύρημα ενοχής του Κατηγορούμενου στη βάση περιστατικής μαρτυρίας. Δεν μπορώ να αποκλείσω τα έστω απομακρυσμένα ενδεχόμενα - που αποτελούν όμως άλλη «λογική ερμηνεία» (βλ. Παφίτης πιο πάνω) είτε να προκάλεσε ο ίδιος ο παραπονούμενος τον τραυματισμό του για να εμπλέξει τον Κατηγορούμενο είτε να είχε επιτεθεί ο ίδιος ο παραπονούμενος στον Κατηγορούμενο με το μαχαίρι - αφού δεν μπορώ σε κάθε περίπτωση να γνωρίζω πως έλαβε χώρα ο τραυματισμός κι αφού στο Τεκμ. 10 βρέθηκε μεικτό γενετικό υλικό και των 2 στη λαβή στο μαχαίρι-. Δεν τέθηκε έστω μαρτυρία κάποιου εμπειρογνώμονα σε σχέση με τον τραυματισμό για να ρίξει κάποιο φως στις συνθήκες κάτω από τις οποίες αυτός επισυνέβηκε. Ανακεφαλαιώνοντας, αν και τέθηκαν ενώπιόν μου στοιχεία που δημιουργούν ενδείξεις ότι ο Κατηγορούμενος τραυμάτισε με μαχαίρι τον παραπονούμενο, δεν είναι αρκετά τα στοιχεία αυτά, με τη μαρτυρία να εξετάζεται συνολικά, για να μου δημιουργήσουν την απαραίτητη βεβαιότητα που απαιτείται σε μία ποινική υπόθεση, στο επίπεδο του πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι αυτό έλαβε χώρα και να προβώ σε σχετικό εύρημα ενοχής του Κατηγορούμενου. Συνεπώς, ο Κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται στην Κατηγορία που αντιμετωπίζει. .......... Ξενής Ξενοφώντος Επαρχιακός Δικαστής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο