ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΤΩ ΠΟΛΕΜΙΔΙΩΝ ν. ΑΝΔΡΕΟΥ, Αρ. Υπόθεσης: 18695/19, 18/3/2022

(5)του Περί Οδών και Οικοδομών Νόμου Κεφ. 96 το οποίο διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «Οποιοδήποτε πρόσωπο εναντίον του οποίου εκδόθηκε διάταγμα δυνάμει του εδαφίου

(3)ή (3Α), το οποίο δεν υπακούει ή παραλείπει να συμμορφωθεί με τέτοιο διάταγμα, είναι ένοχο ποινικού αδικήματος ανεξάρτητα από το αν η ό αρμόδια αρχή προχώρησε στην εκτέλεση ή εκτέλεσε το διάταγμα αυτό, και υπόκειται σε φυλάκιση για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις εκατόν πενήντα λίρες ή και στις δύο ποινές της φυλάκισης και της χρηματικής». Τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται η καταδίκη του Κατηγορούμενου περιλαμβάνονται με λεπτομέρεια στην απόφαση του Δικαστηρίου ημερομηνίας 08.03.2022 και δεν κρίνεται σκόπιμο αυτά να τύχουν επανάληψης. Αναφέρεται μόνο για σκοπούς της παρούσας απόφασης πως ο Κατηγορούμενος είχε κριθεί ένοχος για την μη συμμόρφωση του με διάταγμα που εκδόθηκε εναντίον του στις 11.02.2019 στα πλαίσια της Ποινικής Υπόθεσης Ε.Δ. Λεμεσού 17565/2018 και το οποίο διαλάμβανε τα ακόλουθα: «Εκδοθεί και δια του παρόντος εκδίδεται διάταγμα κατεδάφισης της οικοδομής (μικρής οικίας) εντός του οικοπέδου με αρ. ΧΧ, τεμάχιο ΧΧ, Φ/Σχ. ΧΧ/ΧΧ εντός 2 μηνών από σήμερα (11/02/2019), εκτός και αν ληφθούν οποιαδήποτε νόμιμα διαβήματα που θα εξασφαλίζουν την νομιμότητα του εν λόγω υποστατικού.» O κ. Βασιλείου εκπροσωπώντας την Κατηγορούσα Αρχή ανέφερε προς το Δικαστήριο ότι ο Κατηγορούμενος μέχρι και σήμερα δεν έχει συμμορφωθεί με τις πρόνοιες του διατάγματος. Ανάφερε επίσης πως αυτός δεν βαρύνετε με οποιαδήποτε προηγούμενη καταδίκη και ζήτησε από το Δικαστήριο πέραν της όποιας ποινής επιβληθεί σε αυτόν να τον καταδικάσει και στα έξοδα της διαδικασίας όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Ο κατηγορούμενος όπως και κατά την διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας έτσι και σήμερα χειρίστηκε μόνος του την υπόθεση. Ενόψει του γεγονότος τούτου αλλά και της σοβαρότητας του αδικήματος στο οποίο βρέθηκε ένοχος, το Δικαστήριο ζήτησε να ετοιμαστεί έκθεση του Γραφείου Ευημερίας η οποία κατατέθηκε στο φάκελο της υπόθεσης αναφορικά με το σύνολο των προσωπικών, οικογενειακών και οικονομικών περιστάσεων του κατηγορούμενου. Σύμφωνα με το περιεχόμενο της έκθεσης αυτής ο κατηγορούμενος είναι ηλικίας 57 ετών με καταγωγή από την ΧΧ και προερχόμενος από εφταμελή οικογένεια. Είναι επίσης διαζευγμένος και πατέρας 3 ενήλικων τέκνων με τα οποία διατηρεί επικοινωνία. Ο ίδιος διαμένει σε δωμάτιο που βρίσκεται στον χώρο της κτηνοτροφικής μονάδας που διατηρεί στα ΧΧ εντός τουρκοκυπριακού τεμαχίου. Τα εισοδήματα του ανέρχονται στο ποσό των €150 εβδομαδιαίος τα οποία προέρχονται από την κτηνοτροφική εργασία και από περιστασιακές οικοδομικές εργασίες. Δεν υπάρχουν αποταμιεύσεις ενώ υπάρχει δάνειο ύψους €160.000 σε Τραπεζικό ίδρυμα του ιδίου με την πρώην σύζυγο του. Ξεκίνησε να εργάζεται από νεαρή ηλικία ως σιδεράς στην οικοδομική βιομηχανία προκειμένου να στηρίξει οικονομικά την οικογένεια του ενώ το 2008 δημιούργησε την δική του εργοληπτική εταιρεία η οποία από το 2012 μέχρι και σήμερα είναι αδρανοποιημένη αφού έχει επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από την οικονομική κρίση που είχε τότε προκύψει. Τέλος σημειώνεται πως αντιμετωπίζει προβλήματα με τον σπόνδυλο του. Έλαβα υπόψη μου όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μου και αφορούν την υπόθεση αλλά και ειδικότερα τον κατηγορούμενο. Πιο κάτω θα αναφερθώ εις τα συγκεκριμένα στοιχεία τα οποία κρίνονται ουσιαστικά για την διαμόρφωση της κρίσης του Δικαστηρίου αναφορικά με το είδος και έκταση της επιβαλλόμενης ποινής. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το αδίκημα για την διάπραξη του οποίου ο κατηγορούμενους κρίθηκε ένοχος είναι σοβαρό. Όπως εξηγήθηκε στη Δημοκρατία ν. Θαλασσινού

(1991)3 ΑΑΔ 203 η επιβολή ποινής δεν αποτελεί αυτοσκοπό σε αιτήσεις παρακοής, αλλά σκοπός είναι ο εξαναγκασμός σε υπακοή στα διατάγματα των δικαστηρίων. Περαιτέρω στην Π.Ε. 6121 ημερ. 18.07.1996 μεταξύ Λοΐζου ν. Αστυνομίας

(1996)2 ΑΑΔ 227 ο Δικαστής Πικής αναφέρει τα ακόλουθα: ''Το δικαστήριο σημειώνει στην απόφασή του, καθοδηγούμενο από τη νομολογία, ότι η πρέπουσα ποινή για άτομα τα οποία συνεχίζουν να παρακούουν διαταγή του δικαστηρίου είναι η φυλάκιση. (Βλ. Kay v. M/ty L/ca

(1982)2 C.L.R. 236. Christodoulides v. Police

(1985)2 C.L.R. .260.) Στην τελευταία υπόθεση γίνεται αναφορά και στην υπονόμευση του δημοσιονομικού συστήματος από παραλείψεις των πολιτών να συμμορφωθούν με τις φορολογικές τους υποχρεώσεις. ... Η εκτίμηση του δικαστηρίου για τη σοβαρότητα αδικημάτων που ενέχουν το στοιχείο της παρατεινόμενης ανυπακοής προς διαταγή του δικαστηρίου είναι ορθή. Παρακοή σε διαταγή του δικαστηρίου πλήττει το θεμέλιο της έννομης τάξης. Η συνέχιση της (παρακοής) τείνει να το ανατρέψει. Ανάλογη με τη σοβαρότητα της ανυπακοής είναι και η τιμωρία η οποία επιβάλλεται. Η τιμωρία για τη συνεχιζόμενη παρακοή σε διαταγή του δικαστηρίου είναι κατά κανόνα η φυλάκιση. Όταν επέλθει συμμόρφωση παρέχεται η δυνατότητα για επιεικέστερη αντιμετώπιση του παραβάτη, χωρίς όμως να διαγράφεται η σοβαρότητα του αδικήματος. Στην προκείμενη περίπτωση το πρωτόδικο δικαστήριο έκρινε, εν όψει κυρίως της συμμόρφωσης του εφεσείοντα με τη διαταγή του δικαστηρίου, ότι μπορούσε να επιβληθεί χρηματική ποινή αντί της ποινής της φυλάκισης. Επέβαλε στον εφεσείοντα πρόστιμο £500.'' Περαιτέρω στην Έφεση Αρ. 22/2009 ημερ. 09.07.2011 μεταξύ ΔΡΟΣΟΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ν. MARGITA ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ POLIAKOVA αναφέρθηκαν από τον Δικαστή Ναθαναήλ τα ακόλουθα: ''Η νομολογία έχει προδιαγράψει με σαφήνεια, διαχρονικότητα και εξαντλητικά, ότι η παρακοή διαταγμάτων δικαστηρίου καταστρατηγεί την ίδια τη βάση του συστήματος και την καλή και απρόσκοπτη λειτουργία και απονομή της ίδιας της δικαιοσύνης. Υποσκάπτει την εξουσία του Δικαστηρίου γι΄ αυτό και η πρέπουσα, κατά κανόνα, τιμωρία είναι αυτή της ποινής φυλάκισης. Μπορεί να γίνει αναφορά σε υποθέσεις όπως τις Safarino Shoe Industry v. Sunshoes Ltd

(1984)1 CLR 738, Helen Anastassiou Kay v. The Municipality of Larnaca

(1982)2 CLR 236 και Krashias Shoe Factory v. Adidas Sportschuhfabriken Adi Dassler K.G.

(1989)1 ΑΑΔ 750, όπου λέχθηκαν τα εξής: «Η υπακοή στα διατάγματα του Δικαστηρίου αποτελεί το θεμέλιο λίθο του κράτους δικαίου. Όταν δε η ανυπακοή αποβλέπει στην προσκόμιση οικονομικών ωφελημάτων η τιμωρία πρέπει να είναι τέτοια ώστε όχι μόνο να στιγματίζει την πράξη, αλλά ταυτόχρονα να καταδεικνύει με τρόπο πρακτικό ότι δεν συμφέρει.» Πιο πρόσφατα, στην Houssein Halin v. Naime Timour κ.α.

(2005)1 ΑΑΔ 424, το Εφετείο απορρίπτοντας την έφεση εναντίον της παρακοής σημείωσε ότι τα διατάγματα των Δικαστηρίων πρέπει να τηρούνται και να υπάρχει συμμόρφωση με αυτά, σε εκείνη δε την παρακοή το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε επιβάλει ποινή φυλάκισης των 30 ημερών, την οποία το Εφετείο χαρακτήρισε ως επιεικέστατη. Τέλος το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο πολύ πρόσφατα και συγκεκριμένα στις 13.05.2021 είχε την ευκαιρία στην Έφεση Αρ. 8/21 μεταξύ Γ.Κ. v. Ε.Ζ να αναφερθεί μέσω του Δικαστή Οικονόμου στις αρχές που αφορούν την τιμωρία παρακοών διαταγμάτων και να σημειώσει τα ακόλουθα: ''Με αυτό το σκεπτικό και επί της αρχής ότι η τιμωρία για συνεχιζόμενη παρακοή διατάγματος είναι κατά κανόνα η φυλάκιση και δυνατότητα για επιεικέστερη αντιμετώπιση του παραβάτη παρέχεται εάν υπάρχει συμμόρφωση και τούτο χωρίς να διαγράφεται η σοβαρότητα του αδικήματος (Λοϊζου ν. Αστυνομίας

(1996)2 ΑΑΔ 227), έκρινε ως αναπόφευκτη την επιβολή ποινής φυλάκισης. Υπέδειξε παράλληλα ότι η συμμόρφωση προς τα διατάγματα των δικαστηρίων αποτελεί ένα από τα θεμέλια της σύγχρονης πολιτισμένης κοινωνίας και μια σημαντική πτυχή του κράτους δικαίου (Serafino v. Sunshoes

(1964)1 CLR 738, Διευθύντρια Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ν. Ν.

(2002)1 ΑΑΔ 133, Μ. ν. P. (Αρ.2)

(2011)1 (Β) ΑΑΔ 1007).'' Ωστόσο, σύμφωνα με τη νομολογία, κάθε υπόθεση κρίνεται με βάση τα δικά της πραγματικά περιστατικά ενώ κατά την επιμέτρηση της ποινής απαιτείται εξατομίκευση της κατά τρόπο ώστε αυτή να είναι ανάλογη της σοβαρότητας του αδικήματος μέσα στα περιστατικά που περιβάλλουν την υπόθεση σε συνδυασμό με τα ελαφρυντικά στοιχεία που παρουσιάστηκαν από την υπεράσπιση καθώς και εκείνων που πηγάζουν από τα γεγονότα της συγκεκριμένης υπόθεσης αλλά και τις προσωπικές συνθήκες του παραβάτη. Το ότι τα υπό εκδίκαση αδικήματα είναι σοβαρά δεν ατονεί το καθήκον του Δικαστηρίου για εξατομίκευση της ποινής (βλέπε Θεοχάρους v. Αστυνομίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 575, Κόκκινος ν. Αστυνομίας

(1995)2 Α.Α.Δ. 135) Σύμφωνα με τη νομολογία, η διαδικασία εξατομίκευσης της ποινής δεν συνεπάγεται εξουδετέρωση ούτε της σοβαρότητας του αδικήματος ούτε του στοιχείου της αποτροπής όταν συντρέχουν λόγοι για την απόδοση αποτρεπτικού χαρακτήρα στην ποινή τόσο για τον ίδιο τον κατηγορούμενο όσο και για το κοινό γενικότερα. Οι ατομικές συνθήκες του παραβάτη δικαιολογούν την εξισορρόπηση της ποινής ώστε να μη συνιστά μόνο τιμωρία για το έγκλημα, αλλά να αρμόζει στο πρόσωπο του συγκεκριμένου παραβάτη Για προσδιορισμό και εξατομίκευση της ποινής λαμβάνω υπόψη μου στην παρούσα περίπτωση την σοβαρότητα τoυ αδικήματος καθώς και την ανάγκη επιβολής αποτρεπτικών ποινών, στα πλαίσια της προαναφερθείσας νομολογίας Λαμβάνω επίσης υπόψη μου ως επιβαρυντικό παράγοντα το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος μέχρι και σήμερα που καλείται το Δικαστήριο να επιβάλει σε αυτόν ποινή δεν έχει συμμορφωθεί. Προς όφελος του Κατηγορούμενου για σκοπούς εξατομίκευσης και μετριασμού της ποινής στην παρούσα υπόθεση λαμβάνω υπόψη μου το λευκό του ποινικό μητρώο σε συνάρτηση με την ηλικία του καθώς και το σύνολο των προσωπικών, οικογενειακών και οικονομικών του περιστάσεων όπως αυτές έχουν παρατεθεί στην σχετική έκθεση του Γραφείου Ευημερίας. Αποτιμώντας, από την μια, την σοβαρότητα του αδικήματος στην οποία ο κατηγορούμενος βρέθηκε ένοχος και την ανάγκη να προσλάβει η ποινή αποτρεπτικό χαρακτήρα τόσο για τον ίδιο όσο και για άλλους επίδοξους παραβάτες σε συνδυασμό, από την άλλη, με τα πιο πάνω ελαφρυντικά, κρίνω ότι υπό τις περιστάσεις η μόνη αρμόζουσα αναφορικά με τον κατηγορούμενο ποινή είναι αυτή της ποινής φυλάκισης και στην απόφαση μου αυτή λήφθηκε σε μεγάλο βαθμό υπόψη το γεγονός πως αυτός μέχρι και σήμερα δεν έχει συμμορφωθεί με τις πρόνοιες του διατάγματος. Φυσικά στον καθορισμό του ύψους τέτοιας ποινής το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη και το σύνολο των μετριαστικών παραγόντων που τέθηκαν ενώπιον του. Κατά συνέπεια και επιδεικνύοντας κάθε δυνατή επιείκεια επιβάλλεται στον Κατηγορούμενο στην κατηγορία που αυτός βρέθηκε ένοχος ποινή φυλάκισης 1 μηνός. Ενόψει της πιο πάνω κατάληξής μου αναφορικά με την επιβληθείσα ποινή στον κατηγορούμενο θα εξετάσω τώρα, κατά πόσο η επιβληθείσα ποινή δύναται να ανασταλεί δυνάμει των διατάξεων του Περί της Υφ΄ Όρον Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ωρισμένας Περιπτώσεις Νόμου του 1972, Ν.95/72. Με το Νόμο 186(Ι)/2003, ο οποίος τροποποίησε την πιο πάνω νομοθεσία, η διακριτική ευχέρεια αναστολής μιας ποινής φυλάκισης έχει πλέον διευρυνθεί, καθώς όπως προνοείται μέσα από το άρθρο 3

(2)το Δικαστήριο διατάσσει την αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης αν αυτό δικαιολογείται από το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης και τα προσωπικά περιστατικά του κατηγορουμένου (βλέπε επίσης Στεφάνου ν. Αστυνομίας

(2009)Ποινική Έφεση 231/2008, ημερομηνίας 23.03.09, Γενικός Εισαγγελέας ν. Τζιαουχάρη

(2005)2 Α.Α.Δ. 161). Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Τζιαουχάρη

(2005)2 Α.Α.Δ. 161 τέθηκαν τα κριτήρια για την άσκηση της διακριτικής αυτής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση στην υπόθεση αυτή είναι χαρακτηριστικό και ομιλεί από μόνο του: «Με βάση τα κριτήρια που ίσχυαν πριν τον περιορισμό της εξουσίας του δικαστηρίου όπως είχε επιβληθεί με το Ν.41(Ι)/97 (που τώρα έχει καταργηθεί), τα κριτήρια που μπορούσε να λάβει υπόψη το δικαστήριο κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας να εκδώσει ή όχι τέτοιο διάταγμα ήσαν τα ακόλουθα: (α) η σοβαρότητα του αδικήματος και τα κίνητρα διάπραξης του (β) το ποινικό μητρώο του κατηγορούμενου δηλαδή αν είναι τέτοιο που υπάρχει η ανάγκη αποτροπής και (γ) η διαγωγή του κατηγορουμένου μετά τη διάπραξη του αδικήματος συμπεριλαμβανομένης και της μεταμέλειας. Ένας κατηγορούμενος με λευκό ποινικό μητρώο έχει καλύτερη απαίτηση για αναστολή (βλέπε Sentencing in Cyprus του κ. Γ. Μ. Πική, σελ. 11-13, Γενικός Εισαγγελέας ν. Σατανά κ.α.

(1996)2 Α.Α.Δ. 257 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Λ. Φανιέρου

(1996)2 Α.Α.Δ. 303).» Στην υπό εξέταση περίπτωση κρίνω πως συντρέχουν ικανοποιητικοί λόγοι για να διατάξω την αναστολή της ποινής φυλάκισης που σήμερα επέβαλα στον Κατηγορούμενο. Αυτοί είναι κατά κύριο το λευκό του ποινικό μητρώο σε συνδυασμό πάντοτε με την ηλικία του και το γεγονός ότι πρόκειται για βιοπαλαιστή. Υπό το φως των πιο πάνω κρίνω πως το Δικαστήριο θα μπορούσε να δώσει στον Κατηγορούμενο πρόσωπο λευκού ποινικού μητρώου μια δεύτερη ευκαιρία για να αποδείξει εκτός φυλακών ότι από τούδε και στο εξής δεν θα παρανομήσει ξανά. Από τον ίδιο εξαρτάται βέβαια να αρπάξει αυτή την ευκαιρία που σήμερα του δίδεται να μην διαπράξει οποιοδήποτε αδίκημα παρόμοιας φύσης ή οποιοδήποτε άλλο αδίκημα. Συνακόλουθα η εκτέλεση της ποινής φυλάκισης που επέβαλα σήμερα στον Κατηγορούμενο αναστέλλεται για περίοδο τριών ετών από σήμερα. Επεξηγούνται στον Κατηγορούμενο οι συνέπειες της αναστολής της ποινής φυλάκισης που του επιβλήθηκε ως επιτάσσει το άρθρο 3 υποπαράγραφος

(4)του Περί της Υφ' Όρον Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλάκισης εις Ορισμένας Περιπτώσεις Νόμο του 1972, Ν. 95/72 ως έχει τροποποιηθεί. Eπιπρόσθετα ο Κατηγορούμενος καταδικάζεται και στα έξοδα της υπόθεσης όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Για την απόφαση μου αυτή έλαβα υπόψη μου τα αποφασισθέντα στην Π.Ε. Αρ. 84/2015, ημερ. 03.02.2016, ECLI:CY:AD:2016:B64 μεταξύ ΣΠΕ ΛΑΚΑΤΑΜΙΑΣ-ΔΕΥΤΕΡΑΣ ΛΤΔ ν. ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ τα οποία και είναι απόλυτα σχετικά με την υπό εξέταση υπόθεση.[1] (Υπ.) ....................................... N. Φακοντής, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ [1] ''Τέλος, θα ασχοληθούμε με τον τέταρτο λόγο έφεσης, που αφορά στην αποστέρηση από τους Εφεσείοντες των δικηγορικών και άλλων εξόδων τους. Το πρωτόδικο δικαστήριο αιτιολογώντας την απόφασή του να μην εκδώσει οποιαδήποτε διαταγή εις βάρος του Εφεσίβλητου για τα έξοδα, με αναφορά στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Στυλιανού

(2009)2 ΑΑΔ 543, έκρινε ότι όπου επιβάλλεται ποινή φυλάκισης δεν ενδείκνυται η επιδίκαση εξόδων. Δεν συμφωνούμε με τον τρόπο που προσέγγισε το θέμα η ευπαίδευτη πρωτόδικη δικαστής. Στην πιο πάνω υπόθεση στην οποία έκαμε αναφορά, διατάχθηκε η καταβολή εξόδων από την κατηγορούμενη, ενώ της επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 12 μηνών χωρίς να δοθεί τουλάχιστον αναστολή στην πληρωμή τους, ενώ διαρκούσε ο εγκλεισμός της στη φυλακή. Το Εφετείο θεώρησε εσφαλμένη την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου, τονίζοντας ότι ένας κατηγορούμενος όταν καταδικάζεται σε άμεση φυλάκιση δεν είναι ορθό να επωμίζεται και μέρος των εξόδων της διαδικασίας. Όμως, στην προκειμένη περίπτωση, η πολύ σύντομη φυλάκιση που επιβλήθηκε στον Εφεσίβλητο, τελικά αναστάληκε και ως εκ τούτου δεν υπήρχε λόγος να μην διαταχθεί η πληρωμή όλων των εξόδων της διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένων και των δικηγορικών, εφόσον πρόκειται για ιδιωτική ποινική υπόθεση.' cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο