Διευθυντή Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ν. ΘΕΟΤΗ κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 1389/2021, 15/4/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2022:B18 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ν. Φακοντή, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 1389/2021 Μεταξύ: Διευθυντή Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας v.
- XXX ΘΕΟΤΗ
- XXX ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Κατηγορούμενοι Ημερομηνία: 15.04.2022 Για την Κατηγορούσα Αρχή: κ. Γ. Προδρόμου Για τον Κατηγορούμενο 2: κ. Η. Αγαθοκλέους Κατηγορούμενος 2: Παρών ΠΟΙΝΗ O Κατηγορούμενος 2 εργολάβος στο επάγγελμα βρέθηκε ένοχος μετά από δική του παραδοχή σε κατηγορίες που αφορούν παραβιάσεις του Περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου Ν.89(Ι)/1996 και τους σχετικούς με αυτόν κανονισμούς. Πιο συγκεκριμένα ο Κατηγορούμενος 2 αντιμετωπίζει τις κατηγορίες 6, 7, 8 και 9 του κατηγορητηρίου που αφορούν τα ακόλουθα: 6η Κατηγορία την παράλειψη του εργολάβου ολόκληρου του έργου να λάβει και να τηρεί όλα τα μέτρα ασφάλειας και υγείας κατά τη διάρκεια εκτέλεσης τμήματος του έργου από υπεργολάβο. 7η Κατηγορία την παράλειψη διασφάλισης εκπόνησης Σχεδίου Ασφάλειας και Υγείας πριν από την έναρξη λειτουργίας του εργοταξίου. 8η Κατηγορία την παράλειψη ορισμού συντονιστή για τα θέματα ασφάλειας και υγείας κατά την εκτέλεση του έργου, καθώς και ανάθεσης των καθηκόντων του με γραπτή συμφωνία πριν από την έναρξη της εκτέλεσης του έργου. 9η Κατηγορία την παράλειψη τοποθέτησης ή ανάρτησης πινακίδας σε περίοπτο σημείο του εργοταξίου πριν από την εκτέλεση των εργασιών και καθόλη τη διάρκεια εκτέλεσης τους στην οποία να αναγράφονται τα ονόματα και τα στοιχεία επικοινωνίας των Συντονιστών Μελέτης και Εκτέλεσης. Σύμφωνα με τα γεγονότα που έχουν εκτεθεί στην υπόθεση στον Κατηγορούμενο 2 ανατέθηκε ως εργολάβος η εκτέλεση εργασιών για την επιδιόρθωση μπαλκονιών και ρωγμών καθώς και το βάψιμο της εξωτερικής τοιχοποιίας της πολυκατοικίας με την ονομασία XXX που ευρίσκεται στην Λεωφόρο XX στη Λεμεσό. Προς το σκοπό εκτέλεσης των εργασιών αυτών ο Κατηγορούμενος 2 διόρισε τον Κατηγορούμενο 1 ως υπεργολάβο για την επιδιόρθωση και το βάψιμο των επιχρισμάτων της εξωτερικής τοιχοποιίας της πιο πάνω πολυκατοικίας εργασίες στις οποίες απασχολήθηκε στις 13.11.2019 ο εργοδοτούμενος του Κατηγορούμενου 1 XX μαζί με ακόμα ένα άλλο πρόσωπο δια της εγκατάστασης ικριωμάτων στην δυτική πλευρά της πολυκατοικίας. Αυτό που στην ουσία καταλογίζεται στον Κατηγορούμενο 2 είναι πως αυτός ως εργολάβος του έργου δεν διασφάλισε έτσι ώστε ο Κατηγορούμενος 1 ως διορισμένος υπεργολάβος να τοποθετήσει στερεά κιγκλιδώματα στα ικριώματα, με επαρκές ύψος, τουλάχιστον 1,10 μέτρα από το δάπεδο, που να διαθέτουν θωράκιο ή άλλο εμπόδιο στη στάθμη του δαπέδου ύψους τουλάχιστον 0,15 μέτρων, ένα χειρολισθήρα και οριζόντιο στοιχείο ώστε η απόσταση μεταξύ θωρακίου η άλλου εμποδίου και χειρολισθήρα ή άλλου οριζόντιου στοιχείου να μην υπερβαίνει τα 0,45 μέτρα ή να χρησιμοποιήσει άλλα ισοδύναμα μέσα για παρεμπόδιση της πτώσης προσώπων και στο ότι δεν διασφάλισε και πάλι πως θα λαμβάνονταν από τον Κατηγορούμενο 1 τα αναγκαία μέτρα για την ασφαλή εκτέλεση εργασιών σε ύψος, με τη χρησιμοποίηση ζωνών ασφαλείας με ιμάντες ασφαλείας επαρκούς αντοχής με μηχανισμό κατά των πτώσεων ή/και συσκευή απορρόφησης ενέργειας. Επιπρόσθετα παρά το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος 2 ήταν εργολάβος ολόκληρου του έργου παρέλειψε να διασφαλίσει την εκπόνηση Σχεδίου Ασφάλειας και Υγείας πριν από την έναρξη λειτουργίας του εργοταξίου, παρέλειψε να ορίσει συντονιστή για τα θέματα ασφάλειας και υγείας καθώς και της ανάθεσης των καθηκόντων του με γραπτή συμφωνία πριν από την έναρξη της εκτέλεσης του έργου και τέλος παρέλειψε να τοποθετήσει ή αναρτήσει πινακίδα σε περίοπτο σημείο του εργοταξίου πριν από την εκτέλεση των εργασιών και καθόλη τη διάρκεια εκτέλεσης τους στην οποία να αναγράφονται τα ονόματα και τα στοιχεία επικοινωνίας των Συντονιστών Μελέτης και Εκτέλεσης. Αποτέλεσμα των ανωτέρω ήταν στις 13.11.2019 γύρω στις 15:15 να λάβει χώρα θανατηφόρο εργατικό ατύχημα με θύμα τον εργοδοτούμενο του Κατηγορούμενου 1 XX ηλικίας μόλις 17 ο οποίος βρισκόταν πάνω σε εξέδρα εργασίας ικριώματος και έπεσε από ύψος 12 μέτρων με αποτέλεσμα αυτός να βρει ακαριαίο θάνατο. Τις συνθήκες του εργατικού ατυχήματος ανέλαβε να διερευνήσει ο Επιθεωρητής Εργασίας κ. Γ. Πιερή ο οποίος και ετοίμασε σχετική Έκθεση Διερεύνησης η οποία κατατέθηκε στην διαδικασία μαζί με σχετικό φωτογραφικό υλικό καθώς και άλλα έγγραφα που λήφθηκαν ή ετοιμάστηκαν στα πλαίσια διερεύνησης της υπόθεσης (Έγγραφο Α) τα οποία έχουν κατατεθεί στον φάκελο της υπόθεσης και έχουν δεόντως μελετηθεί από το Δικαστήριο. Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις - διαπιστώσεις της έκθεσης: · Στο ισόγειο της πολυκατοικίας γύρω από το σημείο που βρέθηκε το πτώμα του XX υπήρχαν σκορπισμένα διάφορα εργαλεία όπως πιστόλι αέρα, κλειδιά, καστάνια και καρυδάκια (<<πίπες>>) και βίδες. · Το ύψος των ικριωμάτων στην δυτική πλευρά του κτηρίου ήταν περίπου 12μ (6 oρθοστάτες Π χ 2μ.). · Στο τελευταίο δάπεδο των ικριωμάτων στο πιο ψηλό επίπεδο (τελευταίο) δεν υπήρχαν προστατευτικά κιγκλιδώματα για προστασία από πτώσεις · Σε κάποια σημεία των ικριωμάτων τα δάπεδα εργασίας δεν ήταν πλήρως συμπληρωμένα, αφού μόνο η μία εκ των δύο μεταλλικών πλατφόρμων είχε τοποθετηθεί. · Δεν υπήρχαν ασφαλή μέσα πρόσβασης στα διάφορα επίπεδα των ικριωμάτων, όπως κλίμακες (σκάλες), με αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι να αναγκάζονται να αναρριχώνται / σκαρφαλώνουν στα ικριώματα (π.χ. πατώντας στους ορθοστάτες - Π- ή τα κιγκλιδώματα). · Σε κάποια σημεία του κτηρίου τα ικριώματα ήταν στερεωμένα στο κτήριο με σύρματα (τέλια), τα οποία δεν ήταν κατάλληλα για τη στερέωση ικριωμάτων. · Στο τελευταίο επίπεδο (βαθμίδα) των ικριωμάτων βρέθηκε κουβάς με σύρματα (τέλια) βίδες και εργαλεία (κατσαβίδι, γαλλικό κλειδί) και δίπλα από αυτό ηλεκτρικό κρουστικό τρυπάνι, πένσα και σκεπάρνι καθώς και ηλεκτρικό καλώδιο επέκτασης <<extension>>. Ο εν λόγω εξοπλισμός χρησιμοποιείτο στις εργασίες στερέωσης / σύνδεσης των ικριωμάτων στο κτήριο. · Στο πάτωμα του ισογείου, κοντά στο σημείο που βρέθηκε ο θανόντας, βρέθηκε σπάτουλα σπασμένη και βίδα με πλαστικό περίβλημα στην οποία είχε περιτυλιχθεί σύρμα (τέλι) το οποίο χρησιμοποιείτο για την στερέωση του ικριώματος. · Ο θανών βρισκόταν στο πάτωμα δίπλα από τα ικριώματα. Γύρω από το κεφάλι του υπήρχε κηλίδα αίματος και μέρη / τμήματα του κρανίου του σε απόσταση περίπου 1μ. · Το εργοτάξιο ήταν, περιφραγμένο και υπήρχε πινακίδα του εργολάβου που έγραφε: ΕΡΓΟΛΑΒΟΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝ XX ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Στο εργοτάξιο υπήρχαν μέρη ικριωμάτων, εργαλεία, πρώτες ύλες και χειροκίνητο βαρούλκο για ανύψωση υλικών στα διάφορα επίπεδα (βαθμίδες) των ικριωμάτων. · Δεν υπήρχε διαθέσιμη γραπτή εκτίμηση κινδύνων για τις εργασίες που εκτελούνταν στο εργοτάξιο από τον Κατηγορούμενο
- Επίσης δεν υπήρχε γραπτή εκτίμηση των ειδικών κινδύνων στους οποίους μπορούσαν να εκτεθούν οι εργοδοτούμενοι οι οποίοι κάποιοι εξ αυτών ήταν κάτω των 18 ετών. · Δεν βρέθηκαν σχοινιά ή ζώνες προστασίας από πτώσεις οπουδήποτε στο εργοτάξιο ή άλλες διατάξεις ασφαλείας για την ασφαλή ανέγερση των ικριωμάτων. · Ο Κατηγορούμενος 1 δεν διέθετε ασφάλεια ευθύνης εργοδότη. · Δεν υπήρχε γραπτή συμφωνία μεταξύ του Κατηγορούμενου 1 και του Κατηγορούμενου 2 για τις εργασίες που θα εκτελούσε ο πρώτος. Επίσης, δεν καθορίστηκαν διαδικασίες για τα μέτρα ασφαλείας που έπρεπε να λαμβάνονται ούτε και προδιαγραφές ή/και οδηγίες για τον εξοπλισμό που θα χρησιμοποιείτο. · Δεν υπήρχε αρμόδιο πρόσωπο εκ μέρους του εργοδότη για να επιτηρεί τη διεξαγωγή των εργασιών κατά την συγκεκριμένη χρονική στιγμή εργασίες οι οποίες εκτελούνταν από νεαρά πρόσωπα ηλικίας 22 και 17 ετών (θύμα) αντίστοιχα, χωρίς εμπειρία ιδίως από την στιγμή που αυτοί εργάστηκαν για πολύ μικρό διάστημα δηλαδή λίγες ημέρες πριν από το ατύχημα. · Δεν υπήρχαν αποδειχτικά στοιχεία ότι οι δύο εργαζόμενοι που συναρμολογούσαν τα ικριώματα έτυχαν κατάλληλης και επαρκούς εκπαίδευσης. · Δεν εκπονήθηκε Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας για το έργο, ούτε γραπτή εκτίμηση κινδύνων από τον Κατηγορούμενο 2 για τις εργασίες που ανέλαβε και εκτελούσε στο εργοτάξιο. · Δεν ορίστηκε Συντονιστής Εκτέλεσης ο οποίος μεταξύ άλλων, να συντονίζει την εφαρμογή των γενικών αρχών πρόληψης. · Δεν υπήρχε πινακίδα με τα ονόματα και τα στοιχεία επικοινωνίας των Συντονιστών Μελέτης και Εκτέλεσης. Τέλος ο κύριος Προδρόμου εκ μέρους της Κατηγορούσας Αρχής, ανέφερε ότι δεν έχει στοιχεία για προηγούμενες καταδίκες και πως μέχρι και σήμερα δεν έχει διευθετηθεί οποιαδήποτε αποζημίωση προς την οικογένεια του θύματος. Ο κ. Αγαθοκλέους εκ μέρους του Κατηγορούμενου 2 στην γραπτή του αγόρευση μετέφερε στο Δικαστήριο για ακόμα μια φορά την απολογία και μεταμέλεια του πελάτη του αναγνωρίζοντας πώς οι παραλείψεις του έχουν οδηγήσει στην απώλεια μιας ανθρώπινης ζωής. Στρεφόμενος προς τις προσωπικές περιστάσεις του κατηγορούμενου 2 ανέφερε πώς πρόκειται για πρόσωπο ηλικίας 72 ετών ο οποίος ουδέποτε στο παρελθόν έχει απασχολήσει ξανά τα Δικαστήρια, συνταξιούχο και οικογενειάρχη πατέρα 2 ενήλικων τέκνων, παππού 7 εγγονιών καθώς και 2 δισέγγονων. Πρόκειται για πρόσωπο το οποίο μαζί με την συνταξιούχο επίσης σύζυγο του λαμβάνουν μαζί μηνιαίος εισόδημα (συντάξεις) ύψους €1000 και βρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρά προβλήματα υγείας τα οποία μάλιστα τον υποχρέωσαν να βγει και σε πρόωρη σύνταξη. Πάσχει μάλιστα όπως ανέφερε από διάφορες παθήσεις που όχι μόνο είναι σοβαρές αλλά και ελλοχεύουν κινδύνους ακόμη και για τη ζωή του αφού πιο συγκεκριμένα αυτός πάσχει από μικρή υπερλοπιδαιμία, κολπική μαρμαρυγή / πτερυγισμός και Ινσουλινοεξαρτώμενο σκαχαρώδη διαβήτη παθήσεις οι οποίες μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο καρδιακού ή και εγκεφαλικού επεισοδίου. Αναφορά στην γραπτή αγόρευση γίνεται επίσης και στα προβλήματα υγείας που η σύζυγος του Κατηγορούμενου 2 αντιμετωπίζει για τα οποία απαιτείται η συνεχής φροντίδα και στήριξη από μέρους του συζύγου της. Στρεφόμενος προς τα γεγονότα της υπόθεσης αναφορά έγινε στο γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος 2 έδειξε εμπιστοσύνη στον διορισμένο Υπεργολάβο για την εκτέλεση της αναληφθείσας εργασίας ο οποίος όμως ανέθεσε σε άπειρο προσωπικό του την εγκατάσταση των ικριωμάτων και χωρίς να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας με αποτέλεσμα να λάβει χώρα το θανατηφόρο ατύχημα χωρίς βεβαίως να μην αναγνωρίζεται και η ποινική ευθύνη του Κατηγορούμενου 2 στο συμβάν. Μάλιστα ως σημειώθηκε δόθηκε στον Κατηγορούμενο 1 και το ποσό των €1000 για να καταβληθεί στην οικογένεια του θανόντα από μέρος του Κατηγορούμενου
- Τέλος ο κ. Αγαθοκλέους εισηγήθηκε πως σε περίπτωση που το Δικαστήριο προσανατολίζεται στην επιβολή ποινής στερητικής της ελευθερίας τότε αυτή θα μπορούσε να ανασταλεί λαμβάνοντας υπόψη τις προσωπικές, οικογενειακές και οικονομικές περιστάσεις, το λευκό ποινικό μητρώο, την απολογία και άμεση παραδοχή του Κατηγορούμενου 2 προσώπου 72 ετών ο οποίος σήμερα αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας και φέρει βεβαρυμμένο ιατρικό ιστορικό το οποίο μάλιστα θα τύχει επιδείνωσης σε περίπτωση φυλάκισης. Επιπρόσθετα εισηγήθηκε προς το Δικαστήριο πως σε περίπτωση επιβολής οποιασδήποτε χρηματικής ποινής να δοθεί σε αυτή αναστολή στην πληρωμή της για να μπορέσει ο Κατηγορούμενο 2 να προβεί σε διευθετήσεις πληρωμής ένεκα και των οικονομικών δυσκολιών που αυτός αντιμετωπίζει. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα αδικήματα στα οποία κρίθηκε ένοχος ο Κατηγορούμενο 2 είναι σοβαρά, αυτό διαφαίνεται από τη σοβαρότητα που προσδίδεται σε αυτά από τον νομοθέτη, όπως αυτή προσδιορίζεται από το ανώτατο όριο ποινής που προβλέπεται από τον νόμο. Το άρθρο 53
(1)του Νόμου 89
(1)/1996 προβλέπει ότι οποιοδήποτε πρόσωπο στο οποίο επιβάλλονται υποχρεώσεις με βάση τον εν λόγω νόμο ή τους κανονισμούς που εκδίδεται δυνάμει αυτού, παραλείπει να συμμορφωθεί με αυτές, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται σε πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τις €80.000 ή σε φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τα 4 χρόνια ή και στις δυο αυτές ποινές. Προηγούμενες αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου αναφορικά με επιβληθείσες ποινές ως είναι νομολογημένο είναι ενδεικτικές του μέτρου τιμωρίας συγκεκριμένων εγκλημάτων και των παραμέτρων του καθορισμού της ποινής. Δεν έχουν όμως τον δεσμευτικό χαρακτήρα που ενέχει ο καθορισμός αρχών δικαίου και τούτο γιατί η ποινή που επιβάλλεται σε κάθε υπόθεση είναι αλληλένδετη με τις ιδιαιτερότητες των γεγονότων που τις συνθέτουν και τις ιδιαιτερότητες των συνθηκών του παραβάτη. Έχω ακούσει με μεγάλη προσοχή και έλαβα υπόψη μου όλα τα γεγονότα τα οποία περιβάλουν τη διάπραξη των αδικημάτων όπως αυτά εκτέθηκαν από τον συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής καθώς επίσης και όσα ανέφερε ο συνήγορος του Κατηγορούμενου 2 για μετριασμό της ποινής. Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Λατομεία Φαρμακάς Λτδ
(2004)2 Α.Α.Δ. 573 λέχθηκε ότι η ποινή πρέπει να ικανοποιεί τους σκοπούς του Νόμου, να ενεργεί αποτρεπτικά και να προστατεύει το κοινό. Κυρίαρχα στοιχεία κατά την επιμέτρηση της αρμόζουσας ποινής είναι η σοβαρότητα του αδικήματος όπως αυτή αντικατοπτρίζεται μέσα από την ποινή που προβλέπεται από το σχετικό Νόμο και οι συνέπειες της παρανομίας. Στην υπόθεση Διευθυντής Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ν. Χρυσοστόμου κ.ά.
(2002)2 Α.Α.Δ. 575, έγινε επισκόπηση της Νομολογίας που σχετίζεται με την πρέπουσα ποινή για παρόμοια αδικήματα. Στην ως άνω υπόθεση αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Η ανάγκη για αυστηρή αντιμετώπιση αδικημάτων που σχετίζονται με την ασφάλεια στους χώρους εργασίας έχει τονιστεί επανειλημμένα (βλ. Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας ν. Βάσου Μαρκίδη Εστέϊτς κ.ά.
(1992)2 Α.Α.Δ. 340, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας ν. Γενεθλής Λτδ
(1992)2 Α.Α.Δ. 373, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας ν. Μ.Γ. Μακροσέλλης Λτδ
(1992)2 Α.Α.Δ. 328, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Λεμεσού ν. Sedora Enterprises Ltd κ.ά.
(1992)2 Α.Α.Δ. 332, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Λεμεσού ν. Εργοληπτικών Επιχειρήσεων Π. Γιατρός Λτδ
(1996)2 Α.Α.Δ. 7, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Πάφου ν. Aristo Developers Ltd κ.ά.
(1996)2 Α.Α.Δ. 63, Μεταλλικά Ηρακλής Μιχαηλίδη Λτδ κ.ά. ν. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας
(1995)3 Α.Α.Δ. 119, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Πάφου ν. Κώστα Κυριάκου & Υιοί Λτδ κ.ά.
(1995)2 Α.Α.Δ. 290). Στην Sedora (πιο πάνω) τονίστηκε ότι αποτρεπτικές ποινές μπορεί και πρέπει να επιβάλλονται για αδικήματα που δυνατό να επηρεάσουν ή αποτελούν κίνδυνο στην άνεση και την υγεία του κοινού. Αναφορικά με τη φύση του αδικήματος λέχθηκαν τα εξής (βλ. σελ. 337): «Η υποχρέωση διατήρησης συνθηκών ασφάλειας σε εργοστάσια και άλλους χώρους που απασχολούνται άνθρωποι, δεν είναι μόνο μια υποχρέωση που πηγάζει από το Νόμο, είναι μια προέκταση διεθνών υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν από τη Δημοκρατία κάτω από το άρθρο 3 του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη, κάτω από τον οποίο μια συμβαλλόμενη χώρα αναλαμβάνει όχι μόνο τη θέσπιση κανονισμών για συνθήκες ασφάλειας και υγείας των εργαζομένων στον τόπο εργασίας αλλά και την περαιτέρω υποχρέωση της εφαρμογής τους με μέτρα για την αποτελεσματική εποπτεία της συμμόρφωσης προς τις ανειλημμένες αυτές υποχρεώσεις. Η αποτελεσματική εποπτεία συνεπάγεται την εφαρμογή των Νόμων και των Κανονισμών και, όπου απαιτείται, την ποινική δίωξη και τον εξαναγκασμό των παραβατών προς συμμόρφωση προς αυτούς. Επομένως και τα δικαστήρια έχουν καθήκον να προσεγγίζουν τα θέματα αυτά, ανάλογα βέβαια με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης, με τη δέουσα σοβαρότητα χάριν της επίτευξης των σκοπών του Νόμου που, πέραν των ανθρωπιστικών στόχων, αποτρέπει τη μείωση της παραγωγικότητας και την αποφυγή άσκοπων οικονομικών επιβαρύνσεων λόγω τραυματισμού, επηρεασμού της υγείας και θανάτου». (Βλ. και Peppis Company Ltd κ.ά. ν. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 272: «Τα αδικήματα άπτονται της ασφάλειας των εργοδοτουμένων, τομέας στον οποίο η κοινωνία επιδεικνύει αυξανόμενη ευαισθησία λόγω σεβασμού προς την ανθρώπινη ζωή και υγεία»). Στην υπόθεση Mass Pack Trading Ltd v. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας Πάφου
(1996)2 Α.Α.Δ. 142, 149 λέχθηκαν τα ακόλουθα αναφορικά με το καθήκον του εργοδότη να παρέχει ασφαλές σύστημα εργασίας: «Κάθε εργοδότης πρέπει να διατηρεί συνεχή έλεγχο και επιτήρηση της πιστής εφαρμογής των κανονισμών ασφαλείας. Το καθήκον συντήρησης των προστατευτικών μέτρων στις οικοδομικές εργασίες είναι απόλυτο. Η υποχρέωση για διατήρηση των μέτρων ασφαλείας και η συντήρησή τους δεν είναι μόνο απόλυτη αλλά και διαρκής [Εταιρεία Γενικών Κατασκευών Λτδ ν. Επαρχιακού Λειτουργού Λεμεσού
(1989)2 Α.Α.Δ 51, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Πάφου ν. Κώστα Κυριάκου και Υιού Λτδ και άλλου
(1995)2 Α.Α.Δ 290]. Η μέριμνα για διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους κανονισμούς ασφάλειας αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των εργοδοτών που είναι οι μόνοι που έχουν τον έλεγχο των συνθηκών εργασίας. Η πιθανή συντρέχουσα αμέλεια του εργοδοτουμένου δυνατόν να σχετίζεται με τον καταμερισμό της ευθύνης σε πολιτική υπόθεση, δεν επηρεάζει όμως την ποινική ευθύνη των κατηγορουμένων για την παράλειψή τους να φροντίσουν όπως ο συγκεκριμένος εργάτης απασχολείται σε δάπεδο εργασίας που διέθετε μέσα προστασίας». Στη Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. P. Pastellis Engineering Works Ltd κ.ά.
(2001)2 Α.Α.Δ. 90, σε σχέση με παραβάσεις του πιο πάνω Νόμου 89(Ι)/96, το Πρωτόδικο Δικαστήριο επέβαλε ποινές προστίμου £150, £100 και £150, στην εταιρεία και £150 και £150 στο Διευθυντή της σε σχέση με κάθε κατηγορία. Το Εφετείο έκρινε ότι οι πιο πάνω ποινές ήταν έκδηλα ανεπαρκείς και επέβαλε ποινές προστίμου £500, £400 και £500 στην εταιρεία και ποινές προστίμου £500 και £500 στο Διευθυντή της. Σημειώνουμε ότι στην πιο πάνω υπόθεση είχε σημειωθεί τραυματισμός εργοδοτουμένου της εταιρείας. Στην Petros Kimonas & Nicos Kofteros Construction Ltd v. Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 310, σχετικά με παραβάσεις του πιο πάνω Νόμου 89(Ι)/96, το Πρωτόδικο Δικαστήριο επέβαλε ποινές προστίμου £700, στην κάθε μια από 4 κατηγορίες και £600 και £300 σε άλλες δύο κατηγορίες - σύνολο £3700. Το Εφετείο υπέδειξε πως οι κατηγορίες ήταν πολύ σοβαρές. Η κάθε μια συνιστούσε ξεχωριστό κίνδυνο για τους εργαζόμενους και μέχρι της ημέρας που το Δικαστήριο επελήφθη της υπόθεσης δεν υπήρξε συμμόρφωση προς τις εκ του Νόμου απορρέουσες υποχρεώσεις της εταιρείας. Επεκύρωσε τις πιο πάνω ποινές παρόλο ότι τις θεώρησε αυστηρές γιατί έκρινε πως δεν εμπίπτουν μέσα στα όρια της έκδηλα υπερβολικής ποινής. Ο νομοθέτης έχει μεριμνήσει για την επιβολή των πιο πάνω αυστηρών ποινών με στόχο την αποτροπή ατυχημάτων τα οποία έχουν σαν αποτέλεσμα πολλές φορές την απώλεια ζωής ή σοβαρούς τραυματισμούς. Στόχος του νομοθέτη είναι η πρόληψη των ατυχημάτων στους χώρους εργασίας. Επομένως το γεγονός ότι δεν έχει σημειωθεί οποιοσδήποτε τραυματισμός δεν αποτελούσε παράγοντα ο οποίος μπορούσε να οδηγήσει στις επίδικες ποινές (βλ. και Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Λεμεσού ν. Εργοληπτικές Επιχειρήσεις Π. Γιατρός Λτδ
(1996)2 Α.Α.Δ. 7, 10). «Επιεικής μεταχείριση με το δικαιολογητικό ότι δεν έχει σημειωθεί τραυματισμός ισοδυναμεί με εξουδετέρωση των σκοπών του Νόμου ο οποίος εις ένα και μόνο αποβλέπει, στην πρόληψη των ατυχημάτων». Σχετική και η πρόσφατη Ποινική Έφεση Αρ. 58/2020, ημερομηνίας 23.06.2020 μεταξύ ΜΟΥΣΚΟΥΝΤΗ v. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ στην οποία αναφέρθηκε ότι ''...τα αδικήματα που σχετίζονται με την ασφάλεια στους χώρους εργασίας πρέπει να αντιμετωπίζονται αυστηρά, τηρουμένης βεβαίως της αρχής ότι η σοβαρότητα ενός αδικήματος αντανακλάται από το ανώτατο όριο ποινής που καθορίζει ο Νόμος - εδώ 4 χρόνια φυλάκιση - και σταθμίζεται από το Δικαστήριο στη βάση των ιδιαίτερων περιστατικών της κάθε υπόθεσης.'' Επιπρόσθετα σημειώνεται πως το Δικαστήριο αναγνωρίζει ότι σύμφωνα και με την νομολογία μας η πιθανή συντρέχουσα αμέλεια / ευθύνη του εργοδοτούμενου παρά το γεγονός ότι δεν αποτελεί υπεράσπιση μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να μετριάσει την σοβαρότητα του αδικήματος[1]. Επίσης παράγοντας που αναγνωρίζεται ως μετριαστικός είναι και όταν το θύμα θέτει τον εαυτό του αυτόβουλα σε κίνδυνο[2]. Στο έργο εξατομίκευσης της ποινής είναι καθήκον του Δικαστηρίου να λαμβάνει υπόψη του όλα τα ελαφρυντικά στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί από την υπεράσπιση, περιλαμβανομένων των ατομικών συνθηκών του παραβάτη καθώς και εκείνα που πηγάζουν από τα γεγονότα της συγκεκριμένης υπόθεσης για εξισορρόπηση της ποινής έτσι ώστε η ποινή να μη συνιστά απλώς τιμωρία αλλά να αρμόζει στο πρόσωπο του συγκεκριμένου παραβάτη (Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 224). Από την άλλη όμως η διαδικασία εξατομίκευσης της ποινής δεν πρέπει να συνεπάγεται εξουδετέρωση ούτε της σοβαρότητας του αδικήματος ούτε του στοιχείου της αποτροπής όταν συντρέχουν λόγοι για την απόδοση αποτρεπτικού χαρακτήρα στην ποινή (Μιχάλης Παναγιώτου ν. Αστυνομίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 557). Η εξατομίκευση της ποινής επιτυγχάνεται μέσα και όχι έξω από το πλαίσιο των αρχών που διέπουν τον καθορισμό της ποινής (Γενικός Εισαγγελέας v. Ευαγόρου
(2001)2 Α.Α.Δ. 285). Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα αδικήματα τα οποία παραδέχθηκε ο Κατηγορούμενος 2 είναι σοβαρά. Αυτό διαφαίνεται από τη σοβαρότητα που προσδίδεται σε αυτά από τον νομοθέτη όπως αυτή προσδιορίζεται από το ανώτατο όριο ποινής που προβλέπεται από τον Νόμο. Το άρθρο 53
(1)του Ν.89(Ι)/1996 όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω προβλέπει ότι οποιοδήποτε πρόσωπο στο οποίο επιβάλλονται υποχρεώσεις με βάση τον εν λόγω Νόμο ή τους Κανονισμούς που εκδίδονται δυνάμει αυτού παραλείπει να συμμορφωθεί με αυτές είναι ένοχο αδικήματος και υπόκειται σε πρόστιμο πoυ δεv υπερβαίνει τις €80.000 (ογδόντα χιλιάδες ευρώ) ή σε φυλάκιση πoυ δεv θα υπερβαίνει τα τέσσερα χρόνια ή και στις δύο αυτές ποινές. Για προσδιορισμό και εξατομίκευση της ποινής στην παρούσα υπόθεση λαμβάνω υπόψη μου τη σοβαρότητα των αδικημάτων και την ανάγκη επιβολής αποτρεπτικών ποινών όπως αυτή αναφύεται μέσα από την προαναφερθείσα νομολογία. Λαμβάνω επίσης υπόψη μου και τις συνέπειες των παραλείψεων του Κατηγορούμενου 2 που είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο ενός νέου ανθρώπου ηλικίας μόλις 17 ετών. Προς όφελος του Κατηγορούμενου 2 για σκοπούς μετριασμού της ποινής στην παρούσα υπόθεση λαμβάνω υπόψη μου τα εξής: (α) Την παραδοχή του η οποία ήταν άμεση. (β) Το λευκό του ποινικό μητρώο ιδιαίτερα σε σχέση με το γεγονός ότι αυτός σήμερα είναι ηλικίας 72 ετών και παρά τα 40 περίπου χρόνια άσκησης του επαγγέλματος του εργολάβου ουδέποτε προηγουμένως βρέθηκε ενώπιον Δικαστηρίου για παραβιάσεις της σχετικής νομοθεσίας. (γ) Το προβλήματα υγείας που αυτός αντιμετωπίζει και τα οποία υποστηρίχτηκαν από ιατρικά πιστοποιητικά. (δ) Το έστω και μικρό ποσό αποζημίωσης που παραδόθηκε για να δοθεί στην οικογένεια του θανόντα. (ε) Το σύνολο των προσωπικών, οικονομικών και οικογενειακών περιστάσεων του Κατηγορούμενου 2 όπως αυτά έχουν αναφερθεί στην γραπτή αγόρευση του συνηγόρου του. (στ) Τον χρόνο που έχει παρέλθει από την ημερομηνία διάπραξης των αδικημάτων (13.11.2019) μέχρι και σήμερα που καλείται το Δικαστήριο να επιβάλει ποινή. Πρέπει όμως να λεχθεί ότι παρόλο που οι πιο πάνω ελαφρυντικοί παράγοντες λαμβάνονται υπόψη για σκοπούς μετριασμού της ποινής εντούτοις δεν είναι τέτοιας έκτασης που να υπερφαλαγγίζουν την ανάγκη για αποτελεσματική εφαρμογή του Νόμου λόγω της σοβαρότητας των αδικημάτων όπως την έχω περιγράψει πιο πάνω και της ανάγκης για αυστηρή αντιμετώπιση αδικημάτων που σχετίζονται με την ασφάλεια στους χώρους εργασίας με την επιβολή αποτρεπτικών ποινών στις κατάλληλες περιπτώσεις. Στρεφόμενος προς τον Κατηγορούμενο 2 λαμβάνοντας υπόψη την σοβαρότητα των αδικημάτων θεωρώ πώς η μόνη αρμόζουσα ποινή είναι αυτή της φυλάκισης τουλάχιστον σε σχέση με τις κατηγορίες 6, 7 και 8. Βεβαίως το σύνολο των μετριαστικών παραγόντων που το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη του θα διαδραματίσει ρόλο στο ύψος της ποινής που θα επιβληθεί σε αυτόν. Κατά συνέπεια λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των όσων έχουν τεθεί ενώπιον μου είτε από πλευράς της Κατηγορούσας Αρχής είτε από πλευράς του Κατηγορούμενου 2 και επιδεικνύοντας κάθε δυνατή επιείκεια επιβάλλονται σε αυτόν οι ακόλουθες ποινές: Στην 6η Κατηγορία στον Κατηγορούμενο 2 ποινή φυλάκισης 8 μηνών. Στην 7η Κατηγορία στον Κατηγορούμενο 2 ποινή φυλάκισης 4 μηνών. Στην 8η Κατηγορία στον Κατηγορούμενο 2 ποινή φυλάκισης 4 μηνών. Στην 9η Κατηγορία στον Κατηγορούμενο 2 χρηματική ποινή ύψους €2.000 για την οποία δίδω αναστολή στην πληρωμή της ένεκα των οικονομικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος 2 για περίοδο 6 μηνών από σήμερα. Οι ποινές φυλάκισης που επιβλήθηκαν στον Κατηγορούμενο 2 να συντρέχουν. Ενόψει της πιο πάνω κατάληξής μου αναφορικά με την επιβληθείσα ποινή στον Κατηγορούμενο 2 θα εξετάσω τώρα, ως ήταν και το αίτημα του ευπαιδεύτου συνηγόρου του, κατά πόσο η επιβληθείσα ποινή δύναται να ανασταλεί δυνάμει των διατάξεων του Περί της Υφ΄ Όρον Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ωρισμένας Περιπτώσεις Νόμου του 1972, Ν.95/72. Με το Νόμο 186(Ι)/2003, ο οποίος τροποποίησε την πιο πάνω νομοθεσία, η διακριτική ευχέρεια αναστολής μιας ποινής φυλάκισης έχει πλέον διευρυνθεί, καθώς όπως προνοείται μέσα από το άρθρο 3
(2)το Δικαστήριο διατάσσει την αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης αν αυτό δικαιολογείται από το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης και τα προσωπικά περιστατικά του κατηγορουμένου (βλέπε επίσης Στεφάνου ν. Αστυνομίας
(2009)Ποινική Έφεση 231/2008, ημερομηνίας 23.03.09, Γενικός Εισαγγελέας ν. Τζιαουχάρη
(2005)2 Α.Α.Δ. 161). Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Τζιαουχάρη
(2005)2 Α.Α.Δ. 161 τέθηκαν τα κριτήρια για την άσκηση της διακριτικής αυτής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση στην υπόθεση αυτή είναι χαρακτηριστικό και ομιλεί από μόνο του: «Με βάση τα κριτήρια που ίσχυαν πριν τον περιορισμό της εξουσίας του δικαστηρίου όπως είχε επιβληθεί με το Ν.41(Ι)/97 (που τώρα έχει καταργηθεί), τα κριτήρια που μπορούσε να λάβει υπόψη το δικαστήριο κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας να εκδώσει ή όχι τέτοιο διάταγμα ήσαν τα ακόλουθα: (α) η σοβαρότητα του αδικήματος και τα κίνητρα διάπραξης του (β) το ποινικό μητρώο του κατηγορούμενου δηλαδή αν είναι τέτοιο που υπάρχει η ανάγκη αποτροπής και (γ) η διαγωγή του κατηγορουμένου μετά τη διάπραξη του αδικήματος συμπεριλαμβανομένης και της μεταμέλειας. Ένας κατηγορούμενος με λευκό ποινικό μητρώο έχει καλύτερη απαίτηση για αναστολή (βλέπε Sentencing in Cyprus του κ. Γ. Μ. Πική, σελ. 11-13, Γενικός Εισαγγελέας ν. Σατανά κ.α.
(1996)2 Α.Α.Δ. 257 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Λ. Φανιέρου
(1996)2 Α.Α.Δ. 303).» Στην υπό εξέταση περίπτωση κρίνω πως συντρέχουν ικανοποιητικοί λόγοι για να διατάξω την αναστολή της ποινής φυλάκισης που σήμερα επέβαλα στον Κατηγορούμενο 2. Αυτοί είναι κατά κύριο το λευκό του ποινικό μητρώο σε συνδυασμό πάντοτε με την ηλικία του αφού πρόκειται για πρόσωπο ηλικίας σήμερα 72 ετών χωρίς προηγουμένως να έχει απασχολήσει τις αρχές ή τα δικαστήρια για το οτιδήποτε. Επιπρόσθετα στην απόφαση μου αυτή έλαβα υπόψη μου και προσμέτρησαν και τα σοβαρά προβλήματα υγείας που αυτός αντιμετωπίζει ιδιαίτερα στην ηλικία του καθώς και το γεγονός πως ο ίδιος παρέχει τόσο στήριξη αλλά και φροντίδα και στην συνομήλικη σύζυγο του η οποία αντιμετωπίζει και αυτή προβλήματα υγείας. Υπό το φως των πιο πάνω κρίνω πως το Δικαστήριο θα μπορούσε να δώσει στον Κατηγορούμενο 2 πρόσωπο λευκού ποινικού μητρώου μια δεύτερη ευκαιρία για να αποδείξει εκτός φυλακών ότι από τούδε και στο εξής δεν θα παρανομήσει ξανά. Από τον ίδιο εξαρτάται βέβαια να αρπάξει αυτή την ευκαιρία που σήμερα του δίδεται να μην διαπράξει οποιοδήποτε αδίκημα παρόμοιας φύσης ή οποιοδήποτε άλλο αδίκημα. Συνακόλουθα η εκτέλεση της ποινής φυλάκισης που επέβαλα σήμερα στον Κατηγορούμενο 2 αναστέλλεται για περίοδο τριών ετών από σήμερα. Επεξηγούνται στον κατηγορούμενο 2 οι συνέπειες της αναστολής της ποινής φυλάκισης που του επιβλήθηκε ως επιτάσσει το άρθρο 3 υποπαράγραφος
(4)του Περί της Υφ' Όρον Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλάκισης εις Ορισμένας Περιπτώσεις Νόμο του 1972, Ν. 95/72 ως έχει τροποποιηθεί. (Υπ.). .................................. N. Φακοντή, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Ποινική Έφεση Αρ. 6703, ημερ. 15.07.1999 μεταξύ Γεώργιος Τσελεπής v Αστυνομίας [2] Ποινικές Εφέσεις Αρ. 7492 και 7505, ημερ. 27.02.2004 μεταξύ Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας v Κ. Κυθρεώτης - Σκυρόδεμα Λτδ και Tsircon Co Ltd cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο