ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. WILLIAMS, Αρ. Υπόθεσης: 15219/21, 3/3/2022

(1)(α) του περί Δασών Νόμου 25(Ι)/2012 (κατηγορίες 3 και 4). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικημάτων, ο κατηγορούμενος στις 13/11/2021, στον Πύργο Λεμεσού, σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις την ίδια ημέρα, εσκεμμένα και παράνομα έθεσε φωτιά σε δενδρύλια και θάμνους υπό καλλιέργεια φυτευμένα εκ φύσεως και σε σημείο που βρισκόταν εντός απόστασης δύο χιλιομέτρων από τις παρυφές του κρατικού δάσους με την ονομασία «Χωραφερή». Τα γεγονότα της υπόθεσης, πέραν των όσων αναφέρονται στις λεπτομέρειες αδικημάτων, είναι βασικά τα ακόλουθα: Την 13/11/2021 και περί ώρα 14:30 ο Κατηγορούμενος αναχώρησε με το όχημα του από την οικία του, η οποία βρίσκεται στο χωριό ΧΧΧ της επαρχίας Λάρνακας, και μετέβηκε σε μπυραρία ευρισκόμενη στην περιοχή Γερμασόγειας της επαρχίας Λεμεσού για να παρακολουθήσει ένα αγώνα ράγκμπι. Ακολούθως περί ώρα 19:00 ο Κατηγορούμενος μετέβηκε σε άλλη μπυραρία στην οδό Ανεξαρτησίας στη Λεμεσό στην οποία παρέμεινε περίπου για μια ώρα. Στη συνέχεια αναχώρησε από το μέρος με το όχημα του και σε κάποια στιγμή αποφάσισε όπως οδηγήσει προς το χωριό Πύργος της επαρχίας Λεμεσού. Αφού μετέβηκε στο εν λόγω χωριό, σε κάποια στιγμή ο Κατηγορούμενος σταμάτησε το όχημα του, πήρε στερεό πετρέλαιο και σπίρτα που είχε εντός του οχήματος του, και εξήλθε του οχήματος. Στη συνέχεια χρησιμοποιώντας τα πιο πάνω αντικείμενα έθεσε φωτιά σε δενδρύλλια και θάμνους υπό καλλιέργεια φυτεμένα εκ φύσεως (κατηγορία 1). Ακολούθως μπήκε ξανά στο αυτοκίνητο του και οδήγησε το όχημα του ακόμη λίγα μέτρα στον ίδιο δρόμο, όπου στάθμευσε ξανά το όχημα του και εξήλθε από αυτό. Χρησιμοποιώντας πάλι στερεό πετρέλαιο και σπίρτα που είχε εντός του οχήματος, έθεσε φωτιά σε δενδρύλλια και θάμνους υπό καλλιέργεια φυτεμένα εκ φύσεως (κατηγορία 2) Τα δύο σημεία όπου άναψε τις δύο φωτιές, ως αναφέρονται πιο πάνω, βρίσκονταν εντός απόστασης δύο χιλιομέτρων από τις παρυφές του κρατικού δάσους με την ονομασία «Χωραφερή» (κατηγορίες 3 και 4). Περί ώρα 21:40 της ίδιας ημέρας λήφθηκε πληροφορία στον Αστυνομικό Σταθμό Μονής ότι στην πιο πάνω περιοχή υπήρχε φωτιά. Αμέσως ειδοποιήθηκε η Πυροσβεστική Υπηρεσία, μέλη της οποίας μετέβηκαν στο μέρος για κατάσβεση της. Κατά την άφιξη τους στο μέρος διαπιστώθηκε και δεύτερη εστία φωτιάς σε απόσταση περίπου 200 μέτρων από την πρώτη εστία και ως εκ τούτου κλήθηκαν ενισχύσεις. Κατά την παρουσία της Αστυνομίας στη σκηνή λήφθηκε πληροφορία από πολίτη (κάτοικο της περιοχής) ότι κατά την ώρα των πυρκαγιών, όχημα (το οποίο όπως διαπιστώθηκε αργότερα επρόκειτο για το όχημα του κατηγορούμενου) κινείτο ύποπτα στον εν λόγω χώρο. Ως εκ τούτου το εν λόγω όχημα αναζητήθηκε και ανακόπηκε για έλεγχο περί ώρα 22:55 όπου και διαπιστώθηκε ότι οδηγείτο από τον Κατηγορούμενο. Σε έρευνα που έγινε στο αυτοκίνητο του εντοπίστηκαν και παραλήφθηκαν ως τεκμήρια ένα κουτί με στερεό πετρέλαιο και ένα κουτί σπίρτα. Η πυρκαγιά τέθηκε υπό έλεγχο περί ώρα 23:30 της ίδιας ημέρας με τελική κατάσβεση της γύρω στις 01:00 της 14/11/

1. Για την κατάσβεση της ενεπλάκησαν το Τμήμα Δασών, η Πυροσβεστική Υπηρεσία καθώς και η Υπηρεσία Θήρας και πολίτες (εθελοντές). Οι φωτιές κατέκαψαν 3,3 εκτάρια δασικής βλάστησης. Το ύψος των ζημιών που προκλήθηκε στη δασική βλάστηση μετά από την πυρκαγιά ανέρχεται στο ποσό των €1.803,
2. Την 14/11/2021 εντοπίστηκε από μέλος της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας στην περιοχή κομμάτι μισοκαμένου στερεού πετρελαίου, το οποίο ακολούθως παραλήφθηκε από την Αστυνομία ως τεκμήριο. Την 14/11/2021 ο Κατηγορούμενος συνελήφθη δυνάμει δικαστικού εντάλματος σύλληψης. Αφού του εξηγήθηκαν οι λόγοι σύλληψης του και του επιστήθηκε η προσοχή του στον νόμο (στην αγγλική γλώσσα), αυτός απάντησε: «I didn't start it». Έκτοτε τελεί υπό κράτηση. Κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης λήφθηκαν ανακριτικές καταθέσεις από τον Κατηγορούμενο, ο οποίος ομολόγησε τη διάπραξη των αδικημάτων και έδωσε τους δικούς του ισχυρισμούς όσον αφορά τους λόγους που τον οδήγησαν να διαπράξει τα επίδικα αδικήματα. Την 15/11/2021 ο Κατηγορούμενος προέβη σε υποδείξεις σκηνών κατόπιν δικής του επιθυμίας, υποδεικνύοντας τα δύο σημεία όπου έθεσε τις φωτιές. Κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης, ο Κατηγορούμενος αναγνωρίστηκε από τον πολίτη που τον είδε κατά τον επίδικο χρόνο στην περιοχή, ως αναφέρεται πιο πάνω. O συνήγορος του κατηγορούμενου στην αγόρευση του για μετριασμό της ποινής ανέφερε αρχικά ότι ο κατηγορούμενος παραδέχεται και απολογείται. Χαρακτήρισε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ο κατηγορούμενος διέπραξε τα αδικήματα στα οποία έχει βρεθεί ένοχος, ως ιδιάζουσες. Ο κατηγορούμενος, συνέχισε, κατά τον επίδικο χρόνο βρισκόταν σε μια υπερβολικά άσχημη κατάσταση. Είχε πρόσφατα χωρίσει με την αρραβωνιαστικιά του με την οποία επρόκειτο να συνάψει γάμο. Βρισκόταν σε τόσο άσχημη κατάσταση που δεν μπορούσε να ελέγξει τον εαυτό του. Μετέβη πρώτα σε ένα μπαράκι όπου ήπιε λίγο ποτό και στη συνέχεια αντίκρυσε ένα χωράφι το οποίο για κάποιο λόγο που μόνο ο ίδιος μπορεί να απαντήσει, του θύμιζε την πρώην αρραβωνιαστικιά του και άναψε φωτιά σε δύο σημεία. Διευκρίνισε ότι η κατάσταση στην οποία βρισκόταν ο κατηγορούμενος ήταν τέτοια που ναι μεν γνώριζε εκείνη τη στιγμή ότι προκαλούσε μια ζημιά, ότι δεν έπρεπε να κάνει ότι έκανε, όμως ήταν εκτός εαυτού. Ο μοναδικός λόγος που άναψε τη φωτιά ήταν για να εκτονωθεί, γεγονός που διαχωρίζει την παρούσα περίπτωση από άλλες περιπτώσεις «όπου ο εμπρηστής έχει αλλότρια κίνητρα ή επιθυμεί να προκαλέσει ζημιά μέσω της φωτιάς ή από άλλες περιπτώσεις παρόμοιες με την παρούσα, όπου ο εμπρηστής χαίρεται με το να βλέπει να καίγονται δέντρα και δάση. Στην παρούσα περίπτωση, το παιδί είχε ένα πρόβλημα, όπου διαπιστώθηκε από την πρώτη στιγμή που ελέγχθηκε από τους ψυχιάτρους στις φυλακές που μεταφέρθηκε». Κατέθεσε στο Δικαστήριο έκθεση της Δρ. Φωτεινής Θωμά, Ψυχιάτρου στο Τμήμα Φυλακών, ημερομηνίας 25/1/2022 (Τεκμήριο Α) και έκανε αναφορά στο περιεχόμενο της. Συμπλήρωσε ότι η συνεργασία που επέδειξε δεν ήταν μόνο με τις υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας, αφού ο Κατηγορούμενος από την ημέρα που συνελήφθη, συνεργάστηκε πλήρως με τις Αστυνομικές Αρχές, προχώρησε σε ομολογία από την πρώτη κιόλας μέρα ενώ προέβη και σε υποδείξεις σκηνών, αποκαλύπτοντας τον τρόπο και τη μέθοδο που άναψε τη φωτιά στα δύο σημεία, συμπεριφορά η οποία καταδεικνύει την ειλικρινή και άμεση του μεταμέλεια. Ως προς τις προσωπικές και λοιπές περιστάσεις του κατηγορούμενου, ο κ. Αποστολίδης υιοθέτησε την Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας ημερομηνίας 3.2.2022 που ετοιμάστηκε για τον πελάτη του (Τεκμήριο Β). Πρόσθεσε ότι η όλη συμπεριφορά και ειλικρινής μεταμέλεια του κατηγορούμενου θα πρέπει να προσμετρήσει υπέρ του στα πλαίσια μετριασμού της ποινής. Η παρούσα περίπτωση, συνέχισε, θα πρέπει να διαχωριστεί από άλλες παρόμοιες περιπτώσεις αφού από τη συγκεκριμένη πυρκαγιά καταστράφηκαν μόνο μικρά δενδρύλλια, θάμνοι και κομμένα κλαδιά που βρίσκονταν στο μέρος. Στην προσπάθεια του να καταδείξει στο Δικαστήριο το μέγεθος της ζημιάς ώστε το Δικαστήριο να έχει πλήρη και ολοκληρωμένη εικόνα του συμβάντος, κατέθεσε στο Δικαστήριο βιβλιάριο 18 φωτογραφιών (Τεκμήριο Γ) και βιβλιάριο 8 φωτογραφιών (Τεκμήριο Δ). Υπέδειξε ότι από την πυρκαγιά δεν έχουν καταστραφεί δένδρα, ούτε δασική βλάστηση τέτοιου είδους ώστε η ζημιά να χαρακτηριστεί μόνιμη. Αντίθετα, η πυρκαγιά περιορίστηκε σε μια έκταση πλησίον του δάσους, η οποία δεν είχε κάτι περισσότερο από μικρά δενδρύλλια και θάμνους. Αυτό, συνέχισε, προκύπτει και από το ύψος της ζημιάς που προκλήθηκε. Συμπλήρωσε ότι είναι ευτύχημα ότι από την συγκεκριμένη πυρκαγιά δεν κινδύνευσε η ζωή ή η περιουσία οποιουδήποτε. Ο κ. Αποστολίδης ανέφερε επίσης ότι σήμερα ο Κατηγορούμενος δεν είναι στην ίδια κατάσταση που βρισκόταν κατά το χρόνο διάπραξης των αδικημάτων. Δεν αντιμετωπίζει τα ίδια προβλήματα, τα οποία τον οδήγησαν στη συγκεκριμένη παράνομη συμπεριφορά, αλλά τα έχει ξεπεράσει σε πολύ μεγάλο βαθμό. Ανέφερε ακόμα ότι είναι από τη μια λυπηρό «που ένα παιδί δεν είχε τη δύναμη να αντέξει έναν χωρισμό και εκτονώθηκε με το να κάψει ένα τεμάχιο που ήταν μπροστά του. Όμως από την άλλη, με μια πιο ανθρωποκεντρική σκοπιά, μπορεί να αναγνωριστεί στον κατηγορούμενο, ότι ήταν ένα στιγμιαίο λάθος του, το οποίο με την ψυχολογική στήριξη που έλαβε δεν μπορεί να το επαναλάβει». Ο ευπαίδευτος συνήγορος ανέφερε ακόμα όσον αφορά την αρμόζουσα υπό τις περιστάσεις ποινή, ότι ο κατηγορούμενος έχει ήδη τιμωρηθεί αρκετά αυτούς τους 2 ½ περίπου μήνες που βρίσκεται υπό κράτηση στις Κεντρικές Φυλακές και εισηγήθηκε όπως σε περίπτωση που το Δικαστήριο προσανατολίζεται σε επιβολή στερητικής της ελευθερίας ποινή, αυτή ανασταλεί για όλους τους λόγους τους οποίους έχει αναπτύξει. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα αδικήματα που παραδέχθηκε ο κατηγορούμενος είναι σοβαρά. Αυτό διαφαίνεται κατ' αρχάς από την σοβαρότητα που προσδίδεται σε αυτά από το Νομοθέτη, όπως προσδιορίζεται από το ανώτατο όριο ποινής. Συγκεκριμένα για τα αδικήματα των κατηγοριών 1 και 2 προβλέπεται ποινή φυλάκισης 14 ετών ενώ για τα αδικήματα των κατηγοριών 3 και 4 ποινή φυλάκισης 10 ετών ή χρηματική ποινή €50.000 ή και οι δύο ποινές. Η σοβαρότητα των επίδικων αδικημάτων προκύπτει από το γεγονός ότι τέτοιες πράξεις επηρεάζουν άμεσα το φυσικό περιβάλλον, δηλαδή τη χλωρίδα και την πανίδα και κατ' επέκταση τη βιοποικιλότητα της χώρας μας. Καθημερινά είμαστε μάρτυρες, ιδιαίτερα την καλοκαιρινή περίοδο, η οποία στον τόπο μας διαρκεί περισσότερο από άλλες χώρες του βορείου ημισφαιρίου, των καταστροφικών επιπτώσεων που φέρουν οι πυρκαγιές είτε στο φυσικό περιβάλλον, είτε στην περιουσία συμπολιτών μας, είτε ακόμα και στη ζωή συνανθρώπων μας. Στην Fournides ν. The Republic

(1986)2 C.L.R. 73, 79 λέχθηκε ότι είναι αδύνατο να προβλεφθούν οι καταστροφικές συνέπειες της φωτιάς και δυστυχώς, αποτελεί κοινό τόπο, πως κάθε χρόνο, κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, εξαιτίας των πυρκαγιών, οι καταστροφές που επισωρεύονται στο πράσινο, που αποτελεί το φυσικό κάλλος του νησιού μας καθώς και στις περιουσίες των πολιτών του, είναι ανυπολόγιστες, χωρίς να μας διαφεύγει ούτε στιγμή, ότι, ενίοτε, εξαιτίας των πυρκαγιών, είτε ακόμη, στη μάχη για την κατάσβεσή τους, θρηνήσαμε ακόμη και την απώλεια αθώων συνανθρώπων μας. Εδώ να σημειωθεί ότι ο ίδιος ο Νομοθέτης, έχοντας υπόψην τα ως άνω και σε μια προσπάθεια να ανακόψει αυτό το φαινόμενο και τις επακόλουθες συνέπειες του, αύξησε τις προβλεπόμενες για τα αδικήματα ποινές. Συγκεκριμένα με το Νόμο 108(Ι)/2018 (τέθηκε σε ισχύ στις 25/7/2018) αύξησε την ποινή για τα αδικήματα των κατηγοριών 1 και 2, από 7 σε 14 έτη φυλάκισης ενώ με το Νόμο 104(Ι)/2018 (τέθηκε σε ισχύ επίσης στις 25/7/2018) αύξησε την ποινή για τα αδικήματα των κατηγοριών 3 και 4, από 5 έτη φυλάκισης και €25.000 πρόστιμο σε 10 έτη φυλάκισης και €50.000 πρόστιμο. Περαιτέρω λαμβάνουμε υπόψη ότι τα αδικήματα της παρούσας, όσο και άλλα παρόμοια αδικήματα που σχετίζονται με το άναμμα ή πρόκληση φωτιάς, παρουσιάζουν έξαρση. Πέραν των πιο πάνω που αναφέρουμε, το Δικαστήριο λαμβάνει δικαστική γνώση για τούτο, τόσο από τον αριθμό υποθέσεων τέτοιας φύσης, που καταχωρούνται ενώπιον του αλλά και από την σχετική νομολογία (βλ. Selmani κ.α. ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Εφέσεις 235-236/13, ημερ. 5.10.2016). Στην υπόθεση Μελανίτης ν. Δημοκρατίας,

(2004)2 Α.Α.Δ. 309, η οποία αφορούσε το αδίκημα του άρθρου 315(α) του Ποινικού Κώδικα, λέχθηκε ότι αδικήματα τέτοιας φύσης βρίσκονται σε έξαρση τα τελευταία χρόνια και ότι διαπράττονται σχεδόν καθημερινά. Συνακόλουθα δεν μπορεί να παραγνωρισθεί η ανάγκη επιβολής αποτρεπτικών ποινών. Η αποτρεπτικότητα δε μιας ποινής, έχει δύο παραμέτρους, την αποτροπή του ιδίου του παραβάτη από την επανάληψη του εγκλήματος στο μέλλον και την αποτροπή τρίτων από τη διάπραξη όμοιων ή παρόμοιων εγκλημάτων. Στη δεύτερη δε περίπτωση η αποτροπή έχει δύο συνισταμένες. Πρώτο, την αποτροπή που είναι συνυφασμένη με τη σοβαρότητα του εγκλήματος και δεύτερο την αποτροπή ως μέσου για την καταστολή εγκλημάτων που βρίσκονται σε έξαρση (βλ. Πισκόπου ν. Δημοκρατίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 342). Φυσικά θα πρέπει στο σημείο αυτό να επαναληφθεί ότι κάθε υπόθεση κρίνεται με βάση τα ιδιαίτερα περιστατικά της και ότι ανάλογα με αυτά υπάρχει διαβάθμιση στην σοβαρότητα των αδικημάτων, η οποία θα πρέπει να αντανακλάται στην ποινή. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν μας διαφεύγει ότι οι συνέπειες της πυρκαγιάς δεν ήταν ιδιαίτερα σοβαρές αφού δεν προκάλεσαν πολύ μεγάλη ζημιά στο φυσικό περιβάλλον, δεν προκάλεσαν ζημιά σε περιουσία, ούτε και έθεσαν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Πρέπει όμως να λεχθεί ότι αυτό δεν οφείλεται σε οποιαδήποτε ενέργεια του κατηγορούμενου αλλά σε συγκυρίες και κυρίως στο ότι οι φωτιές έγιναν έγκαιρα αντιληπτές καθώς και στην έγκαιρη και αποτελεσματική αντίδραση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Παραμένει δε το γεγονός ότι η ζημιά που προκλήθηκε (ύψους €1.803,57) δεν αποκαταστάθηκε. Δεν μας διαφεύγει επίσης ότι ο Κατηγορούμενος, έχοντας στο όχημα του εύφλεκτη ύλη, έθεσε την φωτιά σε δύο περιπτώσεις, σε δύο διαφορετικά σημεία ενώ ήταν βράδυ, κάτι που ενείχε τον κίνδυνο της περαιτέρω εξάπλωσης της φωτιάς στην ίδια περιοχή αλλά και την ανάλογη δυσκολία στην αντιμετώπιση και κατάσβεση της. Επομένως η όλη συμπεριφορά του δεν μπορεί να ειδωθεί ως ένα απλό στιγμιαίο λάθος. Περαιτέρω το γεγονός ότι άναψε τις φωτιές «για να εκτονωθεί» λόγω του προσωπικού προβλήματος που βίωνε, ασφαλώς και δεν αποτελεί δικαιολογία για τις πολύ σοβαρές επιλήψιμες πράξεις του. Παρά τα πιο πάνω, η σοβαρότητα των αδικημάτων και η ανάγκη για αυστηρή αντιμετώπιση τους δεν μειώνει σε καμία περίπτωση την ανάγκη για εξατομίκευση της ποινής ούτως ώστε αυτή να μην συνιστά απλώς τιμωρία αλλά να αρμόζει στο πρόσωπο του συγκεκριμένου παραβάτη. Το καθήκον εξατομίκευσης της ποινής δεν ατονεί ακόμη και στις περιπτώσεις όπου υπάρχει η ανάγκη επιβολής αποτρεπτικής ποινής. Τονίζεται όμως ότι η εξατομίκευση δεν θα πρέπει να οδηγεί σε εξουδετέρωση ούτε της σοβαρότητας ούτε του στοιχείου της αποτροπής, που επιβάλλουν η φύση και τα περιστατικά του αδικήματος τόσο για τον ίδιο τον κατηγορούμενο όσο και για το κοινό γενικότερα (βλ. Ιωάννου κ.α ν. Δημοκρατίας

(2003)2 Α.Α.Δ. 171, Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 224, Φιλίππου ν. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 245 και Γενικού Εισαγγελέα ν. Στυλιανού

(2001)2 Α.Α.Δ. 55). Προς όφελος του κατηγορούμενου λαμβάνουμε υπόψην όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μας. Ιδιαίτερα λαμβάνουμε υπόψην την άμεση παραδοχή του στο Δικαστήριο, όπου μέσω του συνηγόρου του εξέφρασε και την απολογία και μεταμέλεια του. Ως έχει νομολογηθεί, η παραδοχή ενός κατηγορούμενου λαμβάνεται υπόψη σαν μετριαστικός παράγοντας (βλ. Χαρτούμπαλος ν. Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 28). Η βαρύτητα που μπορεί να της αποδοθεί ποικίλει ανάλογα με την περίπτωση. Δεν υπάρχει δε αμφιβολία, στην προκειμένη, ότι ενόψει της παραδοχής του, εξοικονομήθηκε πολύτιμος δικαστικός χρόνος και έξοδα (βλ. Ghafari v. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 442). Η παραδοχή ενοχής θα πρέπει να ανταμοίβεται με έκπτωση στην ποινή καθότι πέραν του ότι αποτελεί ένδειξη της ειλικρινούς μεταμέλειας του κατηγορούμενου, προάγει και τους σκοπούς της Δικαιοσύνης και ωφελεί την κοινωνία γενικότερα (βλ. G. Piki, Sentencing in Cyprus (2nd ed.) σελ. 65-66). Λαμβάνουμε περαιτέρω υπόψη την παραδοχή και την πλήρη συνεργασία του με την Αστυνομία. Δεν μας διαφεύγει ότι η Αστυνομία είχε εξασφαλίσει ήδη μαρτυρία, η οποία τον ενέπλεκε στην διάπραξη των αδικημάτων, βάση της οποίας και συνελήφθη. Ο ίδιος όμως με θεληματική κατάθεση του, αλλά και με υποδείξεις σκηνών, όχι μόνο παραδέχθηκε την διάπραξη των αδικημάτων αλλά οδήγησε την Αστυνομία στην πλήρη εξιχνίαση της υπόθεσης. Η συμβολή του λοιπόν στην διερεύνηση της υπόθεσης φαίνεται ότι πηγάζει από πραγματική μεταμέλεια του (βλ. G. Piki, Sentencing in Cyprus (2nd ed.) σελ. 65-66). Λαμβάνουμε ακόμα υπόψη μας ότι ο κατηγορούμενος διέπραξε τα αδικήματα στα οποία έχει βρεθεί ένοχος, καθώς βρισκόταν κάτω από έντονη συναισθηματική φόρτιση, ως επίσης ότι παρουσίαζε αγχώδη και καταθλιπτικά στοιχεία. Λειτούργησε λοιπόν υπό συναισθηματική φόρτιση (ένταση), η οποία είχε προφανώς ως αποτέλεσμα την αποδυνάμωση των μηχανισμών αυτοελέγχου του (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Ιωάννου

(1999)2 Α.Α.Δ. 603, Georghios Kyprianou v. The Republic

(1971)2 C.L.R. 158, Costas Christodoulou Katsiaris v. Republic

(1975)2 C.L.R. 17, Σάββα ν. Δημοκρατίας

(1992)2 A.A.Δ. 231 και Ιωάννου κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(1996)2 Α.Α.Δ. 200). Θα πρέπει όμως ταυτόχρονα να επαναληφθεί ότι, η διάπραξη των πολύ σοβαρών επίδικων αδικημάτων, κάτω από οποιοδήποτε πρίσμα και αν ειδωθεί, ήταν αδικαιολόγητη αφού ο κατηγορούμενος συμπεριφέρθηκε με τον τρόπο αυτό «για να εκτονωθεί» λόγω του προσωπικού προβλήματος που βίωνε και χωρίς να αναλογισθεί τις απρόβλεπτες συνέπειες των πράξεων του για το φυσικό περιβάλλον. Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας που λαμβάνεται υπόψην είναι το νεαρό της ηλικίας του κατηγορούμενου, εφόσον κατά το χρόνο διάπραξης των αδικημάτων ήταν 26 ετών περίπου. Στο σύγγραμμα G. Piki, Sentencing in Cyprus (2nd ed.) σελ. 88-90, τονίζεται το πόσο ευαίσθητο έργο αποτελεί το καθήκον επιβολής ποινής σε νεαρά άτομα για τα οποία έμφαση πρέπει να δίδεται στην αναμόρφωση παρά στην τιμωρία. Για αυτά υπερισχύει η αρχή της υποβοήθησης τους να αναμορφωθούν, αφού ακριβώς η πιθανότητα αναμόρφωσης στους νέους είναι ισχυρότερη από τα μεγαλύτερα σε ηλικία άτομα (βλ. επίσης Ioannou v. Police

(1986)2 C.L.R. 149). Το στοιχείο της αποτροπής στην περίπτωση νεαρών ατόμων θα πρέπει να μετριάζεται από το συμφέρον της κοινωνίας στην αναμόρφωση τους (βλ. Savvides v. Republic

(1988)2 CLR 51). Ποινή φυλάκισης θα πρέπει να επιβάλλεται, όταν κρίνεται ως η μόνη ορθή εναλλακτική. Από την άλλη το νεαρό της ηλικίας ενός κατηγορούμενου δεν αποτελεί πάντοτε παράγοντα που επηρεάζει από μόνος του το είδος της ποινής. Συνεκτιμάται και αυτός με όλους τους άλλους σχετικούς παράγοντες (βλ. Φανάρας κ.α. ν. Δημοκρατίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 50). Το λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορούμενου είναι στοιχείο που επίσης λαμβάνεται υπόψην προς όφελος του, εφόσον του δίδει το δικαίωμα να αιτείται την επιείκεια του Δικαστηρίου (βλ. Ψωμά ν. Αστυνομίας

(1992)2 Α.Α.Δ. 40). Τέλος λαμβάνουμε υπόψη τις προσωπικές, οικογενειακές και λοιπές περιστάσεις του κατηγορούμενου, ως φαίνονται από την έκθεση του Γραφείου Ευημερίας και τα όσα συμπληρωματικά εξέθεσε ο συνήγορος του και ιδιαίτερα ότι: · Κατάγεται από το Ηνωμένο Βασίλειο, είναι 26 ετών, άγαμος και άτεκνος · Οι γονείς του χώρισαν όταν ο ίδιος ήταν 4 ετών περίπου. Ο πατέρας του, 51 ετών, Ιρλανδικής καταγωγής, έχει συνάψει β' γάμο και απέκτησε ακόμα 3 παιδιά. Ο πατέρας του ουδέποτε ήταν παρών στη ζωή του με οποιοδήποτε τρόπο. Μέχρι σήμερα, δεν έχουν οποιαδήποτε επικοινωνία. Μετά το διαζύγιο των γονιών του, τη φροντίδα του ανέλαβαν κυρίως οι μητρικοί παππούδες. Η μητέρα του εργαζόταν ως νοσοκόμα, ακολουθώντας σύστημα βάρδιας. Κοντά στην οικογένεια ήταν και ο θείος του, αδερφός της μητέρας του, τον οποίο είχε ως πατρικό πρότυπο. Όταν ο θείος του απεβίωσε σε ηλικία 32 ετών, το 2006, ο ίδιος μαζί με τη μητέρα και τους παππούδες του ήρθαν για μόνιμη εγκατάσταση στην Κύπρο. · Ολοκλήρωσε τη φοίτησή του σε δημοτικό σχολείο στην Αγγλία και, ακολούθως, φοίτησε σε ιδιωτικό σχολείο μέσης εκπαίδευσης στη Λεμεσό. Σε ηλικία 16 ετών, διέκοψε τη φοίτησή του στο λύκειο και επέστρεψε στην Αγγλία. Εκεί, ολοκλήρωσε διετείς σπουδές σε κολλέγιο, απ' όπου έλαβε Δίπλωμα «Marine Engineering». Αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του, σε ηλικία 18 ετών, επέστρεψε στην Κύπρο και, έκτοτε, εργάζεται ως εκπαιδευτής καταδύσεων. Κατά τη θερινή περίοδο απασχολείται σε σχολή καταδύσεων στη Λεμεσό, ενώ τους χειμερινούς μήνες αναλαμβάνει πελάτες ως αυτό-εργαζόμενος. · Περί το 2019, η μητέρα του μετακόμισε στο Dubai για εργασία. Ο ίδιος την ακολούθησε μερικούς μήνες αργότερα, όπου παρέμεινε για 1 χρόνο. Η μητέρα του, στη συνέχεια, επέστρεψε στην Αγγλία, όπου διαμένει μέχρι σήμερα κι εκείνος στην Κύπρο, όπου διαμένει με τους μητρικούς παππούδες. · Ενώ ζούσε στο Dubai, διατηρούσε δεσμό με 24χρονη από τις Φιλιππίνες. Όταν εκείνος επέστρεψε στην Κύπρο, διατήρησαν εξ αποστάσεως σχέση και τον Ιανουάριο του 2021 αρραβωνιάστηκαν. Έξι μήνες αργότερα διέλυσαν τον αρραβώνα τους, καθότι δεν κατέστη δυνατόν για τον Κατηγορούμενο να εξεύρει εργασία ώστε να επιστρέψει και να εγκατασταθεί στο Dubai. Ο χωρισμός τους επηρέασε αρνητικά την ψυχολογική του κατάσταση, με αποτέλεσμα να παρουσιάσει αντικοινωνική συμπεριφορά. · Σε πρόσφατη συνεργασία με επαγγελματίες ψυχικής υγείας διαγνώστηκε με Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας και λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή. · Σύμφωνα με την ιατρική έκθεση (Τεκμήριο Β), ο κατηγορούμενος εκτιμήθηκε για πρώτη φορά από τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας στις 25/11/2021 και διεγνώσθη με μικτά αγχώδη και καταθλιπτικά στοιχεία (έντονο άγχος, μειωμένη διάθεση, απελπισία) για τα οποία έλαβε αγχολυτική και αντικαταθλιπτική φαρμακευτική αγωγή. Στις 8/12/2021 προέβη σε αυτοτραυματική συμπεριφορά (χαρακτηριστική αντίδραση στο στρες προς στιγμιαία ανακούφιση) και μεταφέρθηκε σε ειδική πτέρυγα για παρακολούθηση και θεραπεία. Διαπιστώθηκαν επίσης και στοιχεία οριακής διαταραχής προσωπικότητας (απεγνωσμένες προσπάθειες αποφυγής της πραγματικής ή φαντασιωμένης εγκατάλειψης, ασταθής εικόνα και αίσθηση εαυτού, αυτοβλαπτική παρορμητικότητα και αυτοακρωτηριαστική συμπεριφορά, συναισθηματική αστάθεια οφειλόμενη σε έκδηλη αντιδραστικότητα της διάθεσης) που τον καθιστούσαν ευάλωτο σε στρεσογόνες καταστάσεις και μπορεί να οδηγούσαν σε συμπεριφορές που ψυχικά μεταφράζονται ως «έκκληση για βοήθεια» ("cry for help"). Κατά την παραμονή του στην ειδική πτέρυγα υπήρξε πολύ συνεργάσιμος, με γνήσια πρόθεση να βοηθηθεί και ήταν δεκτικός τόσο σε φαρμακολογικές όσο και σε ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις. Η παραμονή του στην ειδική πτέρυγα διήρκησε ως τις 23/12/2021 και μετακινήθηκε σε άλλη πτέρυγα, όπου συνεχίζεται η καλή και σταθερή συνεργασία με τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας. Στην παρούσα φάση διαπιστώνεται σημαντική βελτίωση της ψυχικής του υγείας με αξιοσημείωτη μείωση των καταθλιπτικών στοιχείων και συνειδητοποίηση των ψυχικών συγκρούσεων που διαχρονικά οδήγησαν σε βίωση αισθημάτων απελπισίας. Παράλληλα έχει καλή εναισθησία (γνώση του νοσηρού της κατάστασης) και είναι πλήρως συνεργάσιμος για τη συνέχιση της θεραπείας του τόσο εντός του Τμήματος Φυλακών όσο και σε επίπεδο Κοινοτικής Ψυχιατρικής, μετά από την απόλυσή του. Έχει κατανοήσει την αναγκαιότητα συνέχισης ψυχιατρικής παρακολούθησης και συνδυαστικής ψυχοθεραπείας. Θα πρέπει στο σημείο αυτό να λεχθεί, σε σχέση με τις προσωπικές, οικογενειακές και λοιπές περιστάσεις του κατηγορουμένου, περιλαμβανομένων φυσικά των προβλημάτων ψυχικής υγείας που παρουσίασε, ότι αυτά αποτελούν παράγοντες που συνυπολογίζονται κατά την επιμέτρηση της ποινής (βλ. Chocami v. Δημοκρατίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 189). Σε σοβαρά όμως αδικήματα, όπως στην παρούσα, όπου λόγω της συχνότητας διάπραξης τους προβάλει επιτακτική η ανάγκη επιβολής αποτρεπτικής ποινής, οι παράγοντες αυτοί είναι ήσσονος σημασίας. Προέχει η αυστηρή τιμωρία για την προστασία της κοινωνίας (βλ. Ιωάννου ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ 382, Αργυρού ν. Αστυνομίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 670 και Cristinel v. Δημοκρατίας

(2012)2 Α.Α.Δ. 742). Όλοι οι πιο πάνω παράγοντες λαμβάνονται λοιπόν υπόψην προς μετριασμό της ποινής αλλά δεν είναι τέτοιας φύσης ή έκτασης που να υπερφαλαγγίζουν την ανάγκη για αποτελεσματική εφαρμογή του Νόμου, λόγω της σοβαρότητας των αδικημάτων, όπως την έχουμε περιγράψει ανωτέρω. Μπορούν να επενεργήσουν στο ύψος όχι όμως και στο είδος της ποινής. Συνεκτιμώντας λοιπόν όλα τα δεδομένα και λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψην τα γεγονότα που περιβάλλουν την διάπραξη αλλά και τη φύση και τη σοβαρότητα της εγκληματικής συμπεριφοράς του κατηγορούμενου και με δεδομένη την ανάγκη για αποτροπή, κρίνουμε ότι η μόνη αρμόζουσα ποινή είναι αυτή της φυλάκισης. Οποιαδήποτε άλλη ποινή θα καταστρατηγούσε τους σκοπούς του Νόμου και θα έστελνε λανθασμένα μηνύματα σε επίδοξους νέους παραβάτες. Και τούτο έχοντας πάντα κατά νου ότι αυτή επιβάλλεται μόνο εκεί όπου οποιαδήποτε άλλη ποινή θα ήταν αναμφίβολα ακατάλληλη και ανεπαρκής (βλ. Προδρόμου v. Αστυνομίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 98) και ειδικά ότι για νεαρά άτομα δεν πρέπει να επιβάλλεται ποινή φυλάκισης εκτός αν όλα τα άλλα είδη ποινής θεωρούνται ότι είναι ακατάλληλα. Καταληκτικά επιβάλλονται στον κατηγορούμενο οι ακόλουθες ποινές: Στην κατηγορία 1: ποινή φυλάκισης 2 ετών. Στην κατηγορία 2: ποινή φυλάκισης 2 ετών. Στην κατηγορία 3: ποινή φυλάκισης 18 μηνών. Στην κατηγορία 4: ποινή φυλάκισης 18 μηνών. Οι ποινές φυλάκισης να συντρέχουν. Τα τεκμήρια να κατασχεθούν και να καταστραφούν. Ενόψει της πιο πάνω κατάληξής μας σε σχέση με τις ποινές θα εξετάσουμε στη συνέχεια εάν αυτές θα πρέπει να οδηγήσουν στην άμεση φυλάκιση του κατηγορούμενου ή δύνανται να ανασταλούν, δυνάμει των διατάξεων του περί της Υφ' Όρων Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ωρισμένας Περιπτώσεις Νόμου του 1972. Με το Νόμο 186(Ι)/2003, ο οποίος τροποποίησε τον πιο πάνω Νόμο, η διακριτική ευχέρεια αναστολής μιας ποινής φυλάκισης έχει πλέον διευρυνθεί, καθώς, όπως προνοείται «Το Δικαστήριο διατάσσει την αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης, αν αυτό δικαιολογείται από το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης και τα προσωπικά περιστατικά του κατηγορουμένου». Τα κριτήρια για την άσκηση της σχετικής διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου έχουν τεθεί σε σωρεία νομολογίας. Η σοβαρότητα του αδικήματος και τα κίνητρα διάπραξης του, το ποινικό μητρώο του κατηγορουμένου, δηλαδή αν είναι τέτοιο που υπάρχει ανάγκη αποτροπής, η διαγωγή του κατηγορουμένου μετά τη διάπραξη του αδικήματος, τα ειδικότερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης, οι προσωπικές και σε ορισμένες περιπτώσεις οικογενειακές περιστάσεις που αφορούν τον κατηγορούμενο, απασχολούν το Δικαστήριο όταν εξετάζει ένα τέτοιο ζήτημα. Ως επίσης και η απάντηση του ερωτήματος κατά πόσο η ανασταλείσα ποινή θα αντικατοπτρίζει την αντικειμενική σοβαρότητα του αδικήματος και θα εξυπηρετήσει τους πολλαπλούς σκοπούς της τιμωρίας (βλ. μεταξύ άλλων Γενικός Εισαγελέας ν. Τζιαουχάρη

(2005)2 Α.Α.Δ. 161, Αργυρίδης κ.α. ν. Αστυνομίας

(2013)2 Α.Α.Δ 449 και Ιωσήφ ν. Δημοκρατίας

(2012)2 Α.Α.Δ. 930). Έχουμε εξετάσει με προσοχή τόσο τις περιστάσεις της υπόθεσης όσο και τις προσωπικές περιστάσεις του κατηγορούμενου, καθώς και κάθε άλλο σχετικό με το θέμα παράγοντα που έχει τεθεί ενώπιον μας. Ως έχει προαναφερθεί, ο Κατηγορούμενος επέδειξε αδικαιολόγητα μια σοβαρή εγκληματική συμπεριφορά, η οποία ενείχε απρόβλεπτες συνέπειες για το φυσικό περιβάλλον. Κατ' επέκταση κρίνεται ότι προέχει το στοιχείο της αποτροπής όχι μόνο για άλλους επίδοξους παραβάτες, αλλά πρωτίστως για τον ίδιο τον κατηγορούμενο. Όλοι δε οι παράγοντες που τέθηκαν ενώπιον μας, λήφθηκαν υπόψη ως μετριαστικοί, προσμέτρησαν δεόντως στην απόφαση για το ύψος των ποινών και δεν μεταβάλλουν τα δεδομένα της υπόθεσης στα πλαίσια εξέτασης θέματος αναστολής. Δεν δικαιολογείται λοιπόν η έκδοση διαταγής αναστολής εκτέλεσης των ποινών φυλάκισης που επιβλήθηκαν. Η περίοδος έκτισης των ποινών φυλάκισης μειώνεται κατά το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο κατηγορούμενος τελεί σε προφυλάκιση δηλαδή από τις 14/11/2021. (Υπ.) .............. Α. Κονής, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ................ Φ. Τιμοθέου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Α. Φυλακτού Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο