Δημοκρατίας ν. Παύλου κ.α., Υπόθεση αρ.: 3793/2021, 28/3/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEM:2022:30 ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Ηλ. Γεωργίου, Π.Ε.Δ. Κ. Κωνσταντίνου, Α.Ε.Δ. Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Υπόθεση αρ.: 3793/2021 Μεταξύ: Δημοκρατίας Κατηγορούσα Αρχή Και
- XXX Shehata
- XXX Γεωργίου
- XXX Λαντίδη
- XXX Ανδρέου
- XXX Ιωάννου
- XXX Παύλου
- XXX Γεωργίου Κατηγορούμενοι ------------------------------------------------------- Ημερομηνία: 28.3.2022 Για τη Δημοκρατία: κα Ε. Κληρίδου Για τον κατηγορούμενο 6: κα Μ. Λαβίθια Κατηγορούμενος 6: παρών Π Ο Ι Ν Η (Αναφορικά με τον κατηγορούμενο 6) Ο κατηγορούμενος 6 (στο εξής «κατηγορούμενος»), με δική του παραδοχή, έχει βρεθεί ένοχος σε μία κατηγορία παράνομης κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Α και συγκεκριμένα κοκαΐνης 8 γραμμαρίων (κατηγορία 19). Αριθμός άλλων κατηγοριών που αντιμετώπιζε, αναστάλησαν από το Γενικό Εισαγγελέα, με αποτέλεσμα σε αυτές ν' απαλλαγεί. Τα γεγονότα που περιβάλλουν το διαπραχθέν αδίκημα, ως έχουν εκτεθεί από την κατηγορούσα αρχή, είναι τα εξής: Μέλη της ΥΚΑΝ Αρχηγείου, κατά τη διάρκεια επιχείρησης, κατόπιν πληροφορίας για παραλαβή μεγάλης ποσότητας ναρκωτικών, την 16.5.2020 και ώρα 15:20 ανέκοψαν για έλεγχο το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής XXX4, στο οποίο επέβαιναν ως οδηγός ο πρώην κατηγορούμενος 2 και ως συνοδηγός ο πρώην κατηγορούμενος
- Κατά τη διάρκεια της έρευνας στο συγκεκριμένο όχημα από τον αστ.XXXXX Α. Αριστοτέλους, μεταξύ άλλων, εντοπίστηκε στο χώρο αποσκευών του μια τσάντα χρώματος μπλε, με την επιγραφή MANGAS, η οποία περιείχε, μεταξύ άλλων, αρκετές συσκευασίες, εντός των οποίων υπήρχε ποσότητα κοκαΐνης. Εντός της τσάντας αυτής υπήρχε μια νάιλον τσάντα με την επιγραφή MALIBU, χρώματος μαύρου και άσπρου, εντός της οποίας, μεταξύ άλλων, υπήρχε ένα νάιλον διαφανές σακούλι, εντός του οποίου υπήρχαν 65 διαφανείς νάιλον συσκευασίες, οι οποίες περιείχαν άσπρη συμπαγή ουσία. Τα τεκμήρια που παραλήφθηκαν στάλθηκαν την 18.5.2020 στο Ινστιτούτο Γενετικής και διενεργήθηκαν επιστημονικές εξετάσεις με την ορθή μέθοδο και ενδεδειγμένη διαδικασία από τον δρ. XXX Καριόλου, σε επίπεδο γενετικού υλικού. Από επιστημονικές εξετάσεις που διενεργήθηκαν από το Γενικό Χημείο του Κράτους και συγκεκριμένα από τη XXX Αυξεντίου, επί του περιεχομένου των σακουλιών που εντοπίστηκαν στο χώρο αποσκευών του αυτοκίνητου με αριθμούς εγγραφής XXX4, τα οποία της παραδόθηκαν στις 25.5.2020, διαπιστώθηκε ότι αυτά περιείχαν ελεγχόμενο φάρμακο τάξεως Α και συγκεκριμένα κοκαΐνη, συνολικής ποσότητας 101,36 γραμμάρια. Την 11.1.2021, μετά από πληροφορία που λήφθηκε επί του ότι ο 6ος κατηγορούμενος ενέχεται στη παρούσα υπόθεση, ο τελευταίος κλήθηκε και προσήλθε στα γραφεία της ΥΚΑΝ Λεμεσού, όπου ο αστ. Χρ. Πολυμνίου έλαβε από αυτόν, κατόπιν γραπτής του συγκατάθεσης, δύο παρειακά επιχρίσματα για σκοπούς σύγκρισης γενετικού υλικού με τα τεκμήρια της υπόθεσης που είχαν σταλεί την 18.5.2020 στο Ινστιτούτο Γενετικής, ως ανωτέρω αναφέρεται. Στις 22.3.2021, λήφθηκε η έκθεση του δρ. XXX Καριόλου και με βάση αυτήν, το γενετικό υλικό του κατηγορούμενου 6 εντοπίστηκε σε κομμάτια από τις καμένες άκριες 10 συσκευασιών, από τις 65 συσκευασίες που αναφέρθηκαν ανωτέρω. Η συνολική ποσότητα κοκαΐνης που περιεχόταν στα 10 αυτά σακουλάκια είναι 8 γραμμάρια και πρόκειται για ποσότητα την οποία κατείχε ο κατηγορούμενος. Στις 13.5.2021, ο αστ. Χρ. Πολυμνίου, αφού προηγουμένως εξασφαλίστηκε ένταλμα σύλληψης, συνέλαβε τον κατηγορούμενο 6 έξω από την οικία του, του εξήγησε τους λόγους της σύλληψης του, του επέστησε τη προσοχή στο Νόμο και αυτός απάντησε «Παναγία μου ρε παιδκιά, τι εν τούτα». Ακολούθως ο εν λόγω αστυφύλακας πληροφόρησε γραπτώς τον 6ο κατηγορούμενο για τα νομικά του δικαιώματα και την ίδια ημέρα, και μεταξύ των ωρών 2110-2230, στα γραφεία της ΥΚΑΝ Λεμεσού, ελήφθη από τον κατηγορούμενο ανακριτική κατάθεση στην οποία αρνήθηκε κάθε ανάμειξη. Ως αναφέρθηκε, ο κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου. Η ευπαίδευτη δικηγόρος του κατηγορούμενου, με την εμπεριστατωμένη αγόρευσή της, αφού αναγνώρισε τη σοβαρότητα του διαπραχθέντος αδικήματος, ακολούθως κάλεσε το Δικαστήριο, όπως για σκοπούς μετριασμού της ποινής λάβει υπόψη του, την άμεση παραδοχή και την απολογία του κατηγορούμενου, το λευκό του ποινικό μητρώο, ως επίσης τη γνήσια και ειλικρινή του μεταμέλεια, η οποία, ως ανέφερε, επιμαρτυρείται από την άμεση παραδοχή του και από το γεγονός ότι μετά τη διάπραξη του αδικήματος δεν διέπραξε οποιοδήποτε άλλο αδίκημα. Περαιτέρω, ζήτησε όπως ληφθούν υπόψη οι προσωπικές περιστάσεις του κατηγορούμενου, ο χρόνος που παρήλθε από τη διάπραξη του αδικήματος σε συνάρτηση με τη διαφοροποίηση που επήλθε στις προσωπικές του συνθήκες, τα ψυχιατρικά προβλήματα που αυτός αντιμετωπίζει και το γεγονός της πλήρους απεξάρτησης του από τα ναρκωτικά. Επίσης, τόνισε ότι τα ναρκωτικά ήταν για δική του χρήση, αφού ήταν περιστασιακός χρήστης κοκαΐνης και όχι για προμήθεια σε τρίτους. Τέλος, πάντοτε στο πλαίσιο της αγόρευσής της, η ευπαίδευτη δικηγόρος του κατηγορούμενου εισηγήθηκε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για αναστολή της ποινής φυλάκισης, στην περίπτωση που το Δικαστήριο επιβάλει σ' αυτόν, ποινή στερητική της ελευθερίας (μέχρι 3 χρόνια). Αναμφίβολα, το αδίκημα που διέπραξε ο κατηγορούμενος είναι σοβαρό. Ενδεικτική της σοβαρότητάς του είναι η προβλεπόμενη από το Νόμο ανώτατη ποινή και αυτό είναι ένα στοιχείο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής, για σκοπούς προσδιορισμού, του είδους και του ύψους της ποινής που θα επιβληθεί (βλ. Souilmi v. Αστυνομίας
(1992)2 Α.Α.Δ. 248 και Γεν. Εισαγγελέας v. Πέτρου
(1993)2 Α.Α.Δ. 9). Όπως τέθηκε στην υπόθεση Λεβέντης v. Αστυνομίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 632: «το μέγιστο ύψος της ποινής που προβλέπεται από το νόμο είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή». Το αδίκημα της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Α, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι 12 χρόνια ή με πρόστιμο ή και με τις δυο ποινές. Γενικά, σε υποθέσεις κατοχής ναρκωτικών μπορεί να αποτυπωθεί ως απαύγασμα της νομολογίας, η ανάγκη για επιβολή αυστηρών ποινών, αποτρεπτικού χαρακτήρα, ακριβώς, λόγω των ολέθριων αποτελεσμάτων που ενέχει η εγκληματική αυτή συμπεριφορά. Στην υπόθεση Παγιαβλάς ν. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 240, επισημάνθηκαν τα ακόλουθα: «Η ανάγκη για την αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου δικαιολογείται, όλως ιδιαίτερα, όπου συγκεκριμένη κατηγορία εγκλημάτων προσλαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις, γεγονός που οριοθετεί και το πλαίσιο αντιμετώπισής τους. Η χρήση ναρκωτικών έχει, όντως, προσλάβει ανησυχητικές διαστάσεις, γεγονός που επιβάλλει, κατά κανόνα, την επιβολή αποτρεπτικών ποινών, όπως και πρόσφατα διαπιστώθηκε στην Παυλίδης κ.ά. v. Αστυνομίας, Ποινικές Εφέσεις 6161 και 6162, 15/7/96. Η χρήση ναρκωτικών έχει ποικιλόμορφα χαρακτηριστεί ως κοινωνική μάστιγα και ως νάρκη στο θεμέλιο της κοινωνίας. Αποτελούν τα ναρκωτικά κίνδυνο, τόσο για τη φυσική, όσο και για την κοινωνική ευημερία του κοινού. Η έξαρση, η οποία παρατηρείται στη χρήση ναρκωτικών, καθιστά την αποτροπή κυρίαρχο στοιχείο στον καθορισμό της φύσης της ποινής, γεγονός που καθιστά τη φυλάκιση εμφανή επιλογή.» (Βλ. και Berne ν. Δημοκρατίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 437). Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Sak
(2005)2 A.A.Δ. 377, επανατονίζεται η αναγκαιότητα επιβολής αυστηρών ποινών σε υποθέσεις ναρκωτικών, σε μια προσπάθεια μείωσης διάπραξης παρόμοιων αδικημάτων και προστασίας του κοινωνικού συνόλου, αφού, αυτού του είδους αδικήματα κλονίζουν τα υγιή θεμέλια της κοινωνίας. Περαιτέρω, στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Dos Santos
(2005)2 Α.Α.Δ. 297 επισημαίνονται τα εξής: «Τα κακά από τη χρήση ναρκωτικών είναι ήδη στη χώρα μας. Και εκτός από τα ολέθρια αποτελέσματα στη ζωή και υγεία των χρηστών δημιουργούν, σωρευτικά, εστίες εγκλήματος.» Όλες οι παραπάνω αρχές επαναλαμβάνονται και στις υποθέσεις Χριστοδούλου ν. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 124, Σάμπη ν. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 100, Κλεομένης ν. Δημοκρατίας
(2013)2 Α.Α.Δ. 350 και σε ακόμη πιο πρόσφατη νομολογία. Όπως υποδεικνύεται στην υπόθεση Bora ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 79/2017, ημερ. 13.3.2018, ECLI:CY:AD:2018:B110: «Η αυστηρή μεταχείριση των παραβατών προβάλλει ως επιτακτική, δεδομένης της συχνότητας των υποθέσεων αυτής της μορφής που τίθενται ενώπιον των Δικαστηρίων και της ραγδαίας επιδείνωσης του φαινομένου της κατοχής και διακίνησης ναρκωτικών ουσιών. Η εξαθλίωση των θυμάτων, αλλά και η απώλεια ζωών, κυρίως νέων ανθρώπων, επιβάλλει τη δραστική παρέμβαση και συμμετοχή της δικαιοσύνης στην καθολική προσπάθεια αναχαίτισης της σύγχρονης μάστιγας των ναρκωτικών.» (Βλ. και Πισσάς ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 229/2016, ημερ. 14.3.2018, ECLI:CY:AD:2018:B114, Παύλου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 44/2016, ημερ. 4.4.2019, ECLI:CY:AD:2019:B130 και XXX Χαραλάμπους κ.ά. ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 127/2019 και 130/2019, ημερ. 10.3.2021), ECLI:CY:AD:2021:B88. Το μέγιστο ύψος της ποινής που προβλέπεται από το Νόμο είναι βασική παράμετρος που προσμετρά το Δικαστήριο στην πορεία για επιμέτρηση της ποινής. Πέραν τούτου, λαμβάνονται βεβαίως υπόψη οι συνθήκες διάπραξης ενός αδικήματος, αλλά και οι προσωπικές περιστάσεις ενός κατηγορουμένου. Το άτομο του παραβάτη, η λειτουργία του στον ιδιαίτερο κοινωνικό χώρο, επίσης προσμετρά στον καθορισμό της τιμωρίας. Η εξατομίκευση της ποινής καθιστά το άτομο του παραβάτη, ένα από τους άξονες προσδιορισμού της τιμωρίας. Δεν εξουδετερώνει όμως τη σοβαρότητα του εγκλήματος ή την ανάγκη για την καταστολή του (αποτροπή), με τα μέσα που παρέχει το δίκαιο στον κοινωνικό χώρο (βλ. Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 224, Σωκράτους ν. Δημοκρατίας
(1994)2 Α.Α.Δ. 132, Κόκκινος ν. Αστυνομίας
(1995)2 Α.Α.Δ. 135 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Ιωάννου
(1999)2 Α.Α.Δ. 603). Προεξάρχουσας σημασίας είναι η αποτροπή προς το σκοπό προστασίας του κοινωνικού συνόλου, στοιχείο που υπαγορεύει παροχή περιορισμένης σημασίας στις προσωπικές συνθήκες και περιστάσεις ενός κατηγορούμενου. Είναι επίσης πάγια νομολογιακή αρχή, ότι όπου παρατηρείται έξαρση και επιμονή στη διάπραξη παρόμοιας φύσης αδικημάτων, παρά τις επιβληθείσες από τα Δικαστήρια, αυστηρές ποινές, δικαιολογείται η επιβολή ακόμη αυστηρότερων (βλ. Selmani κ.ά ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 235/13, ημερ. 5.10.2016, ECLI:CY:AD:2016:B469, Πισσάς ν. Δημοκρατίας, ανωτέρω, Μιχαήλ ν. Αστυνομίας, ανωτέρω και Abunazha v. Δημοκρατίας
(2009)2 Α.Α.Δ. 551). Παρά το γεγονός ότι τα Δικαστήρια επιβάλλουν αυστηρές και αποτρεπτικές ποινές για αδικήματα σε σχέση με ναρκωτικά, εντούτοις, αυτά, δεν παρουσιάζουν σημεία κάμψης, αλλά, αντίθετα, έξαρση. Αποτελεί δικαστική γνώση, η πλειάδα των καταδικαστικών αποφάσεων σε υποθέσεις που σχετίζονται με σοβαρές παραβάσεις του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου. Επομένως, το καθήκον μας για αποτροπή καθίσταται πιο επιτακτικό. Οι προηγούμενες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αναφορικά με τις επιβληθείσες ποινές, είναι ενδεικτικές του μέτρου τιμωρίας συγκεκριμένων εγκλημάτων και των παραμέτρων του καθορισμού της ποινής, χωρίς ωστόσο να έχουν το δεσμευτικό χαρακτήρα που ενέχει ο καθορισμός αρχών δικαίου. Και τούτο, γιατί η ποινή που επιβάλλεται σε κάθε υπόθεση είναι αλληλένδετη με τις ιδιαιτερότητες των γεγονότων που τη συνθέτουν και με τις ιδιαιτερότητες των συνθηκών του παραβάτη (βλ. Χαραλάμπους v. Δημοκρατίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 1 και Μιχαήλ v. Δημοκρατίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 123). Η όποια αναφορά σε παρόμοιες υποθέσεις γίνεται για να υπάρχει, όσο είναι δυνατόν, κοινή προσέγγιση στην αντιμετώπιση των παραβατών (βλ. Γρηγορίου ν. Αστυνομίας
(1996)2 Α.Α.Δ. 217). Η παραπομπή σε δικαστικά προηγούμενα, θωρακίζει τη δικαστική κρίση με την απαραίτητη πειστικότητα, αλλά δεν προοιωνίζει ότι θα πρέπει να ακολουθηθεί η ίδια ποινή (βλ. Προεστού ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 17/2016, ημερ. 22.5.2017), ECLI:CY:AD:2017:D183. Οι παραπάνω αρχές, επαναβεβαιώνονται και στην υπόθεση XXX Χαραλάμπους κ.ά. ν. Δημοκρατίας (ανωτέρω). Πληθώρα αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, καταπιάνονται με την επιβολή ποινών για αδικήματα της φύσης που διέπραξε ο κατηγορούμενος. Θα αναφερθούμε σε ορισμένες από αυτές, γνωρίζοντας ότι οι προηγούμενες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αναφορικά με τις επιβληθείσες ποινές, είναι ενδεικτικές του μέτρου τιμωρίας συγκεκριμένων εγκλημάτων και των παραμέτρων του καθορισμού της ποινής, παρότι δεν έχουν το δεσμευτικό χαρακτήρα που ενέχει ο καθορισμός αρχών δικαίου. Και τούτο, γιατί η ποινή που επιβάλλεται σε κάθε υπόθεση είναι αλληλένδετη με τις ιδιαιτερότητες των γεγονότων που τη συνθέτουν καθώς και με τις ιδιαιτερότητες των συνθηκών του παραβάτη (βλ. Χαραλάμπους v. Δημοκρατίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 1 και Μιχαήλ v. Δημοκρατίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 123. Η όποια αναφορά σε παρόμοιες υποθέσεις γίνεται για να υπάρχει - όσο είναι δυνατό -, κοινή προσέγγιση στην αντιμετώπιση των παραβατών (βλ. Γρηγορίου ν. Αστυνομίας
(1996)2 Α.Α.Δ. 217). Η παραπομπή σε δικαστικά προηγούμενα, θωρακίζει τη δικαστική κρίση με την απαραίτητη πειστικότητα, αλλά δεν προοιωνίζει ότι θα πρέπει να ακολουθηθεί η ίδια ποινή (βλ. Προεστού ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 17/2016, ημερ. 22.5.2017), ECLI:CY:AD:2017:D183. Καμιά υπόθεση δεν είναι ακριβώς όμοια με άλλη, οπότε, κατ' ακολουθία της νομολογίας δεν είναι απόλυτα σχετικές οι ποινές που επιβάλλονται σε άλλες υποθέσεις (βλ. Ιορδάνους ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 152/2014, ημερ. 19.4.2016). Στην υπόθεση Ghassem ν. Αστυνομίας
(1996)2 Α.Α.Δ. 196, στον εφεσείοντα, μετά από παραδοχή, επιβλήθηκαν συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 12 μηνών στις κατηγορίες της εισαγωγής, χρήσης και κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Α, δηλαδή 0,84 γραμμαρίων οπίου. Ο εφεσείων, ηλικίας 32 ετών, κατείχε τα ναρκωτικά για δική του χρήση. Κατ' έφεση, η ποινή αυτή μειώθηκε σε 6 μήνες, λόγω της διαπιστωθείσας πλάνης του πρωτόδικου Δικαστηρίου αναφορικά με την ποσότητα του εν λόγω ναρκωτικού που κατείχε ο εφεσείοντας - 84 γραμμάρια αντί 0,84 γραμμάρια. Στην Afroughi ν. Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 174, στον εφεσείοντα, μετά από παραδοχή, επιβλήθηκαν συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 3 χρόνων στις κατηγορίες της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Α, δηλαδή 22,243 γραμμαρίων οπίου και για κάπνισμα οπίου. Ο εφεσείων ήταν νεαρό άτομο ηλικίας 24 ετών, προέβη σε θεληματική κατάθεση και συνείσφερε στη διερεύνηση των αδικημάτων, δεν βαρυνόταν με προηγούμενες καταδίκες και ήταν χρήστης ναρκωτικών. Κατ' έφεση, η ποινή αυτή κρίθηκε έκδηλα υπερβολική και μειώθηκε σε 18 και 12 μήνες αντίστοιχα. Στην Beyki ν. Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 60, στον εφεσείοντα, ηλικίας 41 ετών, ο οποίος ήρθε στην Κύπρο για αναζήτηση καλύτερης ζωής, συνεργάστηκε με τις Αστυνομικές Αρχές και ήταν λευκού ποινικού μητρώου, νυμφευμένος με ένα ανήλικο παιδί 6 ½ χρόνων και χρήστης ναρκωτικών, ο οποίος δεχόταν ψυχιατρική και ψυχολογική στήριξη για να ξεπεράσει το στερητικό σύνδρομο που αντιμετώπιζε στη φυλακή, μετά από παραδοχή, επιβλήθηκαν συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 3 χρόνων στην κατηγορία της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Α, δηλαδή 12,1311 γραμμαρίων οπίου, 9 μηνών στην κατηγορία της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β, δηλαδή 2.0659 γραμμαρίων κάνναβης και 2 μηνών για κάπνισμα ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Α. Δέον να σημειωθεί ότι το πρωτόδικο δικαστήριο καθοδηγήθηκε από την - μη δημοσιευθείσα - απόφαση στην Γεωργίου ν. Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 24/06, ημερ. 11.9.06, στην οποίαν το Εφετείο μείωσε την ποινή φυλάκισης από 3 σε 2 χρόνια για το αδίκημα της κατοχής ναρκωτικών, τάξεως Α, δηλαδή για κατοχή 4 περίπου γραμμαρίων κοκαΐνης (έχοντας λάβει υπόψη του και ότι ο εφεσείων ήταν χρήστης ναρκωτικών, ο οποίος με δική του θέληση ακολούθησε πρόγραμμα απεξάρτησης, με επιτυχία). Κατ' έφεση, στην Beyki, η ποινή των 3 χρόνων πιο πάνω κρίθηκε έκδηλα υπερβολική και μειώθηκε σε 2 χρόνια. Τέλος, στην Θεμιστοκλέους ν. Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 96/2015, ημερ.19.2.2016, ECLI:CY:AD:2016:B102, ο εφεσείοντας, μετά από δική του παραδοχή κρίθηκε ένοχος σε κατηγορίες κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Α, δηλαδή 10,7921 γραμμαρίων κοκαΐνης (1η κατηγορία) και χρήσης κοκαΐνης (3η κατηγορία), ενώ μετά από ακροαματική διαδικασία κρίθηκε ένοχος στην κατηγορία της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Α, δηλαδή 10,7741 γραμμαρίων κοκαΐνης, με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα (2η κατηγορία). Το πρωτόδικο Δικαστήριο επέβαλε σ' αυτόν συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 18 μηνών στην 1η κατηγορία, 2½ χρόνων στην 2η κατηγορία και 9 μηνών στην 3η κατηγορία. Η έφεση κατά της ποινής απορρίφθηκε. Προς όφελος του κατηγορούμενου για σκοπούς μετριασμού της ποινής, λαμβάνουμε υπόψη τα ακόλουθα: Καταρχήν, δίνουμε ιδιαίτερη βαρύτητα στην παραδοχή του ενώπιον του Δικαστηρίου. Χωρίς αυτή, τα περιθώρια επιείκειας θα ήταν στενά. Έχει επανειλημμένα τονιστεί ότι η παραδοχή πρέπει να αμείβεται με σχετική έκπτωση στην ποινή. Αυτό ενθαρρύνει τους αδικοπραγούντες να παραδέχονται ενοχή με αποτέλεσμα να μη σπαταλείται πολύτιμος χρόνος στην εκδίκαση υποθέσεων (βλ. Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 28). Η παραδοχή του στη συγκεκριμένη κατηγορία που αντιμετωπίζει ήταν άμεση και θεωρούμε ότι συνοδεύεται από έκφραση έμπρακτης μεταμέλειας. Η παραδοχή του δε ήταν ρητή και χωρίς περιστροφές ή προϋποθέσεις (βλ. CCC Laundries (Paphos) Ltd κ.ά. ν. Θεοφάνους
(2010)2 Α.Α.Δ. 288, 296 και Gorko κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 458, 463) και έχει δεσπόζουσα βαρύτητα κατά την επιμέτρηση της ποινής, με αποτέλεσμα αυτή να μειώνεται σημαντικά. Επιπρόσθετα, λαμβάνουμε υπόψη ως ελαφρυντικό, το λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορουμένου, σε συνδυασμό με την ηλικία του - 50 ετών (βλ. Κολοκασίδης ν. Δημοκρατίας
(1992)2 Α.Α.Δ. 252). Οι προσωπικές περιστάσεις ενός κατηγορουμένου, στις περιπτώσεις κατοχής ναρκωτικών, που επιφέρουν ολέθριες συνέπειες, έχουν μόνο οριακή σημασία (βλ. Ζωμενής ν. Αστυνομίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 400, Sovanovic ν. Αστυνομίας
(2005)2 Α.Α.Δ. 635, Ρεσλάν ν. Αστυνομίας
(2006)2 Α.Α.Δ. 127 και Αbe ν. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 211). Οι προσωπικές περιστάσεις και τα ιδιαίτερα προβλήματα αδικοπραγούντων, σ' αυτού του είδους τις υποθέσεις, λαμβάνονται βέβαια σε κάποιο βαθμό υπόψη. Καθώς ήδη έχει αναφερθεί, και η εξατομίκευση έχει τη θέση της, αλλά δεν μπορεί να εξουδετερώσει ή να αποδυναμώσει τη μέριμνα για προστασία της κοινωνίας (βλ. Παυλίδης κ.ά. ν. Αστυνομίας
(1996)2 Α.Α.Δ. 220, Μιχαήλ ν. Αστυνομίας, ανωτέρω και Παύλου ν. Δημοκρατίας, ανωτέρω). Στην προκείμενη περίπτωση, λαμβάνουμε υπόψη τις διάφορες προσωπικές, οικογενειακές, οικονομικές και επαγγελματικές συνθήκες του κατηγορούμενου, όπως αυτές αναδύονται από τις εκθέσεις του Γραφείου Ευημερίας και ως έχουν εκτεθεί εκ μέρους της δικηγόρου του. Επίσης, λαμβάνουμε υπόψη και το περιεχόμενο της ιατρικής έκθεσης του νευρολόγου - ψυχίατρου δρ. XXX Νικολαίδη. Ειδικότερα: Ο κατηγορούμενος, ηλικίας 50 ετών, είναι διαζευγμένος. Από το γάμο του απέκτησε 2 παιδιά, ηλικίας 16 και 17 ετών. Λαμβάνει επίδομα (Ε.Ε.Ε) από την Υπηρεσία Διαχείρισης Επιδομάτων, ύψους €480.-. Διαμένει σε ενοικιαζόμενη κατοικία στη Λεμεσό. Το ενοίκιο είναι €450.- μηνιαίως, το οποίο όμως δεν έχει καταβάλει τους τελευταίους μήνες, αφού αντιμετωπίζει αρκετές οικονομικές δυσκολίες. Ο κατηγορούμενος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Λεμεσό και προέρχεται από πολύτεκνη οικογένεια. Οι γονείς του απεβίωσαν. Έχει έξι αδέλφια και είναι ο μικρότερος. Διέκοψε την φοίτηση του στην Στ' τάξη του Δημοτικού Σχολείου και δεν υπηρέτησε την θητεία του στην Εθνική Φρουρά. Εργάστηκε για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε διάφορες εργασίες και από το 2009 είναι λήπτης κρατικού επιδόματος, λόγω προβλήματος υγείας (επιληψία). Τον Οκτώβριο του 2021 έχει αρραβωνιαστεί και σκοπός του ζευγαριού είναι να τελέσει το γάμο του το καλοκαίρι. Κατά την εξέτασή του, στις 18.3.2022, από το νευρολόγο - ψυχίατρο, δρ. XXX Νικολαΐδη, διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για άτομο με δυσκολίες χαρακτήρα, ιδίως αποφευκτικού αντικοινωνικού χαρακτήρα, με πολύ χαμηλή αυτοεκτίμηση. Αντιμετωπίζει δυσκολίες διαχείρισης άγχους και προβλήματα με κρίσεις πανικού, με συχνές αντιδράσεις απογοήτευσης και παραίτησης. Φαίνεται ότι δυσκολίες στην παιδική του ηλικία, δημιούργησαν ένα χαρακτήρα που τελικά ζει περιθωριοποιημένα. Συνυπάρχει κατάθλιψη. Δεν ζητά γενικώς βοήθεια. Τέλος, ως αναφέρεται, μια καινούρια απογοήτευση, όπως πιθανή φυλάκιση, τώρα που προσπαθεί να φτιάξει τη ζωή του χωρίς ουσίες, προφανώς θα ήταν καταστροφική. Η ευπαίδευτη συνήγορος του κατηγορούμενου, προς διευκρίνιση της τελευταίας αναφοράς του δρος Νικολαίδη πιο πάνω, ανέφερε ότι «..θα είχε αλυσιδωτές επιπτώσεις μία ποινή φυλάκισης πάνω στην μετέπειτα πορεία τώρα που προχώρησε τη ζωή του πλήρως απεξαρτητοποιημένος, ότι μπορεί να επηρεαστεί και να υποτροπιάσει.». Αναφορικά με τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος, στα οποία έγινε αναφορά από τη συνήγορό του, έχουμε θέσει υπόψη μας και τη νομολογιακή αρχή, όπως τέθηκε στην υπόθεση Khalife v. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 315, πως, αν λόγω σωματικής ανικανότητας ή ασθένειας, η φυλάκιση θα προκαλέσει σ' ένα αδικοπραγούντα ταλαιπωρία ασυνήθιστου βαθμού, αυτό επενεργεί ως ελαφρυντικός παράγοντας. Σημειώνουμε, ωστόσο, όπως εξάλλου έχει υποδειχθεί στην απόφαση Μαληκκίδη ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 40/2015, ημερ. 25.11.2016, ECLI:CY:AD:2016:B534, ότι τα προβλήματα υγείας του κατηγορούμενου μπορούν να αντιμετωπιστούν από το προσωπικό του σωφρονιστικού ιδρύματος, το οποίο παρέχει τέτοια δυνατότητα. Εν πάση περιπτώσει, στη βάση των όσων έχουν αναφερθεί στην υπόθεση Ιωάννου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 223/2019, ημερ. 8.4.2020, θεωρούμε πως οι αρχές των φυλακών, θα πρέπει να λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε να διαφυλαχθεί η υγεία των καταδίκων, καθ' όλο τον χρόνο κράτησής τους (βλ. επίσης Σίμκαση ν. Αστυνομίας
(1995)2 Α.Α.Δ. 22). Σημειώνουμε παράλληλα, ότι τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει ένας κατηγορούμενος δεν μπορούν να αποτελέσουν λόγο για την αποφυγή επιβολής ποινής φυλάκισης, όταν ο Νόμος και οι περιστάσεις διάπραξης ενός αδικήματος καθιστούν επιβεβλημένη την επιλογή αυτή (βλ. Attorney-General v. Mavrokefalos
(1966)2 C.L.R. 93, Asoltanei v. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 742, Κυπριανού ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 28/2014, ημερ. 24.2.2014 και R. v. Hall
(2013)Crim. L.R. 426, CA). Έτσι, και στην υπό εξέταση περίπτωση, τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος, συμπεριλαμβανομένων και των όσων σημειώνει ο δρ. Νικολαϊδης, θεωρούμε ότι θα μπορούσαν να τύχουν αντιμετώπισης από τις αρχές του σωφρονιστικού ιδρύματος, σε περίπτωση επιβολής ποινής φυλάκισης στον κατηγορούμενο. Όπως έχει νομολογηθεί, η επιβολή αυστηρών ποινών επιβάλλεται σε συνάρτηση με το είδος, την ποσότητα και το σκοπό της κατοχής των ναρκωτικών (βλ. τη Γενικός Εισαγγελέας ν. Sak, ανωτέρω). Στην προκειμένη περίπτωση λαμβάνουμε βεβαίως υπόψη μας ότι η ποσότητα των ναρκωτικών που κατείχε ο κατηγορούμενος, δηλαδή 8 γραμμάρια, δεν ήταν μεγάλη και περαιτέρω ότι αυτός την κατείχε για προσωπική του χρήση. Όμως, από την άλλη, δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε το γεγονός ότι ομολογουμένως αποτελεί ουχί ευκαταφρόνητη ποσότητα κοκαΐνης, η οποία συγκαταλέγεται στα σκληρά ναρκωτικά. Προς όφελος του κατηγορούμενου, επιπλέον, λαμβάνουμε υπόψη και το γεγονός ότι έχει απεξαρτηθεί πλήρως από τα ναρκωτικά. Επικροτούμε το γεγονός αυτό και αναγνωρίζουμε ότι κάθε άλλο παρά εύκολο πρέπει να ήταν η πραγμάτωσή του. Όπως έχει νομολογηθεί για την απεξάρτηση, σημασία δεν έχει μόνο το αν ο χρήστης τελικά απέτυχε ή όχι, αλλά το αν προσπάθησε και πως και, όπως έχει επισημανθεί στην υπόθεση Χριστοφίδης ν. Δημοκρατίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 148: «Στον όλως ιδιαίτερα ευαίσθητο τομέα των εξαρτησιογόνων ουσιών είναι χρήσιμο να γνωρίζει κανείς ότι οι πιθανότητες αποτυχίας είναι μεγάλες, ιδίως σε ανοικτό θεραπευτικό πρόγραμμα απεξάρτησης όπως αυτό που πρόσφερε το ΘΕΜΕΑ. Η άποψη του Κακουργιοδικείου ότι ο εφεσείων «ούτε εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία που του δόθηκε ούτε σεβάστηκε την απόφαση του Δικαστηρίου» μας φαίνεται να υποτιμά την προσπάθεια που γίνεται για απεξάρτηση σε περίπτωση αποτυχίας. Έχουμε τη γνώμη ότι θα πρέπει η όποια προσπάθεια να αποτιμάται και να ανταμείβεται ώστε να ενθαρρύνεται ο χρήστης να τη συνεχίζει.» Συνυπολογίζουμε, βεβαίως, και τον χρόνο που έχει παρέλθει από τη διάπραξη του αδικήματος - μεταξύ άγνωστης ημερομηνίας του 2020 και 16.5.2020-, σε συνάρτηση με το ότι εν τω μεταξύ έχει απεξαρτηθεί από τα ναρκωτικά, έχει τελέσει αρραβώνα και προγραμματίζει να παντρευτεί το καλοκαίρι. Γενικά, λαμβάνουμε υπόψη οτιδήποτε έχει αναφερθεί από την ευπαίδευτη δικηγόρο του κατηγορούμενου και αποτελεί ελαφρυντικό στοιχείο. Στο σημείο αυτό, τέλος, να σημειώσουμε ότι το Δικαστήριο, σε προγενέστερες ημερομηνίες, με 3 διαφορετικές αποφάσεις του, επέβαλε ποινές, κατόπιν παραδοχής, στους κατηγορούμενους 1, 2, 3 και
- Πιο συγκεκριμένα, στις 23.9.2021, επιβλήθηκαν στην πρώην κατηγορούμενη 3, συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 3 ετών, για τα αδικήματα της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Α - κοκαΐνης - και 2 μηνών, για τη χρήση ναρκωτικών τάξεως Α και Β. Η ποσότητα που κατείχε η εν λόγω κατηγορούμενη, ήταν συνολικού βάρους 752.9 γραμμαρίων, δηλαδή πολύ μεγαλύτερη εν σχέση με τον κατηγορούμενο
- Δέον όμως να σημειωθεί ότι το Δικαστήριο, κατά την επιμέτρηση της ποινής, έλαβε υπόψη προς όφελος της κατηγορούμενης ότι αυτή θα κατέθετε ως μάρτυρας κατηγορίας εναντίον των συγκατηγορούμενών της, οι οποίοι τότε δεν παραδέχθηκαν ενοχή. Στον κατηγορούμενο 4, στις 13.12.2021, επιβλήθηκαν συντρέχουσες ποινές φυλάκισης, με μεγαλύτερη αυτή των 10 ετών, ενώ στους κατηγορούμενους 1 και 2, στις 16.2.2022, επιβλήθηκαν συντρέχουσες ποινές φυλάκισης, με μεγαλύτερη αυτή των 7 ετών στον κατηγορούμενο 1 και αυτή των 8 ετών στον κατηγορούμενο
- Τόσο ο κατηγορούμενος 4, όσο και οι κατηγορούμενοι 1 και 2, κατείχαν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες ναρκωτικών τάξεως Α - κοκαΐνη - εν σχέση με τον κατηγορούμενο 6, ενώ περαιτέρω κατείχαν τα ναρκωτικά με σκοπό την προμήθεια τους σε άλλα πρόσωπα. Για τους κατηγορούμενους 5 και 7, ο Γενικός Εισαγγελέας, ασκώντας τις εξουσίες που του παρέχει το Σύνταγμα, ανακοίνωσε αναστολή της ποινικής δίωξης τους, γεγονός που συνυπολογίζεται από το Δικαστήριο, αφού δε δόθηκε καμιά εξήγηση περί τούτου, από αυτόν. Συνεκτιμώντας και σταθμίζοντας τη σοβαρότητα του αδικήματος που διέπραξε ο κατηγορούμενος - υπό το φως και του συνόλου των γεγονότων που το περιβάλλουν - και τα διάφορα ελαφρυντικά που συνηγορούν προς όφελός του, όπως έχουν ήδη εκτεθεί και μετά από περίσκεψη, καταλήξαμε ότι κατάλληλη και μόνη αρμόζουσα ποινή, είναι αυτή της φυλάκισης. Θεωρούμε ότι οποιαδήποτε άλλη ποινή, αναμφίβολα θα ήταν ακατάλληλη και ανεπαρκής (βλ. Προδρόμου ν. Αστυνομίας
(1990)2 Α.Α.Δ. 98). Τα διάφορα ελαφρυντικά που συνηγορούν προς όφελος του κατηγορούμενου (ως εκτίθενται σε άλλο σημείο - πιο πάνω -), ασφαλώς και λαμβάνονται υπόψη. Ωστόσο, αυτά, σε καμιά περίπτωση είναι δυνατό να αποτελέσουν δείκτη προσδιορισμού του είδους ποινής που θα του επιβληθεί. Όπως θα διαφανεί αμέσως, όλα αυτά, λαμβάνονται υπόψη στον καθορισμό της έκτασης της ποινής. Συνεπώς κρίνουμε ως αρμόζουσα, για την κατηγορία 19 (κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Α), την ποινή φυλάκισης εννέα
(9)μηνών, την οποία και επιβάλλουμε στον κατηγορούμενο
- Η παραπάνω ποινή μειώνεται για το χρονικό διάστημα που ο κατηγορούμενος τελούσε υπό κράτηση και συγκεκριμένα από τις 23.3.
- Προχωρούμε τώρα να εξετάσουμε την εισήγηση της δικηγόρου του κατηγορούμενου, όπως διατάξουμε την αναστολή εκτέλεσης της παραπάνω ποινής. Αναφορικά με το ζήτημα της αναστολής εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης, είναι γεγονός, ότι μετά την τροποποίηση που επέφερε ο Νόμος 186
(1)/2003, στον περί της Υφ' όρον Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ωρισμένας Περιπτώσεις Νόμο του 1972, έχει διευρυνθεί η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, το οποίο πλέον διατάσσει την αναστολή, εάν κάτι τέτοιο δικαιολογείται από το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης και τα προσωπικά περιστατικά του κατηγορουμένου. Σε σχέση με το συγκεκριμένο ζήτημα, στην Ιωσήφ ν. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 930, επισημάνθηκαν τα ακόλουθα: «Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο, ισοζυγίζοντας το σύνολο των περιστάσεων θα μπορούσε ή έπρεπε αυτοί οι παράγοντες να επενεργήσουν κατά τρόπο ο οποίος να δικαιολογεί το να δοθεί στον εφεσείοντα μια δεύτερη ευκαιρία (βλ. Χριστοδούλου ν. Αστυνομίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 22). Η κάθε υπόθεση κρίνεται στη βάση των δικών της περιστατικών. Η υιοθέτηση οποιουδήποτε γενικού κανόνα θα συνιστούσε σφάλμα αρχής. Εναπόκειται στο δικαστήριο που έχει την ευθύνη επιβολής της ποινής να λάβει υπόψη στην κάθε περίπτωση τις περιστάσεις της υπόθεσης και οποιεσδήποτε προσωπικές περιστάσεις που αφορούν στον συγκεκριμένο κατηγορούμενο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την οικογένεια του με σκοπό να αποφασίσει κατά πόσο ενδείκνυται η αναστολή της εκτέλεσης της ποινής. Αυτό βέβαια συνεπάγεται την εκ νέου θεώρηση των συνθηκών διάπραξης του αδικήματος και των προσωπικών περιστάσεων του κατηγορούμενου και την απόδοση «διπλής βαρύτητας» σε όλους τους σχετικούς με το αδίκημα και τον αδικοπραγούντα παράγοντες - είτε επιβαρυντικούς είτε μετριαστικούς - οι οποίοι μπορούν να επηρεάσουν την απόφαση του δικαστηρίου για την αναστολή ή όχι της ποινής. Θεωρούμε ότι κατά την εξέταση του ζητήματος, σημαντικό ερώτημα είναι κατά πόσο η ανασταλείσα ποινή θα αντικατοπτρίζει την αντικειμενική σοβαρότητα του αδικήματος και θα εξυπηρετήσει τους πολλαπλούς σκοπούς της τιμωρίας.» Σε προηγούμενο στάδιο έχουμε αναλύσει το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση και τα ελαφρυντικά του κατηγορούμενου και έχουμε υπόψη μας όλα όσα έχουν ήδη αναφερθεί, για την εκ νέου θεώρησή τους στο στάδιο αυτό. Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο δικαιολογείται η αναστολή εκτέλεσης της επιβληθείσας ποινής φυλάκισης. Συνυπολογίζοντας και συνεκτιμώντας το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν την υπόθεση και τις προσωπικές περιστάσεις του κατηγορούμενου καθώς και το σύνολο των ελαφρυντικών του, όπως με λεπτομέρεια εκτίθενται σε άλλο σημείο της απόφασης (πιο πάνω), και χωρίς να μας διαφεύγει ο χρόνος που έχει παρέλθει από τη διάπραξη του αδικήματος και ότι εν τω μεταξύ ο κατηγορούμενος έχει απεξαρτηθεί από τα ναρκωτικά, έχει αρραβωνιαστεί και προγραμματίζει να παντρευτεί, αποτελεί κατάληξή μας πως δεν δικαιολογείται η αναστολή εκτέλεσης της επιβληθείσας ποινής. Με αδιαμφισβήτητη τη σοβαρότητα του αδικήματος που διέπραξε ο κατηγορούμενος και συνυπολογίζοντας δεόντως και επαρκώς, όλους τους μετριαστικούς παράγοντες, κρίνουμε ότι, διαφορετική αντιμετώπιση, ανάμεσα σε άλλα, θα έστελνε λανθασμένα μηνύματα σε επίδοξους παραβάτες, θα υπονόμευε τον αποτρεπτικό χαρακτήρα των ποινών, χωρίς να βρίσκεται σε αρμονία με σχετική νομολογία για την ποινολογική αντιμετώπιση αδικημάτων αυτής της φύσης και δεν θα αντικατόπτριζε την αντικειμενική σοβαρότητα του αδικήματος που καθ' ομολογία του διέπραξε ο κατηγορούμενος, μα ούτε και θα εξυπηρετούσε τους πολλαπλούς σκοπούς της τιμωρίας (βλ. επίσης Κυπρίζογλου κ.ά. ν. Δημοκρατίας Ποιν. Έφ. 53/2017, 64/2017, 66/2017 και 68/2017, ημερ. 15.12.2017), ECLI:CY:AD:2017:B465. (Υπ.) .............. Ηλ. Γεωργίου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Κ. Κωνσταντίνου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΓ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο