Δημοκρατία ν. Βαφειάδης κ.α., Υπόθεση αρ.: 15248/2020, 10/3/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEM:2022:27 ΣΤΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Ηλ. Γεωργίου, Π.Ε.Δ. Κ. Κωνσταντίνου, Α.Ε.Δ. Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Υπόθεση αρ.: 15248/2020 Μεταξύ: Δημοκρατία Κατηγορούσα Αρχή Και 1. XXX Βαφειάδης 2. XXX Ιακωβίδης 3. XXX Αχιλλέως 4. XXX Tsachidou 5. XXX Παύλου 6. XXX Τσολακίδης Κατηγορούμενοι ------------------------------------------------------- Ημερομηνία: 10/3/2022 Για την κατηγορούσα αρχή: κα Ο. Σοφοκλέους Για τον κατηγορούμενο 1: κ. Σ. Σταυρινίδης με κ. Γρ. Σαββίδης Για τον κατηγορούμενο 2: κ. N. Δημητρίου Για τον κατηγορούμενο 3: κ. Η. Στεφάνου με κ. Γ. Νεάρχου Για τον κατηγορούμενο 6: κ. Σ. Ζαχαρίου Κατηγορούμενοι παρόντες ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ (Δίκη εντός δίκης) Όταν, ο αστ. 2244 Δ. Καρακώστα, επιχείρησε να καταθέσει ενώπιον του Δικαστηρίου, 12 τεκμήρια[1], που εντοπίστηκαν εντός της αποθήκης της ναυτιλιακής εταιρείας Blue Ice Navigation Co Ltd (στο εξής θα καλείται «Blue Ice»), ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου 1, έφερε ένσταση στην κατάθεσή τους καθότι, ως ανέφερε, παραβιάζεται το Άρθρο 23 του Συντάγματος και ζήτησε όπως διεξαχθεί δίκη εντός δίκης. Οι λόγοι ένστασης, ως καθορίστηκαν, εστιάζονται στο ότι (
- i)η έρευνα στην αποθήκη της εταιρείας Blue Ice, έγινε χωρίς προηγουμένως να έχει εκδοθεί ένταλμα έρευνας και (
- ii)χωρίς να εξασφαλιστεί και η συγκατάθεση του ιδιοκτήτη των επίδικων πακέτων, που παραλήφθηκαν από τον κατηγορούμενο 1. Η ευπαίδευτη συνήγορος της κατηγορούσας αρχής συμφώνησε στη διεξαγωγή δίκης εντός δίκης, για την επίλυση των πιο πάνω ζητημάτων και το Δικαστήριο, με προηγούμενη ενδιάμεση απόφασή του, διέταξε τη διεξαγωγή της, καθορίζοντας το σχετικό πλαίσιο. Στο πλαίσιο της δίκης εντός δίκης, δηλώθηκαν παραδεκτά γεγονότα και περαιτέρω, η κατηγορούσα αρχή κάλεσε ως μάρτυρα τον α/αστ. 2690, Α. Παντελή. Από την άλλη πλευρά, έδωσε μαρτυρία ο κατηγορούμενος 1. Τονίζουμε ότι έχουμε θέσει ενώπιόν μας, το σύνολο του μαρτυρικού υλικού. Τα παραδεκτά γεγονότα που περιβάλλουν τη δίκη εντός δίκης, έχουν ως ακολούθως: (
- i)Ο XXX Σάββα, είναι ιδιοκτήτης και διευθυντής της ναυτιλιακής εταιρείας Blue Ice. (
- ii)Το εμπορευματοκιβώτιο με αρ. NISU6500424, αποστάληκε από το λιμάνι του Πειραιά στις 24.5.2020 και κατέφθασε στο λιμάνι Λεμεσού στις 26.5.2020. Στη συνέχεια, την ίδια ημέρα, γύρω στις 15:00, μεταφέρθηκε στις αποθήκες που διατηρεί η εταιρεία Blue Ice, στην οδό Επιμηθέσεως 6, στη Λεμεσό και, αφού ανοίχθηκε, ξεφορτώθηκαν τα εμπορεύματα που ήταν σ' αυτό. (iii) Εντός του πιο πάνω εμπορευματοκιβωτίου, μεταξύ άλλων εμπορευμάτων, βρισκόταν ένα παλέτο, δηλωμένου βάρους 230 κιλών, όγκου 1,5 κυβικών μέτρων και σύμφωνα με την περιγραφή, περιείχε πιπέρι. Την εντολή για τη φόρτωση του πιο πάνω παλέτου και μεταφορά του στην Κύπρο, την έλαβε ο πράκτορας της Blue Ice, στην Ελλάδα, δηλαδή η εταιρεία Cargo Book SA, από την εταιρεία Vianos Svolos Ltd. Παραλήπτης ήταν η εταιρεία Genesis Logistics Limited (στο εξής «η Genesis»). Σύμφωνα με το waybill που του απέστειλε η εταιρεία Genesis, ο τελικός παραλήπτης ήταν o ΧΧΧ Χρίστου (βλ. Τεκ. 1.2, Σ.Σ.1 και Σ.Σ.2). (
- iv)Στις 26.5.2020 και ώρα 15:50, η Blue Ice έλαβε ηλεκτρονικό μήνυμα από την Genesis, με το οποίο την πληροφορούσε να παραδώσει το εν λόγω παλέτο σε κάποιον Αλέξη (βλ. Τεκ. 1.2, Σ.Σ.3). (
- v)Την ίδια ημέρα, γύρω στις 16:30, μετέβηκε στις αποθήκες της Blue Ice η Αστυνομία και πληροφόρησε τον ΧΧΧ Σάββα, ότι υπήρχε πληροφορία ότι μέσα σε εμπορεύματα, με παραλήπτη τον ΧΧΧ Χρίστου, υπήρχαν κρυμμένα ναρκωτικά. Από έλεγχο που διενήργησε ο ΧΧΧ Σάββα στα εμπορεύματα που υπήρχαν στην αποθήκη, εντόπισε το εν λόγω παλέτο, το οποίο ήταν δηλωμένο ότι περιείχε πιπέρι. Στη συνέχεια, με την συγκατάθεση του ΧΧΧ Σάββα, ελέγχθηκε στην παρουσία του. Το εν λόγω παλέτο αποτελείτο από τρία μεγάλα χάρτινα κιβώτια. Αφού ανοίχθηκε το ένα από αυτά, διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν τέσσερα, πιο μικρά, κιβώτια. Όταν ανοίχτηκε το ένα από αυτά, ο ΧΧΧ Σάββα είδε ότι περιείχε πράσινη ξηρή φυτική ύλη, που όπως πληροφορήθηκε ήταν κάνναβη. Στη συνέχεια, μέλη της ΥΚΑΝ άνοιξαν και τα άλλα τρία μεγάλα κιβώτια, εντός των οποίων υπήρχαν συνολικά 12, πιο μικρά, κιβώτια. Σε κάθε ένα από αυτά, υπήρχαν έξι συσκευασίες με πράσινη ξηρή φυτική ύλη. (
- vi)Τα μέλη της ΥΚΑΝ αντάλλαξαν τις συσκευασίες με την πράσινη ξηρή φυτική ύλη, με ομοιώματα, με σκοπό να συνεχιστεί η παράδοση τους. Στις 27.5.2020, γύρω στις 10:00, μετέβηκε στο χώρο νεαρός άντρας, που ανάφερε ότι ονομάζεται ΧΧΧ Βαφειάδης και ζήτησε να παραλάβει το παλέτο με τα εμπορεύματα του ΧΧΧ Χρίστου. Αφού υπόγραψε το waybill της εταιρείας Blue Ice, μετέβηκε στη ζώνη φόρτωσης και αφού φορτώθηκαν τα εμπορεύματα, αποχώρησε από το μέρος (βλ. Τεκ. 1.2, Σ.Σ.4). Ο α/αστ. XXXXX Α. Παντελή, υπηρετεί στην ΥΚΑΝ Λεμεσού. Στο πλαίσιο της μαρτυρίας του, ανάφερε ότι στις 26.5.2020, γύρω στις 16:30, επικοινώνησε μαζί του ο Υπαστυνόμος Κ. Μιχαήλ, τότε ήταν υπεύθυνος της ΥΚΑΝ Λεμεσού και τον ενημέρωσε ότι υπήρχε πληροφορία ότι στις αποθήκες της εταιρείας Blue Ice, υπήρχαν εμπορεύματα στο όνομα κάποιου ΧΧΧ Χρίστου, τα οποία περιείχαν ναρκωτικά και του έδωσε οδηγίες όπως μεταβεί στο μέρος για να διενεργήσει εξετάσεις. Τότε, μετέβη στις αποθήκες της πιο πάνω εταιρείας και όταν ζήτησε τον υπεύθυνο, του παρουσιάστηκε ο ΧΧΧ Σάββα, διευθυντής της εταιρείας. Αντεξεταζόμενος, ανάφερε ότι δεν γνώριζε αν ο συγκεκριμένος χώρος, πρόκειται για το εγγεγραμμένο γραφείο της εταιρείας και δεν διενήργησε εξετάσεις κατά πόσο το πρόσωπο που του παρουσιάστηκε, ήταν ο διευθυντής της εταιρείας. Στη συνέχεια ενημέρωσε τον τελευταίο, για την πιο πάνω πληροφορία που κατείχε η Αστυνομία και ο ΧΧΧ Σάββα, αφού έλεγξε τα εμπορεύματά, του ανάφερε ότι υπήρχε ένα παλέτο στο όνομα ΧΧΧ Χρίστου και του το υπέδειξε. Τότε, ο πιο πάνω αστυφύλακας, ζήτησε από τον ΧΧΧ Σάββα τη συγκατάθεσή του, για να το ελέγξει και αφού συγκατατέθηκε, προχώρησε στον έλεγχο του εν λόγω παλέτου, στην παρουσία του τελευταίου. Ως ανάφερε, ο ΧΧΧ Σάββα ήταν συνεργάσιμος. Μετά από έρευνα σ' αυτό, εντοπίστηκαν ναρκωτικά και στη συνέχεια, εξασφαλίστηκε άδεια για διενέργεια ελεγχόμενης παράδοσης και τα ναρκωτικά αντικαταστάθηκαν με ομοιώματα. Αναγνώρισε ότι δεν ανέφερε στον ΧΧΧ Σάββα ότι, δεν υπήρχε ένταλμα έρευνας, καθότι ο τελευταίος έδωσε σχετική συγκατάθεση και περαιτέρω, δήλωσε ότι δεν τον ενημέρωσε για τις πιθανές επιπτώσεις, στην περίπτωση που γινόταν έρευνα χωρίς προηγουμένως να εξασφαλιστεί σχετικό ένταλμα. Ο α/αστ. XXXXX Α. Παντελή, ανάφερε ότι πολλές φορές το όνομα που χρησιμοποιείται ως παραλήπτης είναι φανταστικό. Στο πλαίσιο της μαρτυρίας του, ανάφερε ότι δεν αποτάθηκαν για την έκδοση εντάλματος έρευνας της συγκεκριμένης αποθήκης καθότι, σύμφωνα με την πληροφορία, η εταιρεία και το προσωπικό της, συμπεριλαμβανομένου και του διευθυντή της, ΧΧΧ Σάββα, δεν ήταν ύποπτοι για την εισαγωγή των ναρκωτικών. Εάν ήταν ύποπτοι, ως ανάφερε, θα προχωρούσαν προηγουμένως με αίτημα για έκδοση εντάλματος έρευνας. Δήλωσε δε ότι, ιδιοκτήτης των εμπορευμάτων δεν ήταν ο ΧΧΧ Σάββα. Ο κατηγορούμενος 1, στο πλαίσιο της μαρτυρίας του, ανάφερε ότι μετέβηκε στην αποθήκη της Blue Ice και παρέλαβε τα εμπορεύματα, αφού την προηγούμενη ημέρα μίλησε με τον κατηγορούμενο 6, ο οποίος του ανάφερε ότι θα τον καλέσουν από την εταιρεία Genesis για να παραλάβει το συγκεκριμένο πακέτο και στη συνέχεια να το παραδώσει στον ΧΧΧ Χρίστου τον οποίο, ως δήλωσε, δεν γνωρίζει. Τελικά, όμως, δεν παρέδωσε τα εμπορεύματα στο πιο πάνω πρόσωπο. Στο πλαίσιο των αγορεύσεων, ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου 1 εισηγήθηκε ότι η έρευνα που έγινε στην επαγγελματική στέγη της Blue Ice, ήταν παράνομη, καθότι δεν υπάρχει σχετική συγκατάθεση από το διοικητικό συμβούλιο της πιο πάνω εταιρείας και περαιτέρω, η έρευνα διενεργήθηκε χωρίς προηγουμένως να έχει εκδοθεί σχετικό ένταλμα. Επιπρόσθετα, εισηγήθηκε ότι η εταιρεία δεν ήταν ιδιοκτήτης του δέματος και έτσι δεν είχε δικαίωμα να παράσχει συγκατάθεση για να το ανοίξουν. Εκ διαμέτρου αντίθετη, ήταν η εισήγηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της κατηγορούσας αρχής η οποία, μεταξύ άλλων, επισήμανε ότι αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι το πιο πάνω πρόσωπο που παρέσχε την συγκατάθεση για έρευνα, είναι ο διευθυντής και ιδιοκτήτης της Blue Ice. Η τελευταία, ως ανάφερε, κατείχε τα εμπορεύματα με σκοπό να τα παραδώσει στον δικαιούχο και έτσι νομιμοποιείτο να δώσει την συγκατάθεσή της για να γίνει έρευνα σ' αυτά, τα οποία κατείχε στην αποθήκη της. Τονίζουμε ότι, έχουμε θέσει ενώπιον μας, τα όσα έχουν εκθέσει οι ευπαίδευτοι συνήγοροι με τις εμπεριστατωμένες αγορεύσεις τους και θα σταθούμε εκεί όπου είναι αναγκαίο. Αποτελεί καθιερωμένη αρχή, πως σε κάθε περίπτωση είναι υποχρέωση της κατηγορούσας αρχής να αποδείξει θετικά και πέραν από κάθε λογική αμφιβολία, ότι στοιχεία μαρτυρίας που επιχειρεί να προσκομίσει στο Δικαστήριο δεν μολύνονται από αντισυνταγματική, παράνομη ή άλλως πως, επιλήψιμη ενέργεια ή παράλειψη της Αστυνομίας. Θα προσεγγίσουμε τη μαρτυρία που έχει προσαχθεί στη δίκη εντός δίκης προκειμένου να αποφασίσουμε τα επίδικα θέματα, έχοντας πάντα κατά νου, ότι κατά την αξιολόγηση πρέπει να διατηρείται ανοικτό το γενικότερο θέμα αξιοπιστίας των μαρτύρων και ειδικότερα, των κατηγορουμένων. Αυτή η αναγκαιότητα επιβάλλει περιορισμούς στο σχολιασμό της μαρτυρίας, αλλά και στη διατύπωση ευρημάτων (βλ. Ioannides v. The Republic
(1968)2 Α.Α.Δ. 169 και Petri v. The Police
(1968)2 Α.Α.Δ. 40). Συνεπώς, η αξιολόγηση της μαρτυρίας, θα γίνει υπό το φως της Νομολογίας και θα περιοριστεί στα απολύτως απαραίτητα ώστε να καλυφθούν με επάρκεια οι ανάγκες των επιδίκων θεμάτων που τέθηκαν στο πλαίσιο της δίκης εντός δίκης και τίποτε άλλο (βλ. Στυλιανού ν. Δημοκρατίας κ.ά., Ποιν. Έφ. 268/2015, ημερ. 13.12.2018), ECLI:CY:AD:2018:B534. Η δίκη εντός δίκης είναι αυτοτελής διαδικασία. Κρίνεται στη βάση της μαρτυρίας που ακούστηκε εντός αυτής και μόνο, και δεν υπάρχει δυνατότητα αξιολόγησης σε αυτή, μαρτυρίας που έχει προσαχθεί στην κυρίως δίκη για να καταλήξει ένα Δικαστήριο σε ευρήματα (βλ. Αστυνομία ν. Ησαΐα, άλλως Μπλάκκη
(1997)2 Α.Α.Δ. 177). Έχουμε εξετάσει με ιδιαίτερη ενδελέχεια το σύνολο της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον μας. Αναφορικά με το μάρτυρα που κλήθηκε από την κατηγορούσα αρχή, επισημαίνεται ότι δεν περιέπεσε σε οποιαδήποτε ουσιαστική αντίφαση για το ότι αποτελεί ζητούμενο, στο πλαίσιο της δίκης εντός δίκης. Πέρα δε τούτου, μεγάλο μέρος της μαρτυρίας του, ουσιαστικά, δεν αμφισβητήθηκε στο στάδιο της αντεξέτασης. Επομένως, η μαρτυρία του συγκεκριμένου προσώπου γίνεται αποδεκτή, για ό,τι αποτελεί ζητούμενο στη δίκη εντός δίκης. Θα επανέλθουμε σ' αυτή, όταν θα εξετάζουμε τις εισηγήσεις των συνηγόρων των διαδίκων. Η μαρτυρία του κατηγορούμενου έχει ήδη εκτεθεί με λεπτομέρεια, πιο πάνω. Στο πλαίσιο αυτής, ανάφερε ότι πράγματι μετέβηκε στην αποθήκη της Blue Ice, για να παραλάβει τα εμπορεύματα, μετά που του το ζήτησε ο κατηγορούμενος 6, ο οποίος περαιτέρω του ζήτησε να τα παραδώσει στον ΧΧΧ Χρίστου. Επισημαίνουμε ότι δεν θα προβούμε σε ευρήματα, τα οποία εκφεύγουν του πλαισίου της δίκης εντός δίκης και περιοριζόμαστε στα απολύτως απαραίτητα, ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες των επίδικων θεμάτων που τέθηκαν. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου 1 εισηγήθηκε ότι η επαγγελματική στέγη της εταιρείας Blue Ice προστατεύεται από τα Συντάγματος. Η δε συνήγορος της κατηγορούσας αρχής, στο πλαίσιο της αγόρευσής της, αποδέχτηκε ότι η επαγγελματική στέγη απολαμβάνει της ίδιας συνταγματικής προστασίας, όπως και η κατοικία. Καταρχήν επισημαίνουμε ότι στην υπό εξέταση περίπτωση, η έρευνα έγινε στην επαγγελματική στέγη της εταιρείας Blue Ice και συγκεκριμένα, στην αποθήκη που διατηρεί στη Λεμεσό. Το Άρθρο 15 του Συντάγματος, το οποίο αντιστοιχεί στο Άρθρο 8 της ΕΣΔΑ, προστατεύει το δικαίωμα της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής. Το δε Άρθρο 16 του Συντάγματος, ρητά διαλαμβάνει ότι η κατοικία του κάθε ενός είναι απαραβίαστη και η είσοδος σε αυτήν «δεν επιτρέπεται ειμή ότε και όπως ο νόμος ορίζη και κατόπιν δικαστικού εντάλματος δεόντως ητιολογημένου ή οσάκις η είσοδος ενεργήται τη ρητή συναινέσει του ενοίκου ή προς τον σκοπόν διασώσεως θυμάτων οιουδήποτε αδικήματος βίας ή οιασδήποτε καταστροφής.» Στο Σύγγραμμα European Convention on Human Rights, Commentary, του Christoph Grabenwarter
(2014), στη σελ. 197, επισημαίνονται τα ακόλουθα: "The word "home" under the convention also includes business premises." Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στην υπόθεση Niemietz v. Germany, αρ. υπόθεσης 13710/1988, ημερ. 16.12.1992, επισήμανε ότι ο όρος «κατοικία», που γίνεται αναφορά στο άρθρο 8 της Σύμβασης, έχει γίνει δεκτός ότι επεκτείνεται και σε επαγγελματική στέγη και ότι τέτοια ερμηνεία συνάδει με το Γαλλικό κείμενο, εφόσον ο όρος "domicile" έχει ευρύτερη έννοια από τον όρο "home" και μπορεί να επεκτείνεται στην επαγγελματική στέγη. (Βλ. επίσης Stes Colas Est a.o. v France, No. 37971/97, § 41, απόφαση Δ.Ε.Δ. στην Varec SA v. Belgian State, C-450/06 και το Σύγγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας του Ανδρέα Ν. Λοϊζου, σελ. 109.) Με βάση τα πιο πάνω, κρίνουμε ότι η επαγγελματική στέγη απολαμβάνει της ίδιας συνταγματικής προστασίας με την κατοικία και σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στο Άρθρο 16 του Συντάγματος, η είσοδος σε αυτήν «δεν επιτρέπεται ειμή ότε και όπως ο νόμος ορίζη και κατόπιν δικαστικού εντάλματος δεόντως ητιολογημένου ή οσάκις η είσοδος ενεργήται τη ρητή συναινέσει του ενοίκου ή προς τον σκοπόν διασώσεως θυμάτων οιουδήποτε αδικήματος βίας ή οιασδήποτε καταστροφής». Εισήγηση ότι δεν δόθηκε συγκατάθεση για έρευνα από την εταιρεία. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου 1 εισηγήθηκε ότι δεν υπάρχει απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας Blue Ice, με την οποία να παρέχεται συγκατάθεση για έρευνα στα υποστατικά της. Παρά το ότι, η πιο πάνω εισήγηση, δεν καθορίστηκε ως λόγος ένστασης, από μέρους του κατηγορούμενου 1, εντούτοις το Δικαστήριο θα προχωρήσει να την εξετάσει, λαμβάνοντας υπόψη ότι προβάλλεται, ως λόγος ένστασης, ότι η έρευνα στην αποθήκη της εταιρείας Blue Ice έγινε, χωρίς προηγουμένως να έχει εκδοθεί ένταλμα έρευνας. Η πιο πάνω εισήγηση του συνηγόρου του κατηγορούμενου 1 δεν μας βρίσκει σύμφωνους καθότι, αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι ο ΧΧΧ Σάββα είναι ιδιοκτήτης και διευθυντής της ναυτιλιακής εταιρείας Blue Ice και περαιτέρω, με την συγκατάθεσή του, έγινε έρευνα στο επίδικο παλέτο. Εισήγηση ότι δεν πληροφορήθηκε ο διευθυντής της εταιρείας για τις πιθανές επιπτώσεις, σε περίπτωση που γινόταν έρευνα χωρίς ένταλμα. Σημαντικό είναι η γνώση του δικαιώματος του υπόπτου να αρνηθεί την έρευνα, καθώς επίσης και των συνεπειών της συγκατάθεσής του. Εκείνο όμως που ουσιαστικά προβλήθηκε, στην υπό εξέταση περίπτωση, είναι ότι ο διευθυντής της εταιρείας δεν προειδοποιήθηκε για τις πιθανές επιπτώσεις που μπορούσαν να είχαν σε περίπτωση έρευνας του υποστατικού, χωρίς προηγουμένως να είχε εξασφαλιστεί σχετικό ένταλμα. Ο α/αστ. XXXXX, Α. Παντελή, στο πλαίσιο της μαρτυρίας του, πράγματι αναγνώρισε ότι δεν πληροφόρησε το διευθυντή της εταιρείας για τις πιθανές επιπτώσεις, σε περίπτωση που γινόταν έρευνα χωρίς προηγουμένως να είχε εξασφαλιστεί σχετικό ένταλμα. Στην υπόθεση Γεωργίου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 105/2019 (σχ. με 118/2019 και 119/2019), ημερ. 25.6.2021, το Ανώτατο Δικαστήριο, με αναφορά και σε Καναδική νομολογία, επισήμανε ότι: «Η συναίνεση του ενοίκου μιας κατοικίας, συνεπάγεται παραίτηση από τα συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα του σεβασμού της ιδιωτικής ζωής και του απαραβίαστου της κατοικίας του. Σε συμφωνία με την καναδική προσέγγιση, θεωρούμε ότι για να είναι η συγκατάθεση έγκυρη και αποτελεσματική προϋποθέτει την ύπαρξη δυνατότητας άσκησης επιλογής μεταξύ του να επιτρέψει ο ένοικος την είσοδο ή να την αρνηθεί. Η οποιαδήποτε επιλογή έχει νόημα μόνο αν ο ένοικος γνωρίζει για το δικαίωμα του να αρνηθεί και, στην περίπτωση συναινέσεως του, για τις τυχόν συνέπειες από αυτή. Ιδιαίτερα όταν ο ένοικος θεωρείται ύποπτος για τη διάπραξη ποινικού αδικήματος, απαιτούνται κριτήρια τέτοια που να διασφαλίζουν τη δίκαιη μεταχείριση του στο πλαίσιο του ανακριτικού έργου της Αστυνομίας και που τον προστατεύουν από ανάρμοστους τρόπους εξασφάλισης της συγκατάθεσής του. . Η συγκατάθεση του εφεσείοντα, λοιπόν, για να είναι έγκυρη και αποτελεσματική, προϋπόθετε γνώση του δικαιώματος του να αρνηθεί την έρευνα καθώς επίσης των συνεπειών της συγκατάθεσης του.» Στην υπόθεση Γεωργίου, ανωτέρω, ο εφεσείοντας αντιμετώπιζε αριθμό κατηγοριών που αφορούσαν αδικήματα, κατά παράβαση του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου. Μετά που παρέλαβε όχημα ενοικίασης, έδωσε το κλειδί του σε άλλο πρόσωπο, με σκοπό να μεταφέρει ναρκωτικές ουσίες, το οποίο όμως, το εγκατέλειψε, όταν αντιλήφθηκε την παρουσία της Αστυνομίας. Ο εφεσείοντας, συνελήφθηκε και μετά από έρευνα που έγινε στην κατοικία του, εντοπίστηκε το πιο πάνω κλειδί. Να σημειωθεί ότι δεν εξασφαλίστηκε ένταλμα έρευνας. Έτσι, η διεξαγωγή της έρευνας, εφόσον δεν είχε εξασφαλιστεί σχετικό ένταλμα, προϋπόθετε, σύμφωνα με τη σχετική συνταγματική επιταγή, την ύπαρξη «ρητής» συγκατάθεσης εκ μέρους του. Ενόψει του γεγονότος, ότι ο τελευταίος δεν γνώριζε για το δικαίωμά του να αρνηθεί στην έρευνα της οικίας του και για τις πιθανές συνέπειες της συναίνεσής του κατά την εξέλιξη της υπόθεσης, κρίθηκε, από το Ανώτατο Δικαστήριο, ότι η έρευνα της οικίας του, παραβίαζε τα συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματά του, δυνάμει των Άρθρων 15 και 16 του Συντάγματος και συνακόλουθα, το κλειδί που παραλήφθηκε στο πλαίσιο της έρευνας της οικίας του από την Αστυνομία, δεν ήταν επιτρεπτό να κατατεθεί ως μαρτυρία στη δίκη. Η υποχρέωση της Αστυνομίας να πληροφορήσει ένα πρόσωπο για το δικαίωμά του να αρνηθεί την έρευνα της οικίας του ή της επαγγελματικής του στέγης και για τις πιθανές συνέπειες της συναίνεσής του, καθώς αντιλαμβανόμαστε, είναι για να διασφαλιστεί το δικαίωμα της μη αυτοενοχοποίησης ενός υπόπτου ή κατηγορούμενου και κατ' επέκταση, να διασφαλιστεί το τεκμήριο της αθωότητας, το οποίο εμπεριέχει, σιωπηρά, το δικαίωμα της μη αυτοενοχοποίησης, η κατοχύρωση του οποίου, ως αναφέρθηκε στην υπόθεση Δημοκρατία ν. Αβρααμίδου κ.ά.
(2004)2 Α.Α.Δ. 51) «..αποβλέπει στην προστασία του κατηγορούμενου από τυχόν εξαναγκασμό ή καταπίεση του να αυτοενοχοποιηθεί.». Όπως ρητά διαλαμβάνει το άρθρο 3Γ του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, το τελευταίο αυτό δικαίωμα συνίσταται στη μη υποχρέωση του υπόπτου ή του κατηγορουμένου να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία ή έγγραφα ή να παράσχει πληροφορίες που μπορεί να οδηγήσουν στην αυτοενοχοποίησή του. Το εν λόγω δικαίωμα βασίζεται στην αρχή ότι ουδείς υποχρεούται σε επιβάρυνση και ενοχοποίηση του εαυτού του (βλ. Το Δίκαιο της Απόδειξης, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, Τ. Ηλιάδη και Ν. Σάντη, σελ. 968). Εκείνο που ουσιαστικά τέθηκε από το συνήγορο του κατηγορουμένου 1 είναι ότι ο πιο πάνω αστυφύλακας δεν προειδοποίησε το ΧΧΧ Σάββα για τις πιθανές επιπτώσεις που μπορούσε να έχει τόσο ο ίδιος όσο και η εταιρεία του σε περίπτωση έρευνας του υποστατικού, χωρίς προηγουμένως να είχε εξασφαλιστεί σχετικό ένταλμα. Ως θέμα αρχής, σημαντικό είναι η γνώση του δικαιώματος του υπόπτου να αρνηθεί την έρευνα καθώς επίσης και των συνεπειών της συγκατάθεσης του. Το τελευταίο, δεν τέθηκε ως λόγος ένστασης. Παρά ταύτα όμως, τα γεγονότα όμως που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση, διαφέρουν ουσιωδώς από τα αυτά της Γεωργίου, ανωτέρω. Και εξηγούμε. Στην υπό εξέταση περίπτωση, σύμφωνα με την αποδεκτή μαρτυρία που τέθηκε ενώπιόν μας, τόσο η εταιρεία Blue Ice όσο και ο διευθυντής και ιδιοκτήτης αυτής, ΧΧΧ Σάββα, ουδέποτε ήταν ύποπτοι, κάτι το οποίο δεν συνέβαινε στην υπόθεση Γεωργίου, ανωτέρω, όπου ο εφεσείοντας ήταν ύποπτος και μάλιστα, πριν την έρευνα στην οικία του, είχε εκδοθεί ένταλμα σύλληψης εναντίον του. Στην παρούσα υπόθεση, οι υποψίες της Αστυνομίας, σε κανένα στάδιο, δεν στρέφονταν εναντίον της εταιρείας και του αξιωματούχου αυτής. Αντιθέτως, η πληροφορία που είχε στην κατοχή της η Αστυνομία, εστιαζόταν στο ότι στην αποθήκη της εταιρείας Blue Ice, υπήρχαν εμπορεύματα στο όνομα ΧΧΧ Χρίστου, τα οποία περιείχαν ναρκωτικά. Η πιο πάνω εταιρεία δεν ήταν ιδιοκτήτης των εμπορευμάτων, τα οποία έφτασαν στην αποθήκη της με σκοπό να παραδοθούν στον τελικό παραλήπτη. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου 1 εισηγήθηκε ότι θα έπρεπε να προβληματίσει τις Αστυνομικές Αρχές, το γεγονός ότι από την Ελλάδα στάληκαν 230 κιλά ναρκωτικά και στην Κύπρο έφτασαν μόνο 72. Με όλο το δέοντα σεβασμό, το πιο πάνω συμπέρασμά του είναι αυθαίρετο και δεν εδράζεται σε υπόβαθρο γεγονότων. Και εξηγούμε. Πράγματι, σύμφωνα με τα παραδεκτά γεγονότα, το παλέτο είχε, ως δηλωμένο βάρος, 230 κιλά και, σύμφωνα με τα όσα τέθηκαν ενώπιόν μας, σ' αυτό εντοπίστηκαν ναρκωτικά. Επισημαίνεται ότι, με βάση τα όσα ανάφερε ο α/αστ. XXXXX Α. Παντελή, υπήρχε πληροφορία, ότι στην αποθήκη της εταιρείας υπάρχουν εμπορεύματα στο όνομα ΧΧΧ Χρίστου, τα οποία περιείχαν ναρκωτικά. Καμία αναφορά από μέρους του, ότι η πληροφορία αφορούσε συγκεκριμένη ποσότητα ναρκωτικών. Ήταν η θέση του συγκεκριμένου προσώπου ότι, η εταιρεία Blue Ice και ο διευθυντής αυτής, ΧΧΧ Σάββα, ουδέποτε ήταν ύποπτοι διάπραξης οποιουδήποτε αδικήματος. Ακόμη και να θεωρηθεί ότι δεν πληροφορήθηκαν για τις συνέπειες της συγκατάθεσής τους και περαιτέρω το γεγονός ότι δεν πληροφορήθηκαν για τις πιθανές επιπτώσεις που μπορούσαν να είχαν, σε περίπτωση που γινόταν έρευνα χωρίς προηγουμένως να εξασφαλιστεί σχετικό ένταλμα, αυτοί καμία συνέπεια δεν θα αντιμετώπιζαν, αφού, όπως έχει ήδη επισημανθεί, δεν ήταν ύποπτοι. Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με τα παραδεκτά γεγονότα, δόθηκε συγκατάθεση για έρευνα στην αποθήκη και δη στο συγκεκριμένο παλέτο, από τον ΧΧΧ Σάββα, διευθυντή και ιδιοκτήτη της εταιρείας. Δεν δόθηκε παρά τη θέλησή του. Δεν έχει εξασφαλιστεί κατόπιν εξαναγκασμού ή καταπίεσης, μα ούτε και είναι προϊόν παρανομίας και γενικότερα δεν εξασφαλίστηκε κατά τρόπο ανάρμοστο. Στην παρούσα υπόθεση, δεν υφίσταται οποιαδήποτε εκτροπή από τα συνταγματικά θέσμια. Συνακόλουθα, η σχετική, περί αντιθέτου εισήγηση του ευπαιδεύτου συνηγόρου του κατηγορούμενου 1, δεν μας βρίσκει σύμφωνους και απορρίπτεται. Εισήγηση ότι η έρευνα ήταν παράνομη καθότι έγινε χωρίς προηγουμένως να εκδοθεί ένταλμα έρευνας Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου 1 εισηγήθηκε ότι η έρευνα ήταν παράνομη, καθότι διεξήχθηκε στην απουσία εντάλματος έρευνας. Όπως έχει ήδη επισημανθεί, η επαγγελματική στέγη απολαμβάνει της ίδιας συνταγματικής προστασίας, όπως και η κατοικία. Το Άρθρο 16 του Συντάγματος, ρητά προνοεί ότι η κατοικία του κάθε προσώπου είναι απαραβίαστη και η είσοδος ή έρευνα σε αυτήν δεν επιτρέπεται «. ειμή ότε και όπως ο νόμος ορίζη και κατόπιν δικαστικού εντάλματος δεόντως ητιολογημένου ή οσάκις η είσοδος ενεργήται τη ρητή συναινέσει του ενοίκου ή προς τον σκοπόν διασώσεως θυμάτων οιουδήποτε αδικήματος βίας ή οιασδήποτε καταστροφής.». Όπως έχει υποδειχθεί στην υπόθεση Anderson v. The United States, 399 F.2D 753 (10th Cir 1968) "As the cited cases indicate, consent to a search can be binding in the absence of a search warrant even though there was ample time and probable cause for obtaining a warrant ." Τονίζεται ότι στην υπό εξέταση περίπτωση, η έρευνα στην αποθήκη της εταιρείας Blue Ice διενεργήθηκε κατόπιν της ρητής συγκατάθεσης του ΧΧΧ Σάββα, διευθυντή και ιδιοκτήτη της. Στην υπό εξέταση περίπτωση, η εταιρεία παρέσχε τη ρητή συγκατάθεσή της για έρευνα και έτσι δεν απαιτείτο η έκδοση εντάλματος έρευνας. Συνακόλουθα, η περί αντιθέτου εισήγηση του ευπαιδεύτου συνηγόρου του κατηγορούμενου 1, δεν μας βρίσκει σύμφωνους και απορρίπτεται. Εισήγηση ότι η έρευνα στα κιβώτια ήταν εξ υπαρχής άκυρη, καθότι η εταιρεία δεν είχε ιδιοκτησιακό καθεστώς σε αυτά. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου 1 εισηγήθηκε ότι ακόμη και αν η συγκατάθεση του αξιωματούχου της εταιρείας για έρευνα στην αποθήκη είναι έγκυρη και δεν ήταν αναγκαία η έκδοση εντάλματος έρευνας, ο τελευταίος δεν είχε εξουσία να συγκατατεθεί στην έρευνα του παλέτου και των κιβωτίων, καθότι η εταιρεία δεν είχε οποιοδήποτε ιδιοκτησιακό καθεστώς επί αυτών. Σε σχέση με το τελευταίο επισημαίνουμε ότι, σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, ένταλμα έρευνας εκδίδεται σε σχέση με «τόπο». Η ύπαρξη εξουσίας για έρευνα σε υποστατικό, εξαρτάται από ποικίλους παράγοντες και πρόκειται για ζήτημα πραγματικό. Με άλλα λόγια είναι ζήτημα γεγονότων. Στην Psaras and another v. The Republic
(1987)2 C.L.R. 132, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: "An employee is not by virtue of his office necessarily invested with authority to authorise a search of the premises of his employer. The existence of such authority is dependent on a variety of factors including the position of the employee in the company, the instructions of his principal, and more importantly the access enjoyed to the various parts of the premises.**** Ultimately, it is a question of fact for the trial Court whose findings will not be disturbed on appeal unless demonstrably wrong." Στην υπόθεση United States v. Matlock
(1974)No. 72-1355, ημερ. 20.2.1974, επισημάνθηκε ότι «. when the prosecution seeks to justify a warrantless search by proof of voluntary consent, it is not limited to proof that consent was given by the defendant, but may show that permission to search was obtained from a third party who possessed common authority over or other sufficient relationship to the premises or effects sought to be inspected.". Στην υπόθεση United States v. Phifer, 400 F. Supp. 719 (E.D. Pa. 1975), έγινε έρευνα στο αεροπλάνο του κατηγορούμενου, χωρίς προηγουμένως να έχει εκδοθεί σχετικό ένταλμα, καθότι ο πιλότος, ο οποίος είχε τον επιχειρησιακό έλεγχο του αεροπλάνου, συγκατατέθηκε στην έρευνα. Θεωρήθηκε ότι η έρευνα, χωρίς ένταλμα, ήταν συνταγματική και η μαρτυρία που λήφθηκε αποδεκτή, εναντίον του κατηγορούμενου. Στην υπό εξέταση περίπτωση, η εταιρεία Blue Ice ήταν ιδιοκτήτης, κάτοχος και είχε τον έλεγχο των επίδικων εγκαταστάσεων. Ο δε διευθυντής και ιδιοκτήτης αυτής, έδωσε, με την ελεύθερη βούλησή του, ρητή συγκατάθεση για έρευνα της αποθήκης που διατηρεί. Στην τελευταία υπήρχαν τα επίδικα εμπορεύματα, τα οποία αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός, ότι δεν ανήκαν στην εταιρεία και στο διευθυντή αυτής. Η εταιρεία τα κατείχε, με σκοπό να τα παραδώσει στο δικαιούχο τους και ήταν κάτω από τον έλεγχό της. Όπως και ο κατηγορούμενος 1 αναγνώρισε, μετέβηκε στις εγκαταστάσεις της εταιρείας, για να τα παραλάβει. Συνεπώς, η εταιρεία, μέσω του διευθυντή αυτής, νομιμοποιείτο να συγκατατεθεί να γίνει έρευνα στην αποθήκη της και στα αντικείμενα που βρίσκονταν εντός αυτής, τα οποία κατείχε, υπό την πιο πάνω ιδιότητά της. Στην υπό εξέταση περίπτωση, όπως έχει ήδη αναφερθεί, η εταιρεία παρέσχε τη ρητή συγκατάθεσή της για έρευνα και έτσι δεν απαιτείτο η έκδοση εντάλματος έρευνας. Ενόψει των πιο πάνω, δεν υφίσταται οποιαδήποτε παραβίαση του Άρθρου 23 του Συντάγματος, το οποίο προστατεύει το δικαίωμα στην ιδιοκτησία. Και κάτι ακόμη. Εξάλλου, ως ο ίδιος, ο κατηγορούμενος 1, ανάφερε, δεν ήταν ιδιοκτήτης των επίδικων αντικειμένων και τα παράλαβε για να τα παραδώσει σε άλλο πρόσωπο. Για όλους τους λόγους που εξηγούνται πιο πάνω, η κατηγορούσα αρχή έχει επιτύχει να αποδείξει, έξω από κάθε λογική αμφιβολία, ότι η έρευνα που διενεργήθηκε ήταν νόμιμη και ότι δεν υφίσταται οποιαδήποτε εκτροπή από τα συνταγματικά θέσμια. Συνακόλουθα, επιτρέπεται η κατάθεση των επίμαχων τεκμηρίων. (Υπ.) .............. Ηλ. Γεωργίου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Κ. Κωνσταντίνου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΓ [1] Πρόκειται για τα τεκμήρια 5, 8, 11, 14,18, 21, 24, 27, 31, 34, 37 και 40, που αναφέρονται στον κατάλογο τεκμηρίων. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο