ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. Γ. Θ., Αρ. Υπόθεσης: 13577/21, 16/12/2022

(3)του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (κατηγορία 1). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος, ο Κατηγορούμενος την 29/9/2021, στη Λεμεσό, με παράνομη πράξη, δηλαδή γρονθοκοπώντας και κλωτσώντας τον Ζ. Π. στο κεφάλι, επέφερε το θάνατο αυτού την 2/12/

1. Ο Κατηγορούμενος αντιμετώπιζε και δεύτερη κατηγορία για την οποία ο Γενικός Εισαγγελέας ανέστειλε την ποινική δίωξη και ως εκ τούτου, ο Κατηγορούμενος απαλλάχθηκε σ' αυτήν. Τα γεγονότα της υπόθεσης ως έχουν εκτεθεί από την Κατηγορούσα Αρχή και βρίσκουν σύμφωνη την Υπεράσπιση, έχουν ως ακολούθως:
2. Ο Ζ. Π. (ακολούθως αναφερόμενος ως «το θύμα») γεννήθηκε την 20/7/1946 στη Λεμεσό. Η σύζυγος του είχε αποβιώσει το 2012 και έκτοτε το θύμα διέμενε μόνος του σε οικία στο Κολόσσι της επαρχίας Λεμεσού. 'Ηταν πατέρας δύο ενήλικων παιδιών. Το θύμα εργαζόταν ως ταπετσάρης επίπλων σε μικρό κατάστημα που βρίσκεται στην οδό Φραγκλίνου Ρούσβελτ στη Λεμεσό (ακολούθως αναφερόμενο ως «το κατάστημα»). Ιδιοκτήτες του καταστήματος ήταν το θύμα και ο Ν. Ν. από τη Λεμεσό (ακολούθως αναφερόμενος ως «ο συνέταιρος του θύματος»).
3. Ο Κατηγορούμενος κατά τον επίδικο χρόνο διέμενε, με την οικογένεια του, σε οικία που ενοίκιαζε τα τελευταία 9 χρόνια περίπου από το θύμα. Τόσο ο Κατηγορούμενος όσο και η οικογένεια του δεν είχαν οποτεδήποτε προβλήματα με το θύμα και οι σχέσεις τους ήταν φιλικές. Τον τελευταίο δε μήνα το θύμα συνήθιζε να αγοράζει αυγά από τον Κατηγορούμενο.
4. Την 29/9/2021 και μεταξύ των ωρών 7:30-8:00, το θύμα και ο συνέταιρος του βρίσκονταν στο κατάστημα και εργάζονταν. Σε κάποια στιγμή άρχισαν τη φόρτωση του οχήματος της δουλειάς τους, το οποίο ήταν σταθμευμένο έξω από το κατάστημα, με έπιπλα που θα τα έπαιρναν το απόγευμα της ίδιας ημέρας σε πελάτη. Σε κάποια στιγμή και ενώ το θύμα ήταν εντός του καταστήματος και ο συνεταίρος του έξω από αυτό, όχημα τύπου διπλοκάμπινου, που - όπως διαπιστώθηκε αργότερα κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης - οδηγείτο από τον Κατηγορούμενο και ήταν ιδιοκτησίας του αδελφού του, στάθμευσε έξω από το κατάστημα. Από τη θέση του οδηγού κατέβηκε ο Κατηγορούμενος, ο οποίος ρώτησε το συνέταιρο του θύματος που είναι το θύμα και τότε ο συνέταιρος του θύματος του υπέδειξε το εσωτερικό του καταστήματος. Ο Κατηγορούμενος μέχρι τότε ήταν άγνωστο πρόσωπο για τον συνέταιρο του θύματος.
5. Αμέσως ο Κατηγορούμενος εισήλθε εντός του καταστήματος και προσέγγισε το θύμα με το οποίο καλημερίστηκαν. Χωρίς οποιαδήποτε άλλη συνομιλία μεταξύ τους ο Κατηγορούμενος γρονθοκόπησε το θύμα δύο φορές στο πρόσωπο με αποτέλεσμα το θύμα να πέσει στο έδαφος. Ακολούθως ο Κατηγορούμενος άρχισε να το κλωτσά βίαια στο κεφάλι με αποτέλεσμα το θύμα να παραμείνει στο έδαφος και να αιμορραγεί χωρίς να αντιδρά. Τότε ο συνέταιρος του θύματος του φώναξε να σταματήσει αλλά ο Κατηγορούμενος του απάντησε «ΕΣΥ ΝΑ ΦΥΕΙΣ ΠΟΥΔΑΜΕ».
6. Ακολούθως ο συνέταιρος του θύματος άρχισε να καλεί σε βοήθεια και σε κάποια στιγμή ο Κατηγορούμενος αποχώρησε από το κατάστημα, εισήλθε στο όχημα και έφυγε με μεγάλη ταχύτητα.
7. Περί ώρα 08:10 της ίδιας ημέρας η Αστυνομία έλαβε πληροφορία ότι στο κατάστημα υπάρχει τραυματισμένο πρόσωπο το οποίο δέχθηκε επίθεση από άλλο πρόσωπο. Ως εκ τούτου μέλη της Αστυνομίας όσο και ασθενοφόρο μετέβηκαν στο κατάστημα. Τα μέλη της Αστυνομίας εντόπισαν το θύμα να βρίσκεται στο έδαφος, να φέρει κτυπήματα στο κεφάλι και να αιμορραγεί.
8. Στη σκηνή κλήθηκε ασθενοφόρο, το οποίο παρέλαβε το θύμα μεταφέροντας το στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, όπου διαπιστώθηκε ότι το θύμα δεν είχε τις αισθήσεις του, είχε άνισες κόρες ματιών, θλαστικό τραύμα στο πίσω μέρος της κεφαλής του, μεγάλο κεφαλαιμάτωμα δεξιά μετωπιαία και εκχυμώσεις με μώλωπες σε όλο το πρόσωπο του. Ακολούθησε ολοσωματική αξονική τομογραφία, με την οποία διαπιστώθηκε, μεταξύ άλλων, ότι είχε εκτεταμένη υπαραχνοειδή αιμορραγία άμφω με θλάσεις εγκεφάλου, υποσκληρίδεια αιματώματα, εγκεφαλικό οίδημα, κατάγματα πλευρών. Ενόψει της σοβαρότητας της κατάστασης του διασωληνώθηκε και κρίθηκε αναγκαία η μεταφορά του στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας.
9. Κατά την άφιξη του στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας το θύμα παρουσίαζε υποσημαινόμενη ανισοκορία και υπεβλήθη σε επαναληπτική αξονική εγκεφάλου, η οποία κατέδειξε μικρή αύξηση των αιμορραγικών στοιχείων κυρίως στο δρέπανο αλλά και στους υπαραχνοειδείς χώρους. Στη συνέχεια οδηγήθηκε στο χειρουργείο όπου διενεργήθηκε κρανιοανάρτηση μετωπιαία δεξιά και τοποθέτηση καθετήρα μέτρησης ενδοκρανίου πίεσης. Ακολούθως το θύμα μεταφέρθηκε στην Μονάδα Εντατικής Θεραπείας υπό κατασταλτική φαρμακευτική αγωγή όπου παρέμεινε για μεγάλο χρονικό διάστημα. Κατά τη διάρκεια νοσηλείας του διενεργήθηκε αριθμός επαναληπτικών αξονικών τομογραφιών εγκεφάλου. Ακολούθως μεταφέρθηκε στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του νοσοκομείου MEDITERRANEAN στη Λεμεσό.
10. Κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης, εντοπίστηκαν κλειστά κυκλώματα παρακολούθησης στη ευρύτερη περιοχή της σκηνής, τα οποία έδειχναν το όχημα που οδηγούσε ο Κατηγορούμενος. Στη βάση αυτής της μαρτυρίας τα στοιχεία του οχήματος δόθηκαν στα περίπολα για εντοπισμό του ενώ παράλληλα διεξήχθηκαν εξετάσεις μέσω της βάσης δεδομένων οχημάτων που διατηρούνται στο ηλεκτρονικό σύστημα της Aστυνομίας.
11. Την 29/9/2021 εντοπίστηκε έξω από την οικία του Κατηγορούμενου το όχημα και ως εκ τούτου μέλη της Αστυνομίας χτύπησαν την πόρτα της εν λόγω οικίας και τους άνοιξε ένας άντρας που - όπως διαπιστώθηκε από την εξακρίβωση των στοιχείων του - επρόκειτο για τον Κατηγορούμενο. Τότε η Αστυνομία τον πληροφόρησε για την υπό διερεύνηση υπόθεση και ότι το όχημα που βρισκόταν σταθμευμένο έξω από την οικία του πιθανόν να ενέχεται στην υπόθεση. Αφού του επιστήθηκε η προσοχή στον νόμο, ο Κατηγορούμενος απάντησε «Εν ηξέρω τίποτε». Ο Κατηγορούμενος αρνήθηκε να δώσει τη συγκατάθεση του για διεξαγωγή έρευνας της οικίας του αλλά δέχθηκε όπως μεταβεί στα γραφεία του ΤΑΕ Λεμεσού με την Αστυνομία.
12. Στα γραφεία του ΤΑΕ Λεμεσού, η Αστυνομία ανέκρινε προφορικά τον Κατηγορούμενο αλλά αυτός αρνήθηκε να απαντήσει σε οποιαδήποτε ερώτηση.
13. Την 29/9/2021 και ώρα 20:05 στα γραφεία του ΤΑΕ Λεμεσού, ο Κατηγορούμενος συνελήφθηκε δυνάμει δικαστικού εντάλματος σύλληψης. Αφού του εξηγήθηκε ο λόγος σύλληψης του και του επιστήθηκε η προσοχή στον Νόμο, αυτός απάντησε «Εν έκαμα τίποτε». Μετά τη λήξη της ανακριτικής του κατάθεσης που ακολούθησε την ίδια ημέρα, ο Κατηγορούμενος μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού για να εξεταστεί από ψυχίατρο για να διαπιστωθεί κατά πόσον ήταν ικανός να παρακολουθήσει τη δικαστική διαδικασία. Λόγω του ότι σε εκείνο το στάδιο κρίθηκε επικίνδυνος για τον εαυτό του και τους άλλους και ότι ήταν αναγκαία η νοσηλεία του, αυθημερόν με διάταγμα υποχρεωτικής νοσηλείας μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας. Αφού ο Κατηγορούμενος ολοκλήρωσε τη θεραπεία του στο εν λόγω νοσοκομείο και διαπιστώθηκε ότι ήταν ικανός να παρακολουθήσει τη δικαστική διαδικασία απολύθηκε την 21/10/2021 και ως εκ τούτου την ίδια ημέρα συνελήφθηκε εκ νέου δυνάμει εντάλματος σύλληψης για την παρούσα υπόθεση. Αφού του εξηγήθηκε ο λόγος σύλληψης του και επιστήθηκε η προσοχή στον Νόμο, αυτός απάντησε «Εν έχω να πω τίποτε».
14. Κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης δυνάμει δικαστικού εντάλματος έρευνας, διεξήχθη έρευνα στην οικία του Κατηγορούμενου στην παρουσία του. Κατά τη διάρκεια της εν λόγω έρευνας, κατασχέθηκαν από την Αστυνομία ως τεκμήρια διάφορα ρούχα και παπούτσια που άνηκαν στον Κατηγορούμενο. Το όχημα - που οδηγείτο κατά τον επίδικο χρόνο από τον Κατηγορούμενο - σφραγίστηκε και μεταφέρθηκε στην Αστυνομική Διεύθυνση Λεμεσού όπου την επόμενη μέρα διενεργήθηκε σε αυτό έρευνα κατά την οποία εντοπίστηκαν και κατασχέθηκαν τεκμήρια.
15. Περαιτέρω διεξήχθη από την Αστυνομία αναγνωριστική παράταξη κατά την οποία ο συνέταιρος του θύματος αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο ως το πρόσωπο που κτύπησε το θύμα στο κατάστημα κατά τον επίδικο χρόνο. Μετά την εν λόγω αναγνώριση, επιστήθηκε η προσοχή του Κατηγορούμενου στον Νόμο και αυτός απάντησε «Ό,τι έχω να πω θα το πω στο Δικαστήριο».
16. Από τον Κατηγορούμενο λήφθηκαν δύο ανακριτικές καταθέσεις. Στην πρώτη κατάθεση, ο Κατηγορούμενος σε όλες τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν απάντησε «Ότι έχω να πω θα το πω στο δικαστήριο» και αρνήθηκε να την υπογράψει. Στη δεύτερη κατάθεση, ο Κατηγορούμενος δεν απάντησε σε οποιαδήποτε ερώτηση και αρνήθηκε να την υπογράψει.
17. Την 30/11/2021 το θύμα μεταφέρθηκε σε κέντρο αποκατάστασης στη Λεμεσό, χωρίς να έχει οποιαδήποτε επικοινωνία με το περιβάλλον. Την 2/12/2021 το θύμα υπέστη ανακοπή καρδίας και απεβίωσε συνεπεία της προαναφερόμενης επίθεσης που δέχθηκε από τον Κατηγορούμενο την 29/9/
18. O Κατηγορούμενος βαρύνεται με μια προηγούμενη καταδίκη (η οποία είναι παραδεκτή από την Υπεράσπιση). Συγκεκριμένα στις 28/11/2018 του επιβλήθηκαν, από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, στην Υπόθεση Αρ. 12751/17, συντρέχουσες ποινές φυλάκισης με μεγαλύτερη αυτήν των 5 ετών, σε κατηγορίες για παράνομη κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Α΄, κατοχή με σκοπό την προμήθεια ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β΄, κάπνισμα φυτού κάνναβης και παράνομη χρήση ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Α΄. Τα συγκεκριμένα αδικήματα διαπράχθηκαν την 20/8/
19. Για σκοπούς επιβολής ποινής στην ως άνω υπόθεση, λήφθηκαν υπόψη οι ποινικές υποθέσεις: · Αρ. 134/18 E.Δ. Λευκωσίας που αφορούσε κατηγορίες συνωμοσίας προς διάπραξη κακουργήματος, παράνομης κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β΄ και προμήθειας ελεγχόμενου φαρμάκου. · Αρ. 7321/17 Ε.Δ. Πάφου που αφορούσε κατηγορίες παράνομης κατοχής κοκαΐνης, κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου με σκοπό την προμήθεια και παράνομη χρήση ελεγχόμενου φαρμάκου. · Αρ. 8354/15 Ε.Δ. Πάφου που αφορούσε κατηγορίες διάρρηξης κατοικίας με σκοπό τη διάπραξη κακουργήματος και κακόβουλης ζημιάς, και · Αρ. 19153/17 Ε.Δ. Λεμεσού που αφορούσε κατηγορίες παράνομης κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β΄ και κάπνισμα φυτού κάνναβης. Η ευπαίδευτη συνήγορος του Κατηγορούμενου στην αγόρευση της για σκοπούς μετριασμού της ποινής, αναφέρθηκε στα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της ανθρωποκτονίας, προσθέτοντας ότι ο Κατηγορούμενος δεν είχε πρόθεση να φονεύσει το θύμα. Ήτο η θέση της κας Οικονόμου ότι στην παρούσα περίπτωση υπήρχε η πρόθεση του πελάτη της να διαπράξει την παράνομη πράξη, δηλαδή υπήρχε εμπρόθετη ριψοκίνδυνη συμπεριφορά εκ μέρους του, η οποία οδήγησε στο θάνατο του θύματος. Η συνήγορος τόνισε το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος δεν χρησιμοποίησε οποιοδήποτε φονικό/επικίνδυνο αντικείμενο κατά τον ουσιώδη χρόνο. Η κα Οικονόμου αναφέρθηκε επίσης στην παραδοχή του πελάτη της ενώπιον του Δικαστηρίου, η οποία ήταν άμεση και μετέφερε στο Δικαστήριο τη μεταμέλεια και απολογία του. Η ευπαίδευτη συνήγορος κάλεσε το Δικαστήριο όπως ενόψει του γεγονότος ότι ο Κατηγορούμενος δεν είναι λευκού ποινικού μητρώου, όπως με την ποινή που θα του επιβληθεί να μην τιμωρηθεί εκ νέου για αδικήματα που έχει ήδη τιμωρηθεί. Η συνήγορος αναφέρθηκε ακόμα στις προσωπικές συνθήκες του Κατηγορουμένου. Για τον σκοπό αυτό υιοθέτησε την έκθεση του Γραφείου Ευημερίας. Τόνισε δε ότι η σύζυγος του με την οποία ήταν σε διάσταση, μετά το επίδικο συμβάν λόγω του ότι αυτό συγκλόνισε τόσο την ίδια όσο και τα τέκνα τους ηλικίας 10 και 6 ετών, προέβη σε ενέργειες για λύση του γάμου τους. Αναφέρθηκε ακόμα στο ότι ο αδελφός του Κατηγορούμενου, με τον οποίο διατηρούσε άριστες σχέσεις, απεβίωσε το 2005 σε ηλικία 35 ετών, γεγονός που σημάδεψε τη ζωή του. Σε σχέση με τους γονείς του, η κα Οικονόμου ανέφερε ότι ο Κατηγορούμενος έχασε τον πατέρα του το 2017 και τη μητέρα του το 2021 λίγο μετά τη σύλληψη του, προσθέτοντας ότι η κατάσταση της υγείας της μητέρας του επιδεινώθηκε μετά την είδηση της σύλληψης του, με αποτέλεσμα το θάνατο της. Ανέφερε επίσης ότι ο Κατηγορούμενος μετά τον ξαφνικό θάνατο του αδελφού του προέβαινε σε συστηματική χρήση ναρκωτικών και/ή εξαρτησιογόνων ουσιών και για ένα διάστημα απεξαρτήθηκε πλήρως. Λόγω των ανωτέρω, εισήχθη στις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας 8 φορές. Κάλεσε ακόμα το Δικαστήριο όπως αντιμετωπίσει τον Κατηγορούμενο ως ένα μη μέσο λογικό άνθρωπο λόγω των προβλημάτων ψυχικής υγείας που αντιμετωπίζει, ως ένα άνθρωπο που δεν είναι στυγερός - στυγνός δολοφόνος και ως ένα άνθρωπο με χρόνιες και μόνιμες ψυχικές διαταραχές, με μειωμένη κριτική σκέψη, μειωμένο αυτοέλεγχο και μειωμένες αντιστάσεις. H κα Οικονόμου αναφέρθηκε εκτενώς και στα προβλήματα υγείας που ο Κατηγορούμενος αντιμετωπίζει. Κατέθεσε για το σκοπό αυτό τα Τεκμήρια 1 έως
20. Περαιτέρω η συνήγορος υποστήριξε, ότι ο Κατηγορούμενος είχε κάνει χρήση κάνναβης και ηρεμιστικών χαπιών περί ώρα 6:30 π.μ. της 29/9/2021, δηλαδή λίγο πριν από τη διάπραξη του αδικήματος. Λόγω του πιο πάνω και των προβλημάτων ψυχικής υγείας που αντιμετώπιζε και ειδικότερα της ψυχωτικής του κατάστασης κατά τον επίδικο χρόνο, ο συνδυασμός δηλαδή αυτών των δύο παραγόντων, σύμφωνα πάντα με την κα Οικονόμου, ήταν που ώθησε τον Κατηγορούμενο στη διάπραξη του αδικήματος. Συνεπεία των πιο πάνω, υποστήριξε η κα Οικονόμου, η ευθύνη του Κατηγορούμενου για τις πράξεις του ήταν σε μεγάλο βαθμό μειωμένη, με αποτέλεσμα ο βαθμός της ποινικής του ευθύνης να είναι μικρός μέχρι ελάχιστος. Τα πιο πάνω αμφισβητήθηκαν από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής, με αποτέλεσμα το Δικαστήριο να διατάξει και να διεξαχθεί αντίστροφη διαδικασία Newton (Reverse Newton Hearing), κατά τη διάρκεια της οποίας κατατέθηκαν ακόμα πέντε τεκμήρια. Το Δικαστήριο με ενδιάμεση απόφαση του ημερομηνίας 6/12/2022 έκρινε ότι η Υπεράσπιση απέτυχε, στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων, να αποδείξει ότι ο Κατηγορούμενος έκανε χρήση κάνναβης και ηρεμιστικών χαπιών την 29/9/2021 και περί ώρα 6:30 π.μ., ως επίσης ότι η ψυχική κατάσταση της υγείας του Κατηγορούμενου κατά το χρόνο διάπραξης του αδικήματος ήταν τέτοια ώστε επέδρασε στη διάπραξη αυτού και επομένως δεν έγινε δεκτή η εισήγηση της Υπεράσπισης περί μειωμένης ευθύνης εκ μέρους του Κατηγορούμενου. Η επιβολή ποινής είναι μια ουσιαστική πτυχή της ποινικής διαδικασίας. Πρόκειται για ένα έργο δύσκολο και επίπονο που πρέπει να γίνεται με τη μεγίστη προσοχή (βλ. Christofides v. R.

(1970)2 CLR 78). To Δικαστήριο πρέπει να λάβει υπόψη αριθμό παραγόντων, που σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να συγκρούονται μεταξύ τους και πρέπει να τους εξισορροπήσει για να διασφαλισθεί η ορθή απονομή της δικαιοσύνης. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε στην Λευκαρίτης κ.ά. ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Εφέσεις Αρ. 135/14 και 138/14, ημερ. 22/11/2016, ECLI:CY:AD:2016:B531: «Η δικαστική διεργασία για την επιμέτρηση της ποινής δεν είναι εύκολη. Πρώτιστος στόχος του Δικαστηρίου είναι να σταθμίσει και συνεκτιμήσει όλους τους σχετικούς παράγοντες, περιλαμβανομένων της επίδρασης της εγκληματικής συμπεριφοράς στο θύμα, των περιστάσεων του κατηγορούμενου, αλλά και του δημοσίου συμφέροντος για επισήμανση της αποδοκιμασίας της κοινωνίας, ώστε να φθάσει, στο μέτρο του ανθρωπίνως δυνατού, στην καταλληλότερη και πλέον αρμόζουσα και δίκαιη ποινή.» Η σοβαρότητα του αδικήματος της ανθρωποκτονίας είναι δεδομένη. Αντικατοπτρίζεται τόσο μέσα από την ανώτατη ποινή που προνοεί ο Νόμος, ήτοι την ισόβια φυλάκιση όσο και από την ίδια τη φύση του αδικήματος που εμπεριέχει το στοιχείο της αφαίρεσης ανθρώπινης ζωής. H ανθρωποκτονία αποτελεί το σοβαρότερο, μετά το φόνο, έγκλημα, όχι μόνο κατά το Νόμο της Πολιτείας αλλά και με βάση την κοινή αντίληψη και ηθική της κοινωνίας. Η ιερότητα της ζωής και η προστασία της αποτελούν την πρώτη σε ιεράρχηση μέριμνα της κάθε πολιτισμένης κοινωνίας (βλ. σχετικά Σάββα ν. Δημοκρατίας

(1992)2 Α.Α.Δ. 291). Στην Ονησίλου ν. Δημοκρατίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 556, διακηρύχθηκε ότι η ανθρώπινη ζωή αποτελεί το ύψιστο αγαθό και η αφαίρεση της μέγιστο έγκλημα. Η δέσμευση στην προστασία της ζωής επιβάλλει ανάλογο καθήκον για την περιφρούρησή της γεγονός που αντανακλάται στην τιμωρία που επιβάλλεται για εγκληματικές πράξεις που επιφέρουν την απώλεια ανθρώπινης ζωής. Γι' αυτόν το λόγο προσδίδεται αποτρεπτικός χαρακτήρας στην τιμωρία κάθε φονικής πράξης. Στον καθορισμό της εγκληματικότητας του δράστη λαμβάνεται σοβαρά υπόψη ο σχεδιασμός και ο βαθμός αδιαφορίας για την ανθρώπινη ύπαρξη (βλ. Σάββα (ανωτέρω)). Στην Pernell κ.ά v. Δημοκρατίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 417, μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε ότι όπου η ανθρωποκτονία είναι αποτέλεσμα ηθελημένης παράνομης πράξης, δικαιολογείται η επιβολή πολύχρονης φυλάκισης, μη αποκλειομένης της ποινής των ισοβίων δεσμών. Περαιτέρω στην Νικολάου ν. Δημοκρατίας

(1992)2 Α.Α.Δ. 51, λέχθηκε ότι το έγκλημα της ανθρωποκτονίας είναι από τα σοβαρότερα του ποινικού κώδικα και η επιβολή μακροχρόνιας φυλάκισης είναι ενδεδειγμένη για να αποτρέπει όχι μόνο τον κατηγορούμενο, αλλά και τους άλλους να διαπράττουν παρόμοια εγκλήματα και να διασφαλίζει την προστασία της κοινωνίας. Πρόσθετα, η δικαστική μας γνώση αλλά και η νομολογία, καταδεικνύουν ότι αδικήματα της φύσεως αυτού που διέπραξε ο Κατηγορούμενος στην παρούσα υπόθεση, αλλά και αδικήματα που εν γένει στρέφονται εναντίον της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας βρίσκονται σε έξαρση (βλ. Μαυρολουκά ν. Δημοκρατίας

(2015)2(Α) Α.Α.Δ. 30). Σε σχέση με το ύψος της ποινής, ως λέχθηκε στην Σαμπή ν. Δημοκρατίας

(2012)2 Α.Α.Δ. 100, δεν υπάρχει προκαθορισμένο πλαίσιο και ακριβής προσδιορισμός της επιβαλλόμενης ποινής αναλόγως των προηγούμενων αποφάσεων. Έχει επανειλημμένα λεχθεί ότι οι προηγούμενες αποφάσεις αναφορικά με τις επιβληθείσες ποινές, είναι ενδεικτικές του μέτρου τιμωρίας για συγκεκριμένα αδικήματα και δεν έχουν τον δεσμευτικό χαρακτήρα που ενέχει ο καθορισμός αρχών δικαίου, αφού η ποινή που επιβάλλεται σε κάθε κατηγορούμενο είναι αλληλένδετη με τις ιδιαιτερότητες των γεγονότων της κάθε υπόθεσης και με τις ιδιαιτερότητες των συνθηκών του κάθε παραβάτη. Η αναφορά λοιπόν σε προηγούμενη νομολογία ενδεικτική μόνο σημασία μπορεί να έχει διότι ουδέποτε υπάρχει απόλυτη ταύτιση μεταξύ των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων δύο υποθέσεων. Κάθε υπόθεση κρίνεται με βάση τις ιδιαίτερες περιστάσεις της και ανάλογα με αυτές διαβαθμίζεται η σοβαρότητα των αδικημάτων, η οποία θα πρέπει να αντανακλάται στις επιβληθείσες ποινές. Η αναμφίβολη σοβαρότητα της παρούσας υπόθεσης προκύπτει από τα γεγονότα που περιβάλλουν τη διάπραξη του αδικήματος. Συγκεκριμένα, ως αβίαστα προκύπτει από τα γεγονότα, ο Κατηγορούμενος έδρασε χωρίς κάποιο προφανές κίνητρο και χωρίς οποιουδήποτε είδους πρόκληση εκ μέρους του θύματος. Περαιτέρω, ο βαθμός της βίας που εξάσκησε εναντίον ενός ηλικιωμένου προσώπου (του θύματος που ήταν 75 ετών) και το είδος και η σοβαρότητα των τραυμάτων που του επέφερε, καταδεικνύουν βάναυση συμπεριφορά και βαρβαρότητα. Τα πιο πάνω προκύπτουν από το ότι ο Κατηγορούμενος αφού καλημερίστηκε με το θύμα και χωρίς οποιαδήποτε άλλη συνομιλία μεταξύ τους, γρονθοκόπησε το θύμα δύο φορές στο πρόσωπο με αποτέλεσμα αυτό να πέσει στο έδαφος και ακολούθως άρχισε να το κλωτσά βίαια στο κεφάλι με αποτέλεσμα να παραμείνει στο έδαφος και να αιμορραγεί χωρίς να αντιδρά. Η βία που χωρίς οποιαδήποτε προειδοποίηση άσκησε και δη τα πολλαπλά κτυπήματα που κατάφερε στο θύμα, καταδεικνύουν πλήρη αδιαφορία για την ανθρώπινη ύπαρξη και καθιστούν την απομάκρυνση του από την κοινωνία για μεγάλο χρονικό διάστημα επιβεβλημένη. Στο ίδιο συμπέρασμα οδηγεί και το γεγονός ότι αποχώρησε από το μέρος αφήνοντας το θύμα χωρίς να αντιδρά, αιμόφυρτο στο έδαφος και χωρίς να του παράσχει οποιαδήποτε βοήθεια. Αναφορικά με το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος βαρύνεται με μια προηγούμενη καταδίκη, δέον όπως λεχθεί ευθύς εξ αρχής ότι αυτό δεν λαμβάνεται υπόψη για να τιμωρηθεί εκ νέου για αδικήματα, στα οποία έχει ήδη καταδικασθεί και για τα οποία εξέτισε την ποινή του. Η σημασία των προηγουμένων καταδικών έγκειται στο ότι η ύπαρξη τους τείνει να μειώσει σε κάποιο βαθμό, μεγάλο ή μικρό, ανάλογα με τον αριθμό, τον χρόνο και τη φύση των αδικημάτων στα οποία αναφέρονται, την επιείκεια που μπορεί να επιδειχθεί από το Δικαστήριο. Αυτό γιατί αποτελούν ένδειξη του σεβασμού του και της στάσης του στην τήρηση των νόμων της Πολιτείας (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Ματθαίου

(1994)2 Α.Α.Δ. 1 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Αεροπόρου

(1997)2 Α.Α.Δ. 17). Στην προκειμένη, δεν μπορεί να παραγνωρισθεί ότι ο Κατηγορούμενος παρόλο που του είχε επιβληθεί ποινή φυλάκισης 5 ετών την 28/11/2018 και αποφυλακίστηκε το 2020 (βλ. Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας), όχι μόνο δεν συνετίστηκε ούτως ώστε να αποστεί από την παραβατική του συμπεριφορά, αλλά τον αμέσως επόμενο χρόνο διέπραξε ακόμη σοβαρότερο αδίκημα και δη το κακούργημα στο οποίο έχει κριθεί ένοχος στην παρούσα υπόθεση, κάτι που δείχνει την περιφρονητική στάση του έναντι των Νόμων. Από την άλλη η αρχή της εξατομίκευσης, μας υποχρεώνει να λάβουμε υπόψη τους ελαφρυντικούς παράγοντες που η νομολογία έχει αναγνωρίσει στο πρόσωπο ενός κατηγορούμενου, ακόμη και για τα πιο στυγερά εγκλήματα. Δεν μας διαφεύγει φυσικά ότι η εξατομίκευση της ποινής είναι μεν αναγκαία σε κάθε περίπτωση αλλά δεν μπορεί να υποβαθμίσει τη σοβαρότητα του αδικήματος και την ανάγκη πρόσδοσης αποτρεπτικού χαρακτήρα σε αδικήματα όπως το υπό κρίση (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Τσαπατσάρη

(2000)2 Α.Α.Δ. 304). Προς όφελος του Κατηγορούμενου λαμβάνουμε υπόψην όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μας. Λαμβάνουμε κατ' αρχάς υπόψη την άμεση παραδοχή του ενώπιον του Δικαστηρίου. Ως έχει νομολογηθεί, η παραδοχή ενώπιον του Δικαστηρίου, πρέπει να αμείβεται με σχετική έκπτωση στην ποινή, εφόσον αποτελεί τον απτό τρόπο με τον οποίο μεταφέρεται στο Δικαστήριο η μεταμέλεια ενός κατηγορούμενου. Για αυτό και έχει δεσπόζουσα σημασία στην επιμέτρηση της ποινής (βλ. Ανδρέου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφεση Αρ. 163/15, ημερ. 11/7/2016). Στην προκειμένη η παραδοχή του Κατηγορούμενου ενώπιον του Δικαστηρίου, η οποία ήταν άμεση, όχι μόνο καταδεικνύει τη μεταμέλεια του αλλά συνέβαλε και στην εξοικονόμηση πολύτιμου δικαστικού χρόνου και εξόδων (βλ. Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 28). Σε σχέση με τις συνθήκες διάπραξης του αδικήματος, δεχόμαστε και λαμβάνουμε υπόψη την θέση της Υπεράσπισης ότι ο Κατηγορούμενος δεν είχε πρόθεση να θανατώσει το θύμα όχι φυσικά με την έννοια της έλλειψης mens rea αλλά ως εξήγησε και η συνήγορος του υπό την έννοια ότι υπήρχε πρόθεση του πελάτη της να διαπράξει την παράνομη πράξη δηλαδή εμπρόθετη ριψοκίνδυνη συμπεριφορά εκ μέρους του, η οποία οδήγησε στο θάνατο του θύματος. Με άλλα λόγια ο Κατηγορούμενος γνώριζε, κατά τον επίδικο χρόνο, ότι οι πράξεις του ενδεχομένως να επέφεραν το θάνατο του θύματος, αλλά παρόλα αυτά προχώρησε και έδρασε με τον τρόπο που περιγράφεται πιο πάνω. Αυτό εξάλλου δεν έχει αμφισβητηθεί από την πλευρά της Κατηγορούσας Αρχής. Λαμβάνουμε επίσης υπόψη ότι ο Κατηγορούμενος δεν χρησιμοποίησε οποιοδήποτε όργανο κατά τη διάπραξη του αδικήματος. Σημειώνουμε βέβαια ότι όλα τα πιο πάνω λαμβάνονται μεν δεόντως υπόψη, χωρίς όμως να δικαιολογούν ούτε στο ελάχιστο τη βάρβαρη και βάναυση συμπεριφορά του Κατηγορουμένου, που είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο του θύματος και χωρίς να λησμονούμε τα όσα έχουμε σχολιάσει πιο πάνω. Λαμβάνουμε ακόμη υπόψη τις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του Κατηγορουμένου, ως αυτές περιέχονται στην έκθεση του Γραφείου Ευημερίας και τα όσα συμπληρωματικά έχουν αναφερθεί από τη συνήγορο του. Ειδικότερα λαμβάνουμε υπόψη ότι: Ο Κατηγορούμενος είναι ηλικίας 40 ετών και προέρχεται από συγκροτημένη πολυμελή οικογένεια μέτριας κοινωνικοοικονομικής κατάστασης. Είναι ο μικρότερος από τα πέντε παιδιά της οικογένειας. Ένας αδελφός του απεβίωσε το 2005 σε ηλικία 35 ετών, όπως και ο πατέρας του το 2017 σε ηλικία 72 ετών και η μητέρα του το 2021 μετά τη σύλληψη του, σε ηλικία 71 ετών λόγω προβλημάτων υγείας που παρουσίασαν. Οι σχέσεις του Κατηγορούμενου με όλα τα μέλη της πατρικής του οικογένειας περιγράφονται ως καλές. Ο Κατηγορούμενος φοίτησε μέχρι το δημοτικό σχολείο. Από νεαρή ηλικία εργαζόταν για κάλυψη των αναγκών του ως κρεοπώλης, διανομέας, πωλητής και οικοδόμος. Υπηρέτησε δε κανονικά τη στρατιωτική του θητεία. Το 2010 τέλεσε γάμο με κοπέλα από τη Μολδαβία. Από το γάμο του απέκτησε ένα γιο και μια θυγατέρα, σήμερα ηλικίας 10 και 6 ετών αντίστοιχα. Το ζεύγος βρίσκεται σε διάσταση μετά την αποφυλάκιση του Κατηγορούμενου το 2020 σε σχέση με την ως άνω ποινή που του επιβλήθηκε. Τα παιδιά διαμένουν με τη μητέρα τους. Ο Κατηγορούμενος μετά την αποφυλάκιση του συντηρείτο από τη μητέρα του η οποία, ως αναφέρεται πιο πάνω, απεβίωσε το έτος

1. Ο θάνατος του αδελφού του επηρέασε πολύ τον Κατηγορούμενο, με αποτέλεσμα να αρχίσει τη συστηματική χρήση ναρκωτικών και ή εξαρτησιογόνων ουσιών. Από το 2009 και για περίοδο 5 χρόνων ο Κατηγορούμενος απείχε από τα ναρκωτικά κατόπιν δικών του προσπαθειών, χωρίς να έχει ενταχθεί σε κάποιο πρόγραμμα απεξάρτησης. Πριν από τη σύλληψη του προέβαινε σε χρήση κάνναβης. Δεν μας διαφεύγει επίσης ότι ο Κατηγορούμενος αντιμετώπιζε και αντιμετωπίζει προβλήματα ψυχικής υγείας. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 16 έτυχε πολλαπλών νοσηλειών στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αθαλάσσας από το έτος 2007 μέχρι το έτος 2021 (εκδόθηκαν οκτώ διατάγματα νοσηλείας κατά την ως άνω περίοδο). Η τελευταία νοσηλεία του διήρκησε την περίοδο 29/9/2021 - 21/10/
2. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 2 έτυχε διάγνωσης «χρόνιας ψυχωσικής διαταραχής επί εδάφους χρήσης ουσιών», ενώ στο Τεκμήριο 6 αναφέρεται «γνωστό ιστορικό χρόνιας ψύχωσης δτχς», στο Τεκμήριο 7 «Γνωστό ιστορικό χρόνιας ψυχωσικής διαταραχής», στο Τεκμήριο 10 «πρόκειται για άτομο με σχιζοφρενικόμορφη διαταραχή», στο Τεκμήριο 12 «πρόκειται για άτομο με χρόνιο ιστορικό ψύχωσης» και στο Τεκμήριο 13 «με γνωστό ιστορικό ψύχωσης». Δεχόμαστε επομένως, ότι ο Κατηγορούμενος έχει προβλήματα ψυχικής υγείας που τον διαχωρίζουν από τον μέσο άνθρωπο. Υπενθυμίζουμε βεβαίως στο σημείο αυτό ότι ενόψει της ενδιάμεσης απόφασης του Δικαστηρίου ημερομηνίας 6/12/2022, δεν τίθεται θέμα μειωμένης ευθύνης - μειωμένου καταλογισμού λόγω των διαφόρων προβλημάτων ψυχικής υγείας που αντιμετωπίζει και του ότι έκανε χρήση κάνναβης και ηρεμιστικών χαπιών πριν τη διάπραξη του αδικήματος, ως ισχυρίσθηκε η Υπεράσπιση. Τα ίδια ισχύουν και σε σχέση με την εισήγηση της κας Οικονόμου όπως ο Κατηγορούμενος αντιμετωπισθεί ως ένα άτομο με μειωμένη κριτική σκέψη, μειωμένο αυτοέλεγχο και μειωμένες αντιστάσεις. Λαμβάνουμε παραταύτα υπόψη, στο μέτρο που η νομολογία επιτάσσει, τα σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος εδώ και αρκετά χρόνια (βλ. T.M. ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφεση Αρ. 89/2021 ημερ. 9/12/2022, ECLI:CY:AD:2022:B469). Όσον δε αφορά την εισήγηση της κας Οικονόμου ότι το Δικαστήριο θα πρέπει να αντιμετωπίσει τον Κατηγορούμενο ως ένα άτομο που δεν είναι στυγερός - στυγνός δολοφόνος, δέον όπως λεχθεί ότι από τα γεγονότα που περιβάλλουν τη διάπραξη του αδικήματος και την όλη συμπεριφορά του Κατηγορούμενου, ως την εκθέσαμε ανωτέρω, προκύπτει κατά την κρίση μας ότι αυτός είναι άτομο επικίνδυνο για την κοινωνία, στοιχείο που θα πρέπει να έχει την ανάλογη αντανάκλαση στην ποινή που θα του επιβληθεί (βλ. Τ.Μ. (ανωτέρω)). Όσον δε αφορά τις προσωπικές περιστάσεις του Κατηγορούμενου γενικότερα, δεν μας διαφεύγει ότι, ως είναι καλά νομολογημένο, όπου το στοιχείο της αποτροπής προβάλλει ως επιτακτική ανάγκη, οι προσωπικές περιστάσεις ενός κατηγορούμενου είναι ήσσονος σημασίας. Εκεί δηλαδή που έχουν διαπραχτεί σοβαρής φύσεως αδικήματα που βρίσκονται σε έξαρση και χρήζουν αυστηρής αντιμετώπισης, όπως στην παρούσα, οι προσωπικές συνθήκες του παραβάτη διαδραματίζουν περιθωριακό ρόλο στην επιμέτρηση της ποινής έτσι ώστε να μην εξουδετερώνουν τον αποτρεπτικό χαρακτήρα της που σε τέτοιου είδους υποθέσεις είναι δεδομένος (βλ. Xiaojin κ.ά. v. Δημοκρατίας

(2006)2 Α.Α.Δ. 104, Ιωάννου άλλως Μουσικός v. Αστυνομίας

(1992)2 Α.Α.Δ. 286, Κλεοβούλου v. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 57 και Γενικός Εισαγγελέας v. Ζαννέτου

(2001)2 Α.Α.Δ. 438). Αναφέρουμε δε τα πιο πάνω, χωρίς βέβαια να μας διαφεύγει από την άλλη ότι το καθήκον του Δικαστηρίου να λάβει υπόψη τις προσωπικές περιστάσεις ενός κατηγορούμενου και να εξατομικεύσει την ποινή, δεν ατονεί ούτε στις περιπτώσεις όπου έχουν διαπραχτεί σοβαρά αδικήματα και οι ποινές θα πρέπει να είναι αποτρεπτικές, φτάνει η εξατομίκευση της ποινής να μην εξουδετερώνει τη σοβαρότητα του εγκλήματος και το στοιχείο της αποτροπής (βλ. Θεοχάρους v. Αστυνομίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 575, Χρυσοστόμου "Κανάρη" ν. Αστυνομίας

(1990)2 Α.Α.Δ.18 και Σωκράτους ν. Δημοκρατίας

(1994)2 Α.Α.Δ.132). Είναι με αυτό το σκεπτικό που προσεγγίζουμε τις προσωπικές, οικογενειακές και οικονομικές περιστάσεις του Κατηγορούμενου, οι οποίες έχουν εκτεθεί πιο πάνω. Αφού εξετάσαμε λοιπόν όλα τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον μας, συμπεριλαμβανομένων των μετριαστικών παραγόντων που εκθέσαμε πιο πάνω και συνυπολογίσαμε και σταθμίσαμε όλους τους παράγοντες, κρίνουμε ότι στην προκειμένη η μόνη αρμόζουσα ποινή αναπόφευκτα είναι αυτή της φυλάκισης. Εν κατακλείδι, επιβάλλουμε στον Κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 15 ετών στην κατηγορία

1. Η περίοδος έκτισης της ποινής φυλάκισης μειώνεται κατά το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο Κατηγορούμενος τελεί υπό κράτηση στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης, δηλαδή από τις 21/10/
2. Όσον αφορά τα τεκμήρια της υπόθεσης, τα Τεκμήρια 1-9, 23, 24 και 32 επί του καταλόγου Τεκμηρίων της Αστυνομίας - Τεκμήριο Β, να κατασχεθούν και να καταστραφούν. Τα Τεκμήρια 10 και 22-28 να επιστραφούν στους νόμιμους δικαιούχους τους και όσα αφορούν ιδιοκτησία του θύματος, να επιστραφούν στον διαχειριστή της περιουσίας του. Τέλος, όσον αφορά τα Τεκμήρια 25, 26, 27, 29 και 31 να καταχωρηθούν στο φάκελο της υπόθεσης της Αστυνομίας. (Υπ.) .............. Α. Κονής, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ................ Φ. Τιμοθέου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Α. Φυλακτού, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο