ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. WS WISPEAR SYSTEMS LIMITED, Υπόθεση Αρ.: 6839/21, 22/2/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLAR:2022:1 ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ-ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟΥ: Ν. Γερολέμου, Π.Ε.Δ. Σ. Τσιβιτανίδου-Κίζη, Α.Ε.Δ. N.A.Π. Γεωργιάδης, Ε.Δ. Υπόθεση Αρ.: 6839/21 ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν WS WISPEAR SYSTEMS LIMITED Κατηγορουμένης Ημερομηνία: 22 Φεβρουαρίου, 2022. Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: H κα Γιάλλουρου για κ. Α. Αριστείδη για Γενικό Εισαγγελέα. Για την Κατηγορούμενη: Ο κ. Α. Πελεκάνος για Πελεκάνος και Πελεκάνου ΔΕΠΕ. ΠΟΙΝΗ Η κατηγορούμενη εταιρεία αντιμετώπιζε ενενήντα μία
(91)κατηγορίες. Αναστάληκαν 49 κατηγορίες στις οποίες απαλλάγηκε. Κατόπιν παραδοχής της κρίθηκε ένοχη σε σαράντα δύο
(42)κατηγορίες. Πέντε
(5)κατηγορίες (κατηγορίες 1, 3, 5, 7 και 9), κατά παράβαση του άρθρου 4 του περί Προστασίας του Απορρήτου της Ιδιωτικής Επικοινωνίας (Παρακολούθηση Συνδιαλέξεων και Πρόσβαση σε Καταγεγραμμένο Περιεχόμενο Ιδιωτικής Επικοινωνίας), Ν. 92(Ι)/1996, ήτοι μεταξύ των ημερομηνιών 13.6.2018 και 15.11.2019 στη Λάρνακα, κατασκεύασε ηλεκτρονικό μηχάνημα, αποτελούμενο από σημεία πρόσβασης τεχνολογίας WI-FI (access points) με ενσωματωμένες κεραίες, ηλεκτρονικό υπολογιστή, διαποδιαμορφωτή και λογισμικό, γνωρίζοντας ότι αυτά ήταν συνδεδεμένα μεταξύ τους και λειτουργούσαν κατά τρόπο που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για υποκλοπή ιδιωτικής επικοινωνίας, χωρίς την άδεια της Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου (κατηγορία 1). Επίσης, μεταξύ των ημερομηνιών 16.4.2019 και 15.11.2019, στον ίδιο, ως άνω, τόπο, κατασκεύασε την ανωτέρω συσκευή και την τοποθέτησε σε όχημα τύπου van, η οποία γνώριζε ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί με τον ίδιο, ως άνω, τρόπο, για τον ίδιο, ως άνω, σκοπό, (κατηγορία 3). Περαιτέρω, μεταξύ των ημερομηνιών 23.11.2018 και 15.11.2019, στον ίδιο τόπο κατασκεύασε και τοποθέτησε την εν λόγω συσκευή στο ίδιο, ως άνω, όχημα αποτελούμενο από τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό κινητής τηλεφωνίας και λογισμικό, η οποία γνώριζε ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τον ίδιο σκοπό (κατηγορία 5). Ακόμη, μεταξύ των ημερομηνιών 3.10.2018 και 14.12.2018, στον ίδιο, ως άνω, τόπο κατασκεύασε ηλεκτρονικό μηχάνημα, εγκατεστημένο σε δύο βαλίτσες, αποτελούμενο από σημείο πρόσβασης, ως αναφέρεται στην κατηγορία 1, και γνώριζε ότι μπορούσε να χρησιμοποιηθεί με τον ίδιο, ως άνω, τρόπο και για τον ίδιο, ως άνω, σκοπό (κατηγορία 7). Τέλος, μεταξύ των ημερομηνιών 17.1.2017 και 19.9.2019, στον ίδιο, ως άνω, τόπο εισήγαγε μηχανήματα γνωρίζοντας ή οφείλοντας να γνωρίζει ότι αυτά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για υποκλοπή ιδιωτικής επικοινωνίας (κατηγορία 9). Μια
(1)κατηγορία (κατηγορία 13), κατά παράβαση του άρθρου 6 του περί Επιθέσεων κατά Συστημάτων Πληροφοριών Ν.147(Ι)/2015, ήτοι μεταξύ των ημερομηνιών 5.5.2019 και 15.11.2019, στην Λάρνακα, προέβη σε παράνομη υποκλοπή μη δημόσιων διαβιβάσεων ηλεκτρονικών δεδομένων, με το αναφερθέν, στην κατηγορία 1, σύστημα. Μια
(1)κατηγορία (κατηγορία 14), κατά παράβαση του άρθρου 7 του ίδιου Νόμου, Ν.147(Ι)/2015, ήτοι κατά τον ίδιο, ως άνω, χρόνο και τόπο, διέθετε υπολογιστή με το πρόγραμμα με την ονομασία spearhead με πρόθεση αυτό να χρησιμοποιηθεί για τη διάπραξη του ως άνω αδικήματος Μια
(1)κατηγορία (κατηγορία 15), κατά παράβαση του άρθρου 149
(1)του περί Ρυθμίσεων Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και Ταχυδρομικών Υπηρεσιών, Ν.112(Ι)/2004, ήτοι μεταξύ των ημερομηνιών 5.5.2019 και 15.11.2019, στη Λάρνακα δημιούργησε δίκτυο χωρίς άδεια. Μία
(1)κατηγορία (κατηγορία 16), κατά παράβαση του άρθρου 52
(6)του περί Ραδιοεπικοινωνιών Ν.146(Ι)/2002, ήτοι κατά τον ίδιο χρόνο και τόπο έκανε χρήση ραδιοσυχνοτήτων, χωρίς εξουσιοδότηση. Δύο
(2)κατηγορίες (κατηγορίες 17 και 18), κατά παράβαση του άρθρου 92
(1)(β) του περί Τελωνειακού Κώδικα Ν.94(Ι)/2004, αντίστοιχα, του περί Ρυθμίσεως Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και Ταχυδρομικών Υπηρεσιών Ν.112(Ι)/2004, ήτοι στις 4 και 29 Οκτωβρίου 2018 στη Λεμεσό προέβη σε αναληθείς δηλώσεις. Τριανταμία
(31)κατηγορίες (κατηγορίες 24, 27, 33, 36-38, 42, 45, 49, 52, 54, 55, 57-61, 65-67 και 78-87) κατά παράβαση των άρθρων 33
(1)(1α) και
(2)του περί Προστασίας των Φυσικών Προσώπων έναντι της Επεξεργασίας των Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και της Ελεύθερης Κυκλοφορίας των Δεδομένων Ν.125(Ι)2018, ήτοι στις 6.5.2019 σε τρεις διαφορετικές περιπτώσεις και διαφορετικών προσώπων (κατηγορίες 24, 65 και 66), 7.7.2019, σε τρεις διαφορετικές περιπτώσεις και διαφορετικών προσώπων (κατηγορίες 27, 33, και 54), 15.5.2019, σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις και διαφορετικών προσώπων (κατηγορίες 36 και 37), 13.6.2019, σε τρεις διαφορετικές περιπτώσεις και διαφορετικών προσώπων (κατηγορίες 38, 40 και 42), 12.6.2019 (κατηγορία 45), 5.7.2019, σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις και διαφορετικών προσώπων (κατηγορίες 49 και 61), 27.5.2019, σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις και διαφορετικών προσώπων (κατηγορίες 52 και 67) 6.7.2019, σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις και διαφορετικών προσώπων (κατηγορίες 55-58), 24.6.2019, σε τρεις διαφορετικές περιπτώσεις και διαφορετικών προσώπων (κατηγορίες 57, 59 και 60), 27.8.2019, σε 9 διαφορετικές περιπτώσεις και διαφορετικών προσώπων (κατηγορίες 78-86), χωρίς δικαίωμα, επεξεργάστηκε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, δηλαδή συνέλεξε τους μοναδικούς αριθμούς συνδρομητή (IMSI) της κάρτας SIM. Μία
(1)κατηγορία (κατηγορία 87), ότι μεταξύ των ημερομηνιών 13.6.2018 και 15.11.2019, χωρίς δικαίωμα, επεξεργάστηκε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, δηλαδή συνέλεξε μοναδικούς αριθμούς διεύθυνσης MAC (Media Access Control) ηλεκτρονικών συσκευών. Τα γεγονότα που περιστοιχίζουν την υπόθεση, με τα οποία συμφώνησε η Υπεράσπιση, παρατέθηκαν από την Κατηγορούσα Αρχή και είναι τα ακόλουθα: «
- Έναυσμα για τη διερεύνηση της υπόθεσης αποτέλεσε η συνέντευξη ενός εκ των διευθυντών της Κατηγορούμενης Εταιρείας, που αναδημοσιεύθηκε σε ιστοσελίδα Κυπριακού ειδησεογραφικού πρακτορείου στις 14.11.
- Στις 15.11.2019 κατά τη διενέργεια αστυνομικής έρευνας στο κτίριο, όπου στεγάζονταν τα γραφεία της κατηγορούμενης εταιρείας «Ws Wispear Systems Ltd» στην οδό Αλέξανδρου Παναγούλη στη Λάρνακα και η οποία διήρκησε πέντε μέρες, εντοπίστηκαν και παραλήφθηκαν ως τεκμήρια: - στον υπόγειο χώρο στάθμευσης του κτιρίου, ένα όχημα τύπου VAN, μάρκας CHEVROLET, μοντέλο SAVANA, με ξένο αρ. εγγραφής «57-983-69», - μεγάλος αριθμός τεχνολογικού εξοπλισμού, που αποτελείτο - μεταξύ άλλων - από ένα κεντρικό server και σημεία πρόσβασης Wi-Fi με ενσωματωμένες κεραίες (access points). Ειδικότερα, εξωτερικά και περιμετρικά του κτιρίου ήταν εγκατεστημένα και συνδεδεμένα με τον κεντρικό server 14 σημεία πρόσβασης Wi-Fi, τα οποία κατά το χρόνο της έρευνας βρίσκονταν σε λειτουργία.
- Λίγες μέρες αργότερα διαπιστώθηκε ότι στις 18.06.2019 η κατηγορούμενη είχε εγκαταστήσει στο αεροδρόμιο Λάρνακας τρία σημεία πρόσβασης Wi-Fi με ενσωματωμένες κεραίες, τα οποία επίσης βρίσκονταν σε λειτουργία κατά την έρευνα. Οι εν λόγω κεραίες ήταν επίσης συνδεδεμένες με τον προαναφερθέντα κεντρικό server, που εντοπίστηκε στα γραφεία της κατηγορούμενης.
- Συνολικά στην κατοχή της κατηγορούμενης η Αστυνομία εντόπισε και παρέλαβε ως τεκμήρια 51 σημεία πρόσβασης Wi-Fi (9η κατηγορία). Διαπιστώθηκε ότι αυτά δεν έφεραν τη σήμανση «CE», η οποία αφορά στις ευρωπαϊκές προδιαγραφές ως προς την ασφάλεια και την προστασία της υγείας και του περιβάλλοντος.
- Η επιστημονική εξέταση του εξοπλισμού, που κατασχέθηκε, κατέδειξε ότι τόσο στο προαναφερθέν κτίριο (1η κατηγορία) όσο και εντός του ρηθέντος οχήματος VAN (3η κατηγορία), αλλά και σε ειδικό φορητό εξοπλισμό (7η κατηγορία), υπήρχαν εγκατεστημένα ηλεκτρονικά μηχανήματα, τα οποία, υπό τη μορφή συστήματος, είχαν υπό προϋποθέσεις τη δυνατότητα, μέσω σαρώσεων, να καταγράφουν και να αποθηκεύουν τα στοιχεία και τα δεδομένα των ηλεκτρονικών συσκευών, που βρίσκονταν εντός της εμβέλειας των κεραιών του κάθε συστήματος. Καθένα από τα πιο πάνω συστήματα αποτελείτο από σημεία πρόσβασης Wi-Fi με ενσωματωμένες κεραίες, ηλεκτρονικό υπολογιστή, διαποδιαμορφωτή και λογισμικό.
- Επιπλέον, στο όχημα τύπου VAN υπήρχε εγκατεστημένος και εξοπλισμός κινητής τηλεφωνίας, ο οποίος μαζί με εγκατεστημένο λογισμικό είχε τη δυνατότητα , υπό προϋποθέσεις, να υποκλέπτει ιδιωτική επικοινωνία (5η κατηγορία). Μεταξύ της 16.4.19 και της 25.7.19 το εγκατεστημένο στο VAN σύστημα ενεργοποιήθηκε σε 10 διαφορετικές ημερομηνίες.
- Από περαιτέρω επιστημονικές εξετάσεις διαπιστώθηκε ότι: i. Μεταξύ της 13.6.18 και της 15.11.19, μέσω του συστήματος που λειτουργούσε στα γραφεία της εταιρείας, παράνομα συλλέχθηκαν και αποθηκευτήκαν, μέσω σαρώσεων των access points, πέραν των 100.000 μοναδικών αριθμών διευθύνσεων MAC που αντιστοιχούσαν σε ηλεκτρονικές συσκευές, οι οποίες είχαν δυνατότητα σύνδεσης στο διαδίκτυο (87η κατηγορία). ii. Κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ 5.5.19 και 15.11.19 υπεκλάπησαν, μέσω του ως άνω συστήματος, 626 διεθνείς ταυτότητες συνδρομητή (ΙΜSI) αντίστοιχων αριθμών καρτών SIM, που χρησιμοποιούνταν σε συσκευές κινητής τηλεφωνίας πολιτών, οι οποίες εισέρχονταν εντός της εμβέλειας των κεραιών του συστήματος (13η κατηγορία). Η διεθνής ταυτότητα συνδρομητή κινητής τηλεφωνίας (ΙΜSI) αποτελεί ένα αριθμό που, συνδυαζόμενος με άλλα δεδομένα, προσδιορίζει και ταυτοποιεί μοναδικά κάθε χρήστη ενός δικτύου κινητής τηλεφωνίας. iii. H κατηγορούμενη διέθετε συγκεκριμένο πρόγραμμα υπολογιστή με την ονομασία Spearhead, το οποίο παρείχε, υπό προϋποθέσεις, τη δυνατότητα παράνομης υποκλοπής ηλεκτρονικών δεδομένων (14η κατηγορία).
- Μεταξύ 5.5.19 και 15.11.19 η κατηγορούμενη δημιούργησε δίκτυο ηλεκτρονικών υπηρεσιών, χωρίς προηγουμένως να λάβει προς τούτο γενική εξουσιοδότηση από τον Επίτροπο Επικοινωνιών (15η κατηγορία), ενώ κατά το ίδιο χρονικό διάστημα χρησιμοποίησε ραδιοσυχνότητες λειτουργώντας σταθμό ραδιοεπικοινωνιών, χωρίς προηγουμένως να λάβει την εκ του Νόμου απαιτούμενη εξουσιοδότηση (16η κατηγορία).
- Την 4η Οκτωβρίου 2018 η κατηγορούμενη, κατά την παροχή πληροφοριών για σκοπούς εφαρμογής της τελωνειακής νομοθεσίας, δήλωσε σε επιστολή που απέστειλε στο Τμήμα Τελωνείων του Υπουργείου Οικονομικών ότι το όχημα μάρκας Chevrolet Savana με αριθμό πλαισίου 57-983-69 θα εισαγόταν προσωρινώς στη Δημοκρατία ώστε αυτό να χρησιμοποιηθεί για σκοπούς σχετικούς με την μετεωρολογία (17η κατηγορία). Κατά το χρόνο που προέβη στην ως άνω δήλωση, η κατηγορούμενη γνώριζε ότι το συγκεκριμένο όχημα θα χρησιμοποιόταν για εγκατάσταση και επίδειξη των δυνατοτήτων των συστημάτων που αναφέρονται στις κατηγορίες 3 και
- Την 29η Οκτωβρίου η κατηγορούμενη, κατά την παροχή πληροφοριών για σκοπούς εφαρμογής της τελωνειακής νομοθεσίας, δήλωσε σε επιστολή που απέστειλε στο Τμήμα Τελωνείων του Υπουργείου Οικονομικών ότι το όχημα μάρκας Chevrolet Savana με αριθμό πλαισίου 57-983-69 χρησιμοποιόταν για σκοπούς επίδειξης και δοκιμών σχετικών με την μετεωρολογία (18η κατηγορία). Κατά το χρόνο που προέβη στην ως άνω δήλωση, η κατηγορούμενη γνώριζε ότι το συγκεκριμένο όχημα χρησιμοποιόταν για επίδειξη των δυνατοτήτων των συστημάτων που αναφέρονται στις κατηγορίες 3 και
- Αναφορικά με τις κατηγορίες 24, 27, 33 - 38, 40, 42, 45, 49, 52, 54, 55, 57 - 61, 65 - 67, 78 - 86 η κατηγορουμένη, εν αγνοία των προσώπων που αναφέρονται σε εκάστη κατηγορία, μέσω των μηχανημάτων που αναφέρονται στην 1η κατηγορία συνέλλεξαν και αποθήκευσαν τον Διεθνή Αριθμό Συνδρομητή (IMSI) των καρτών SIM, που χρησιμοποιούσαν στα κινητά τους τηλέφωνα τα εν λόγω πρόσωπα». Η κατηγορούμενη είναι λευκού ποινικού μητρώου. Ο κ. Αριστείδης θέλοντας να αναδείξει τη σοβαρότητα των αδικημάτων και την αυστηρή αντιμετώπιση που πρέπει να επιδείξει το Δικαστήριο γι΄ αυτού του είδους τα αδικήματα, αφού διευκρίνισε ότι οι πρώτες 17 κατηγορίες δεν ενέπιπταν στην αρμοδιότητα της Επιτρόπου Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων και επομένως δεν επιβλήθηκε σ΄ αυτές διοικητικό πρόστιμο, όμως στην πραγματικότητα είναι ίδια τα γεγονότα που τέθηκαν ενώπιον της με αυτά που τίθενται ενώπιον του Δικαστηρίου, εισηγήθηκε ότι η συνολικότητα της ποινής, έστω και αν σωρευτικά υπερβαίνει το ανώτατο όριο της προβλεπόμενης ποινής δεν αποκλείεται όταν τούτο είναι αναγκαίο για να στιγματιστεί με τον δέοντα τρόπο η εγκληματική συμπεριφορά της κατηγορούμενης. Παρέπεμψε δε το Δικαστήριο σε αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Περαιτέρω ανέφερε ότι είναι αποδεκτή η θέση της Υπεράσπισης ότι υπήρχε πρόθεση για τη συλλογή και αποθήκευση των δεδομένων τα οποία λαμβάνονταν τυχαία και όχι στοχοποιημένα και εκ παραδρομής δεν έγινε η διαγραφή τους, καθώς και ότι οι Αρχές της Δημοκρατίας γνώριζαν επιμέρους ενέργειες ή πράξεις της κατηγορούμενης, οι οποίες όμως από μόνες τους δεν ήταν παράνομες και δεν μπορούσαν να θεωρηθούν ότι η κατάληξη τους θα ήταν η διάπραξη των αδικημάτων. Ο συνήγορος υπεράσπισης στην γραπτή, πολυσέλιδη αλλά πλήρως κατατοπιστική και επεξηγηματική, αγόρευση του για μετριασμό της ποινής, αφού συμφώνησε με τα γεγονότα, καταρχάς ανάφερε τη φύση των εργασιών της κατηγορούμενης και τις συνθήκες υπό τις οποίες διαπράχθηκαν από αυτήν τα ποινικά αδικήματα στα οποία παραδέχθηκε ενοχή. Συγκεκριμένα αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Η ΦΥΣΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΗΣ Η Κατηγορούμενη είναι κυπριακή εταιρεία η οποία ασχολείτο με έρευνα και ανάπτυξη τεχνολογίας (research and development) και εντόπιζε και ανέπτυσσε Λύσεις Εσωτερικής Ασφάλειας και Πληροφοριών οι οποίες βασίζονταν κυρίως σε τεχνολογία WiFi. Κατά την επίδικη περίοδο τα βασικά και ουσιαστικά προϊόντα της βρίσκονταν ακόμη υπό ανάπτυξη και τελειοποίηση. Παρότι η Κατηγορούμενη ιδρύθηκε την 1η Νοεμβρίου 2013, στην πραγματικότητα ξεκίνησε τις επιχειρηματικές εργασίες της στην Κύπρο το 2016, μόλις τρία δηλαδή χρόνια πριν την έναρξη της διερεύνησης της παρούσας υπόθεσης και κατ' επέκταση τη διακοπή των ουσιαστικών εργασιών και δραστηριοτήτων της εταιρείας. Η έδρα της ήταν στη Λεμεσό, ενώ η Κατηγορούμενη ενοικίαζε επίσης γραφεία στη Λάρνακα, και συγκεκριμένα στο "Novel Tower" στην οδό Αλέξανδρου Παναγούλη αριθμός 1, όπου και διεξάγονταν το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητάς της, εν σχέσει με Παρουσιάσεις (demos) των υπό ανάπτυξη προϊόντων της. Η ηγετική ομάδα της Κατηγορούμενης, πάντοτε είχε ως αρχή να ενεργεί αυστηρά σύμφωνα με τους τοπικούς και τους διεθνείς νόμους και κανονισμούς. Η διασφάλιση της νομιμότητας των δραστηριοτήτων της ήταν ουσιαστικής σημασίας για την αξιοπιστία της εταιρείας στη σχετική αγορά (law enforcement surveillance) και για την μακροχρόνια εμπορική επιτυχία της. Η Κατηγορούμενη είχε κάθε κίνητρο και συμφέρον όπως διασφαλίζει ότι δεν τίθετο σε κίνδυνο η αρχή της νομιμότητας των επιχειρήσεών της. Η πώληση των υπό ανάπτυξη προϊόντων της Κατηγορούμενης απευθυνόταν αποκλειστικά και μόνο σε Κυβερνήσεις και Σώματα Ασφάλειας Κρατών και σε καμία περίπτωση δεν παρείχε και/ή πρόσφερε υπηρεσίες σχετικές με τις δυνατότητες των προϊόντων της, αλλά ούτε και διενεργούσε οποιεσδήποτε ανεξάρτητες ενέργειες αναφορικά με την τεχνολογία που δημιουργούσε, πλην την χρήση της για ελεγχόμενες δοκιμές (demos), τεστ και παρουσιάσεις σε πελάτες, και τούτο διεξαγόταν πάντοτε σε κινητά τηλέφωνα που ανήκαν είτε στην ίδια την Κατηγορούμενη είτε στους υπαλλήλους της. Η Κατηγορούμενη ουδέποτε παρείχε υπηρεσίες σε οποιονδήποτε νομικό και/ή φυσικό πρόσωπο στην Κυπριακή Δημοκρατία και ουδέποτε πώλησε προϊόντα της εντός της επικράτειας. Το υπό κατασκευή σύστημα/προϊόν της Κατηγορούμενης αποτελείτο από εμπορικό σημείο πρόσβασης WiFi, το οποίο σχεδιάστηκε ως σύστημα επικοινωνίας για παροχείς υπηρεσιών, ούτως ώστε να παρέχουν συνδεσιμότητα στο διαδίκτυο σε εξωτερικούς χώρους. Το εμπορικό σημείο πρόσβασης WiFi διαθέτει φασικώς συγχρονισμένη συστοιχιοκεραία (phased array antenna), η οποία μεταδίδει στενές δέσμες, σε αντίθεση με ανταγωνιστικά σημεία πρόσβασης WiFi τα οποία μεταδίδουν σε παγκατευθύνσεις (omni directions). Τα σημεία πρόσβασης μεταδίδουν σε σχετικά χαμηλή ισχύ αλλά έχουν ευρύ φάσμα, χάρη στην υψηλή ευαισθησία της κεραίας. Αυτή η τεχνολογία του Σημείου Πρόσβασης χρησιμοποιείται ευρέως και εμπορικά από φορείς κινητής τηλεφωνίας και παροχείς υπηρεσιών σε διάφορες χώρες συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας, της Κίνας κ.ά. Η Κατηγορούμενη δηλώνει κατηγορηματικά ότι η τεχνολογία Σημείου Πρόσβασης είναι σύμφωνη και εναρμονισμένη με τους πρότυπους κανονισμούς στην Ευρώπη (πρότυπο ETSI), τις ΗΠΑ (FCC), την Κίνα (MII) και την Ιαπωνία (ARIB). Τα προϊόντα της Κατηγορούμενης θα χρησιμοποιούντο αποκλειστικά από Κυβερνήσεις και Σώματα Ασφάλειας Κρατών, και σε καμία περίπτωση δεν συμπεριλάμβαναν οποιοδήποτε κακόβουλο λογισμικό για υποκλοπή τηλεφωνικών επικοινωνιών ή επικοινωνιών μέσω υπολογιστών, αλλά ούτε και παρείχε τέτοια προϊόντα στους πελάτες της ή σε άλλες οντότητες, στην Κύπρο ή στο εξωτερικό. Οι δραστηριότητες της Κατηγορούμενης στην Κύπρο βασίζονταν μόνο σε μικρής κλίμακας παρουσιάσεις ή δοκιμές (πιλοτικές και επικύρωσης), γνωστά ως demos, συγκεκριμένων ικανοτήτων WiFi σε συγκεκριμένους πελάτες, οι οποίοι έρχονταν από το εξωτερικό για τον σκοπό αυτό. Τέτοιες παρουσιάσεις, οι οποίες περιλάμβαναν μεθοδολογία WiFi, διεξάγονταν αποκλειστικά σε συγκεκριμένα καθορισμένα κινητά τηλέφωνα που ανήκαν είτε στην Κατηγορούμενη είτε στους υπαλλήλους της. Επομένως, οποιεσδήποτε και όλες οι συγκεκριμένες ενέργειες απόκτησης οποιωνδήποτε δεδομένων σχετικά με χρήστη κινητού τηλεφώνου διεξάγονταν αυστηρά με τη ρητή συγκατάθεση του χρήστη. Κατά τη διεξαγωγή των παρουσιάσεων υπήρχε τυχαία (random) συλλογή διευθύνσεων MAC και IMSI, με αποκλειστικό σκοπό να ξεχωρίσουν οι συσκευές των προσώπων οι οποίοι συμμετείχαν εκουσίως στις Παρουσιάσεις από το ευρύτερο σύνολο. Τονίζουμε ότι, η Κατηγορούμενη δεν προέβη σε καμία προσπάθεια εξατομίκευσης των δεδομένων αυτών, τα οποία εκ λάθους παρέμειναν αποθηκευμένα στους εξυπηρετητές της Κατηγορούμενης εταιρείας. Οποιαδήποτε δεδομένα τα οποία ενδεχομένως είχαν συλλεχθεί στα πλαίσια των παρουσιάσεων, ουδέποτε έτυχαν επεξεργασίας ή ανάλυσης με σκοπό τον προσδιορισμό χρηστών ή της δραστηριότητάς τους, την υποκλοπή επικοινωνιών, τη γεωγραφική ανίχνευση ή οποιαδήποτε άλλου είδους παρακολούθηση. Το συγκεκριμένο γεγονός πιστοποιείται από την ενδελεχές διερεύνηση και ευρήματα των εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι διορίστηκαν από το ΤΑΕ Αρχηγείου, στα πλαίσια διερεύνησης της υπό κρίσης. Ως έχουμε ήδη αναφέρει, ο σκοπός και η φύση των δραστηριοτήτων της Κατηγορούμενης περιλάμβαναν ελεγχόμενες Παρουσιάσεις σε συγκεκριμένους πελάτες (κυβερνήσεις και σώματα ασφάλειας). Κατά την επίδικη περίοδο, οι εν λόγω Παρουσιάσεις διεξήχθησαν, σε μεμονωμένες περιπτώσεις, σε καθορισμένες ημερομηνίες και σε προκαθορισμένα κινητά τηλέφωνα, τα οποία ανήκαν είτε στην ίδια την Κατηγορούμενη ή σε προκαθορισμένα κινητά τηλέφωνα τα οποία ανήκαν σε άτομα που συμμετείχαν στις Παρουσιάσεις εν γνώσει τους και παρείχαν την εκούσια συγκατάθεσή τους δια τούτο. Κατά τις παρουσιάσεις χρησιμοποιούσαν, μεταξύ άλλων, τα σημεία πρόσβασης WiFi, στα οποία θα μπορούσαν να συνδεθούν διάφοροι χρήστες (εντός της εμβέλειάς τους). Σκοπός των Παρουσιάσεων ήταν να ξεχωρίσει ένας συγκεκριμένος και προκαθορισμένος στόχος - ένα συγκεκριμένο προκαθορισμένο smartphone που άνηκε στην εταιρεία ή σε εθελούσιο συμμετέχοντα - από την ευρύτερη ομάδα διευθύνσεων MAC. Προς διευκόλυνση του Σεβαστού Δικαστηρίου, αναφέρουμε ότι η διεύθυνση ελέγχου πρόσβασης στα μέσα («διεύθυνση MAC» - Media Access Control) ενός υπολογιστή αποτελεί ένα μοναδικό μέσο εντοπισμού, το οποίο καταλογίζεται σε διεπαφές δικτύου (network interfaces) για επικοινωνία σε επίπεδα ζεύξης δεδομένων (data link layer) ενός τμήματος δικτύου. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρουμε ότι οι διευθύνσεις MAC συλλέχθηκαν τυχαία (randomly), ως μέρος των Παρουσιάσεων και της δοκιμής R&D των προϊόντων της Κατηγορουμένης. Ουδέποτε υπήρξε η παραμικρή πρόθεση όπως συλλεχθούν ή συγκεντρωθούν οι διευθύνσεις MAC ή IMSI δια στόχευση οποιουδήποτε χρήστη ο οποίος δεν είχε δώσει εκ των προτέρων τη συγκατάθεση του. Οι διευθύνσεις MAC και IMSI λανθασμένα (ανθρώπινο λάθος) είχαν αποθηκευτεί παρενθετικά και μόνο προσωρινά ως μέρος των Παρουσιάσεων, χωρίς οποιαδήποτε επιδίωξη για προσωποποίηση ή στόχευση οποιουδήποτε μεμονωμένου χρήστη, ούτε για πρόσβαση οποιασδήποτε άλλης μορφής πληροφοριών ή επικοινωνίας, γεγονός που επιβεβαιώθηκε από το σύνολο του ανακριτικού έργου και της διερεύνησης του ΤΑΕ Αρχηγείου. Οποιοδήποτε τέτοιο είδος δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων των διευθύνσεων MAC, θα έπρεπε να είχε διαγραφεί από τους εξυπηρετητές και τις συσκευές άμεσα μετά την ολοκλήρωση της Παρουσίασης. Ωστόσο, φαίνεται ότι τα δεδομένα που συλλέχθηκαν ως ανωτέρω, δεν διαγράφηκαν και παρέμειναν στους εξυπηρετητές και στην κατοχή της Κατηγορούμενης εταιρείας. Σημειώνουμε ότι οι διευθύνσεις MAC και IMSI έπρεπε να είχαν διαγραφεί μετά τη διεξαγωγή της συγκεκριμένης παρουσίασης (demo). Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι πλείστες σύγχρονες συσκευές δημιουργούν τυχαία διεύθυνση MAC κάθε φορά που συνδέονται σε νέο δίκτυο προς αποφυγή ανίχνευσης. Είναι αναντίλεκτο και επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι απαιτούνται τουλάχιστον δυο επιπρόσθετες πληροφορίες/δεδομένα/στοιχεία για να ταυτιστεί ένα πρόσωπο μέσω της διεύθυνσης MAC, και κάτι τέτοιο δεν υφίσταται στην υπό κρίση. Όταν τα δεδομένα καθίστανται ανώνυμα (π.χ. συγκεντρωτικά δεδομένα με αρκετά μεγάλο μέγεθος δείγματος), δεν είναι εφικτό να συσχετιστούν με ένα μόνο υποκείμενο δεδομένων. Από τη στιγμή που είναι αναντίλεκτο ότι η Κατηγορούμενη δεν επιδίωξε ποτέ την εξατομίκευση/προσδιορισμό οποιωνδήποτε συγκεκριμένων υποκειμένων, η ενδεχόμενη επίδραση στην ιδιωτικότητα ήταν μόνο θεωρητική και, στην ουσία, κανένα δικαίωμα, κανενός πολίτη δεν παραβιάστηκε. Εδώ και αρκετά χρόνια, τα πλείστα λειτουργικά συστήματα, όπως iOS 8+, Android 8+, Windows 10, κλπ., έχουν αναπτύξει και εφαρμόσει κάποια μορφή τυχαιοποίησης MAC, ήτοι πολλές διαφορετικές διευθύνσεις MAC δύνανται να, και συχνά, συσχετίζονται με το ίδιο κινητό τηλέφωνο, με τον ίδιο δηλαδή χρήστη, καθότι οι αριθμοί αυτοί αλλάζουν αυτόματα. Συνεπώς, ο αριθμός μοναδικών διευθύνσεων MAC που κατ' ισχυρισμόν εντοπίστηκε, δεν αποδεικνύει ότι έχει επηρεαστεί ο ίδιος ακριβώς αριθμός χρηστών και, πιθανότατα, ο αριθμός μοναδικών χρηστών να είναι κατά τουλάχιστον 10 φορές μικρότερος. Για σκοπούς διευκόλυνσης του Σεβαστού Δικαστηρίου, αναφέρουμε επί παραδείγματι, εάν ένας χρήστης με το ίδιο κινητό τηλέφωνο, συνδεθεί σε 10 διαφορετικά σημεία πρόσβασης WiFi, τότε 10 διαφορετικές διευθύνσεις MAC πιθανόν να συσχετιστούν με το ίδιο κινητό τηλέφωνο και χρήστη. Κατά προέκταση, ο αριθμός των διευθύνσεων που εντοπίστηκαν από τους εμπειρογνώμονες του ΤΑΕ, πιθανότατα να συσχετίζονται μόνο με ένα μικρό αριθμό συσκευών/χρηστών, λαμβανομένου υπόψη ότι ένας χρήστης μπορεί να συνδεθεί με αμέτρητα σημεία πρόσβασης WiFi και με διαφορετική διεύθυνση MAC. Δέον όπως αναφέρουμε ότι, οι πιο πάνω θέσεις προωθήθηκαν και στην Επίτροπο Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, ως θα διαφανεί στην συνεχεία, με την Επίτροπο, μέσω ειδικά καταρτισμένου και εξιδεικευμένου προσωπικού, να αναγνωρίζει και να συμφωνεί πλήρως με αυτές. Αυτό υποστηρίζεται περαιτέρω, όταν ληφθεί υπόψη και ο μικρός αριθμός του πληθυσμού της Κύπρου και ο υπολογιζόμενος αριθμός χρηστών κινητού τηλεφώνου. Χωρίς τη δυνατότητα πρόσβασης των δεδομένων και τη διεξαγωγή εις βάθους εξέτασης και εκτίμησης των δεδομένων, οποιαδήποτε εικασία αναφορικά με τον πραγματικό αριθμό μοναδικών χρηστών που θεωρητικά δύναται να επηρεάστηκαν από την επίδικη ακούσια παράβαση, παραμένει μόνο μια εικασία. Σημειώνεται περαιτέρω ότι, ενώ ο αριθμός IMSI αποτελεί μοναδική ταυτότητα, η οποία συσχετίζεται με συγκεκριμένο συνδρομητή με παροχείς ασύρματων υπηρεσιών, ο αριθμός IMSI είναι επίσης, από μόνος του, μη ταυτοποιήσιμο στοιχείο, χωρίς συμβατικό (ή άλλο) δικαίωμα το οποίο να συνδέει τον αριθμό IMSI σε πρόσωπο μέσω των εφαρμοστέων μεταφορέων, ήτοι τους παροχείς ασύρματων υπηρεσιών. Εντούτοις, αναγνωρίζουμε ότι η χρήση των IMSI για τη σύνδεση συσκευής στο WiFi της Κατηγορούμενης εταιρείας, αντί του δικτύου συνδρομής του παροχέα, μπορεί να θεωρηθεί παράνομη πρακτική, κατά παράβαση του Άρθρου 5
(1)(α) του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων της EE (ΓΚΠΔ). Παρόλα αυτά, η Κατηγορούμενη Εταιρεία δεν είχε ποτέ τέτοια πρόσβαση μέσω παροχέων υπηρεσιών, αλλά ούτε επιδίωξε ποτέ ή επέδειξε οποιοδήποτε ενδιαφέρον να αποκτήσει τέτοια πρόσβαση. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της αστυνομικής διερεύνησης, η συλλογή διευθύνσεων MAC και IMSI για σκοπούς διασφάλισης ποιότητας, κατέστη εφικτή μέσω κεραιών, οι οποίες είχαν εγκατασταθεί στις εγκαταστάσεις της Κατηγορούμενης στη Λάρνακα. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν μέσω των κεραιών αυτών στη συνέχεια εκ παραδρομής παρέμειναν αποθηκευμένα στους εξυπηρετητές της εταιρείας χωρίς να διαγραφούν μετά την Παρουσίαση. Πέραν, όμως, του ότι βρίσκονταν αποθηκευμένα στους εξυπηρετητές, τα δεδομένα αυτά σε καμία περίπτωση δεν έτυχαν επεξεργασίας ή οποιασδήποτε περαιτέρω ανάλυσης. Είναι πασιφανές ότι, η Κατηγορούμενη Εταιρεία δεν ενδιαφερόταν για τα δεδομένα και ουδέποτε επεδίωξε να αποκτήσει πρόσβαση σε αυτά κατά τη διάρκεια των Παρουσιάσεων ή και μεταγενέστερα. Η Κατηγορούμενη Εταιρεία ουδέποτε επεδίωξε να ταυτοποιήσει οποιοδήποτε συγκεκριμένο πρόσωπο βάσει οποιωνδήποτε από τα δεδομένα που βρέθηκαν, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των ερευνών που διεξήγαγε το ΤΑΕ, στους εξυπηρετητές της. Η Κατηγορούμενη Εταιρεία ουδέποτε επεδίωξε να αποκτήσει πρόσβαση σε οποιαδήποτε προσωπικά δεδομένα που βρίσκονταν αποθηκευμένα σε κινητά τηλέφωνα ή υπολογιστές οποιουδήποτε προσώπου, που δεν εμπλεκόταν προσωπικά και εθελούσια στις Παρουσιάσεις. Η Κατηγορούμενη Εταιρεία ουδέποτε ενδιαφέρθηκε να αποκτήσει τα εν λόγω δεδομένα πέραν για σκοπούς διεξαγωγής των Παρουσιάσεων, αλλά ούτε σκοπός της ήταν να τα κρατήσει στην κατοχή της με την ολοκλήρωση της εκάστης παρουσίασης. Η συνεχής κατοχή των δεδομένων αυτών ήταν δυσμενής συνέπεια, και χωρίς να γνωρίζει η Κατηγορούμενη Εταιρεία ότι διέπραττε αδίκημα με τον τρόπο αυτό. Κατόπιν έναρξης της διερεύνησης της Αστυνομίας στις 15/11/2019 και την κατάσχεση όλου του σχετικού εξοπλισμού, όταν και ήρθε εις γνώση της Κατηγορούμενης Εταιρείας ότι διαπράχθηκε άθελα της αδίκημα, δεν ήταν πλέον εφικτό για την Κατηγορούμενη εταιρεία να προχωρήσει με οποιαδήποτε ενέργεια για τη διόρθωση και αποκατάσταση της παράβασης. Ως έχει ήδη καταγραφεί, είναι αναντίλεκτο και επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι απαιτούνται τουλάχιστον δυο επιπρόσθετες πληροφορίες/δεδομένα/στοιχεία για να ταυτιστεί ένα πρόσωπο μέσω της διεύθυνσης MAC. Συγκεκριμένα η συλλογή διευθύνσεων MAC θα έπρεπε να συνδυαστεί με τη γεωγραφική θέση/περιοχή σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα δια να οδηγήσουν σε ταυτοποίηση, γεγονός το οποίο δεν έλαβε χώρα στην υπό κρίση. Είναι αναντίλεκτο ότι ουδέποτε υπήρξε προσπάθεια εντοπισμού των πραγματικών ταυτοτήτων των πολιτών και σε καμία περίπτωση δεν προκλήθηκε ζημιά σε οποιοδήποτε άτομο πέραν της έκθεσης σε ένα τέτοιο απομακρυσμένο ενδεχόμενο». .............. «Σημειώνουμε επίσης ότι, το επίδικο βαν εισήχθη από το Ισραήλ στην Κύπρο τον Νοέμβριο του 2018. Φέρουμε δε, εις προσοχή του Σεβαστού Δικαστηρίου ότι το όχημα αυτό δεν διέφερε κατά την εισαγωγή του από οποιοδήποτε άλλο βαν στην αγορά, ούτε είχε οποιανδήποτε «τεχνολογική καινοτομία». Προτού το εν λόγω βαν αγορασθεί από την Κατηγορούμενη, χρησιμοποιείτο ως μετεωρολογικός σταθμός στο Ισραήλ, ενώ ο εξοπλισμός (ως επί το πλείστον φορητός) που απαιτείτο για τις Παρουσιάσεις, εγκαταστάθηκε στην Κύπρο. Εκ σφάλματος και απερισκεψίας, η αίτηση για την άδεια εισαγωγής, λανθασμένα, ανέφερε ότι το βαν προοριζόταν για «μετεωρολογικούς σκοπούς», λόγω της προηγούμενης χρήσης του στο Ισραήλ, και τούτο μπορεί να διαφανεί και από τις εκ των υστέρων ενέργειες της Κατηγορούμενης, ως αυτές καταγράφονται ανωτέρω, ότι δηλαδή η Κατηγορούμενη ουδέποτε ανέφερε ότι ο εν λόγω εξοπλισμός θα χρησιμοποιείτο για «μετεωρολογικούς σκοπούς», αλλά αποτελούσε μονάχα ένα καλόπιστο λάθος, μια απερισκεψία, καθώς επίσης ουδέποτε απέκρυψε από τις αρμόδιες Αρχές ότι το επίδικο βαν θα χρησιμοποιείτο για σκοπούς Παρουσιάσεων/Επιδείξεων (demos) με βασικό πυρήνα το σύστημα WiFi της Κατηγορούμενης. Τονίζουμε ότι, τον οποιονδήποτε εξοπλισμό κατείχε η Κατηγορούμενη ήταν πλήρως σύμφωνος και εναρμονισμένος με τους διεθνούς νόμους και κανονισμούς, και συγκεκριμένα, το πρότυπο ETSI, FCC, MII και ARIB. Όσον αφορά τις αντένες που ήταν εγκατεστημένες στις εγκαταστάσεις της Κατηγορούμενης, ως έχει διευκρινισθεί από τον ίδιο τον διευθυντή της κατηγορούμενης, κατά τις πολύωρες ανακριτικές του καταθέσεις, και συγκεκριμένα κατά την ανάκριση του την 03/06/2020 είχαν εξετασθεί από κατάλληλο εργαστήριο του Ισραήλ, το οποίο έκδωσε τα κατάλληλα πιστοποιητικά, αντίγραφα των οποίων παραδόθηκαν στην Αστυνομία». Για καλύτερη κατανόηση κάποιων θέσεων του, οι οποίες αναφέρονται στη γραπτή αγόρευση του, ο συνήγορος υπεράσπισης προχώρησε, στην προφορική αγόρευση του, σε περαιτέρω ανάλυση τούτων. Μεταξύ αυτών ήταν και το γεγονός ότι η λήψη των MAC ή των ΙΜSI από μόνη της δεν μπορεί να ταυτοποιήσει κανένα πρόσωπο γιατί χρειάζονται επιπρόσθετες ενέργειες στις οποίες η κατηγορούμενη δεν προέβη. Τούτο έγινε αποδεκτό από τον δικηγόρο της Κατηγορούσας Αρχής. Επίσης σε σχέση με τη συνολικότητα της ποινής πρόβαλε τη θέση ότι η αξιόποινη συμπεριφορά της κατηγορούμενης προκύπτει ουσιαστικά από μια ενιαία πράξη. Δηλαδή από την πρόθεση της κατηγορουμένης ως εταιρείας καινοτομίας να δημιουργήσει το προϊόν της στα πλαίσια του οποίου θα έπρεπε να διεξάγονται συγκεκριμένες δοκιμές. Τέλος διευκρίνισε ότι δεν επικαλείται παράβαση του τεκμηρίου της αθωότητας και του άρθρου 6
(2)της ΕΣΔΑ από τον τεράστιο αριθμό δημοσιευμάτων, αλλά τις καταστροφικές συνέπειες τούτων και ότι επειδή η υπόθεση ήταν στο μεταίχμιο της παραδοχής ή μη παραδοχής, εκ τούτου, στο τέλος, η παραδοχή αποκτά ιδιαίτερη αξία. Ακολούθως ζήτησε να ληφθούν υπόψη ως μετριαστικοί παράγοντες, (α) η πλήρης, και χωρίς ενδοιασμό και δισταγμό, συνεργασία της κατηγορούμενης με την Αστυνομία, (β) η άμεση παραδοχή της στο Δικαστήριο, (γ) η έμπρακτη μεταμέλεια της, (δ) η απολογία της, (ε) η αποφυγή μιας περίπλοκης και χρονοβόρας ακροαματικής διαδικασίας, μιας υπόθεσης που βρίσκεται στο μεταίχμιο της παραδοχής ή μη και ως εκ τούτου η οικονομία χρόνου και χρήματος, (στ) η επιβολή του διοικητικού, εξοντωτικού, προστίμου ύψους €925.000, (ζ) η άγνοια του νόμου, (η) η φύση, η βαρύτητα και η διάρκεια της παράβασης, (θ) η αμέλεια που προκάλεσε την παράβαση, (ι) οι ενέργειες για μετριασμό της οποιασδήποτε ζημιάς υπέστησαν τα υποκείμενα των δεδομένων, (ια) ο βαθμός συνεργασίας με την Αρχή Ελέγχου για την επανόρθωση της παράβασης και τον περιορισμό των πιθανών δυσμενών επιπτώσεων τους, (ιβ) το λευκό ποινικό μητρώο, (ιγ) οι κατηγορίες δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που επηρέασε η παράβαση, (ιδ) ο τερματισμός εργασιών της και οι ζημιές που υπέστη, (ιε) η διάσταση και η αρνητική δημοσιότητα που έλαβε το θέμα από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, (ιστ) η επιβολή ποινής σε μια των κατηγοριών όταν αυτές πηγάζουν από τα ίδια γεγονότα και (ιζ) η συνολικότητα της ποινής. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - ΚΑΤΑΛΗΞΗ Η σοβαρότητα των αδικημάτων τα οποία διέπραξε η κατηγορούμενη αντικατοπτρίζεται κατ΄ αρχήν από τις προβλεπόμενες ποινές, ήτοι για τις κατηγορίες 1, 3, 5, 7 και 9 προβλέπεται ποινή φυλάκισης μέχρι 5 έτη ή πρόστιμο €50.000 ή και οι δύο ποινές, για τις κατηγορίες 13 και 14 ποινή φυλάκισης μέχρι 5 έτη ή €40.000 ή και οι δύο ποινές, για την κατηγορία 15 ποινή φυλάκισης μέχρι 6 μήνες ή πρόστιμο €5.000 ή και οι δύο ποινές, για την κατηγορία 16 ποινή φυλάκισης μέχρι 12 μήνες ή €5.130 ή και οι δύο ποινές, για τις κατηγορίες 17 και 18, ποινή φυλάκισης 3 ετών ή €50.000 ή και οι δύο ποινές και για τις κατηγορίες 24, 27, 33, 36-38, 42, 45, 49, 52, 54, 55, 57-61, 65-67 και 78-87, ποινή φυλάκισης 3 ετών ή €30.000 ή και οι δύο ποινές. Το ύψος της προβλεπόμενης ποινής προδιαγράφει και την σοβαρότητα που θέλησε ο νομοθέτης να προσδώσει στο κάθε συγκεκριμένο αδίκημα και κατ΄ επέκταση τον βαθμό προστασίας του έννομου αγαθού που προστατεύεται, στοιχείο το οποίο το Δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη κατά την επιμέτρηση της ποινής (βλ. Souilmi v. Αστυνομίας
(1992)2 ΑΑΔ 248). Το στοιχείο αυτό, δηλαδή η ανώτατη προβλεπόμενη ποινή, λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής και συνεκτιμάται με τα γεγονότα της υπόθεσης, τόσο για την επιλογή του είδους της ποινής όσο και για τον καθορισμό της έκτασης της (βλ. Διευθυντής Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ν. Χρυσοστόμου κ.α.
(2002)2 ΑΑΔ 575, 580). Στην υπό κρίση περίπτωση, ο νομοθέτης διά μέσου της προβλεπόμενης ποινής, όπως καταγράφεται ανωτέρω για όλες τις κατηγορίες, με μεγαλύτερη την ποινή φυλάκισης 5 ετών ή πρόστιμο €50.000 ή και οι δύο ποινές, προσδίδει διακριτή σοβαρότητα στα αδικήματα αφού το έννομο αγαθό που προστατεύεται είναι τα συνταγματικώς κατοχυρωμένα δικαιώματα της ιδιωτικής ζωής, Άρθρο 15 και το απόρρητο της αλληλογραφίας ως και πάσης άλλης επικοινωνίας, Άρθρο
- Όπως και την προστασία που παρέχεται από το άρθρο 8 της ΕΣΔΑ και από τα άρθρα 7 και 8 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η επιβολή της ποινής αποτελεί έργο λεπτό και δύσκολο. Απαιτείται η εξισορρόπηση του γενικού συμφέροντος της δικαιοσύνης από τη μια και της εξατομίκευσης της ποινής από την άλλη. Πρώτιστο καθήκον του Δικαστηρίου είναι η προστασία της κοινωνίας, που επιτυγχάνεται μόνο με την αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου. Εξετάσαμε με προσοχή όλα όσα συνθέτουν την παρούσα υπόθεση συμπεριλαμβανομένων και των εισηγήσεων των ευπαίδευτων συνηγόρων της Κατηγορούσας Αρχής και του ευπαίδευτου συνηγόρου της Υπεράσπισης σε σχέση με το μετριασμό της ποινής. Στο Άρθρο 15 του Συντάγματος προνοείται: «
- Έκαστος έχει το δικαίωμα όπως η ιδιωτική και οικογενειακή αυτού ζωή τυγχάνη σεβασμού.
- Δεν χωρεί επέμβασις κατά την άσκησιν του δικαιώματος τούτου, ειμή τοιαύτη οία θα ήτο σύμφωνος προς τον νόμον και αναγκαία μόνον προς το συμφέρον της ασφαλείας της Δημοκρατίας ή της συνταγματικής τάξεως ή της δημοσίας ασφαλείας ή της δημοσίας τάξεως ή της δημοσίας υγιείας ή των δημοσίων ηθών ή της προστασίας των δικαιωμάτων και των ελευθεριών των υπό του Συντάγματος ηγγυημένων εις παν πρόσωπον ή προς το συμφέρον της διαφάνειας στη δημόσια ζωή ή για σκοπούς λήψης μέτρων εναντίον της διαφθοράς στη δημόσια ζωή». Στο Άρθρο 17 του Συντάγματος προβλέπεται: «
- Έκαστος έχει το δικαίωμα σεβασμού και διασφαλίσεως του απορρήτου της αλληλογραφίας ως και πάσης άλλης επικοινωνίας αυτού, εφ' όσον η τοιαύτη επικοινωνία διεξάγεται διά μέσων μη απαγορευομένων υπό του νόμου.
- Δε χωρεί επέμβαση κατά την άσκηση του δικαιώματος τούτου, εκτός αν η επέμβαση αυτή επιτρέπεται σύμφωνα με το νόμο, στις ακόλουθες περιπτώσεις: Α. Προσώπων που τελούν υπό φυλάκιση ή προφυλάκιση. Β. Κατόπιν δικαστικού διατάγματος που εκδόθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου, μετά από αίτηση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, και η επέμβαση αποτελεί μέτρο το οποίο σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναγκαίο μόνο προς το συμφέρον της ασφάλειας της Δημοκρατίας ή την αποτροπή, διερεύνηση ή δίωξη των ακόλουθων σοβαρών ποινικών αδικημάτων: (α) Φόνος εκ προμελέτης ή ανθρωποκτονία, (β) εμπορία ενηλίκων ή ανηλίκων προσώπων και αδικήματα που σχετίζονται με την παιδική πορνογραφία, (γ) εμπορία, προμήθεια, καλλιέργεια ή παραγωγή ναρκωτικών φαρμάκων, ψυχοτρόπων ουσιών ή επικίνδυνων φαρμάκων, (δ) αδικήματα που σχετίζονται με το νόμισμα ή το χαρτονόμισμα της Δημοκρατίας και (ε) αδικήματα διαφθοράς για τα οποία προβλέπεται, σε περίπτωση καταδίκης, ποινή φυλάκισης πέντε ετών και άνω. Γ. Κατόπιν δικαστικού διατάγματος, που εκδόθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου, για τη διερεύνηση ή δίωξη σοβαρού ποινικού αδικήματος για το οποίο προβλέπεται, σε περίπτωση καταδίκης, ποινή φυλάκισης πέντε ετών και άνω και η επέμβαση αφορά πρόσβαση στα σχετικά με ηλεκτρονική επικοινωνία δεδομένα κίνησης και θέσης και στα συναφή δεδομένα που είναι αναγκαία για την αναγνώριση του συνδρομητή ή και του χρήστη». Στο άρθρο 8 της ΕΣΔΑ προνοείται: «Δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής 1.Παν πρόσωπον δικαιούται εις τον σεβασμόν της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής του, της κατοικίας του και της αλληλογραφίας του. 2.Δεν επιτρέπεται να υπάρξη επέμβασις δημοσίας αρχής εν τη ασκήσει του δικαιώματος τούτου, εκτός εάν η επέμβασις αύτη προβλέπεται υπό του νόμου και αποτελεί μέτρον το οποίον, εις μίαν δημοκρατικήν κοινωνίαν, είναι αναγκαίον δια την εθνικήν ασφάλειαν, την δημοσίαν ασφάλειαν, την οικονομικήν ευημερίαν της χώρας, την προάσπισιν της τάξεως και την πρόληψιν ποινικών παραβάσεων, την προστασίαν της υγείας ή της ηθικής, ή την προστασίαν των δικαιωμάτων και ελευθεριών άλλων». Στα άρθρα 7 και 8 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης προνοείται: «Άρθρο 7 Σεβασμός της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής Κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στο σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής του, της κατοικίας του και των επικοινωνιών του. Άρθρο 8 Προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα
- Κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν.
- Η επεξεργασία αυτών των δεδομένων πρέπει να γίνεται νομίμως, για καθορισμένους σκοπούς και με βάση τη συγκατάθεση του ενδιαφερομένου ή για άλλους θεμιτούς λόγους που προβλέπονται από το νόμο. Κάθε πρόσωπο δικαιούται να έχει πρόσβαση στα συλλεγέντα δεδομένα που το αφορούν και να επιτυγχάνει τη διόρθωσή τους.
- Ο σεβασμός των κανόνων αυτών υπόκειται στον έλεγχο ανεξάρτητης αρχής.» Η κατοχύρωση του δικαιώματος σεβασμού και διασφάλισης του απορρήτου της αλληλογραφίας ως και πάσης άλλης επικοινωνίας στο Άρθρο 17 του Συντάγματος και του σεβασμού του δικαιώματος της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής στο Άρθρο 15 του Συντάγματος, την οποία ίδια προστασία των δικαιωμάτων αυτών συναντάμε στο άρθρο 8
(1)της ΕΣΔΑ και στα άρθρα 7 και 8 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προσλαμβάνουν ιδιαίτερη θέση στο φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης και της παγκόσμιας κοινωνίας και επικοινωνίας που ολοένα και περισσότερο αναπτύσσεται ραγδαία, με πιο εξελιγμένες μορφές επικοινωνίας και με ασύλληπτες ταχύτητες. Οι νομοθεσίες επί των οποίων εδράζονται οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει η κατηγορούμενη, οι οποίες εκπηγάζουν, ως απόρροια, από την ευρωπαϊκή νομοθεσία και το Σύνταγμα, σκοπεύουν στη διαφύλαξη των ως άνω δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται από τα αναφερθέντα άρθρα του Συντάγματος, της ΕΣΔΑ και του Ευρωπαϊκού Χάρτη, οι οποίες από τη μια στοχεύουν στην πρόληψη, με τον εκφοβισμό που επιτυγχάνεται από τις αυστηρές προβλεπόμενες ποινές για τα διάφορα αδικήματα και από την άλλη την πάταξη και αποτροπή των παραβιάσεων τους με την επιβολή αυστηρών ποινών. Οι σχετικές, ως άνω, νομοθεσίες, δεν αποτελούν μέτρο νομικής προστασίας μόνο από την αυθαίρετη επέμβαση από δημόσιες αρχές αλλά και από ιδιώτες. Η παραβίαση των δικαιωμάτων που προστατεύονται από τα Άρθρα 15 και 17 του Συντάγματος, το άρθρο 8
(1)της ΕΣΔΑ και τα άρθρα 7 και 8 του Ευρωπαϊκού Χάρτη, συνιστά πλήγμα στην ίδια την υπόσταση του ατόμου. Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι κάθε πράξη που επιφέρει ή που μπορεί να επιφέρει παραβίαση του σεβασμού των ως άνω δικαιωμάτων δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή σε ένα δημοκρατικό κράτος και πρέπει να αντιμετωπίζεται με τη δέουσα αυστηρότητα, έστω και αν ακόμα δεν είναι συχνό το φαινόμενο, καθότι η αξιόποινη πράξη πλήττει συνταγματικά, και μάλιστα ύψιστης σημασίας, δικαιώματα. Όμως η σοβαρότητα του αδικήματος διαβαθμίζεται ανάλογα με την έκταση της παραβίασης των ως άνω συνταγματικών δικαιωμάτων η οποία αναγνωρίζεται από τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης. Από την έρευνα μας δεν εντοπίσαμε παρόμοια υπόθεση και ούτε οι συνήγοροι των δύο πλευρών μας παρέπεμψαν σε νομολογία. Στη συγκεκριμένη περίπτωση λαμβάνουμε καταρχήν υπόψη όλα όσα ανέφερε ο συνήγορος υπεράσπισης. Σημειώνουμε ότι αν και η έκταση των παραβιάσεων ήταν μεγάλη, σε αριθμό προσώπων και χρόνο, ήτοι διάρκειας πέραν του έτους, ήταν τυχαία και μη στοχευμένη και η μη διαγραφή των δεδομένων προήλθε εκ παραδρομής και δεν έγινε επεξεργασία τούτων. Επίσης λαμβάνουμε υπόψη τη φύση των εργασιών της κατηγορουμένης, όπως την ανέλυσε ο συνήγορος της, και την καταγράφουμε στις πρώτες σελίδες της απόφασης της ποινής και τις συνθήκες υπό τις οποίες διαπράχθηκαν τα αδικήματα, όπως αυτές αναδεικνύονται από τα γεγονότα που παρέθεσε η Κατηγορούσα Αρχή και με αυτά συμφώνησε ο συνήγορος υπεράσπισης, ο οποίος επεξήγησε με πληρότητα και ικανοποιητικά τις περιστάσεις υπό τις οποίες διαπράχθηκαν τα αδικήματα στη γραπτή αγόρευση του, οι οποίες συνιστούν, μαζί με τους άλλους μετριαστικούς παράγοντες, λόγους για επίδειξη επιείκειας. Ακόμη λαμβάνουμε υπόψη ότι δεν υπέστη άμεση βλάβη οποιοδήποτε πρόσωπο. Περαιτέρω λαμβάνουμε υπόψη: (α) την πλήρη, και χωρίς ενδοιασμό και δισταγμό, συνεργασία της κατηγορούμενης με την Αστυνομία, αφού από την πρώτη στιγμή όχι μόνο διέθεσε κάθε δυνατή διευκόλυνση του ερευνητικού έργου της αστυνομίας αλλά παρείχε και βοήθεια προς αυτή, (β) την άμεση παραδοχή της στο Δικαστήριο από την πρώτη δικάσιμο, (γ) την έμπρακτη μεταμέλεια της, η οποία καταδεικνύεται από την παραδοχή της από την πρώτη δικάσιμο και τις ενέργειες που έκανε για απόμβλυνση της όποιας βλάβης επέφεραν οι ενέργειες της σε τρίτους, (δ) την απολογία της, όπως αυτή εκφράστηκε από το συνήγορο της, αλλά και στην αστυνομία μέσω των διευθυντών της, (ε) την αποφυγή μιας περίπλοκης και χρονοβόρας ακροαματικής διαδικασίας, μιας υπόθεσης που βρίσκεται, ίσως, στο μεταίχμιο της παραδοχής ή μη και ως εκ τούτου την οικονομία δικαστικού χρόνου, (στ) την επιβολή του υψηλού διοικητικού προστίμου ύψους €925.000, έχοντας υπόψη όσα λέχθηκαν στις υποθέσεις Μαμιδάκης ν. Ελλάδας, Προσφυγή Αρ. 35533/04, ημερομηνίας 11.1.2007, Καπετάνιος κ.ά. ν. Ελλάδας, Προσφυγές Αρ. 3453/12, 42941/12 και 9028/13, ημερομηνίας 30.4.2015 και Σισμανίδης και Σιταρίδης ν. Ελλάδας, Προσφυγές Αρ. 66602/09 και 71877/12, ημερομηνίας 9.6.
- (ζ) την άγνοια του νόμου, (η) την φύση, την βαρύτητα και την διάρκεια της παράβασης, (θ) την αμέλεια και απερισκεψία με την οποία ενήργησε και προκάλεσε την παράβαση κάποιων αδικημάτων και την πρόθεση διάπραξης άλλων, όπως εξάγεται από τις σχετικές διατάξεις των συγκεκριμένων νομοθεσιών και των λεπτομερειών των αδικημάτων όπως αυτές όμως επεξηγήθηκαν με σαφήνεια και πληρότητα από τον ευπαίδευτο συνήγορο της κατηγορουμένης, (ι) τις ενέργειες της για μετριασμό της οποιασδήποτε ζημιάς υπέστησαν τα υποκείμενα των δεδομένων, (ια) το βαθμό συνεργασίας με την Αρχή Ελέγχου για την επανόρθωση της παράβασης και τον περιορισμό των πιθανών δυσμενών επιπτώσεων τους, (ιβ) το λευκό ποινικό μητρώο, (ιγ) τις κατηγορίες δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που επηρέασε η παράβαση, (ιδ) τον τερματισμό εργασιών της και τις ζημιές που υπέστη, (ιε) τη μεγάλη διάσταση και την αρνητική δημοσιότητα που έλαβε το θέμα από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τα οποία οφείλουν μεν να ενημερώνουν το κοινό, αλλά δεν προσφέρουν την καλύτερη υπηρεσία στην κοινωνία όταν υπερβαίνουν το μέτρο και εκθέτουν, ίσως, και ανεπανόρθωτα, το πρόσωπο το οποίο αφορούν τα δημοσιεύματα. Υπερθεματίζουμε την καλώς νοούμενη πληροφόρηση των πολιτών για τα τεκταινόμενα στη χώρα μα και αλλού, αλλά κακίζουμε την υπερβολική και αλόγιστη δημοσιότητα που είναι δυνατό να επιφέρει ποικίλες αρνητικές επιπτώσεις. Σε μια σοβαρή υπόθεση όπως είναι η παρούσα αναδύεται έκδηλα η αναγκαιότητα επιβολής αυστηρής χρηματικής ποινής, όσο και να λάβει υπόψη κανείς τα όσα τέθηκαν ενώπιον μας από τον συνήγορο υπεράσπισης, γιατί είναι έντονη η ανησυχία και το αίσθημα ανασφάλειας των πολιτών που δημιουργείται για το σεβασμό των, ως άνω, αναφερθέντων δικαιωμάτων τους, με αποτέλεσμα να είναι πρόδηλη η αναγκαιότητα αποτροπής τέτοιας συμπεριφοράς. Αφού συνυπολογίσαμε και σταθμίσαμε με προσοχή όλους τους σχετικούς με την επιμέτρηση της ποινής παράγοντες και ισοζυγίζοντας αυτούς στη διεργασία εξεύρεσης της αρμόζουσας ποινής, καθώς και τη συνολικότητα της ποινής (βλ. Κατσιαρή ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 163/2019, ημερομηνίας 20/12/2019 και Αθηνάκη ν. Δημοκρατίας και Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας, Ποινικές Εφέσεις Αρ. 218/2017 και 219/2017, ημερ. 28.7.2020), εξαντλώντας κάθε δυνατή επιείκεια, επιβάλλουμε τις ακόλουθες ποινές; Στην Κατηγορία 1, ποινή προστίμου €6.
- Στην Κατηγορία 3, ποινή προστίμου €6.
- Στην Κατηγορία 5, ποινή προστίμου €6.
- Στην Κατηγορία 7, ποινή προστίμου €6.
- Στην Κατηγορία 9, ποινή προστίμου €6.
- Στην Κατηγορία 13, ποινή προστίμου €5.
- Στην Κατηγορία 14, ποινή προστίμου €5.
- Στις Κατηγορίες 15 και 16 δεν επιβάλλεται ποινή γιατί τα γεγονότα που συνθέτουν αυτές, περιλαμβάνονται στην Κατηγορία
- Στην Κατηγορία 17, ποινή προστίμου €6.
- Στην Κατηγορία 18, ποινή προστίμου €6.
- Για τις Κατηγορίες 24, 27, 33, 36-38, 42, 45, 49, 52, 54, 55, 57-61, 65-67 και 78-86 επιβάλλεται για όλες μαζί η σωρευτική ποινή των €20.
- Στην Κατηγορία 87 επιβάλλεται ποινή προστίμου €4.000 Το αυτοκίνητο van και όλα τα ηλεκτρονικά μηχανήματα, υπολογιστές, κεραίες, τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός κινητής τηλεφωνίας κλπ, τα οποία έχουν παραληφθεί από την αστυνομία να επιστραφούν στην κατηγορουμένη. (Υπ.) .......... Ν. Γερολέμου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) .......... Στ. Τσιβιτανίδου-Κίζη, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ........... Ν.Α.Π. Γεωργιάδης, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΚΧ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο