ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. NSOH, Αρ. Υπόθεσης: 10763/21, 3/3/2022

(1), (α),

(2), 8, 12

(1), 19Α

(1), 19Β

(1), 195 και 19ΣΤ του ΚΕΦ.105, στις κατηγορίες 4, 5 και 6, για παροχή βοήθειας σε απαγορευμένο μετανάστη να παραμείνει στη Δημοκρατία, κατά παράβαση των άρθρων 2, 4, 6, 18 και 19

(1)(ζ) του ΚΕΦ.105 και στην κατηγορία 8 για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 4(I)(III), 5(α) και 7 του Ν.188(Ι)/2007, ενώ αφού αναστάληκαν οι κατηγορίες 7 και 9, σε αυτές απαλλάγηκε. Τα γεγονότα που περιβάλλουν την υπόθεση και με τα οποία συμφώνησε ο συνήγορος του κατηγορουμένου, ο οποίος έκανε μια διευκρίνηση επί τούτων η οποία έγινε αποδεκτή από την Κατηγορούσα Αρχή, εξετέθησαν από την Κατηγορούσα Αρχή και είναι τα ακόλουθα: «Ο κατηγορούμενος είναι 34 ετών και κατάγεται από το Καμερούν. Σε άγνωστη ημερομηνία κατά τις αρχές του έτους του 2019 εισήλθε στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας και την 13/03/2019 αιτήθηκε πολιτικό άσυλο, αίτηση η οποία μέχρι και σήμερα τελεί υπό εξέταση. Τα κίνητρα του εγκλήματος στην παρούσα υπόθεση είναι οικονομικά και συγκεκριμένα η εξασφάλιση κέρδους από την διακίνηση άτυπων μεταναστών από τις μη ελεγχόμενες από την Δημοκρατία περιοχές, στις ελεύθερες περιοχές. Την 11/11/2021 και περί ώρα 0755 ενώ ο Αστ. 3441 Χρ. Πέτρου φ/δι ΥΑΜ Λάρνακας (ΜΚ1), μετέβαινε για καθήκον στο Κλιμάκιο Λάρνακας με το ιδιωτικό του όχημα, στην πάροδο Πιαλέ Πασιά, παρά την τεχνική σχολή Αγίου Λαζάρου, στη Λάρνακα αντιλήφθηκε μπροστά του ένα διπλοκάμπινο αυτοκίνητο με αρ. εγγρ. ΕΜΕ720, χρώματος μαύρου σταματημένο στην αριστερή άκρη του δρόμου με κατεύθυνση προς την Λεωφόρο Τάσου Μητσόπουλου. Ο ΜΚ1 πρόσεξε να κατεβαίνουν από αυτό τρεις αλλοδαποί, μια γυναίκα και δυο άνδρες όλοι αφρικάνικης καταγωγής και αφού πήραν τις αποσκευές τους από το πήγμα του αυτοκινήτου άρχισαν να κατευθύνονται πεζοί προς την Λεωφ. Τάσου Μητσόπουλου. Αμέσως ο ΜΚ1 σταμάτησε με το όχημα του λίγα μέτρα μπροστά από το διπλοκάμπινο καθότι του δημιουργήθηκε η εύλογη υπόνοια ότι επρόκειτο για διακινητή λαθρομεταναστών αφού είχε λάβει πληροφορία ότι ένα μαύρο διπλοκάμπινο με οδηγό άνδρα Αφρικάνικης καταγωγής διακινεί λαθρομετανάστες στην Λάρνακα. Ο οδηγός του διπλοκάμπινου ο οποίος αργότερα διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για τον κατηγορούμενο, πιθανόν να αντιλήφθηκε την παρουσία του ΜΚ1 καθότι φορούσε την Αστυνομική του στολή, έκανε επαναστροφή και κατευθύνθηκε προς την οδό Τουζ Χανέ. Αμέσως τον ακολούθησε με το ιδιωτικό του όχημα ενώ ταυτόχρονα ενημέρωσε τηλεφωνικώς τον Υπεύθυνο του. Αφού τον ανέκοψε πήγε προς το μέρος του κατηγορούμενου και του εξήγησε τον λόγο που τον ανέκοψε και αυτός ανάφερε ότι τους αλλοδαπούς που κατέβασε τους έφερε με σκοπό να ζητήσουν άσυλο. Επίσης ανάφερε ότι τους γνώρισε τυχαία την προηγούμενη μέρα στην Λάρνακα και τους φιλοξένησε στην οικία του γιατί δεν είχαν που να κοιμηθούν. Του ζήτησε τα στοιχεία του αλλά αυτός δεν είχε οτιδήποτε στην κατοχή που να αποδεικνύει την ταυτότητα του. Με την βοήθεια μελών της ΥΑΜ ο κατηγορούμενος μεταφέρθηκε μαζί με το όχημα του στο Κλιμάκιο για διενέργεια εξετάσεων. Ενώ ο ΜΚ1 μαζί με άλλα μέλη της ΥΑΜ Λάρνακας κατευθύνονταν προς το κλιμάκιο λίγα μέτρα πριν την είσοδο αντιλήφθηκαν τους τρεις αλλοδαπούς οι οποίοι αποβιβάστηκαν από το διπλοκάμπινο του κατηγορουμένου και τους μετέφεραν και αυτούς στα γραφεία τους για εξετάσεις. Από εξετάσεις διαπιστώθηκε ότι οι τρεις αλλοδαποί οι οποίοι επέβαιναν στο όχημα του υπόπτου είναι οι 1) XXXXX NEBA CHE, Aρ. Διαβ. XXXXX21, Ημ. Γεν. 05/07/1997, ΜΚ3, 2) XXXXX NDOHNWI NJITABUFOR, Aρ. Διαβ. XXXXX73, Ημ. Γεν. 08/06/2000, ΜΚ4 και 3) XXXXX CAROLINE, Αρ. Διαβ. XXXXX11, Ημ. Γεν. 07/08/1992, ΜΚ5 όλοι από το Καμερούν, οι οποίοι διαπιστώθηκε ότι εισήλθαν παράνομα στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας και ως εκ τούτου συνελήφθησαν για αυτόφωρο αδίκημα. Στην συνέχεια στα γραφεία της ΥΑΜ Λάρνακας ο Αν. Λοχ. XXXXX Γ. Κωνσταντίνου, ΜΚ2 ανέκρινε προφορικά τον κατηγορούμενο όπου του ανάφερε ότι ήταν η πρώτη φορά που ενεπλάκη σε μεταφορά ομοεθνών του και ήταν πρόθυμος να συνεργαστεί και να κατονομάσει άλλους συνεργάτες του. Ακολούθως στα γραφεία του ΤΑΕ Λάρνακας η Αστ. XXXXX Α. Αναστασίου, ΜΚ6 ανέκρινε γραπτώς την ΜΚ3 στην οποία μεταξύ άλλων κατονόμασε και υπέδειξε τον κατηγορούμενο ως το πρόσωπο που έκανε όλες τις διευθετήσεις σε συνεργασία με άλλο άτομο το οποίο διαμένει στα κατεχόμενα για την εγγραφή της σε λεγόμενο πανεπιστήμιο των κατεχομένων και ακολούθως την μετάβαση της στις ελεύθερες περιοχές. Για την υπηρεσία αυτή, η ΜΚ3 πλήρωσε τον κατηγορούμενο σε δόσεις το συνολικό ποσό των 4,000,000 φράγκα Κεντρικής Αφρικής τα οποία αντιστοιχούν σε 6,110 ευρώ περίπου. Τα εμβάσματα έγιναν μέσω μιας εφαρμογής με την ονομασία MTN Mobile Money, η οποία λειτουργεί σε διάφορες Αφρικάνικες χώρες. Την ίδια μέρα και μεταξύ των ωρών 1500 - 1600 στα γραφεία του Τμήματος Μικροπαραβάσεων Λάρνακας η Αστ. XXXXX XXXXX Δημητρίου, ΜΚ7 έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον ΜΚ5 ο οποίος μεταξύ άλλων ανάφερε ότι άγνωστο πρόσωπο τον μετέφερε στο σπίτι του κατηγορούμενου έναντι αμοιβής, όπου έμεινε για πέντε μέρες. Ακολούθως ο κατηγορούμενος τον μετέφερε στην ΥΑΜ Λάρνακας με σκοπό να αιτηθεί άσυλο χωρίς οποιαδήποτε αμοιβή. Την ίδια μέρα και μεταξύ των ωρών 1515 - 1620 στα γραφεία του Τμήματος Μικροπαραβάσεων Λάρνακας η Αστ. XXXXX XXXXX Παναγή, ΜΚ8 έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον ΜΚ4 στην οποία μεταξύ άλλων ανάφερε ότι ήρθε στην Βόρεια Κύπρο με σκοπό να σπουδάσει ως φοιτητής μέσω κάποιου άγνωστου προσώπου που του παρουσιάστηκε ως ατζέντης. Ακολούθως εισήλθε στις ελεύθερες περιοχές όπου συναντήθηκε με τον κατηγορούμενο ο οποίος είναι αδελφός του. Την 11/11/2021 εναντίον του κατηγορουμένου εκδόθηκε από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας Δικαστικό Ένταλμα Σύλληψης για τα υπό αναφορά αδικήματα και αυτός συνελήφθηκε η ώρα

1. Αφού του επιστήθηκε η προσοχή του στον Νόμο, αυτός απάντησε «I didn't do anything». Στην κατοχή του υπόπτου εντοπίστηκαν και παραλήφθηκαν ως τεκμήρια τα Τεκ. 1-
2. Την 11/11/2021 και μεταξύ των ωρών 1700 - 1730 κατόπιν γραπτής συγκατάθεσης του κατηγορούμενου ο Αστ. XXXXX XXXXX Χαραλάμπους του ΤΑΕ Λάρνακας, ΜΚ17 ερεύνησε την οικία του στην Ορόκλινη καθώς επίσης και το όχημα του με αριθμούς εγγραφής XXXXX08, όπου εντόπισε και παρέλαβε αριθμό εγγράφων που αφορούσαν την ΜΚ3 (Τεκ4 είναι σχετικό). Ακολούθως την 12/11/2021 ο κατηγορούμενος οδηγήθηκε ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας όπου εναντίον του εξασφαλίστηκε διάταγμα προσωποκράτησης για περίοδο 8 ημερών. Την 13/11/2021 και μεταξύ των ωρών 1025 - 1440 στα γραφεία του ΤΑΕ Λάρνακας ο ΜΚ17 με την βοήθεια της διερμηνέα Καλοδότης XXXXX, ΜΚ11 έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον κατηγορούμενο όπου μεταξύ άλλων επιβεβαιώνει τα όσα ανάφερε η ΜΚ
3. Περαιτέρω αναφέρει ότι μόνο από την ΜΚ3 αποκόμισε κέρδος. Επίσης ανάφερε ότι για την μεταφορά των πιο πάνω, συνεργάστηκε με άτομο με το όνομα XXXXX ο οποίος διαμένει μόνιμα σε μη ελεγχόμενες από την Δημοκρατία περιοχές καθώς και με άτομα που βρίσκονται στην Δημοκρατία και δεν γνωρίζει στοιχεία τους. Από την διερεύνηση και εξετάσεις και που διενεργήθηκαν εξασφαλίστηκαν τα στοιχεία του ατόμου με το όνομα XXXXX. Ως εκ τούτου την 16/11/2021 εναντίον του εξασφαλίστηκε δικαστικό ένταλμα σύλληψης και τα στοιχεία του τοποθετήθηκαν στον κατάλογο Στοπ-Λιστ. Την 17/11/2021 και μεταξύ των ωρών 0920 - 1200 στα γραφεία του Αστυνομικού Σταθμού Αγίας Νάπας ο ΜΚ17 με την βοήθεια της διερμηνέα XXXXX Μαρίνου, ΜΚ12 έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον κατηγορούμενο όπου μεταξύ άλλων επιβεβαιώνει τα όσα ανάφερε στην 1η ανακριτική του κατάθεση. Επίσης αναφέρει ότι δεν γνώριζε την σοβαρότητα των πράξεων του αναφέροντας ότι την μεγάλη ευθύνη την είχε XXXXX. Όσον αφορά την εφαρμογή MTN Mobile Money, στην οποία λάμβανε τα χρήματα επεξήγησε την λειτουργία της αναφέροντας ότι πρόκειται για κάρτα τηλεφώνου, η οποία χρησιμοποιείται στην χώρα του και μπορούν να λάβουν ή να αποστείλουν χρήματα. Περεταίρω ανάφερε ότι στην Κύπρο δεν μπορείς να κάνεις ανάληψη των χρημάτων αυτών αλλά μπορεί κάποιος ο οποίος θέλει να στείλει χρήματα στο Καμερούν και τα έχει σε μετρητά, μπορεί να βρει κάποιον ο οποίος έχει χρήματα στην εφαρμογή αυτή, να του δώσει τα χρήματα και αυτός ακολούθως να προχωρήσει στο έμβασμα. Σύμφωνα με τον κατηγορούμενο το κέρδος του ήταν 300,000 φράγκα Κεντρικής Αφρικής που αντιστοιχούν σε €456 περίπου». Ο συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου. Ζήτησε όπως τα τεκμήρια παραμείνουν στη φύλαξη της αστυνομίας. Ο συνήγορος του κατηγορουμένου, αφού υιοθέτησε την κοινωνικο-οικονομική έκθεση του Γραφείου Ευημερίας, ζήτησε όπως ληφθούν υπόψη οι προσωπικές περιστάσεις του κατηγορουμένου, ήτοι ότι έχει ένα ανήλικο τέκνο ηλικίας 3 ετών, το οποίο βρίσκεται στο Καμερούν και αναμένει να γεννηθεί δεύτερο τέκνο εντός των επόμενων λίγων μηνών, η άμεση παραδοχή του, η συνεργασία του με τις αστυνομικές αρχές και γενικά η υποβοήθηση στο έργο της αστυνομίας για τη διαλεύκανση της υπόθεσης και το λευκό ποινικό μητρώο του. Ακόμη ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος προέβη στις έκνομες πράξεις του ουσιαστικά για να βοηθήσει τα 3 συγκεκριμένα άτομα τα οποία αναφέρονται στις λεπτομέρειες των κατηγοριών 4, 5 και
4. Ένα δε από αυτά τα 3 άτομα που βοήθησε ήταν ο αδελφός του, το δεύτερο άτομο που βοήθησε είναι ο γιος μιας πάρα πολύ καλής φίλης της μητέρας του και το τρίτο άτομο είναι η αδελφή ενός πολύ καλού του φίλου. Ως εκ τούτων, τα άτομα τα οποία ο κατηγορούμενος βοήθησε για να έρθουν στην Κύπρο ήταν γνωστά του πρόσωπα. Δεν ήταν κάποια άγνωστα σε αυτόν πρόσωπα ούτω ώστε να θεωρηθεί ότι εμπίπτει στην ίδια κατηγορία με εκείνους οι οποίοι φέρνουν αγνώστους και κερδίζουν χρήματα, ως στυγνοί διακινητές. Περαιτέρω, ανέφερε ότι σε σχέση με την κατηγορία 8, την οποία ο κατηγορούμενος έχει παραδεχθεί και φαίνεται ότι έλαβε χρηματικό κέρδος ύψους €456 και το οποίο ποσό είναι πάρα πολύ μικρό, πρόκειται για ποσό που έλαβε για να προσφέρει σίτιση, στέγαση και διακίνηση στα τρία άτομα μέχρι να υποβάλουν αίτηση ασύλου. Επίσης ζήτησε να ληφθεί σοβαρά υπόψη ότι αυτό το κέρδος δεν ήταν τόσο μεγάλο ούτως ώστε να θεωρηθεί ότι έχει επιβαρύνει αυτά τα πρόσωπα με αυτά τα έξοδα για να ικανοποιήσει τις οικονομικές του ανάγκες και να θεωρηθεί ότι εμπίπτει εντός του πλαισίου του επαγγελματία διακινητή. Πρόκειται για ένα μεμονωμένο περιστατικό, χωρίς πρόθεση να συνεχίσει αυτή την παράνομη συμπεριφορά του. Η ενέργεια του κατηγορουμένου, συνέχισε ο συνήγορος του, είχε σκοπό να βοηθήσει τα τρία άτομα να ξεφύγουν από την οικονομική ένδεια που υπάρχει στη χώρα τους. Αναγνώρισε όμως ότι η δράση του αυτή αντιβαίνει τους νόμους της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς και το κακό που προκαλείται στη Δημοκρατία. Δεν παρέλειψε να εισηγηθεί, σε περίπτωση επιβολής ποινής φυλάκισης, την αναστολή της στη βάση των προσωπικών περιστάσεων του και των συνθηκών διάπραξης των αδικημάτων. Τέλος, ζήτησε όπως το Δικαστήριο επιδείξει τη μέγιστη δυνατή επιείκεια, στη βάση όσων ανέφερε, καθώς και ότι πρόκειται για ένα ανθρωπιστικό θέμα για τον κατηγορούμενο, αν και αντιλαμβάνεται ότι δημιουργείται ένα τεράστιο κρατικό πρόβλημα, καθότι η Κυπριακή Δημοκρατία αντιμετωπίζει ροή πλειάδας παράνομων μεταναστών. Όμως, όπως ανέφερε, οι επαγγελματίες διακινητές είναι άλλοι, των οποίων έχει δώσει τα ονόματα τους στις αστυνομικές αρχές. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - ΚΑΤΑΛΗΞΗ Η σοβαρότητα των αδικημάτων τα οποία διέπραξε ο κατηγορούμενος αντικατοπτρίζεται κατ΄ αρχήν από τις προβλεπόμενες ποινές. Για τις κατηγορίες 1 και 2 προβλέπεται ποινή φυλάκισης μέχρι 7 έτη, για την κατηγορία 3, ποινή φυλάκισης μέχρι 15 έτη ή €100.000 ή και οι δύο ποινές, για τις κατηγορίες 4, 5 και 6, ποινή φυλάκισης μέχρι 12 μήνες ή πρόστιμο €1.000 ή και οι δύο ποινές και για την κατηγορία 8, ποινή φυλάκισης μέχρι 14 χρόνια ή €500.000 ή και οι δύο ποινές. Το ύψος της προβλεπόμενης ποινής προδιαγράφει και την σοβαρότητα που θέλησε ο νομοθέτης να προσδώσει στο κάθε συγκεκριμένο αδίκημα και κατ΄ επέκταση τον βαθμό προστασίας του έννομου αγαθού που προστατεύεται, στοιχείο το οποίο το Δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη κατά την επιμέτρηση της ποινής (βλ. Souilmi v. Αστυνομίας

(1992)2 ΑΑΔ 248). Το στοιχείο αυτό, δηλαδή η ανώτατη προβλεπόμενη ποινή, λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής και συνεκτιμάται με τα γεγονότα της υπόθεσης, τόσο για την επιλογή του είδους της ποινής όσο και για τον καθορισμό της έκτασης της (βλ. Διευθυντής Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ν. Χρυσοστόμου κ.α.

(2002)2 ΑΑΔ 575, 580). Στην υπό κρίση περίπτωση, ο νομοθέτης διά μέσου της προβλεπόμενης ποινής, όπως καταγράφεται ανωτέρω για όλες τις κατηγορίες, με μεγαλύτερη την ποινή φυλάκισης 15 ετών ή πρόστιμο €150.000 ή και οι δύο ποινές, προσδίδει ιδιαίτερη σοβαρότητα στα αδικήματα, αφού το έννομο αγαθό που προστατεύεται είναι η ίδια η κοινωνία. Η επιβολή της ποινής αποτελεί έργο λεπτό και δύσκολο. Απαιτείται η εξισορρόπηση του γενικού συμφέροντος της δικαιοσύνης από τη μια και της εξατομίκευσης της ποινής από την άλλη. Πρώτιστο καθήκον του Δικαστηρίου είναι η προστασία της κοινωνίας, που επιτυγχάνεται μόνο με την αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου. Εξετάσαμε με προσοχή όλα όσα συνθέτουν την παρούσα υπόθεση συμπεριλαμβανομένων και των εισηγήσεων του ευπαίδευτου συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής και του ευπαίδευτου συνηγόρου του κατηγορουμένου, σε σχέση με το μετριασμό της ποινής. Στην υπόθεση Nazari v. Αστυνομίας

(1996)2 ΑΑΔ 231, η οποία αφορούσε παράνομη διαμονή στη Δημοκρατία λέχθηκαν τα εξής: «Η Κύπρος, πρέπει να γίνει κατανοητό, είναι μια μικρή χώρα, με τεράστια προβλήματα. Η περιφρούρηση της Κυπριακής Επικράτειας αποτελεί θεμελιώδες καθήκον. Δεν υποτιμούμε την αγωνία των όπου γης ανθρώπων για την εξασφάλιση εργασίας και, γενικά, τη βελτίωση των συνθηκών της ζωής τους. Όμως, στην περίπτωση της Κύπρου, πρέπει να γίνει καθολικά σεβαστό ότι συντρέχουν ιδιαίτερα ισχυροί λόγοι για την αυστηρή εφαρμογή της αρχής του διεθνούς δικαίου που επιτρέπει τον αποκλεισμό αλλοδαπών προς διασφάλιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας. Η συχνότητα, με την οποία διαπράττονται αδικήματα αυτής της φύσης, και οι αρνητικές επιπτώσεις στο κοινωνικό σύνολο συνοψίζονται περιεκτικά στο απόσπασμα που ακολουθεί από την πρόσφατη απόφαση του Εφετείου. Mohamed και Άλλοι ν. Αστυνομίας

(1996)2 Α.Α.Δ. 166 που δόθηκε από το Νικήτα Δ.:- «Δυστυχώς το αδίκημα για το οποίο καταδικάστηκαν οι εφεσείοντες διαπράττεται τελευταία με εντεινόμενη συχνότητα. Ο πρωτόδικος δικαστής, εκφράζοντας τη βαθιά ανησυχία του για το φαινόμενο, το χαρακτήρισε ως επιδημία. Δε θα ήταν υπερβολικό να λεχθεί ότι από την άποψη αυτή η Κύπρος βρίσκεται σε κατάσταση πολιορκίας. Οι αρνητικές επιπτώσεις, κοινωνικές, οικονομικές και άλλες ήδη εκδηλώθηκαν και επηρεάζουν τη ζωή του τόπου. Η Κύπρος είναι χώρα φιλόξενη και ανεκτική. Ιστορικά υπήρξε και εξακολουθεί να είναι κόμβος συγκοινωνιακός, οικονομικός και πολιτιστικός. Όμως κάθε κράτος διατηρεί το δικαίωμα μη αποδοχής αλλοδαπών (βλέπε ανάπτυξη του καθηγητή J.G. Starke 'Introduction to International Law', 10η έκδοση στη σελ. 748 και επ.), το οποίο παραβιάζεται με διάπραξη τέτοιας φύσεως αδικημάτων.» Βέβαια, από τότε που εκδόθηκε η εν λόγω απόφαση, η Δημοκρατία έγινε πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στα πλαίσια της οποίας ανέλαβε και ανάλογες ευθύνες σε σχέση με την μετανάστευση, οι οποίες όμως διέπονται από συγκεκριμένη νομοθεσία και την οποία πρέπει να ακολουθούν όσοι επιθυμούν, την νόμιμη διαμονή τους στο έδαφος της Δημοκρατίας. Μάλιστα, ενόψει των μεγάλων μεταναστευτικών ροών, είτε αυτές προέρχονται από εμπόλεμες χώρες, είτε από οικονομική δυσπραγία, οι οποίες κατά το πλείστο διοχετεύονται μέσω Τουρκίας στις κατεχόμενες περιοχές της Δημοκρατίας και από εκεί στις ελεύθερες περιοχές, η Δημοκρατία επωμίστηκε και συνεχίζει να επωμίζεται με αυξητική τάση, δυσβάστακτο οικονομικό και άλλο βάρος, αναλογικά με τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λόγω και του μεγέθους της και δη συρρικνωμένου κατά σχεδόν 40% ένεκα της τουρκικής κατοχής, αλλά και του μικρού πληθυσμού της και μικρών εσωτερικών πόρων. Το φαινόμενο της οργανωμένης διακίνησης παράνομων μεταναστών, είτε πρόκειται για εμπλοκή διαφόρων προσώπων από διαφορετικές χώρες, είτε για εμπλοκή ενός μόνο προσώπου που έρχεται σε απευθείας συνεννόηση με όσους επιθυμούν να μεταναστεύσουν και αφήνεται σε αυτούς ο τρόπος πως θα φθάσουν στις κατεχόμενες περιοχές της Δημοκρατίας, από όπου αναλαμβάνει ο εγχώριος διακινητής τη μεταφορά τους από ευαίσθητα και μη δεόντως διαφυλαγμένα σημεία στη γραμμή αντιπαράθεσης ή της νεκρής ζώνης, όχι μόνο δεν υποχωρεί αλλά αναπτύσσεται και εξελίσσεται με γοργούς ρυθμούς, όπως διαπιστώνεται από τις καταχωρήσεις τέτοιων ποινικών υποθέσεων ενώπιον μας και έχει καταστεί γάγγραινα (η διακίνηση) για τον τόπο. Είτε πρόκειται για μια καλοστημένη και στυγνή αισχροκερδοσκοπική παράνομη διεθνική επιχείρηση εκμετάλλευσης απελπισμένων ανθρώπων που έχουν ονειρευθεί μια καλύτερη ζωή, είτε πρόκειται για ενέργειες ενός ατόμου που έρχεται σε άμεση συνεννόηση με γνωστά ή φιλικά ή συγγενικά πρόσωπα που αναλαμβάνουν οι ίδιοι την διακίνηση τους μέχρι τις κατεχόμενες περιοχές και ο εγχώριος διακινητής αναλαμβάνει να τους μεταφέρει στις ελεύθερες περιοχές από κρυφά μη δεόντως επιτηρημένα σημεία, ή τους παραλαμβάνει στις ελεύθερες περιοχές, έναντι έστω μικρότερου κέρδους, έστω και αν στο κέρδος συμπεριλαμβάνεται η στέγαση, η σίτιση και η διακίνηση, έχουν δύο κοινούς παρονομαστές. Πρώτος είναι το κέρδος, έστω και μικρότερο του εγχώριου διακινητή και δεύτερος η επιβάρυνση της Δημοκρατίας, όχι μόνο με οικονομικό κόστος, αλλά και της υποβόσκουσας υπονόμευσης της δημόσιας ασφάλειας της κοινωνίας και της Δημοκρατίας, αφού, συνήθως, οι παράνομοι μετανάστες καθίστανται αόρατος περιθωριακός πληθυσμός με δυσμενείς επιπτώσεις στην πολιτιστική, κοινωνική, εργασιακή και οικονομική ευημερία της χώρας, και τις προεκτάσεις αυτών σε άλλους τομείς με άμεσο αντίκτυπο στο νόμιμο πληθυσμό της Δημοκρατίας (βλ. Deveci v. Αστυνομία

(2009)2 ΑΑΔ 80). Στην υπόθεση Ghouneym v. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 99/2016, ημερομηνίας 27.6.2016, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Η απαξίωση ενέργειας που αφορά υποβοήθηση τρίτων προσώπων για διέλευση από το έδαφος της Δημοκρατίας άμεσα σχετίζεται με την ανάγκη διαφύλαξης της δημόσιας ασφάλειας, ενός αγαθού ιδιαίτερα πολύτιμου που εν πολλοίς συναρτάται με την ίδια την ύπαρξη του κράτους, εξ΄ ου και η αυστηρή προνοούμενη ποινή των 8 ετών φυλάκισης» Τα Δικαστήρια οφείλουν μπροστά σε αυτό το ανησυχητικό και ολοένα αυξανόμενο φαινόμενο της οργανωμένης ή μη διακίνησης, χωρίς ενδείξεις κάμψης, ως θεματοφύλακες των νόμων, οι οποίοι νόμοι σκοπούν στην προστασία των νομιμόφρονων πολιτών της κοινωνίας και του ίδιου του κράτους, να ανακόψουν την οποιαδήποτε μορφή τέτοιας παράνομης δράσης με την επιβολή αυστηρών και αποτρεπτικών ποινών. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο που ο νομοθέτης με το Ν.46(Ι)/2021 ημερομηνίας 9.4.2021 αύξησε την ποινή φυλάκισης από 8 σε 15 έτη και από €34.172 σε €100.000 την χρηματική ποινή. Η εξατομίκευση βέβαια της ποινής δεν ατονεί, αλλά από την άλλη μεριά δεν μπορεί να εξασθενήσει ή να εξουδετερώσει την ανάγκη για προστασία του κοινωνικού συνόλου και της δημόσιας ασφάλειας εκεί όπου εντοπίζεται σοβαρό πρόβλημα. Η στάθμιση, γενικά, η οποία χρειάζεται σε τέτοιες περιπτώσεις, δηλαδή όπου είναι αναγκαία η επιβολή αποτρεπτικής ποινής, περιγράφεται με πληρότητα στις υποθέσεις, Antoniades v. Police

(1986)2 CLR 21, Κωνσταντίνου v. Δημοκρατίας

(1989)2 ΑΑΔ 224, Φιλίππου ν. Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ 245, Gholi ν. Δημοκρατίας

(1997)2 ΑΑΔ 30, Γενικός Εισαγγελέας v. Ευαγόρου

(2001)2 ΑΑΔ 285, Jovanovic v. Αστυνομίας

(2005)2 ΑΑΔ 635, Θεοχάρους v. Αστυνομίας

(2008)2 ΑΑΔ 575 και Θεολόγου ν. Αστυνομίας

(2014)2Β ΑΑΔ 800. Ειδικότερα στην υπόθεση Al Jibouri & Άλλοι ν. Αστυνομίας

(1992)2 ΑΑΔ 143 με αναφορά σε προηγούμενη νομολογία αναφέρθηκαν τα εξής: «Όταν τα αδικήματα διαπράττονται τόσο συχνά όπως αυτό, τα Δικαστήρια επιβάλλουν ποινές που όχι μόνο τιμωρούν αλλά ταυτόχρονα αποτρέπουν άλλους να διαπράττουν αυτά τα αδικήματα∙ και όταν υπεισέρχεται ο παράγων της αποτροπής, οι προσωπικές περιστάσεις των κατηγορουμένων που στηρίζονται στη θεωρία της εξατομίκευσης της ποινής μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα». Ειδικότερα, σε υποθέσεις διακίνησης παράνομων μεταναστών οι προσωπικές, οικογενειακές και οικονομικές περιστάσεις ενός κατηγορουμένου δεν αποτελούν σοβαρούς παράγοντες στην επιμέτρηση της ποινής, αφού συνήθως, πυρήνας της έκνομης συμπεριφοράς είναι αυτές, ή το εύκολο, αλλά αισχρό κέρδος από την εκμετάλλευση εξαθλιωμένων ανθρώπων που είτε πωλούν τις περιουσίες τους, είτε ακόμη καθίστανται υποχείρια των διακινητών, οι οποίοι τους χρησιμοποιούν για άλλες παράνομες πράξεις. Επομένως, όσο σοβαρές κι αν είναι οι επιπτώσεις σε ένα κατηγορούμενο και στην οικογένεια του, υπερισχύει η αποτελεσματική εφαρμογή του Νόμου. Προέχει η καταστολή τέτοιων αδικημάτων ώστε να παραμένει αλώβητη η παρεχόμενη προστασία της κοινωνίας και η δημόσια ασφάλεια. Στην υπόθεση Ghouneym v. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 99/2016, ημερ. 27.6.2016, ειπώθηκαν τα πιο κάτω: «Όσο και να αντιλαμβανόμαστε τα προβλήματα που δημιουργούνται στην οικογένεια του εφεσείοντα και στον ίδιο δεν θεωρούμε ότι υπάρχει δυνατότητα επέμβασης μας αφού το πρωτόδικο Δικαστήριο ισόρροπα και αιτιολογημένα έλαβε υπόψη τόσο τις προσωπικές περιστάσεις του εφεσείοντα σε συνδυασμό με την παραδοχή του, το λευκό του μητρώο, όσο και ιδιαίτερα το γεγονός ότι δεν είχε οποιονδήποτε οικονομικό όφελος από τη διάπραξη του αδικήματος. Δεν χρειάζεται να αναφέρουμε ότι εάν απουσίαζαν αυτά τα στοιχεία, η ποινή θα ήταν αυστηρότερη, ενόψει της ανάγκης να διαφυλαχθεί το αγαθό της δημόσιας ασφάλειας από πράξεις που σκοπόν έχουν να εξαπατήσουν τις αρχές με εγγενείς κινδύνους ως προς τη κοινωνική και οικονομική ευημερία του τόπου». Στην υπόθεση Tabrizi Abolfaze v. Αστυνομίας

(2004)2 ΑΑΔ 421 το Ανώτατο Δικαστήριο υιοθέτησε το πιο κάτω απόσπασμα από την πρωτόδικη απόφαση: «Αδικήματα που αφορούν την παράνομη είσοδο και παραμονή αλλοδαπών στην Κύπρο ή που σχετίζονται με τέτοια αδικήματα αντιμετωπίζονται ως σοβαρά. Έχει επισημανθεί στην σχετική νομολογία ότι τόσο η παράνομη είσοδος στο έδαφος της Δημοκρατίας όσο και η παράνομη παραμονή προσώπων που εισήλθαν αρχικά νόμιμα είχε φθάσει σε τέτοια επίπεδα που δημιουργούνται σοβαρά προβλήματα κοινωνικής και οικονομικής φύσεως αλλά και προβλήματα αστυνόμευσης. Ακόμα ότι η Κύπρος είναι φιλόξενη χώρα αλλά ο καθένας που επιθυμεί να ζήσει εδώ οφείλει να συμμορφώνεται με τους Νόμους και τους Κανονισμούς της χώρας αυτής. Όπου ένα αδίκημα είναι από τη φύση του σοβαρό ή όπου διαπράττεται με μεγάλη συχνότητα δικαιολογείται η αντιμετώπιση του με ποινές αποτρεπτικού χαρακτήρα έτσι που πέραν από την τιμωρία του κατηγορουμένου να εξυπηρετείται και ο στόχος της αποτροπής διάπραξης παρόμοιων αδικημάτων στο μέλλον είτε από τον ίδιο τον κατηγορούμενο είτε από άλλα πρόσωπα». Στην υπόθεση Deveci ν. Αστυνομίας

(2009)2 ΑΑΔ 80 επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 2 ετών για το αδίκημα του άρθρου 19Α, όταν η προβλεπόμενη ποινή φυλάκισης ήταν μέχρι 8 έτη και η ποινή προστίμου €34.172 ή και οι δύο ποινές, ενώ λέχθηκαν και τα κατωτέρω: «Tο πρωτόδικο Δικαστήριο ορθά καθοδηγήθηκε, τόσο σε σχέση με τη σοβαρότητα του αδικήματος με αναφορά στην ποινή των οκτώ ετών που πρόσφατα προέβλεψε ο νομοθέτης, όσο και στη συχνότητα που παρατηρείται στη διάπραξη τέτοιων αδικημάτων και τις επιπτώσεις από αυτά. Συμφωνούμε πως, σε περιπτώσεις αυτής της φύσης, επιβάλλεται να έχει η ποινή το στοιχείο της αποτροπής. Συνυπολογίζουμε τη μεγάλη δυσκολία εξιχνίασης όπως και η παρούσα περίπτωση, στην οποία μετά από πληροφορία, χρειάστηκε να αναληφθεί επιχείρηση ανακοπής. Μετά, το Δικαστήριο μπορεί να επέμβει εφόσον διαπιστώσει πως, ανεξάρτητα από την μη ύπαρξη σφάλματος αρχής, η ποινή είναι εκδήλως υπερβολική. Έχουμε και εμείς εξετάσει το σύνολο των δεδομένων, περιλαμβανομένων των προσωπικών περιστάσεων του εφεσείοντα. Η ποινή ήταν, βέβαια, αυστηρή, αλλά δεν είμαστε έτοιμοι να δεχτούμε πως ήταν εκδήλως υπερβολική για την περίπτωση διάπραξης τέτοιας φύσης αδικήματος, προφανώς, μετά από οργάνωση και έναντι χρηματικής αμοιβής.» (βλ. επίσης Στρουθιάς ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 95/2015, ημερομηνίας 7.7.2015). Εξετάσαμε με ιδιαίτερη προσοχή όλα όσα συνθέτουν την παρούσα υπόθεση. Τα αδικήματα των κατηγοριών 3 και 8 που διέπραξε ο κατηγορούμενος πρόδηλα κατατάσσονται ανάμεσα στα πιο σοβαρά. Σε ό,τι αφορά τις περιστάσεις που οδήγησαν τον κατηγορούμενο στη διάπραξη των αδικημάτων, σημειώνουμε ότι αυτός ενήργησε ως εγχώριος διακινητής, με σκοπό και το κέρδος, έστω και μικρό, αν δεχθούμε ότι, αν και έλαβε από την ΜΚ3 επί του κατηγορητηρίου το ποσό των €6.110 περίπου, και τούτο μόνο ήταν το κέρδος του, έστω και αν ήθελε να βοηθήσει φιλικά και συγγενικά του πρόσωπα και όπως και να χαρακτηρίσει κανείς το ρόλο του, στην ουσία συνέβαλε κατά τρόπο καθοριστικό στη διακίνηση των 3 παράνομων μεταναστών στις ελεύθερες περιοχές, όπως καταγράφεται στα γεγονότα της υπόθεσης με τα οποία συμφώνησε ο συνήγορος του. Ο συνήγορος του κατηγορουμένου αναφέρθηκε στα οικονομικά προβλήματα και άλλες προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του κατηγορούμενου. Έχει επανειλημμένα λεχθεί, μέσα από τη νομολογία, ότι δεν πρέπει να δίδεται υπέρμετρη βαρύτητα σε οικονομικές ή άλλες δυσκολίες οι οποίες ενδεχομένως να συνέτειναν στο να διαπράξει ένας κατηγορούμενος το αδίκημα. Λαμβάνουμε υπ' όψιν ότι υπήρξε θετική η στάση του κατηγορουμένου, ο οποίος συνεργάστηκε με τις αστυνομικές αρχές και έδωσε συγκεκριμένο όνομα διακινητή που διαμένει στα κατεχόμενα, το οποίο εντοπίστηκε και εκδόθηκε εναντίον του ένταλμα σύλληψης, καθώς και αναφορά για άλλα πρόσωπα στις ελεύθερες περιοχές των οποίων όμως δεν γνωρίζει τα στοιχεία τους. Λαμβάνουμε επίσης υπ' όψιν την άμεση παραδοχή του κατηγορουμένου στο Δικαστήριο η οποία, με βάση πάγια νομολογία, πρέπει να αμείβεται «με σχετική έκπτωση στην ποινή» (βλ. Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας

(2002)2 ΑΑΔ 28 και Θεοδώρου v. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 208/18, ημερ. 27.11.2019), διότι αποτελεί πορεία που προάγει τους σκοπούς της δικαιοσύνης. Το πώς αντικρίζονται τα διάφορα στοιχεία σε κάθε υπόθεση, εξαρτάται από τις λεπτομέρειες που τα συνθέτουν (βλ. Chafari v. Αστυνομίας

(2001)2 ΑΑΔ 442). Σε περίπτωση κατά την οποία η σύλληψη διενεργείται επ΄ αυτοφώρω, όπως στην προκειμένη περίπτωση, η σημασία της παραδοχής αμβλύνεται (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Μονιάτη

(2000)2 ΑΑΔ 553, Γενικός Εισαγγελέας ν. Ζανέττου

(2001)2 ΑΑΔ 438 και Κατσαπάου v. Δημοκρατίας

(2012)2 ΑΑΔ 388). Δεν παραγνωρίζουμε όμως και τα όσα λέχθηκαν αναφορικά με αυτή την πτυχή στην υπόθεση Χαραλάμπους κ.ά. ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. Αρ. 127/2019 και 130/2019, ημερ. 10.3.2021, ECLI:CY:AD:2021:B88, όπου υποδείχθηκε ότι «. η παραδοχή ενός κατηγορουμένου, ακόμη και σε περιπτώσεις αυτόφωρου αδικήματος, είναι πάντα καλοδεχούμενη και προσμετρά ως απτό στοιχείο μεταμέλειας.». Λαμβάνουμε ακόμη υπόψη το λευκό ποινικό μητρώο και ότι δεν υπήρξε παρόμοια παράνομη συμπεριφορά στο παρελθόν από τον κατηγορούμενο. Καταληκτικά θα πρέπει να λεχθεί πως σε μια σοβαρή υπόθεση όπως είναι η παρούσα, με πρόδηλη την αναγκαιότητα αποτροπής, δεν μπορεί να αποφευχθεί η επιβολή ποινής φυλάκισης, όσο και να λάβει υπόψη κανείς τα όσα τέθηκαν ενώπιον μας σχετικά με τις προσωπικές, οικογενειακές, οικονομικές και άλλες περιστάσεις του κατηγορουμένου, καθώς και τις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων. Αφού συνυπολογίσαμε και σταθμίσαμε όλους τους σχετικούς με την επιμέτρηση της ποινής παράγοντες, εξαντλώντας κάθε δυνατή επιείκεια, επιβάλλουμε στον κατηγορούμενο τις ακόλουθες ποινές: Στις κατηγορίες 1 και 2 δεν επιβάλλεται ποινή αφού επιβάλλεται ποινή στα κύρια αδικήματα. Στην Κατηγορία 3: ποινή φυλάκισης 3½ ετών. Στην Κατηγορία 4: ποινή φυλάκισης 3 μηνών. Στην Κατηγορία 5: ποινή φυλάκισης 3 μηνών. Στην Κατηγορία 6: ποινή φυλάκισης 3 μηνών. Στην Κατηγορία 8: ποινή φυλάκισης 1 έτους. Οι ποινές να συντρέχουν. Σύμφωνα με το άρθρο 117

(1)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, η ποινή φυλάκισης μειώνεται κατά το χρονικό διάστημα που ο κατηγορούμενος βρίσκεται σε προφυλάκιση, ήτοι από τις 11.11.2021. Τα τεκμήρια να παραμείνουν στη φύλαξη της αστυνομίας. (Υπ.) .......... Ν. Γερολέμου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) .......... Στ. Τσιβιτανίδου-Κίζη, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ........... Ν.Α.Π. Γεωργιάδης, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΚΧ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο