Αστυνομικό Διευθυντή Λάρνακας ν. T. K, Υπόθεση υπ' αρ: 8024/20, 18/10/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2022:B4 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Ναθαναήλ, Ε.Δ. Υπόθεση υπ' αρ: 8024/20 Κατηγορητήριο που καταχωρήθηκε από: Αστυνομικό Διευθυντή Λάρνακας Κατηγορούσα Αρχή και T. K Κατηγορούμενη Ημερομηνία: 18.10.2022 Εμφανίσεις: Για Κατηγορούσα Αρχή: κα. Ε. Κουμπαρή Για Κατηγορούμενη: κ. Μ. Πελεκάνος Κατηγορούμενη: Παρούσα ΑΠΟΦΑΣΗ Δεν θα ήταν υπερβολή να λεχθεί ότι η πανδημία του Κορωνοιού, ως άλλωστε την χαρακτηρίζει η λέξη «πανδημία», ταλανίζει το παγκόσμιο, με το παγκύπριο να μην αποτελεί εξαίρεση, τα τελευταία τρία και πλέον χρόνια. Αναβιώθηκαν προς τούτο, οι πρόνοιες του Περί Λοιμοκαθάρσεως Νόμου, Κεφ. 260 (εφεξής «ο Νόμος»), αφού σκοπός του κράτους ήταν η λήψη τέτοιων μέτρων για αναχαίτιση και περιορισμό της. Προς τούτο, δίδεται δυνάμει του άρθρου 6 του Νόμου, η δυνατότητα στο Υπουργικό Συμβούλιο, όπως: «με Διάταγμα εκδίδει Κανονισμούς που δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας», με σκοπό τον καθορισμό μέτρων σε οποιαδήποτε περιοχή της Δημοκρατίας για περιορισμό, ή παρεμπόδιση της εξάπλωσης της οποιασδήποτε μολυσματικής ασθένειας, όπως είναι ο Κορωνοϊός Covid-19, ή της εισαγωγής της στην Δημοκρατία, καθώς και η δημιουργία δικτύου επιδημιολογικής επιτήρησης και ελέγχου των λοιμωδών νοσημάτων και ο καθορισμός και καταβολή τελών και δικαιωμάτων. Συμφώνως δε του άρθρου 6Α του Νομοθετήματος: « Ο Υπουργός Υγείας δύναται να εκδίδει Διατάγματα με τα οποία να τροποποιούνται τα τεχνικά παραρτήματα του Νόμου ή των Κανονισμών που εκδίδονται δυνάμει αυτού». Την 5.6.20, ο Υπουργός Υγείας με το υπ΄ αριθμόν 28 Διάταγμα (Κ.Δ.Π. 254/20), το οποίο φέρει τίτλο «Περί Λοιμοκαθάρσεως (Καθορισμός Μέτρων για Παρεμπόδιση της Εξάπλωσης του Κορωνοιού Covid-19), εξέδωσε κανονισμούς σύμφωνα με τους οποίους η λειτουργία υπηρεσιών εστίασης σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους υποστατικών όπως, εστιατόρια, ταβέρνες, ξενοδοχεία, τουριστικά καταλύματα, κ.α επιτρεπόταν, υπό τον όρο ότι, η εξυπηρέτηση του κοινού θα γινόταν αποκλειστικά και μόνο σε τραπεζοκαθίσματα, τηρουμένων των κατευθυντήριων οδηγιών του Υπουργείου. Η κατηγορούμενη αντιμετωπίζει δύο
(2)σχετικές με τα πιο πάνω, κατηγορίες. Σύμφωνα με τις Λεπτομέρειες της 1ης κατηγορίας, η κατηγορούμενη την 16.8.20 και ενώ ήταν υπεύθυνη συγκεκριμένου υποστατικού εστίασης στην περιοχή Λάρνακας, «εξυπηρετούσε το κοινό εκτός τραπεζοκαθισμάτων, μη τηρώντας τις κατευθυντήριες οδηγίες του Υπουργείου Υγείας, ήτοι, οι περισσότεροι από τους πελάτες δεν κάθονταν στα τραπεζοκαθίσματα τους αλλά ήταν όρθιοι και δεν τηρούνταν οι αποστάσεις ασφαλείας», ενώ με την δεύτερη κατηγορία της καταλογίζεται ότι, το υποστατικό δια το οποίο ήταν υπεύθυνη, παραβίασε τις πρόνοιες του Νομοθετήματος, αφού εντός αυτού υπήρχαν θαμώνες οι οποίοι διασκέδαζαν χορεύοντας, καθιστώντας έτσι το υποστατικό ως μουσικοχορευτικό, η λειτουργία των οποίων, μέσω του ίδιου Διατάγματος, απαγορευόταν την δεδομένη χρονική περίοδο. Οι πιο πάνω πράξεις της κατηγορούμενης συνιστούν, ως εισηγείται η Κατηγορούσα Αρχή, παράβαση των προνοιών των άρθρων 1,2,3,6(α)(β)(γ)(δ)(ε)(ζ), 6(Α) και 7 του Κεφ. 260 (Περί Λοιμοκάθαρσης Νόμος) όπως έχει τροποποιηθεί, και των Κανονισμών 1,2 και 2.6(ι) του Περί Λοιμοκαθάρσεως (Καθορισμών Μέτρων και Παρεμπόδισης της Εξάπλωσης του Κορωνοιού Covid-19) Διάταγμα Αρ.28, του 2020, Κ.Δ.Π.254/2020. Μαρτυρία/ Αξιολόγηση: Προς υποστήριξη της υπόθεσης της, η Κατηγορούσα Αρχή παρουσίασε δύο μάρτυρες, οι οποίοι αντεξετάστηκαν δεόντως από τον συνήγορο υπεράσπισης. Η Κατηγορούμενη, αφού κλήθηκε από το Δικαστήριο σε απολογία, τήρησε το δικαίωμα της σιωπής, μη παρουσιάζοντας οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία προς υπεράσπιση της. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας από το Δικαστήριο είναι επιβεβλημένη για την εξαγωγή συμπερασμάτων, με τον Δικαστή, να «.καλείται κατ΄αντικειμενικό τρόπο να κρίνει τους συνανθρώπους του αποστασιοποιημένος βέβαια από την υπόθεση και ενσωματώνοντας το μέτρο εκείνο της αμερόληπτης και λογικής κρίσης που διέρχεται ολόκληρη κοινωνία με πρόσθετη βέβαια τη νομική κατάρτιση του» (βλ. P. & Chr. Seafood Express Ltd κ.α ν Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου
(2014)1Β Α.Α.Δ. 1945). Έχω ως γνώμονα μου την ευρεία νομολογία επί του ζητήματος που άπτεται την αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα, συμπεριλαμβανομένης και της εν γένει συμπεριφοράς του στο ειδώλιο του μάρτυρα. Δεν παραγνωρίζονται φυσικά, ως προτάσσει η Νομολογία, τα λεγόμενα ενός μάρτυρα, η εκφορά του λόγου του, οι αντιδράσεις του, η αμεσότητα στις απαντήσεις του, η σαφήνεια ή μη των απαντήσεων του, η αληθοφάνεια αυτών δυνάμει των παρατιθέμενων ενώπιον του Δικαστηρίου δικογράφων, και η ειλικρίνεια του, μεταξύ άλλων (βλ. Ζαβρού ν Χαραλάμπους
(1996)1 Α.Α.Δ 447, C & A Pelekanos Associates Limited v Πελεκάνου
(1999)1 Α.Α.Δ 1273, Λάρκου ν Παναγή
(1996)1 (Α) ΑΑΔ 80, Χριστοφή ν Ζαχαριάδη
(2002)1 Α.Α.Δ. 401). Σημειώνεται ότι μικρές αντιφάσεις σε ασήμαντες λεπτομέρειες ή ελαχίστου σημασίας ανακρίβειες δεν καταστρέφουν την όλη αξιοπιστία του μάρτυρα (βλ.Κουδουνάρης ν Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ 320), με το Δικαστήριο να οφείλει όπως αξιολογεί την ενώπιον του μαρτυρία συνολικά και όχι αποσπασματικά. Η προσκομισθείσα ενώπιον του Δικαστηρίου ήταν σύντομη και περιεκτική. Προχωρώ συνεπώς στην παράθεση και αξιολόγηση της. Πρώτος μάρτυρας ο Αστυφύλακας [ ] Γ. Μ. (ΜΚ1) ο οποίος κατέθεσε ως Τεκμήριο 1 την κατάθεση του ημερομηνίας 5.10.20 σε σχέση με τα διαδραματισθέντα κατά την 16.8.20 στο υποστατικό. Σε αυτήν αναφέρει ότι υπηρετεί στην Αστυνομική Διεύθυνση Λάρνακας, όντας τοποθετημένος στον Ουλαμό Πρόληψης Εγκλημάτων (Ο.Π.Ε). Την 16.8.20 ανέλαβε καθήκοντα την 19:00 μέχρι την 07:00 της 17.8.
- Κατά την 16.8.20 λήφθηκε πληροφορία ότι στο συγκεκριμένο υποστατικό υπήρχε Κουβανέζικη βραδιά με ζωντανή μουσική και ότι δεν τηρούνταν τα μέτρα ως όριζε ο Νόμος. Ανταποκρίθηκε στο περιστατικό συνοδεία δύο άλλων Αστυφυλάκων. Κατά την άφιξη τους στο υποστατικό διαπίστωσαν ότι η πληροφορία ήταν πέρα για πέρα ακριβής αφού πράγματι, διεξαγόταν Κουβανέζικη Βραδιά με τίτλο «Cubanita Vol. 2». Το Κουβανέζικο συγκρότημα βρισκόταν επί υπερυψωμένης σκηνής, στον υπαίθριο χώρο του υποστατικού προς την πλευρά της θάλασσας, με μέτωπο το υποστατικό. Το συγκρότημα έπαιζε ζωντανή μουσική και χόρευε. Από έλεγχο που διενήργησε διαπίστωσε ότι στον εξωτερικό χώρο υπήρχαν περί των 200 με 220 πελατών οι οποίοι κατανάλωναν οινοπνευματώδη ποτά. Παρά το ότι ο αριθμός των πελατών ήταν στο πλαίσιο που ορίζει ο Νόμος, υπήρχε σχετική παράβαση από μέρος του υποστατικού αφού, οι περισσότεροι πελάτες ήταν ιστάμενοι, μη τηρώντας τις αποστάσεις ασφαλείας και όχι στα τραπεζοκαθίσματα τους. Επιπλέον, περί τους 25 με 35 πελάτες διασκέδαζαν χορεύοντας στους ρυθμούς της ζωντανής μουσικής, γεγονός που απαγορευόταν. Ο ίδιος εντόπισε την κατηγορούμενη ως υπεύθυνη του υποστατικού και αφού της επίστησε την προσοχή στον Νόμο, ενημερώνοντας την παράλληλα για τις εν λόγω παραβιάσεις, αποκρίθηκε δηλώνοντας: «παιθκιά έσιετε απόλυτο δίκαιο, προσπαθούμε, δώστε μας λλίο χρόνο τζαι εννα τα κανονίσουμε», ενώ όταν ενημερώθηκε ότι θα καταγγελθεί, απάντησε: «παιθκιά ότι πείτε έσιετε δίκαιο, κάμετε τη δουλειά σας». Ο ΜΚ 1, μαρτυρώντας ανέφερε ότι παρέμεινε στον χώρο μέχρι την συμμόρφωση του υποστατικού με τον Νόμο, εκδίδοντας παράλληλα εξώδικο πρόστιμο με αριθμό ΑΚ
- Σύμφωνα με τον πίνακα εξωδίκων (βλ. άρθρο 7Α
(1)του Νόμου), το εξώδικο όφειλε να ανέλθει στο ποσό των €8.000, αφού ως ενημερώθηκε από τον υπεύθυνο του, υπήρχε και προηγούμενη παράβαση του υποστατικού, για την οποία είχε εκδοθεί εξώδικο για ποσό €4.
- Η αντεξέταση του συνηγόρου υπεράσπισης ως καταγράφεται στα πρακτικά ημερομηνίας 12.9.22 (σελ. 8-14) επικεντρώθηκε στον τρόπο που βεβαιώθηκε ο ΜΚ1 ότι τα άτομα που στέκονταν στον χώρο ήταν θαμώνες του υποστατικού, με τον συνήγορο να εισηγείται ότι τα ιστάμενα πρόσωπα μπορεί να ήταν ενδεχομένως τρίτα πρόσωπα τα οποία, λόγω της διαμόρφωσης του χώρου, ήτοι, ότι μεταξύ του εσωτερικού και εξωτερικού χώρου του υποστατικού υπάρχει δημόσιος πεζόδρομος (γεγονός που δεν αμφισβητείται), να ήταν περαστικοί, ή να παρέμειναν πλησίον άλλων προσώπων ή εντός του χώρου, χωρίς να είναι κατ΄ανάγκη θαμώνες του υποστατικού. Ο ΜΚ1 δήλωσε ότι δεν χρειάστηκε να συνομιλήσει με τα πρόσωπα που ήταν ιστάμενα αναφέροντας χαρακτηριστικά: Α. «Όπως προ είπα προηγουμένως, επειδή δεν είναι τώρα που είμαι στο ΟΠΕ, αλλά 17 χρόνια, ξέρω πολλά καλά τη δουλειά μου. Δε θα πήγαινα σε οποιονδήποτε θαμώνα να πάω να του πω 'συγγνώμη, είσαι θαμώνας'; Για να πάω στο τραπέζι διαπίστωσα πρώτα από όλα ότι υπήρχαν οινοπνευματώδη ποτά στα τραπέζια και εντός και εκτός. Έμεινα αρκετό χρόνο εκεί για να διαπιστώσω το αδίκημα». Συνέχισε ο μάρτυρας δηλώνοντας ότι τα άτομα που χόρευαν ήταν μπροστά από την σκηνή, ήταν πρόσωπα τα οποία σερβίρονταν από υπαλλήλους του υποστατικού οι οποίοι φορούσαν φανέλες με το λογότυπο του. Η θέση του συνηγόρου υπεράσπισης ήταν ότι: «Ε. Οπότε να υπολογίσω ήταν άτομα που ήταν στα τραπέζια τους και σηκώστηκαν και χόρευαν. Α. Δεν είπα κάτι το αντίθετο. Υπέδειξε στον μάρτυρα ο κ. Πελεκάνος το Τεκμήριο 2 (Πρωτότυπο του εξωδίκου), με τον μάρτυρα να κάνει αναφορά ότι, το εξώδικο αφορούσε παράβαση τύπου «151 Δ.2», διευκρινίζοντας ότι, η καταγραφή του τύπου της παράβασης που έγραψε: «απόσταση, χώρος» ήταν και εκ του περισσού, με τον ίδιο να μπορούσε όπως περιοριστεί στην καταγραφή του κωδικού παράβασης και όχι στην επεξήγηση του λόγου, ενώ, ανταποκρινόμενος σε ερώτηση του κ. Πελεκάνου αποσαφήνισε ότι λανθασμένα καταγράφηκε η λέξη «χώρος», με την ορθή να έπρεπε να ήταν «χορός». Ο λόγος που εκδόθηκε τόσο ψηλό πρόστιμο ήταν γιατί υπήρξε και προηγούμενη παράβαση και είχε εκδοθεί εξώδικο €4.000 το οποίο πληρώθηκε, με τον μάρτυρα να μην γνωρίζει αν το πρώτο εξώδικο αφορούσε την ίδια κατηγορούμενη ή το ίδιο αδίκημα, παρά μόνο ότι αφορούσε το ίδιο υποστατικό. Δεύτερος μάρτυρας (ΜΚ2) της Κατηγορούσας Αρχής ο Αστυφύλακας Σ. Σ. με αριθμό [ ]. Ο μάρτυρας προσήλθε στο Δικαστήριο για κατάθεση του Τεκμηρίου 3, ήτοι του αντιγράφου του πρώτου εξωδίκου με αριθμό αναφοράς ΑΚ22429 και ημερομηνία έκδοσης την 27.6.
- Σύμφωνα με τον μάρτυρα, το εξώδικο αφορούσε σε παράβαση του Νόμου, καθότι την δεδομένη στιγμή το εν λόγω υποστατικό δεν μπορούσε σύμφωνα με το Διάταγμα του Υπουργού να φιλοξενεί πέραν των 150 ατόμων, με αυτό, την συγκεκριμένη μέρα να φιλοξενεί 250 πρόσωπά. Έλεγχος που διεξήγαγε ο ίδιος στο Ηλεκτρονικό σύστημα της αστυνομίας φανέρωσε ότι το συγκεκριμένο εξώδικο είχε πληρωθεί την 13.7.
- Η αντεξέταση του μάρτυρα επικεντρώθηκε στην θέση ότι ουδεμία παράβαση υπήρξε στο εν λόγω υποστατικό, με τον μάρτυρα να αρνείται την θέση αυτή, ως και την θέση ότι λανθασμένα και ετσιθελικά εκδόθηκε το εν λόγω πρόστιμο από τις Αστυνομικές Αρχές. Το Δικαστήριο αποτιμά ότι και οι δύο μάρτυρες της Κατηγορούσας Αρχής ήσαν μάρτυρες της αλήθειας, με τις θέσεις τους να ανταποκρίνονται και να επιβεβαιώνονται μέσω και των ενώπιον του Δικαστηρίου, Τεκμηρίων. Οι μάρτυρες ήσαν ειλικρινείς στις απαντήσεις τους, ενώ απαντούσαν άμεσα και χωρίς περιστροφές στις ερωτήσεις των συνηγόρων, χωρίς καμία διάθεση υπερβολής στην περιγραφή των γεγονότων. Ο ΜΚ1, περιέγραψε στο Δικαστήριο τι είδε, άκουσε και έπραξε κατά την 16.8.20, αλλά και για την συνομιλία που είχε με την Διευθύντρια του υποστατικού. Ο δε ΜΚ2, με πλήρη ειλικρίνεια ανέφερε τα όσα γνώριζε για την πρώτη παράβαση του υποστατικού σε σχέση με τον αριθμό των φιλοξενουμένων σε αυτό, ατόμων. Η μαρτυρία τους, η οποία κατά την κρίση του Δικαστηρίου ανταποκρίνεται στην αλήθεια των γεγονότων, αποτελεί ασφαλές υπόβαθρο για την εξαγωγή συμπερασμάτων, στην δε εκατέρωθεν μαρτυρία τους, δεν εντοπίζονται αντιφάσεις, κενά, ή οποιεσδήποτε ασάφειες. Νομική Πτυχή: Το Άρθρο 7 του Nόμου προνοεί ότι, πρόσωπο το οποίο παραβαίνει οποιοδήποτε από τους Κανονισμούς και/ή τα Διατάγματα που εκδίδονται βάσει του Κεφ. 260, είναι ένοχο ποινικού αδικήματος και υπόκειται μετά από καταδίκη του από το Δικαστήριο, στην ποινή που με αυτό ορίζεται. O κ. Πελεκάνος στις αγορεύσεις του δήλωσε αμέσως, και ορθώς, ότι η αντεξέταση του, ως παρατήρησε και το Δικαστήριο, δεν στόχευε στην αποδόμηση ή ουσιαστική αμφισβήτηση των όσων ανέφεραν οι μάρτυρες κατηγορίας, γεγονός το οποίο διαφαίνεται και από τα πρακτικά της διαδικασίας. Αντίθετα, η επιχειρηματολογία της υπεράσπισης επικεντρώθηκε επί νομικών σημείων. Σε ότι αφορά την 1η κατηγορία, το επιχείρημα του συνηγόρου ήταν δίπτυχο. Πρώτον, ότι οι Κατευθυντήριες Γραμμές που εκδίδει το Υπουργείο Υγείας, δεν υπέχουν την θέση Νομοθετήματος ή Διατάγματος και συνεπώς δεν μπορεί να αναγάγει κανείς τη βαρύτητα που φέρουν σε βαθμό που η ενδεχόμενη μη τήρηση τους να επιφέρει ποινικές επιπτώσεις. Η ίδια η λέξη «κατευθυντήριες» ορίζει την σημασία της, ήτοι ότι επρόκειτο ουσιαστικά για εισηγήσεις ή προτροπές εκ μέρους του Υπουργείου προς τους ενδιαφερόμενους, δηλαδή πολίτες, επιχειρηματίες, εστιάτορες, ξενοδόχους, οίκους ευγηρίας, νοσοκομεία) ως προς το πώς καλύτερα να εξυπηρετούν τους πελάτες ή θαμώνες τους. Δεύτερον, από την στιγμή που η Κατηγορούσα Αρχή παρέλειψε όπως θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου αυτές τις κατευθυντήριες γραμμές που εξέδωσε το Υπουργείο, δεν έχει αποσείσει το υψηλό βάρος απόδειξης που φέρει επί των ώμων της, αφού δεν έχει καταδειχθεί ποια ακριβώς ήταν η παραβίαση. Κατά τον συνήγορο, δε, κανένα ποινικό αδίκημα δεν υπήρξε αφού, ως εισηγήθηκε, για να υπήρχε παραβίαση, οι σερβιτόροι θα έπρεπε να παρέδιδαν τα οινοπνευματούχα ποτά ή άλλως πώς στους ιστάμενους θαμώνες. Από την στιγμή που οι σερβιτόροι, άφηναν τα ποτά στο τραπέζι, και όχι στο χέρι των πελατών, αυτό ουσιαστικά εμπίπτει στην πρόνοια του Διατάγματος, αφού, «η εξυπηρέτηση του κοινού γινόταν αποκλειστικά και μόνο σε τραπεζοκαθίσματα». Η πιο πάνω θέση του, αντανακλάται ως ανέφερε, από την παραδοχή του ΜΚ1 επί του προκείμενου, παραπέμποντας στην ακόλουθη περικοπή: E. Σήμερα είπες ότι είδες τα γκαρσόνια που σέρβιραν. Στην κατάθεση του δεν το είπες αυτό. Α. Εννοείτε δεν έγραψα, Εντάξει. Ε, ποιος θα τους σερβίρει; Σε ένα υποστατικό να φας, να πιείς δεν θα σε σερβίρουν οι υπάλληλοι; E. Και τους σέρβιραν, να υπολογίσω είναι το τραπέζι τους και πήγαιναν τζιαμέ και τους σέρβιραν. Α. Μάλιστα». (βλ.πρακτικά ημερ. 12.9.22 σελ. 11). Κατά τα λοιπά δε, από την στιγμή, κατά τον κ. Πελεκάνο, που δεν μπόρεσε να αποκλείσει ο μάρτυρας κατηγορίας ότι, ενδεχομένως, λόγω της διαμόρφωσης του χώρου, τα ιστάμενα πρόσωπα να ήταν περαστικοί ή άλλοι, που δεν ήσαν θαμώνες του κέντρου, δεν έχει αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας η διάπραξη του αδικήματος στην πρώτη κατηγορία. Σε ότι αφορά την Δεύτερη κατηγορία, αυτή επίσης δεν στοιχειοθετείται. Παρέπεμψε ως προς την ερμηνεία του «μουσικοχορευτικού» χώρου στον Περί Κέντρων Αναψυχής Νόμου αρ.29/85 και στην Κανονιστική Διοικητική Πράξη 265/86, η οποία αναφέρει ότι για να είναι μουσικοχορευτικό ένα κατάστημα οφείλει να έχει ειδικά κατασκευασμένο και διαμορφωμένο χώρο για χορό/πίστα, καθώς επίσης και ορχήστρα αποτελούμενη τουλάχιστον από 3 όργανα. Το μόνο που ανέφερε επί του προκείμενου ο ΜΚ1, δήλωσε ο συνήγορος, ήταν ότι υπήρχε ένα συγκρότημα μεν, πλην όμως οι πελάτες, αν ήταν πράγματι πελάτες και όχι περαστικοί, χόρευαν όχι σε πίστα αλλά ιστάμενοι κοντά στις θέσεις τους ή κοντά στην υπερυψωμένη σκηνή, ενώ δεν τέθηκε ο αριθμός της ορχήστρας ή του συγκροτήματος ενώπιον του Δικαστηρίου. Ένα κατάστημα, δήλωσε ο συνήγορος, δεν μετατρέπεται σε «μουσικοχορευτικό» εν τη εννοία του νόμου, εντός κάποιων δευτερολέπτων. Στρέφομαι πρώτα να εξετάσω την νομική πτυχή των ζητημάτων που εγέρθηκαν σε ότι αφορά την πρώτη κατηγορία. Οφείλω να αναφέρω ότι έχω μελετήσει, ως άλλωστε είναι καθήκον του Δικαστηρίου την επιχειρηματολογία που προώθησε ο κ. Πελεκάνος. Παρά ταύτα, οι θέσεις του, δεν βρίσκουν σύμφωνο το Δικαστήριο. Σύμφωνα με το άρθρο 2.6 του Διατάγματος υπ' αριθμόν 28, Περί Λοιμοκαθάρσεως (Καθορισμός Μέτρων για Παρεμπόδιση της Εξάπλωσης του Κορωνοιού Covid-19 ημερ. 5.6.20), επιτρεπόταν η λειτουργία συναφών επιχειρήσεων υπό τον όρο, μεταξύ άλλων, ότι: «(i) η εξυπηρέτηση του κοινού γίνεται αποκλειστικά και μόνο σε τραπεζοκαθίσματα, τηρουμένων των κατευθυντήριων οδηγιών του Υπουργείου υγείας», ενώ σκοπός έκδοσης του εν λόγω Διατάγματος δυνάμει του άρθρου 2 αυτού ήταν, «. επειδή, καθίσταται επιβεβλημένη η λήψη πρόσθετων αναγκαίων μέτρων, πέραν των Κανονισμών που έχουν εκδοθεί με τα περί Λοιμοκαθάρσεως (Καθορισμός Μέτρων για Παρεμπόδιση της Εξάπλωσης του Κορωνοϊού COVID - 19), Διατάγματα (Αρ. 1) έως (Αρ. 27) του 2020, και χωρίς επηρεασμό όσων εκ των Κανονισμών εκείνων συνεχίζουν να ισχύουν». Ως έχει καταγραφεί ανωτέρω, οι λεπτομέρειες της σχετικής κατηγορίας ήταν ότι η κατηγορούμενη κατά την 16.8.20, «.εξυπηρετούσε το κοινό εκτός τραπεζοκαθισμάτων μη τηρώντας τις κατευθυντήριες οδηγίες του Υπουργείου Υγείας, ήτοι οι περισσότεροι από τους πελάτες δεν κάθονταν στα τραπεζοκαθίσματα τους αλλά ήταν όρθιοι και δεν τηρούνταν οι αποστάσεις ασφαλείας μεταξύ των πελατών». Σύμφωνα με την αξιόπιστη μαρτυρία του ΜΚ1, επί της οποίας το Δικαστήριο καταλήγει ότι μπορεί να βασιστεί για την εξαγωγή στέρεων συμπερασμάτων, καταγράφονται τα ακόλουθα, ως ευρήματα του Δικαστηρίου. H Κατηγορούμενη ως υπεύθυνη του χώρου, κατά την 16.8.20, φιλοξενούσε θαμώνες περισσότεροι από τους οποίους εξυπηρετούνταν εκτός των τραπεζοκαθισμάτων τους, καταναλώνοντας οινοπνευματώδη ποτά. Μερικοί χόρευαν, ενώ παράλληλα δεν υπήρχε τήρηση της απόστασης ασφαλείας μεταξύ των θαμώνων. Επιπλέον, 25 με 35 πελάτες του καταστήματος διασκέδαζαν χορεύοντας στο υποστατικό στους ρυθμούς της ζωντανής Κουβανέζικης μουσικής. Ο ΜΚ1 αφού εντόπισε την κατηγορούμενη, την πληροφόρησε για τις εν λόγω παραβάσεις. Της επίστησε την προσοχή στον Νόμο, με την ίδια να αποδέχεται και να παραδέχεται ουσιαστικά με τις απαντήσεις της (σελ. 4 ανωτέρω), τα τεκταινόμενα, μη αμφισβητώντας τα όσα εξελίσσονταν στο υποστατικό. Αντιθέτως, σύμφωνα πάντα με την αποδεκτή ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία, ζήτησε πίστωση χρόνου δια συμμόρφωση των θαμώνων του υποστατικού με τα προβλεπόμενα εκ του Διατάγματος μέτρα, πράγμα το οποίο και έπραξε. Η θέση του κ. Πελακάνου είναι ουσιαστικά ότι δεν έχουν αποδειχθεί τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος. Όφειλε δηλαδή κατά τον συνήγορο όπως υπάρχει μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου με την οποία θα φαινόταν ότι έκαστος σερβιτόρος παρέδιδε σε έκαστο ιστάμενο θαμώνα αλκοολούχο ή άλλο ποτό στο χέρι, και όχι στο τραπέζι. Επίσης, από την στιγμή που δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι τα ιστάμενα στο κέντρο άτομα μπορεί να ήταν και περαστικοί, δεν έχει αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας η τέλεση του αδικήματος. Έρευνα του Δικαστηρίου κατέδειξε ότι πρόσφατη επιχειρηματολογία έλαβε χώρα και στα πλαίσια εκδίκασης άλλης ποινικής υπόθεσης, το αποτέλεσμα της οποίας εφεσιβλήθηκε. Το Ανώτατο Δικαστήριο στην απόφαση του (βλ. Semenal Investments Ltd v Αστυνομίας, Συνεκδικαζόμενες Ποινικές Εφέσεις 226/2020, 37/21 και 38/21 ημερομηνίας 19.5.22), αναφέρει τα εξής σημαντικά: «Η μαρτυρία και τα συνεπακόλουθα ευρήματα του Δικαστηρίου ήταν πως οι θαμώνες διασκέδαζαν όρθιοι, χορεύοντας δίπλα από τον άλλο χωρίς αποστάσεις, αφού σηκώνονταν από τις καρέκλες και τα τραπέζια. Στέκονταν σε απόσταση αναπνοής και κατανάλωναν οινοπνευματώδη ποτά. Με τον δέοντα σεβασμό δεν θα συμφωνήσουμε με την προσέγγιση που εισηγήθηκε η υπεράσπιση. Δεν απαιτείται μαρτυρία ότι τα ποτά ή τα όποια εδέσματα σερβιρίστηκαν στα τραπεζοκαθίσματα. Όπως ορθά εισηγήθηκε ο ευπαίδευτος εκπρόσωπος της εφεσίβλητης, ο Νόμος δεν αναφέρεται σε «τραπεζοκομία».Η «εξυπηρέτηση του κοινού αποκλειστικά και μόνο σε τραπεζοκαθίσματα» έχει την έννοια ότι οι πελάτες του κέντρου θα έπρεπε να κάθονται στα καθίσματα τους στα τραπέζια τους και όχι να βρίσκονται ιστάμενοι, να περιφέρονται στο κέντρο, να χορεύουν και μάλιστα να παραβιάζουν τις απαιτούμενες αποστάσεις, πλησιάζοντας ο ένας τον άλλο ακόμη και σε απόσταση αναπνοής». Το Δικαστήριο παραπέμπει επί του σημείου τούτου και στο σύγγραμμα του F. Bennion, «Understanding Common Law Legislation, Drafting and Interpretation», στην σελίδα 83 όπου αναφορά γίνεται στον κανόνα «ερμηνείας της κοινής λογικής» («common-sense construction rule») Εκεί καταγράφονται τα εξής: «It is a rule of law (sometimes known as the common-sense construction rule) that when considering, in relation to the facts of the instant case, which of the opposing constructions of the enactment would give effect to the legislative intention, the court should presume that the legislator intended common sense to be used in construing the enactment. . So when a particular matter is not expressly dealt with in the enactment this may simply be because the drafter thought that as a matter of common sense it went without saying.». Δυνάμει των ως άνω, το επιχείρημα του κ. Πελεκάνου, πίπτει και απορρίπτεται. Το ίδιο ισχύει σε ότι αφορά ότι γεγονός ότι η Κατηγορούσα Αρχή είχε υποχρέωση όπως προσκομίσει τις κατευθυντήριες γραμμές του Υπουργείου. Οι λεπτομέρειες του κατηγορητηρίου αποσαφήνισαν με τον πλέον κατατοπιστικό τρόπο ποια ήταν η παράβαση για την οποία κατηγορείται η κατηγορούμενη, αφού υπήρξε συγκεκριμενοποίηση τους. Η κατηγορία επεξηγείται σαφώς, με την παράθεση στις λεπτομέρειες του ακόλουθου λεκτικού: «...μη τηρώντας τις κατευθυντήριες οδηγίες του Υπουργείου Υγείας, ήτοι οι περισσότεροι από τους πελάτες δεν κάθονταν στα τραπεζοκαθίσματα τους αλλά ήταν όρθιοι και δεν τηρούνταν οι αποστάσεις ασφαλείας μεταξύ των πελατών» (η υπογράμμιση του Δικαστηρίου). Σημειώνεται στο στάδιο αυτό ότι το παρόν κατηγορητήριο τροποποιήθηκε, ως η ανωτέρω αναφορά, με την σύμφωνη γνώμη της υπεράσπισης την 12.9.22 ημερομηνία κατά την οποία ξεκίνησε η ακροαματική διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου. Συνεπώς, δεν τίθεται ζήτημα είτε ελλατωματικότητας του κατηγορητηρίου είτε πρόκλησης αδικίας στην υπεράσπιση λόγω της σύνταξης της κατηγορίας με τρόπο που να εμπερικλείονται σε αυτήν οι αναφορές περί εξυπηρέτησης πελατών εκτός τραπεζοκαθισμάτων ή μη τήρησης των αποστάσεων ασφαλείας. Το ουσιώδες πάντοτε για έναν κατηγορούμενο είναι να γνωρίζει με επάρκεια το μέγεθος και την έκταση των κατηγοριών. Αυτό πέραν βέβαια της δυνατότητας που αυτός έχει να ζητήσει περαιτέρω λεπτομέρειες των συνθηκών κάτω από τις οποίες επέδειξε την κατ' ισχυρισμόν παράνομη συμπεριφορά (βλ. Loizou & Pikis: «Criminal Procedure in Cyprus», σελ. 47 και Σ.Π ν Αστυνομίας
(2014)2Α Α.Α.Δ 468). Σε ότι αφορά δε την θέση του συνηγόρου ότι, από την στιγμή που οι κατευθυντήριες γραμμές του Υπουργείου Υγείας δεν δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας δεν μπορεί να αναμένεται από έναν επιχειρηματία όπως επικοινωνεί με το Υπουργείο για να λάβει ενημέρωση, το Δικαστήριο σημειώνει ότι δεν μπορεί να εστερνιστεί την εν λόγω συλλογιστική. Η ενημέρωση του κέντρου ως προς τους όρους και τρόπο λειτουργίας του, συμφώνως των Διαταγμάτων και κατευθυντήριων γραμμών (στον βαθμό που αυτοί θα μπορούσαν να υλοποιηθούν ή να αφορούν χώρους σαν τον επίδικο), αποτελούσαν μοναδική και αποκλειστική υποχρέωση της επιχείρησης, ως και η υποχρέωση της για τήρηση των Διαταγμάτων. Ούτε μπορεί να αποστασιοποιείται η κατηγορούμενη, από τις ευθύνες της, προβάλλοντας ισχυρισμούς, ως εισηγήθηκε ανεπίτρεπτα ο κ. Πελεκάνος κατά την αγόρευση του, προσπαθώντας τεχνηέτως να εισάξει μαρτυρία στο στάδιο των αγορεύσεων ότι, οι απαντήσεις της κατηγορούμενης στον ΜΚ1 αφορούσαν στο ότι δεν μπορούσε να διώξει περαστικούς που δεν ήταν θαμώνες στο κέντρο. Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη όσα αναφέρθηκαν και έχοντας κατά νουν τη ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία, φρονώ πως η πρώτη κατηγορία έχει αποδειχθεί, με την κατηγορούμενη να κρίνεται ένοχη σε αυτήν για παράλειψη λήψης μέτρων με σκοπό την παρεμπόδιση της εξάπλωσης της ασθένειας του Κορωνοιού Covid-19, αφού, εξυπηρετούσε πελάτες εκτός τραπεζοκαθισμάτων, κατά παράβαση των προνοιών του Διατάγματος υπ' Aριθμόν 28, και συγκεκριμένα του άρθρου 2.6(i) και συνεπώς ένοχη διάπραξης του εν λόγω αδικήματος δυνάμει του άρθρου 7 του Νόμου. Σε ότι αφορά την δεύτερη κατηγορία, ήτοι ότι υπήρξε παράβαση του Νόμου και δη, των προαναφερόμενων άρθρων (βλ. σελ. 2 ανωτέρω) του Νόμου και του Διατάγματος υπ' αριθμόν 28, αναφέρω τα εξής. Η παράβαση, δυνάμει του κατηγορητηρίου εδράζεται στο γεγονός ότι πελάτες του υποστατικού διασκέδαζαν χορεύοντας, «καθιστώντας με αυτό τον τρόπο το εν λόγω υποστατικό ως μουσικοχορευτικό». Το άρθρο 2.1 του Διατάγματος προνοούσε ότι κατά την επίδικη περίοδο η λειτουργία μουσικοχορευτικών κέντρων είχε ανασταλεί. Το γεγονός ότι μερικοί εκ των πελατών χόρευαν, δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση. Μήτε το γεγονός ότι υπήρχε συγκρότημα το οποίο έπαιζε ζωντανή μουσική. Τα γεγονότα αυτά από μόνα τους, συνιστούν παράβαση του άρθρου 2.6(ι) του Διατάγματος, αφού, η εξυπηρέτηση των πελατών στα κέντρα εστίασης, όφειλε όπως «γινόταν αποκλειστικά και μόνο σε τραπεζοκαθίσματα». Όμως, η κατηγορία υπ΄αριθμόν 2 δεν περιορίζεται σε αυτό το ποινικά κολάσιμο, γεγονός. Αντίθετα, το Δικαστήριο καλείται όπως καταδικάσει επειδή το υποστατικό μετατράπηκε σε μουσικοχορευτικό λόγω του ότι οι θαμώνες του, ή καλύτερα 25 με 35 εξ' αυτών, ως συγκεκριμενοποιείται στο κατηγορητήριο διασκέδαζαν, χορεύοντας. Ο Περί Λοιμοκάθαρσης Νόμος, Κεφ. 260 δεν προσφέρει ερμηνεία σε οιοδήποτε άρθρο του, ως προς το τι καθιστά «μουσικοχορευτικό» ένα κέντρο ή χώρο. Γενικότερα στο Νομοθέτημα δεν υπάρχει ερμηνεία σε ότι αφορά τον ορισμό των «νυχτερινών κέντρων», ή άλλων κέντρων διασκέδασης. Ούτε στον Περί Κέντρων Αναψυχής Νόμου αρ.29/85 δίδεται ερμηνεία στον όρο «μουσικοχορευτικό». Ερμηνεία στον εν λόγω όρο δίδεται μόνο στο άρθρο 18
(4)της Κ.Δ.Π 265/86 (Περί Κέντρων Αναψυχής Κανονισμοί) το οποίο ορίζει τα μουσικοχορευτικά κέντρα ως ακολούθως: «Τα κέντρα κατηγορίας «Μουσικοχορευτικόν», «Δισκοθήκη» και «Καμπαρέ», δέον απαραιτήτως να διαθέτωσι χώρον δια αρχήστραν και χώρον «πίστας», ανάλογα με την δυναμικότητα του κέντρου: Νοείται ότι «Μουσικοχορευτικά» κέντρα δέον απαραιτήτως να διαθέτωσιν ορχήστραν αποτελούμενη εκ τριών τουλάχιστον οργάνων και να διαθέτωσιν εντός της αιθούσης ειδικόν μόνιμον χώρον (πίσταν) δια χορόν. Δεν θεωρείται ειδικός χώρος (πίστα) ο δυνάμενος να σχηματισθεή προχείρως δια παραμερισμού τραπέζων ή άλλων επίπλων του κέντρου». Το Δικαστήριο δεν μπορεί παρά να εξετάσει το κατά πόσον έχει αποδειχθεί ή όχι η κατηγορία 2, λαμβάνοντας υπόψιν τόσο την ερμηνεία του όρου «μουσικοχορευτικό κέντρο» καθώς και της προσκομισθείσας επί τούτου, μαρτυρίας. Αναμφίβολα, η μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου δεικνύει ότι η εντύπωση που θα αποκόμιζε ένας μέσος λογικός παρατηρητής αν βρισκόταν κατά τον επίδικο χρόνο στο εν λόγω υποστατικό θα ήταν ότι, το κέντρο λειτουργούσε ως ένα μουσικοχορευτικό υποστατικό. Όμως, αυτή η εντύπωση δεν ισούται με απόδειξη της κατηγορίας στον υψηλό βαθμό που απαιτείται σε ποινικές υποθέσεις, ενώ η νομική βάση της δεύτερης κατηγορίας δεν εδράζεται στο κατά πόσο το υποστατικό είχε άδεια λειτουργίας ως μουσικοχορευτικό κέντρο, το οποίο, κατά παράβαση του Νόμου, λειτουργούσε κατά την επίδικη περίοδο. Το γεγονός ότι οι πελάτες χόρευαν, λανθασμένα βεβαίως, δεν σημαίνει ότι αυτό κατέστησε το κέντρο ως ένα «μουσικοχορευτικό» χώρο, εν την εννοία της Κ.Δ.Π.265/86 και συνεπώς του Περί Λοιμοκάθαρσης Νόμου, Κεφ 260. Είναι ορθή η παρατήρηση του κ. Πελεκάνου ότι, η μαρτυρία του ΜΚ1 έκανε μεν αναφορά σε συγκρότημα, σε ζωντανή μουσική και σε θαμώνες που χόρευαν, πλην όμως δεν έκανε αναφορά στο κατά πόσον υπήρχε μόνιμος ή ενδεδειγμένος χώρος δια χορό αν οι πελάτες επιθυμούσαν να χορέψουν, από πόσα άτομα αποτελείτο το συγκρότημα, πόσοι οργανοπαίκτες ήταν επί σκηνής και, προσθέτει το Δικαστήριο, κατά πόσον υπήρχαν ή όχι, σχετικές άδειες από το υποστατικό για να θεωρείται ή να μπορεί να λειτουργεί ως ένα τέτοιο κέντρο, την ισχύ των οποίων παραβίασε. Ως παραδέχτηκε ο μάρτυρας αντεξεταζόμενος, δεν συνομίλησε με το συγκρότημα ούτως ώστε να λάβει περαιτέρω πληροφορίες, ενώ, τα άτομα που χόρευαν, ήταν κοντά στα τραπέζια τους ή μπροστά από την σκηνή, χωρίς να διασαφηνίζει αν υπήρχε ειδικά διαμορφωμένος χώρος για χορό. Το Δικαστήριο οφείλει να συμφωνήσει με την εισήγηση του συνηγόρου υπεράσπισης ότι, ένα κέντρο δεν μετατρέπεται σε μουσικοχορευτικό, για σκοπούς νομικής πάντα ερμηνείας, εντός μερικών λεπτών. Είναι ξεκάθαρο από την πρόνοια του άρθρου 2.1 του Διατάγματος υπ' αριθμόν 28) ότι η λειτουργία νυχτερινών κέντρων διασκέδασης και μουσικοχορευτικών χώρων είχε ανασταλεί σε ότι αφορούσε την επίδικη περίοδο. Η παράβαση στην οποία όμως υπέπεσε η κατηγορούμενη σε ότι αφορά την μη τήρηση του Διατάγματος και του Νόμου, δηλαδή ότι επέτρεψε στους πελάτες της όπως εξυπηρετούνται εκτός τραπεζοκαθισμάτων, μη τηρώντας τις δέουσες αποστάσεις, ως αυτή στοιχειοθετήθηκε μέσω της πρώτης κατηγορίας, δεν σημαίνει ότι το υποστατικό μετατράπηκε σε μουσικοχορευτικό εν τη εννοία του Νόμου 29/85 ή της Κανονιστικής Διοικητικής Πράξης 265/86, ούτως ώστε να αποδειχθεί η εν λόγω κατηγορία. Δυνάμει όλων των πιο πάνω, το Δικαστήριο καταλήγει ότι η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδείξει την κατηγορία 1 εναντίον της κατηγορούμενης πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και ως εκ τούτου, η Κατηγορούμενη, κρίνεται ένοχη, για το ποινικό αδίκημα που καταλογίζεται σε αυτήν. Σε ότι αφορά την κατηγορία 2, η κατηγορούμενη αθωώνεται και απαλάσσεται. (Υπ.) ........................................... Μ. Ναθαναήλ, Ε. Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο