Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ν. Ε. Γ. κ.α., Αρ. Αίτησης: 117/2022, 12/12/2022

(5)(β) του περί της Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμου του 2007 (188(I)/2007), (στο εξής «ο Νόμος»). Η διαταγή του Αρχηγού Αστυνομία ως παραλήπτη εκδόθηκε κατά παράβαση του άρθρου 14

(7)του Νόμου. Τέλος το διάταγμα παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας, είναι αχρείαστο και δεν δικαιολογείται να εκδοθεί στη βάση του Κατηγορητηρίου της ποινικής υπόθεσης 19203/

1. Η αίτηση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση της Αιτήτριας. Περιγράφει την διαδικασία εγγραφής των δύο οχημάτων στην ίδια την 21/9/2021 και 8/4/2022 αντίστοιχα. Για το πρώτο όχημα είχε δανείσει ποσό 25.000 σε αδερφό της, άλλον από το πρόσωπο που ο Καθ' ου η αίτηση υποστηρίζει ότι της δώρισε τα οχήματα, για να το αγοράσει. Εκείνος αδυνατούσε να την εξοφλήσει και της το μεταβίβασε μέσω της συμβίας του και της μητέρας τους, οι όποιες ήταν εγγεγραμμένες ιδιοκτήτριες προηγουμένως. Το δεύτερο όχημα αγοράστηκε από την ίδια, μεταχειρισμένο, αφού έδωσε €10.000 προκαταβολή και καταβάλλει €1.000 μηνιαίως, ενώ είχε πωλήσει και το δικό της όχημα για ποσό €11.
2. Είναι παραδεκτό ότι τα δύο οχήματα είναι πολυτελείας. Από τις 189 κατηγορίες του κατηγορητηρίου, στην βάση του οποίου εκδόθηκε το επίδικο διάταγμα, η ίδια αντιμετωπίζει δύο. Ο αδερφός της, ο οποίος φέρεται από τον Καθ' ου η αίτηση να της δώρισε τα οχήματα, αντιμετωπίζει 22 κατηγορίες. Η ίδια κατηγορείται ότι βοήθησε να εγγραφούν τα οχήματα στο όνομα της για να νομιμοποιηθούν ποσά. Θέση της είναι ότι καταχωρήθηκε εναντίον της υπόθεσης λόγω και μόνο της ιδιότητας της ως ιδιοκτήτρια των οχημάτων και αδερφής του άλλου κατηγορούμενου. Επιχείρησε να αντικρούσει μια σειρά ισχυρισμών όπως είχαν τεθεί στην αρχική αίτηση του Καθ' ου η αίτηση. Ανέφερε ότι ουδέποτε λάμβανε Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα. Εργαζόταν μέχρι το 2020 και λάμβανε €1000, ενώ μετά αφοσιώθηκε στον ρόλο της ως μητέρα 2 ανήλικων τέκνων. Ο σύζυγος της είναι ιδιοκτήτης εργοληπτικής εταιρείας. Άρα δεν είναι πτωχά πρόσωπα και θα μπορούσαν να αγοράσουν ένα όχημα της τάξεως των €30.000, με δόσεις των €1000 μηνιαίως. Ακόμα και αν απαιτείται η δέσμευση των οχημάτων δεν χρειάζεται η κατακράτηση τους, αφού αυτά υποβάλλονται σε φθορά και η ίδια ως ιδιοκτήτρια τους σε οικονομική ζημιά. Εδώ και τρεις μήνες τα οχήματα βρίσκονται στην αυλή του Αστυνομικού Σταθμού Ορόκλινης. Ο Καθ' ου η αίτηση εγείρει ως λόγους ένστασης ότι η αίτηση είναι νόμω και ουσία αβάσιμη, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις ακύρωσης του διατάγματος, οι ισχυρισμοί της Αιτήτριας δεν δικαιολογούν τέτοια ακύρωση και η παράβαση της διάταξης περί επίδοσης του διατάγματος δέσμευσης είναι θεραπαύσιμη. Η ένσταση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση του Λοχία 278 Χριστόδουλου Κυριάκου. Επ' αυτής υποστηρίζεται ότι δεν τεκμηριώθηκε ο τρόπος που περιήλθαν τα οχήματα στην Αιτήτρια και οι σχετικοί ισχυρισμοί της είναι γενικοί και αόριστοι. Αναφέρθηκε μάλιστα σε μαρτυρία ότι ο συγκατηγορούμενος αδερφός της Αιτήτριας αναγνωρίστηκε ως το πρόσωπο που μετέβη και αγόρασε το όχημα που δωρίσθηκε σε αυτήν. Ο ίδιος είναι και ένας από τους εξουσιοδοτημένους οδηγούς στο ασφαλιστήριο αυτού, ενώ υπάρχει μαρτυρία ότι ο ίδιος το οδηγεί. Αντικρούοντας τους ισχυρισμούς της ως προς τα εισοδήματα που λαμβάνει η ίδια και ο σύζυγος της αναφέρει ότι η Αιτήτρια φαίνεται ως άγνωστη φορολογούμενη στο σχετικό σύστημα, ενώ ο σύζυγος της ως να λαμβάνει ακαθάριστες απολαβές €2218 για το έτος
3. Η Αιτήτρια από τον Φεβρουάριο του 2020 είναι άνεργη, όπως προκύπτει από εξετάσεις μέσω στην Υπηρεσία Κοινωνικών Ασφαλίσεων και ο σύζυγος της για το 2020 είχε ασφαλιστέες αποδοχές το ποσό των €2215, για το 2021 €1850 και για το 2022 €
4. Η κατοχή των οχημάτων είναι απαραίτητη, ισχυρίζεται ο ομνυών για να αποφευχθεί αποξένωση τους. Καμιά αδικία δεν έχει προκληθεί στην Αιτήτρια από την μη αναγραφή στο διάταγμα πρόνοιας για επίδοση. Εν πάση περιπτώσει το διάταγμα επιδόθηκε στην Αιτήτρια και εκείνη με την παρούσα αίτηση επιδιώκει ακύρωση του. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των μερών αγόρευσαν ενώπιον μου. Κύριες θέσεις της Αιτήτριας ήταν ότι δεν ευσταθεί η θέση ότι τα οχήματα δωρίσθηκαν στην Αιτήτρια από τον αδερφό της, λόγος για τον οποίο ζητήθηκε η δέσμευση τους. Δεν ειδοποιήθηκε η Αιτήτρια ως ο νόμος ορίζει για να εκφέρει τις θέσεις της, δεν θα μπορούσε στο ίδιο διάταγμα να διαταχθεί δέσμευση και να διοριστεί παραλήπτης και τέλος δεν δικαιολογείται η κατάσχεση των οχημάτων. Ο Καθ' ου η αίτηση αντιτείνει ότι η παράλειψη εισαγωγής πρόνοιας για ειδοποίηση της Αιτήτριας αποτελούσε απλή παρατυπία, αφού με την επίδοση σε αυτήν του διατάγματος της δόθηκε η ευχέρεια να το αντικρούσει. Σε σχέση με τον διορισμό παραλήπτη, ο ίδιος ο Νόμος το επιτρέπει και η αναφορά σε δωρεά στην Αιτήτρια από τον αδερφό της προέκυπτε από τη μαρτυρία ως ο τελευταίος να ήταν ο δικαιούχος της περιουσίας αυτής. Το άρθρο 14

(1)του Νόμου δίδει την ευχέρεια στο Δικαστήριο να εκδίδει διάταγμα δέσμευσης τόσο πριν όσο και μετά την έκδοση διατάγματος δήμευσης, ακόμα και μετά την έναρξη της ποινικής διαδικασίας, έστω και αν αυτή δεν έχει περατωθεί. Στην βάση του άρθρου 14

(5)το διάταγμα εκδίδεται κατόπιν μονομερούς αίτησης, ενώ το εδάφιο

(6)ορίζει ότι το Δικαστήριο δύναται να τροποποιήσει ή ακυρώσει το διάταγμα. Επίδικο ζήτημα αποτέλεσε η μη τήρηση της πρόνοιας του άρθρου 14

(5)(β), όπου ορίζεται όπως το διάταγμα δέσμευσης «περιλαμβάνει πρόνοια για την επίδοση ειδοποίησης προς όλα τα επηρεαζόμενα από το διάταγμα πρόσωπα». Παραδεκτά το προσβαλλόμενο διάταγμα δεν περιείχε τέτοια πρόνοια. Παρά ταύτα στη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, έστω πρωτοδίκως, κρίθηκε ότι τούτη η παράλειψη δεν μπορεί να κριθεί μοιραία για το ίδιο το διάταγμα, ειδικά εφόσον οι ενδιαφερόμενοι έλαβαν γνώση και τους δόθηκε η ευχέρεια να εγείρουν τις θέσεις τους ενώπιον του Δικαστηρίου. Συγκεκριμένα στην ΕΠΙ ΤΟΙΣ ΑΦΟΡΩΣΙ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΩΝ Λ. ΛΟΪΖΟΥ κ.α., Πολιτική Αίτηση Αρ. 45/20, 18/5/2020, ECLI:CY:AD:2020:D153, διαβάζουμε ότι: « Δεν είναι το παράπονο των αιτητών ότι δεν τους επιδόθηκε το διάταγμα ή, ακριβέστερα, ειδοποίηση του. Άλλωστε προκύπτει εκ των πραγμάτων ότι έχουν λάβει γνώση. Συνεπώς η παράλειψη να περιληφθεί πρόνοια στο ίδιο το διάταγμα για την επίδοση ειδοποίησης δεν έχει επηρεάσει το δικαίωμά τους να υπερασπιστούν τα δικαιώματα τους, όπως, ως άνω, ισχυρίζονται. Ο Νόμος δε, παρέχει δυνατότητα προσβολής τόσο του διατάγματος δέσμευσης όσο και του διατάγματος επιβάρυνσης, εφόσον προβλέπεται ότι αμφότερα δύνανται να ακυρωθούν από το Δικαστήριο (άρθρο 14

(6)και 15

(7)αντιστοίχως).[1] Συνεπώς, εάν υπάρχει οποιοσδήποτε καλός λόγος για ακύρωση του διατάγματος, προβλέπεται διαδικασία και παρέχεται τέτοια δυνατότητα ώστε να μην είναι αναγκαία η προσφυγή στο κατάλοιπο των εξουσιών του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ούτε στοιχειοθετούνται εξαιρετικές περιστάσεις.» Αναλόγως και εν προκειμένω. Δόθηκε η ευχέρεια, η ευκαιρία στην Αιτήτρια να ακουστεί, μέσω της παρούσας αίτησης της. Εγείρει μέσω αυτής τις θέσεις της και το Δικαστήριο αποφασίζει προς τούτες. Δεν έχει λοιπόν παραβιαστεί το όποιο δικαίωμα της. Σε σχέση με τον τρόπο δέσμευσης των οχημάτων, όπως τον ήγειρε ο κ. Ευσταθίου, ως δέσμευση περιουσίας ορίζει το άρθρο 2 του Νόμου και την προσωρινή ανάληψη της φύλαξης ή του ελέγχου της περιουσίας. Επομένως είναι νομότυπη η μέχρι σήμερα φύλαξη των οχημάτων αλλά θα επανέλθω στο ζήτημα αυτό. Σε σχέση με την ουσία της αιτήσεως. Η εισήγηση του Καθ' ου η αίτηση είναι ότι κάτοχος, οδηγός των οχημάτων ήταν και ο αδερφός της Αιτήτριας, ο οποίος εμπλέκεται στην καταχωρισθείσα ποινική υπόθεση. Μέσω αυτού περιήλθαν τα οχήματα στην Αιτήτρια, έστω και αν στην αρχική αίτηση γίνόταν αναφορά σε δωρεά. Η Αιτήτρια αναφέρει πως κατέληξαν στην ίδια τα οχήματα, χωρίς παρά ταύτα να τεκμηριώνει τη θέση της. Συγκεκριμένα αναφέρει ότι είχε δανείσει ποσό €25000 σε αδερφό της, ο ίδιος είχε ενεγράψει αλλού το όχημα και επειδή δεν μπορούσε να την ξεπληρώσει της μεταβιβάστηκε. Για το έτερο όχημα αναφέρει ότι έδωσε προκαταβολή ποσό €10.000 και καταβάλλει €1.000 μηνάιως, για να αποπληρωθεί ποσό ύψους €30.000. Αξίζει να αναφερθεί ότι η Αιτήτρια παραδεκτά είναι άνεργη από τον Φεβρουάριο του 2020, έχει δύο τέκνα και ο σύζυγος της αν και η ίδια ισχυρίζεται ότι είναι ιδιοκτήτης εργοληπτικής εταιρείας, έχει ασφαλιστέες αποδοχές, για το 2020 €2215, για το 2021 €1850 και για το 2022 €925. Για να εκδοθεί διάταγμα δέσμευση θα πρέπει να υπάρχει εύλογη αιτία, και αυτή ορίζεται στη βάση του άρθρου 14

(1)(γ) ως εξής: «(γ) το δικαστήριο είναι ικανοποιημένο ότι υπάρχει εύλογη αιτία να πιστεύει ότι- (i) Στην περίπτωση αίτησης δυνάμει του άρθρου 36 πληρούνται οι διατάξεις του εδαφίου

(3)του ίδιου άρθρου˙ και (ii) το αναφερόμενο στις παραγράφους (α) και (β) πρόσωπο έχει αποκομίσει οποιοδήποτε όφελος από τη διάπραξη γενεσιουργού αδικήματος ή αδικήματος νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.» (βλ. και Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ν. Μάριου Λοϊζου κ.α., Πολιτική Αίτηση Αρ. 43/2018, 21/5/2018), ECLI:CY:AD:2018:D242 Τα επίδικα οχήματα σαφώς και αποτελούν όφελος υπέρ της Αιτήτριας, αφού έχουν εγγραφεί επ' ονόματι της, είναι ιδιοκτήτρια τους. Το Δικαστήριο δεν θα υπεισέλθει σε ανάλυση της μαρτυρίας εναντίον της Αιτήτριας ή του αδερφού της, ειδικά με δεδομένο ότι υπάρχει εν εξελίξει ποινική διαδικασία στο Κακουργιοδικείο. Αρκούμαι απλώς να αναφέρω ότι η καταβολή τέτοιων μεγάλων ποσών για την αγορά οχημάτων πολυτελείας, από μια τετραμελή οικογένεια, με ασφαλιστέες αποδοχές όπως αναφέρθηκαν πιο πάνω και την Αιτήτρια άνεργη για σχεδόν τρία χρόνια, γεννά τουλάχιστον εύλογη αιτία. Ειδικά αν αναλογιστεί κανείς την αναντίλεκτη μαρτυρία, στην ένορκη δήλωση του Λοχία 278, ότι δηλαδή ο συγκατηγορούμενος αδερφός της είναι ασφαλισμένος οδηγός και το πρόσωπο που πλήρωσε για την αγορά τουλάχιστον του ενός οχήματος. Συνεπώς υπάρχει η σχετική σύνδεση με τον συγκατηγορούμενο της και την κατ' ισχυρισμό προσπάθεια νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Επαναλαμβάνω ότι σε καμία περίπτωση το παρόν Δικαστήριο δεν αποφαίνεται, ούτε γέρνει προς την όποια πλευρά σε σχέση με την ποινική υπόθεση που αντιμετωπίζει και η Αιτήτρια. Στο πλαίσιο όμως της εξέτασης της εύλογης αιτίας, ως ο Νόμος προνοεί, αναφέρονται τα ανωτέρω. Τέλος και σε σχέση με τον διορισμό παραλήπτη, το άρθρο 14

(7), ορίζει ότι: «

(7)Το δικαστήριο δύναται οποτεδήποτε μετά την έκδοση του διατάγματος δέσμευσης να διορίσει παραλήπτη- (α) Για να θέσει υπό την κατοχή και τον έλεγχό του ρευστοποιήσιμη περιουσία ή περιουσία ή περιουσιακά στοιχεία, τα οποία αποτελούν αντικείμενο διατάγματος εγγραφής απόφασης δέσμευσης ή εγγραφής διατάγματος δέσμευσης, σύμφωνα με τις διατάξεις των Μερών IV, IVA και IV του παρόντος Νόμου∙ και (β) για να διαχειρίζεται ή άλλως πως να συναλλάσσεται σε σχέση με την εν λόγω περιουσία, σύμφωνα με τις οδηγίες του δικαστηρίου: Νοείται ότι για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου και χωρίς επηρεασμό της γενικότητάς του, το δικαστήριο δύναται να διορίσει ως παραλήπτη και τον Επίσημο Παραλήπτη, ο οποίος για σκοπούς εφαρμογής του παρόντος άρθρου, δύναται να εφαρμόζει και τις σχετικές πρόνοιες και διαδικασίες που προβλέπονται στον περί Πτώχευσης Νόμο και στους κανονισμούς που εκδίδονται δυνάμει αυτού, καθώς και στον περί Εταιρειών Νόμο και στους περί Εταιρειών (Εκκαθάριση) Κανονισμούς, όπως αυτοί εκάστοτε τροποποιούνται ή αντικαθίστανται.» Στην παρούσα διορίστηκε στο κείμενο του ιδίου διατάγματος παραλήπτης της περιουσίας που δεσμεύτηκε, ενώ το ως άνω άρθρο καθορίζει ότι ο διορισμός πρέπει να λάβει χώρα μετά το σχετικό διάταγμα. Παρά ταύτα ο διορισμός παραλήπτη θα πρέπει να ακυρωθεί, για άλλο πιο σημαντικό λόγο. Η Αιτήτρια ανέφερε και παρέμεινε αναντίλεκτο ότι τα οχήματα παραμένουν εδώ και μήνες στην αυλή του Αστυνομικού Σταθμού Ορόκλινης. Πρόκειται για πολυτελή οχήματα, ως είναι παραδεκτό, των οποίων η φύλαξη με τέτοιο τρόπο προκαλεί φθορά. Η ανάληψη κατοχής των οχημάτων από τον Παραλήπτη δηλαδή, δεν πρέπει να οδηγεί και στην μείωση της αξίας του προϊόντος του διατάγματος. Αυτό θα παραβίαζε αφενός την προσωρινή φύση του ίδιου του διατάγματος αλλά επενεργεί και στο δικαίωμα της Αιτήτριας σε απόλαυση της πειρουσίας της. Γιατί ναι μεν υπάρχει εύλογη αιτία που μπορεί να οδηγήσει στη δέσμευση της περιουσίας της, αλλά η πέραν του δέοντος φθορά σε αυτή είναι δυσανάλογη του μέτρου που λαμβάνεται. Ως άλλωστε και το ΕΔΔΑ τονίζει, βάσει του άρθρο 1 του 1ου πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ το όποιο μέτρο δέσμευσης περιουσίας, πρέπει να είναι ανάλογο με τον επιδιωκόμενο σκοπό. Για να καταλήξει σε συμπέρασμα αναλογικότητας το Δικαστήριο μεταξύ άλλων λαμβάνει υπόψη τις συνέπειες της εφαρμογής του μέτρου για τον ενδιαφερόμενο (Lachikhina ν. Ρωσίας, 38783/07, 10/10/2017, παρ. 51). Εκείνο που ο Καθ' ου η αίτηση επιδιώκει είναι να αποφευχθεί τυχόν αποξένωση ή καταστροφή της περιουσίας, δηλαδή των οχημάτων (βλ. παράγραφο 20 της ένορκης δήλωσης που συνοδεύει την ένσταση). Αυτό μπορεί να εξασφαλιστεί και χωρίς την εμπλοκή παραλήπτη, η οποία αναντίλεκτα οδηγεί στην μείωση της αξίας των οχημάτων. Στην βάση των εξουσιών που μου παρέχονται από το άρθρο 14

(6)του Νόμου, το εκδοθέν την 17/10/2022, προσβαλλόμενο διάταγμα, τροποποιείται ως εξής: Διαγράφεται ο διορισμός του Αρχηγού Αστυνομίας ως παραλήπτη των επίδικων οχημάτων, υπό στοιχείο Γ του διατάγματος. Τα διατάγματα δέσμευσης που εκδόθηκαν την 17/10/2022 (υπό στοιχεία Α και Β του διατάγματος), παραμένουν σε ισχύ, με την επισήμανση και σχετική προσθήκη σε αυτά ότι απαγορεύεται η μεταβίβαση, καταστροφή, της μετατροπή ή διάθεση των επίδικων οχημάτων από την Αιτήτρια, μέχρι εκδίκασης της υπόθεσης 19203/22 από το Κακουργιοδικείο Λάρνακας Αμμοχώστου ή νεότερης διαταγής του Δικαστηρίου. Ελέω της εν μέρει επιτυχίας της αιτήσεως, κάθε πλευρά να επωμιστεί τα έξοδα της. (Υπ.)............ Α. Λουκά Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο