Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας ν. T. P., Αρ. Υπόθεσης: 11334/2018, 30/11/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2022:B30 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Α. Λουκά Ε.Δ Αρ. Υπόθεσης: 11334/2018 Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας ν. T. P. Κατηγορούμενης Ημερομηνία: 30/11/2022 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Κατηγορούσα Αρχή : κα. Γιακουμεττή Για Κατηγορούμενη: κα. Δημητρίου ΑΠΟΦΑΣΗ
- Η Κατηγορία Μετά την αναστολή ποινικής δίωξης για την κατηγορία 2 και την παραδοχή της κατηγορίας 3, παρέμεινε προς εκδίκαση η κατηγορία
- Με αυτήν προσάπτεται στην Κατηγορούμενη ότι προέβη σε απερίσκεπτες και αμελείς πράξεις κατά παράβαση του άρθρου 236 (δ) του Κεφαλαίου
- Συγκεκριμένα ότι αμέλησε να πάρει προφυλάξεις έναντι πιθανού κινδύνου από το ζώο ιδιοκτησίας της, δηλαδή δεν έδειξε την δέουσα επιμέλεια ώστε να μην της διαφύγει και να επιτεθεί στο Ν. Β.
- Η μαρτυρία Πρώτη μάρτυρας κατηγορίας είναι η κα. Α. Καραχρίστου Αστ. 1768 (ΜΚ 1). Στην κατάθεση της Τεκμήριο 1 αναφέρει ότι την 19/2/2018 δέχθηκε καταγγελία από τον κ. Βαγιάνο. Συγκεκριμένα καταγγέλθηκε ότι ενώ βρισκόταν εντός της οικίας του πίσω από την καγκελόπορτα δέχθηκε επίθεση από διερχόμενο σκύλο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να τραυματιστεί στο μεσαίο δάκτυλο του αριστερού χεριού και να αποκοπεί μέρος από το δάκτυλο μέχρι τη βάση του νυχιού. Από εξετάσεις διαφάνηκε ως ιδιοκτήτρια του σκύλου η Κατηγορούμενη, από την οποία έλαβε κατάθεση (Τεκμήριο 2). Γραπτή κατηγορία της Κατηγορούμενης, επί της οποίας απάντησε ότι δεν παραδέχεται κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Παράδωσε και δύο σετ φωτογραφιών Τεκμήρια 4 και 5, όπου απεικονίζεται η σκηνή αμέσως μετά το περιστατικό, αλλά και σχετική έκθεση με τα ευρήματα του κυβερνητικού ιατρού, από την εξέταση του κ. Βαγιάνου (Τεκμήριο 6). Αντεξεταζόμενη ανάφερε ότι δεν έλαβαν κατάθεση από τον όποιο αναξάρτητο μάρτυρα παρά μόνο από τον παραπονούμενο και τον πεθερό του. Συμπλήρωσε ότι είχαν και το κομμάτι από το χέρι του παραπονούμενου. Διευκρίνισε ότι δεν την έγινε η όποια καταγγελία από την Κατηγορούμενη. Δεν μπορούσε να απαντήσει αν υπάρχει πιθανότητα το όποιο τραύμα του παραπονούμενου να προήλθε από άλλο λόγο. Της υποβλήθηκε ότι ο σκύλος έφερε κανονικά λουρί, πάλι χωρίς να γνωρίζει να απαντήσει, αφού δεν ήταν παρούσα στο περιστατικό. Δεν διερεύνησε την διάμετρο της μουσούδας του σκύλου, ούτε την διάμετρο της καγκελόπορτας του παραπονούμενου. Ο παραπονούμενος κατέθεσε ως δεύτερος μάρτυρας κατηγορίας (ΜΚ 2). Στην κατάθεση του Τεκμήριο 7 καταγράφεται ότι τον επίδικο χρόνο βρισκόταν στο σπίτι του και φρόντιζε τον κήπο του. Είναι ιδιοκτήτης ενός γαλλικού μπουλντογκ. Οι καγκελόπορτες ήταν κλειστές και έχουν απόσταση μεταξύ τους τα κάγκελα περί τα 10-15 εκατοστόμετρα. Αφού άκουσε τον σκύλο του να γαυγίζει πήγε προς το μέρος του και είδε την Κατηγορούμενη στη μέση του δρόμου να κρατά ένα σκύλο στο κάθε της χέρι. Οι σκύλοι έφεραν λουρί. Τότε της ξέφυγαν οι σκύλοι. Ο λευκός επιτέθηκε στον σκύλο του που βρισκόταν μέσα από την καγκελόπορτα. Δάγκωσε τον σκύλο του και τον κρατούσε. Προσπάθησε να τραβήξει το σκύλο του από το κολανάκι για να τον απομακρύνει. Οι δύο σκύλοι της Κατηγορούμενης έβαλαν μέσα από την καγκελόπορτα τη μουσούδα τους και προσπαθούσαν να δαγκώσουν τον ίδιο και τον σκύλο του. Τότε ένιωσε πόνο στο αριστερό του μεσαίο δάκτυλο, το οποίο κατάλαβε ότι κόπηκε μέσα από τα γάντια που φορούσε. Στη συνέχεια γείτονας που είδε το περιστατικό κατάφερε να απομακρύνει τους σκύλους της Κατηγορούμενης. Περιέγραψε τις φωτογραφίες Τεκμήρια 4 και 5 ως εξής: Τεκμήριο 4 φωτογραφία αριθμός 3 μέχρι 6, φαίνεται ο λευκός μεγαλόσωμος σκύλος της Κατηγορούμενης. 7 και 8 φωτογραφία, είναι η κατοικία του. Στην 9 μέχρι 14 φαίνονται κηλίδες αίματος στη μέσα πλευρά του σπιτιού, της εισόδου του γκαράζ, όπου εκτυλίχθηκε το περιστατικό. Στις φωτογραφίες 15 μέχρι 18 φαίνεται ο σκύλος του. Στο Τεκμήριο 5, φωτογραφίες 1 και 2, απεικονίζεται ο ίδιος στο νοσοκομείο με το χέρι μου με γάζες και στις φωτογραφίες 3 έως 5 το κομμάτι από το δάκτυλο του που αποκόπηκε. Στην συνέχεια αναφέρθηκε στην ταλαιπωρία που πέρασε και την κατάσταση του δακτύλου του σήμερα, ότι δηλαδή είναι παραμορφωμένο και έχασε την αφή του. Ξεκαθάρισε ότι είναι ο λυκόσκυλος που του επιτέθηκε την ίδια στιγμή όμως ο λευκός σκύλος είχε δαγκώσει και κρατούσε με το στόμα του, τον σκύλο του και με ορμή τον τραβούσε. Κατά την αντεξέταση διευκρίνισε ότι τον τρίτο σκύλο της Κατηγορούμενης, τον μικρόσωμο, τον είδε μετά το περιστατικό. Παραδέχτηκε ότι είχε μαχαίρι στον κήπο του. Επέμεινε ότι από το κολανάκι προσπάθησε να τραβήξει τον σκύλο του κατά την επίθεση του λευκού σκύλου της Κατηγορούμενης, ενώ αυτός τραβούσε με μανία. Έδειξε την φωτογραφία 7 του Τεκμηρίου 4 για να υποδείξει ότι εκεί υπάρχει σήμανση που προειδοποιεί για την ύπαρξη σκύλου στο σπίτι του. Αρνήθηκε ότι συζήτησε καθόλου με την παραπονούμενη αφού βρισκόταν με κομμένο δάκτυλο σε κατάσταση σοκ. Του υποβλήθηκε ότι δεν έλαβε κανένα μέτρο προφύλαξης έναντι των διερχόμενων σκύλων από την οικία του. Απάντησε ότι το σπίτι είναι περιφραγμένο με στενά κάγκελα, με σήμανση, τον σκύλο τον είχε μαζί του, κινείτο ελεύθερος και είναι μικροκαμωμένος. Αντιθέτως η Κατηγορούμενη δεν πήρε μέτρα προφύλαξης ενώ είναι η ιδιοκτήτρια των σκύλων και δεν μπορούσε καν να τους ελέγξει ούτε σωματικά ούτε με εντολές. Ο γείτονας με κτυπήματα, από κασόνια που κρατούσε, στους σκύλους της Κατηγορούμενης κατάφερε να τους απομακρύνει. Η Κατηγορούμενη επέλεξε να καταθέσει ενόρκως. Στην κατάθεση της Τεκμήριο 2 αναφέρει ότι έχει δύο σκύλους. Έναν Argentinian dog με boxer, λευκό σκύλο, και ένα λυκόσκυλο, το οποίο δεν είναι καθαρόαιμο. Για τον σκύλο του ΜΚ 2 ανάφερε ότι συνήθως είναι κλειδωμένος στο γκαράζ. Τον επίδικο χρόνο δεν ήταν και ξεκίνησε να γαυγίζει στους σκύλους της, τους οποίους είχε βγάλει για βόλτα. Τότε είδε τον ΜΚ 2 να κρατά μαχαίρι και κάτι να φωνάζει, φοβήθηκε, μάλλον χαλάρωσε το λουρί και ο λευκός σκύλος βγήκε από το λουρί του. Προσπαθώντας να τον συγκρατήσει άφησε και τον λυκόσκυλο να φύγει. Οι σκύλοι ξεκίνησαν να παλεύουν μεταξύ τους, ο ένας μέσα και ο άλλος έξω από την καγκελόπορτα. Ο ΜΚ 2 προσπαθούσε να τους ξεχωρίσει και η ίδια να τραβήξει τον δικό της σκύλο. Βγήκαν και γείτονες από τα σπίτια τους. Μετά την παρέμβαση γείτονα που χτύπησε το σκύλο της σταμάτησε το περιστατικό. Αργότερα ο σκύλος της ήταν ήρεμος, δεν τον είδε να δαγκώνει τον ΜΚ 2, ενώ ο τελευταίος δεν έδειξε να πονάει ή να υποφέρει, παρά μόνο έδειχνε ανήσυχος. Προθυμοποιήθηκε να καταβάλει όποια έξοδα για τυχόν τραύματα του σκύλου του, αλλά εκείνος την απείλησε ότι θα σκοτώσει το σκύλο της ενώ έμπαινε με κάποιον άλλο στο αυτοκίνητο. Στην κυρίως της εξέταση είπε ότι ναι μεν έχει ακόμη ένα σκύλο, μικρόσωμο, αλλά δεν τον βγάζει βόλτα γιατί είναι υπερήλικας και ασθενής. Δεν έπεσε κάτω κατά την διάρκεια του περιστατικού. Ο λυκόσκυλος βρισκόταν 7 με 10 μέτρα από το περιστατικό και δεν ενεπλάκη σε αυτό. Είχε περίπου 7 με 8 άτομα στο περιστατικό. Ο λευκός της σκύλος είναι πολύ φιλικός ανέφερε, αλλά αντέδρασε επειδή ήταν σκοτεινά και άκουσε τον άλλο σκύλο να πλησιάζει και να γαυγίζει. Ο λυκόσκυλος είναι πιο ντροπαλός, οπότε πάντα προσπαθούσε να μην εμπλέκεται σε καβγάδες και διενέξεις, γι΄ αυτό και εκείνη τη στιγμή έκανε το ίδιο, βρισκόταν μακριά. Πρόσθεσε ότι κρατούσε μαχαίρι στο χέρι του ο ΜΚ 2 και το είχε κοντά στον λαιμό του σκύλου της έξω από τον φράκτη λέγοντας ότι θα τον σκοτώσει. Αντεξεταζόμενη ανάφερε ότι τον επίδικο χρόνο ο λευκός σκύλος ήταν περί τα 40 κιλά, ο λυκόσκυλος περί τα 35 και η ίδια
- Είπε ότι ο λυκόσκυλος χωρίς να έχει σημασία τι είναι ο άλλος σκύλος, τι ράτσα ή πόσο επιθετικός είναι, δεν θέλει να μπαίνει σε διένεξη. Ο άσπρος σκύλος είναι πιο επιβλητικός, πιο προστατευτικός. Σε περίπτωση που πιστέψει ότι έχει κάποια απειλή που θα έρθει από κάποιο άλλο σκύλο υπάρχει πιθανότητα να αντιδράσει αλλά ποτέ δεν είχαν παρόμοια εμπειρία πριν. Τα λουριά που κρατούσαν τους σκύλους της άπτονταν στον λαιμό τους και είχαν έκταση περί το 1,5 μέτρο. Ο σκύλος του ΜΚ 2 παραδέχθηκε ότι είναι μικρός προς μεσαίος. Εξηγώντας πως έχασε τον έλεγχο του λευκού σκύλου είπε ότι όλη της η προσοχή πήγε στον ΜΚ 2 που κρατούσε μαχαίρι και την ώρα που τράβηξε το λουρί αυτός απελευθερώθηκε. Είναι σημαντικό θεωρώ να καταγραφεί αυτούσια η θέση της Κατηγορούμενης ως προς την επάρκεια των λουριών και τον από μέρους της χειρισμό. Ανέφερε τα εξής: «Δεν πιστεύω ότι ήταν λόγω του λουριού που έγινε το γεγονός γιατί τους σκύλους μου τους βγάζω βόλτα μαζί με τα ίδια λουριά εδώ και καιρό. Συγκεκριμένα τον λυκόσκυλο τον είχα περίπου 1 χρόνο στη Μόσχα μαζί μου και τον έβγαζα έξω σε μια περιοχή που υπήρχαν αρκετά αυτοκίνητα, κόσμος με το ίδιο λουρί, χρησιμοποιώντας ακριβώς το ίδιο λουρί, οπότε κατά τη στιγμή, κατά τη διάρκεια που έγινε το περιστατικό πίστευα ότι το λουρί ήταν εντάξει. Οπότε μετά από το γεγονός που συνειδητοποίησα ότι υπάρχει αυτή η πιθανότητα τουλάχιστον για τον ένα σκύλο να απελευθερωθεί από το λουρί του, αποφάσισα να αλλάξω λουρί το οποίο το καθιστά απίθανο.» Είπε ότι από την αρχή εννοούσε τον λευκό σκύλο όταν αναφερόταν στο περιστατικό. Για το λυκόσκυλο είπε ότι ήταν ανήσυχος, αγχωμένος, προχωρούσε, πήγαινε πέρα δώθε, έκλαιγε, αλλά φοβόταν πολύ να πάει κοντά στο περιστατικό. Πρόσθεσε ότι δεν είναι σίγουρη ότι από το περιστατικό κόπηκε το δάκτυλο του ΜΚ 2 και ότι μπορεί να κόπηκε από τις εργασίες του στον κήπο. Τα αίματα στις φωτογραφίες 9 και 10 ίσως προέρχονται από τους σκύλους. Διαφώνησε ότι δεν μπορούσε να ελέγξει τους σκύλους της και απάντησε ότι ήταν ένα ατυχές περιστατικό. Καταληκτικά είπε ότι λόγω των συνθηκών αυτό ήταν το καλύτερο που μπορούσε να κάνει για τον άλλο σκύλο δεδομένων των συνθηκών και αυτό θα μπορούσε να συμβεί στον οποιονδήποτε. Τελευταίος μάρτυρας ήταν ο Δρ. Ζάχος Σεργίου (ΜΥ 2). Παρέδωσε ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 20/2/2018, Τεκμήριο 9, όπου αναφέρεται ότι την 19/2/2018 η Κατηγορούμενη μετέφερε το λευκό σκύλο στο ιατρείο. Είχε αναμειχθεί σε καυγά με άλλο σκύλο, έφερε μικρές εκδορές και γδαρσίματα και ήταν αναστατωμένος. Στην αντεξέταση του είπε ότι είναι εγγεγραμμένος κτηνίατρος από το
- Το Τεκμήριο 9 είναι το ιστορικό της επίσκεψης, όπως καταγράφηκε τότε, αλλά παραδέχτηκε ότι το έγγραφο ετοιμάστηκε πρόσφατα και όχι την ημερομηνία που φαίνεται επ' αυτού. Είπε ότι όταν βρίσκεται στον δικό του χώρο ο σκύλος οφείλει να είναι ελεύθερος, ούτε με φίμωτρο ούτε με λουρί. Για τον λυκόσκυλο είπε ότι είναι φοβητσιάρης και κοιλιόδουλος. Σε σχετική ερώτηση απάντησε ότι αν θα συμμετάσχει σκύλος σε καυγά εξαρτάται από την ιδιοσυγκρασία του. Υπάρχει σκύλος που θα δει καυγά και το πρώτο του μέλημα είναι να πάει να κρυφτεί. Δεν έχει σημασία η ράτσα κάθε σκύλου. Είπε μεν ότι είχε ταχυπαλμία και ταχύπνοια ο λευκός σκύλος όταν τον εξέτασε αλλά αυτό δεν καταγράφεται στο Τεκμήριο
- Ανάλυση/ Αξιολόγηση της μαρτυρίας/ Ευρήματα Καίρια ενώπιον μου μαρτυρία ήταν αυτή της Κατηγορούμενης και του ΜΚ
- Η αξιολόγηση της μαρτυρίας των δύο αυτών μαρτύρων είναι που θα οδηγήσει σε σχετικά ευρήματα, πάντα αφού τύχει σύγκρισης με την υπόλοιπη αξιόπιστη μαρτυρία και τα Τεκμήρια. Υπάρχει όμως και μια σειρά παραδεκτών που αναδύονται μέσα από την μαρτυρία των μερών. Η Κατηγορούμενη κρατούσε τους δύο μεγαλόσωμους σκύλους της με δύο λουριά. Ο λευκός της ξέφυγε από το λουρί και άφησε τον έτερο σκύλο της να φύγει. Ο λευκός, παραδεκτά, επιτέθηκε στον μικρό προς μεσαίο σκύλο του ΜΚ
- Ο ΜΚ 2 προσπάθησε να τους χωρίσει, όπως αναφέρει και στην κατάθεση της η Κατηγορούμενη και την ίδια μέρα βρέθηκε στο νοσοκομείο με κομμένο δάκτυλο. Οι αρχές της νομολογίας δεικνύουν ότι η εντύπωση που αφήνει ένας μάρτυρας είναι παράγοντας εξαιρετικής σημασίας για την κρίση της αξιοπιστίας (C & A Pelekanos Assoc. Ltd v. Πελεκάνου
(1999)1(Β) ΑΑΔ 1273). Παρά ταύτα το Δικαστήριο έχει ευθύνη να αξιολογήσει έκαστη μαρτυρία με βάση το περιεχόμενο της, την ποιότητα, πειστικότητα και τη σύγκρισης της με την υπόλοιπη μαρτυρία (Ομήρου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 ΑΑΔ 506). Θα πρέπει το Δικαστήριο να λαμβάνει υπόψη ότι, δυνατόν ο αλαζόνας να είναι φιλαλήθης και ο ταπεινόφρων να ψεύδεται (Α. Ι. κ.α. ν. Π. Φ. κ.α., Πολιτική Έφεση αρ. 283/12, 27/9/2019), ECLI:CY:AD:2019:D402. Ο τρόπος που καταθέτει ένας μάρτυς συνιστά και εκδήλωση της προσωπικότητας του. Οι πνευματικές και άλλες αρετές που εξωτερικεύονται, μαζί με το αφηγηματικό μέρος της μαρτυρίας, προσδίδουν κατά κανόνα αξιοπιστία στη μαρτυρία. Χρειάζεται όμως προσοχή από το δικαστή γιατί συμβαίνει αναξιόπιστος μάρτυς να προκαλεί ευμενή εντύπωση και αντίστροφα (Χριστοφή Φώτης ν. Κώστα Γιάγκου Ζαχαριάδη
(2002)1 ΑΑΔ 401). Μικρές αντιφάσεις σε ασήμαντες λεπτομέρειες ή μικροανακρίβειες σε επουσιώδη θέματα δεν αποστερούν την αξιοπιστία των μαρτύρων αλλά αντίθετα ενδυναμώνουν την ειλικρίνειά τους και δείχνουν ότι δεν προσχεδίασαν την εκδοχή που μετέφεραν στο Δικαστήριο (Κουδουνάρης ν. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 320). Νιώθω την ανάγκη να προσθέσω ότι είμαστε επιφορτισμένοι να κρίνουμε ανθρώπινες συμπεριφορές. Τον τρόπο που ο καθένας αντιμετωπίζει τα κελεύσματα της ζωής του και τις προκλήσεις που του παρουσιάζονται κατά την ακροαματική διαδικασία. Έτσι πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί, ώστε να μην καθιστούμε ιδιαιτερότητες της προσωπικότητας, του τρόπου ζωής ή και διαβίωσης στοιχεία αξιοπιστίας ή αναξιοπιστίας, χωρίς επαρκή τεκμηρίωση. Η ΜΚ 1 ήταν η εξετάστρια της υπόθεσης και η μαρτυρία της ήταν τυπική. Κατέθεσε χωρίς να καταδειχθεί έλλειψη αντικειμενικότητας από μέρους της, ενώ τυπικώς δεν αμφισβητήθηκε ως προς την γραπτή κατηγορία της Κατηγορούμενης και την λήψη κατάθεσης από την ίδια. Ήταν αξιόπιστη μάρτυρας, αλλά οφείλω να προσθέσω ότι μια σειρά από αμφισβητούμενα γεγονότα ίσως να ξεκαθαρίζονταν αν λαμβανόταν κατάθεση έστω από το άτομο που παραδεκτά χώρισε τους σκύλους με τα κασόνια που κρατούσε. Τούτη η παράλειψη, αν και δυσχεραίνει το έργο του Δικαστηρίου, δεν μπορεί να καταστήσει και την υπόλοιπη μαρτυρία της ΜΚ 1 αναξιόπιστη. Ο ΜΚ 2 ήταν επίσης αξιόπιστος. Αναφέρθηκε με λεπτομέρεια στο περιστατικό και με ιατρικά πιστοποιητικά. Συγκεκριμένα αναφέρεται ότι ο τραυματισμός του έγινε από δάγκωμα σκύλου στο πιστοποιητικό Τεκμήριο
- Το πιστοποιητικό αυτό έχει την ίδια ημερομηνία με αυτή του περιστατικού. Επεξήγησε επακριβώς κάθε μία από τις φωτογραφίες των Τεκμηρίων 4 και 5, υποδεικνύοντας λεπτομερώς και σε σχέση με τον επίδικο χώρο το που έγινε το κάθε τι. Η καγκελόπορτα, οι δύο σκύλοι, ακόμα και οι κυλίδες αίματος υποστηρίζουν τη θέση του ΜΚ 2 ότι δέχθηκε επίθεση από σκύλους και από αυτήν κόπηκε το δάκτυλο του. Οι αναφορές του ήταν συγκεκριμένες και δεν υπέπεσε σε αντιφάσεις. Η εκδοχή του παρέμεινε αναλλοίωτη ακόμα και στην αντεξέταση. Θέση της υπεράσπισης ήταν ότι και ο ίδιος έπρεπε να λάβει μέτρα περιορισμού του σκύλου του ενώ αυτός βρισκόταν μέσα στο σπίτι. Η απάντηση του ήταν πέρα για πέρα ορθή και λογική. Το σπίτι ήταν αδιαμφισβήτητα περιφραγμένο με κάγκελα, στενά με σήμανση, τον σκύλο τον είχε μαζί του, κινείτο μεν ελεύθερος, αλλά είχε τον έλεγχο του πάντα εντός του σπιτιού του. Άλλωστε αυτή του η απάντηση συνάδει και με την αναφορά του ΜΥ 2 ότι οι σκύλοι πρέπει να είναι ελεύθεροι στο σπίτι που τους φιλοξενεί, χωρίς λουρί. Το αντίθετο δε παραδέχθηκε η Κατηγορούμενη, ότι της ξέφυγε ο ένας και άφησε τον άλλο σκύλο από τον έλεγχο ενώ τους έβγαλε βόλτα. Αυτό ήταν που προκάλεσε τον τραυματισμό του ΜΚ
- Λεπτομερώς ανέλυσε το πως επεσυνέβη ο τραυματισμός του, το μένος του λευκού σκύλου προς τον δικό του, ενώ η Κατηγορούμενη παραδέχτηκε ότι απώλεσε τον έλεγχο του. Ακόμα και η θέση του για τον λυκόσκυλο και ότι αυτός του επιτέθηκε κόβοντας του το δάκτυλο του γίνεται αποδεκτή από το Δικαστήριο. Δεν βρίσκει άλλωστε έρεισμα στην λογική η θέση της Κατηγορούμενης ότι ο ΜΚ 2 έκοψε στο δάκτυλο του κατά την περιποίηση του κήπου του, αφού το επίδικο περιστατικό έλαβε χώρα μετά την ενασχόληση του ΜΚ 2 με τον κήπο του. Πως άλλωστε θα μπορούσε με ακρωτηριασμένο δάκτυλο, να τρέχει και να προσπαθεί να χωρίσει δύο σκύλους που με μένος τσακώνονται; Η πιο πάνω δεν είναι η μόνη αντιφατική θέση της Κατηγορούμενης. Στην κατάθεση της Τεκμήριο 2 αναφέρεται σε απειλή του ΜΚ 2 μετά το περιστατικό, συγκεκριμένα ότι της είπε ότι θα σκοτώσει τον σκύλο της. Κατά την αντεξέταση της είπε ότι ο Κατηγορούμενος κρατούσε το μαχαίρι κοντά στον λαιμό του σκύλου της και απειλούσε να τον σκοτώσει. Κάτι τέτοιο δεν αναφέρθηκε στην κατάθεση της, όπως παραδέχτηκε, ενώ λεπτομερώς κατέγραψε την εκεί εκδοχή της. Τουναντίον εκεί ανάφερε ότι ο ΜΚ 2 προσπαθούσε να ξεχωρίσει τους σκύλους και όχι ότι πήγε να μαχαιρώσει τον δικό της όπως είπε στην κυρίως της εξέταση. Προέβη δηλαδή σε μια εκ των υστέρων σκέψη για να δικαιολογήσει το δικός της σφάλμα, την απώλεια ελέγχου και των δύο σκύλων της. Ακόμα η γενικότερη στάση της Κατηγορούμενης ήταν απόλυτη. Εξηγούσε ότι ο λευκός σκύλος της είναι φιλικός, την στιγμή που δεν αμφισβητήθηκε το μένος με το οποίο επιτέθηκε στον σκύλο του ΜΚ
- Την στιγμή που διέφυγε από την ίδια με σκοπό να επιτεθεί σε άλλο σκύλο μέσα από καγκελόπορτα. Τούτη η συμπεριφορά του κάθε άλλο από φιλικό σκύλο δείχνει. Με το γαύγισμα άλλου σκύλου μεσαίου κιόλα μεγέθους, εξαπόλυσε σε αυτόν μαινόμενος επίθεση. Τέλος αντίφαση υφίσταται και στη θέση της Κατηγορούμενης ως προς την επίδειξη επιμέλειας. Αν και είπε ότι το περιστατικό δεν επεσυνέβη λόγω της ανεπάρκειας του λουριού αυτή άλλαξε τα λουριά των σκυλιών της για να μην επαναληφθεί ξανά κάτι ανάλογο. Η ίδια η στάση της δηλαδή καταδεικνύει ότι θα μπορούσε να λάβει μέτρα για αποφευχθεί το επίδικο γεγονός. Ο ΜΥ 2 δεν ήταν αντικειμενικός μάρτυρας. Όπως το Ανώτατο Δικαστήριο τόνισε στην απόφαση του στην υπόθεση Αυγουστή κ.ά. v. Ιωάννου
(2005)1(Β) Α.Α.Δ. 1498, η γνώμη του πραγματογνώμονα θα πρέπει να αιτιολογείται και να τεκμηριώνεται με απόλυτη επάρκεια και πειστικότητα. Διαφορετικά το Δικαστήριο δεν μπορεί να την αποδεχτεί και να στηριχτεί σε αυτήν ακόμα και στην περίπτωση που είναι και ο μόνος πραγματογνώμονας που έχει καταθέσει ενώπιον του Δικαστηρίου. Στην υπόθεση Πιττάλης κ.ά. v. Ianera Enterprises Ltd κ.ά.
(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 814, το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε απορρίψει τη μαρτυρία πραγματογνώμονα, επειδή η μαρτυρία του πραγματογνώμονα ήταν γενική και αόριστη, παρά το ότι η μαρτυρία του παρέμεινε αναντίλεκτη και ο μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε στα ουσιώδη σημεία της μαρτυρίας του. Αναλόγως και εν προκειμένω η μονόπλευρη και σε πολλά σημεία επιλεκτική μαρτυρία του ΜΥ 2 δεν επιτρέπει αποδοχή της. Εν πρώτης επιχείρησε να ξεγελάσει το Δικαστήριο θέτοντας επί της επιστολής Τεκμήριο 9 ημερομηνία άλλη από αυτή της σύνταξης του εγγράφου, αφού κατά την αντεξέταση του παραδέχτηκε ότι το έγγραφο αυτό ναι μεν αναφερόταν σε γεγονότα του επίδικου χρόνου αλλά ετοιμάστηκε προσφάτως. Επίσης, αν και παρουσιάστηκε ως εμπειρογνώμονας, με τη στάση του εμφανώς επιδίωκε να ωφελήσει την θέση της υπεράσπισης. Δεν υπήρξε ανεξάρτητη η μαρτυρία του και σε καμία περίσταση δεν επεξήγησε μέσω της εμπειρογνωμοσύνης του οτιδήποτε. Αυτό προκύπτει και από την αντεξέταση του όπου μέσω αυτής αναφέρθηκε σε ταχύπνοια και ταχυκαρδία του λευκού σκύλου, κάτι που δεν αναφέρει στο Τεκμήριο
- Τέλος σε πολλές περιπτώσεις δεν μπορούσε να απαντήσει σε ερωτήσεις της Κατηγορούσας Αρχής, αναφέροντας ότι δεν ανήκουν στην ιδιότητα του ως κτηνίατρος, αν και αφορούσαν την επικινδυνότητα ράτσας σκύλων. Σε άλλες όμως περιτπώσεις αναφερόταν σε χαρακτηριστικά κάθε ράτσας, με παραδείγματα μάλιστα. Στην βάση των ως άνω καταδεικνύεται ότι αφού η Κατηγορούμενη έχασε τον έλεγχο των μεγαλόσωμων σκύλων της αυτοί επιτέθηκαν στον ΜΚ 2 και στον σκύλο του, με αποτέλεσμα ο ΜΚ 2 να δαγκωθεί από σκύλο της Κατηγορούμενης και να αποκοπεί το δάκτυλο του.
- Νομική βάση Το άρθρο 236 (δ) του ΠΚ προνοεί: «
- Όποιος, με τέτοιο αλόγιστο τρόπο, βεβιασμένο ή αμελή, ώστε να θέτει σε κίνδυνο ανθρώπινη ζωή ή να είναι ενδεχόμενο να προκαλέσει σωματική βλάβη σε άλλο- .... (δ) παραλείπει να πάρει προφυλάξεις εναντίον πιθανού κινδύνου από οποιοδήποτε ζώο που έχει στην κατοχή του· ή ..... είναι ένοχος πλημμελήματος: Νοείται ότι, όπου η κατηγορία δυνάμει της υποπαραγράφου (δ) του παρόντος άρθρου αναφέρεται σε σκύλο, τεκμαίρεται ότι ο κατηγορούμενος είχε γνώση της πιθανότητας πρόκλησης σωματικής βλάβης από τον εν λόγω σκύλο, ανεξάρτητα από τη φύση ή την προηγούμενη συμπεριφορά ή τις συνήθειες του σκύλου αυτού.» Αξίζει να αναφερθεί ότι στο Ηνωμένο Βασίλειο υπάρχει ειδικό αδίκημα για την αποτυχία να παραμείνει σκύλος υπό έλεγχο, το οποίο είναι αυστηρής ευθύνης, για τον σκοπό της προστασίας του κοινού (Blackstone' s, Criminal Practice, 2020, παρ. Β20-9). Σχετική καθοδήγηση ως προς το εν λόγω άρθρο και το επίπεδο της επιμέλειας που πρέπει ο ιδιοκτήτης σκύλου να έχει είναι η Μαυρομμάτης ν Αστυνομία
(1996)2 ΑΑΔ 64, όπως ορθά ανάφερε και η κα. Δημητρίου. Εκεί καθορίζεται ότι ο βαθμός αμέλειας που απαιτείται με το άρθρο 236 είναι ανώτερος της αμέλειας που απαιτείται στις αστικές υποθέσεις αλλά κατώτερος από την αλόγιστη συμπεριφορά και τη βαριά αμέλεια η οποία ας σημειωθεί, είναι έννοια άγνωστη στο δικό μας δίκαιο. Εκείνο που απαιτείται είναι η απόδειξη αμέλειας (negligence) και όχι απερισκεψίας (recklessness). Ο βαθμός αμέλειας αποτελεί θέμα διακριτικής ευχέρειας και συναρτάται απόλυτα με τα περιστατικά της υπόθεσης. Το κριτήριο που προκύπτει από τη νομολογία είναι αντικειμενικό και συναρτάται πάντοτε με τη συμπεριφορά του μέσου εύλογου ανθρώπου. Όπως αναλύει ο ΝΑΠ Γεωργιάδης Α.Ε.Δ στην Αστυνομικό Διευθυντής Λευκωσίας ν. Βασιλείας Κωνσταντίνου, 17535/15, 29/1/2018: «
- Προκύπτει από τη σχετική νομολογία ότι το Δικαστήριο πρέπει να ικανοποιηθεί, όσον αφορά το actus reus, ότι υπήρξε πράξη ή παράλειψη του κατηγορουμένου, η οποία, ιδωμένη αντικειμενικά, συνιστά αμέλεια (βλ. Μαυρομμάτης, ανωτέρω, σελ. 74 και Gavalas, ανωτέρω, σελ. 131 ) και όσον αφορά το mens rea, ότι η νοητική στάση του κατηγορούμενου ήταν ευνοϊκή στη διενέργεια της αμελούς πράξης ή της παράλειψης που συνιστά το actus reus. Για να διαπιστωθεί η νοητική στάση του κατηγορούμενου, εξετάζεται η γνώση του για τα πραγματικά δεδομένα τα οποία δημιουργούν το καθήκον άσκησης επιμέλειας και προσοχής. Αν και το κριτήριο είναι υποκειμενικό, το Δικαστήριο μπορεί να προβεί σε συμπεράσματα για την νοητική του στάση τη δεδομένη στιγμή από τις περιβάλλουσες περιστάσεις (βλ. Gavalas, ανωτέρω, σελ. 131 ). Δεν απαιτείται υποκειμενική επίγνωση και ενσυνείδητη ανάληψη συγκεκριμένου κινδύνου, ούτε επίδειξη αδιαφορίας σε σχέση με ενδεχόμενο, πιθανό ή δυνατό κίνδυνο (βλ. Ιωάννου ν. Δημοκρατίας, Π.Ε. 140/2014, 8/4/2015), ECLI:CY:AD:2015:B
- Πρέπει όμως, ο κίνδυνος να είναι τέτοιας φύσης που η αποτυχία του κατηγορουμένου να τον αντιληφθεί ως μια δυνατότητα, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και το σκοπό των ενεργειών του ως επίσης και τη γνώση του για τις περιβάλλουσες περιστάσεις, να αποτελεί σοβαρού βαθμού παράβαση του καθήκοντος επιμέλειας που όφειλε ο μέσος λογικός άνθρωπος υπό τις ίδιες συνθήκες..
- Με την τροποποίηση όμως που επήλθε στο σχετικό άρθρο του Κυπριακού ΠΚ με τον Ν. 45(Ι)/98, και την προσθήκη της σχετικής επιφύλαξης, εφόσον η κατηγορία αναφέρεται σε σκύλο τεκμαίρεται ότι ο κατηγορούμενος είχε γνώση της πιθανότητας πρόκλησης σωματικής βλάβης από τον εν λόγω σκύλο, ανεξάρτητα από τη φύση ή την προηγούμενη συμπεριφορά ή τις συνήθειες του σκύλου αυτού. Επομένως τεκμαίρεται γνώση του κατόχου για την πιθανότητα πρόκλησης σωματικής βλάβης από το συγκεκριμένο ζώο ανεξαρτήτως της οποιασδήποτε προηγούμενης επιδειχθείσας συμπεριφοράς ή προδιάθεσης.» Εν προκειμένω από μόνη της η παραδοχή της Κατηγορούμενης ότι της ξέφυγαν και οι δύο της σκύλοι, ο μεν άσπρος αφού απελευθερώθηκε από το κολανάκι του και ο δε λυκόσκυλος αφού η ίδια τον άφησε, αποδεικνύεται ότι υπήρξε εκ μέρους της αμέλεια. Αυτό δεικνύει και η μεταγενέστερη συμπεριφορά της αφού καταλαβαίνοντας ότι μπορούσαν να απελευθερωθούν οι σκύλοι της από το κολανάκι που τους είχε τον επίδικο χρόνο, το άλλαξε. Δεν είναι μόνο εκ του αποτελέσματος που κρίνεται αμελής αλλά και αντικειμενικά, αφού ο λευκός σκύλος κατόρθωσε με μια κίνηση να της ξεφύγει από τον έλεγχο της και να επιτεθεί στον σκύλο του ΜΚ 2 και από μόνη της άφησε το λυκόσκυλο να φύγει. Μετά την τροποποίηση του Νόμου, δε, κατά τεκμήριο ανεξάρτητα από τη φύση ή την προηγούμενη συμπεριφορά ή τις συνήθειες του σκύλου η Κατηγορούμενη θα έπρεπε να αντιμετωπίζει τους σκύλους της με επίγνωση της πιθανότητας πρόκλησης σωματικής βλάβης. Και στην παρούσα η πιθανότητα πρόκληση σωματικής βλάβης καταδείχθηκε αντικειμενικά, με την αποκοπή του δακτύλου του ΜΚ 2, ενώ παρά την προσπάθεια της Κατηγορούμενης οι σκύλοι της απεμπλάκηκαν από τον καυγά μόνο αφού κτυπήθηκαν με κασώνια, κάτι που δεικνύει και την ένταση της επίθεσης. Συμπερασματικά η Κατηγορούμενη ήταν ιδιοκτήτρια και είχε στη φύλαξη της δύο σκύλους, για τους οποίους δεν έδειξε τη δέουσα επιμέλεια για να μην της διαφύγουν, αφού ο μεν λευκός της διέφυγε από το ανεπαρκές κολανάκι του και τον δε λυκόσκυλο άφησε να φύγει η ίδια κατά την παραδοχή της στην κατάθεση της Τεκμήριο
- Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να επιτεθούν στον ΜΚ 2 και να του αποκόψουν το δάκτυλο του.
- Κατάληξη Η Κατηγορούσα Αρχή έχει κατορθώσει να αποδείξει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας την κατηγορία
- Η Κατηγορούμενη κρίνεται ένοχη στην κατηγορία
- (Υπ.)............ Α. Λουκά Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο