Δημοκρατία ν. ΠΕΤΡΟΥ, Αρ. Υπόθεσης: 3034/21, 11/3/2022

(1)Η εστία της πυρκαγιάς εντοπίστηκε πάνω στο στρώμα που ήταν τοποθετημένο πάνω σε ξύλινο κρεβάτι μέσα στο υπνοδωμάτιο της οικίας.

(2)Η μεταλλική θύρα εισόδου της οικίας βρέθηκε στην ημιανοικτή θέση, η κλειδαριά της έφερε εμφανή σημεία παραβίασης και κομμάτι πολυκαρπονικού πλαστικού που ήταν κολλημένο στο σταθερό μέρος της θύρας, σε αντικατάσταση του γυαλιού, βρέθηκε κτυπημένο και αφαιρεμένο πάνω στο πάτωμα μέσα στο καθιστικό της οικίας.

(3)Οι πόρτες των ξύλινων ερμαριών και των πάγκων της κουζίνας βρέθηκαν στην ανοικτή θέση.

(4)Η μαγειρική συσκευή υγραερίου βρέθηκε μετακινημένη από την κουζίνα στο καθιστικό της οικίας.

(5)Δεν εντοπίστηκαν επιταχυντικά υλικά.

(6)Στο σημείο που εκδηλώθηκε η πυρκαγιά δεν υπήρχε οτιδήποτε που θα μπορούσε να την προκαλέσει.» Το συμπέρασμα που προέκυψε μέσα από το Τεκμήριο 1, λαμβανομένων υπόψη των πληροφοριών, παρατηρήσεων και ευρημάτων, και το οποίο αποτελεί εύρημα μας, είναι πως η φωτιά τέθηκε κακόβουλα από άγνωστο/α (τότε) άτομο/α. Επιπλέον ως αποτέλεσμα της αξιολόγησης της προφορικής μαρτυρίας διαπιστώνεται πως ο Α. Δχχχχχχχχ, Μ.Κ.7, διαμένει από τις αρχές Ιουνίου του 2021 στο χωριό χχχχχχχ το οποίο βρίσκεται κοντά στο χωριό χχχχχχχ. Στις 17.06.2021, κατά τις 07:30 μ.μ. ο Μ.Κ.7, οδηγούσε το αυτοκίνητο του, μάρκας Susuki Jimny χρώματος ασημί/μπεζ, (παραδεκτό γεγονός η μάρκα και το χρώμα του οχήματος), έχοντας συνοδηγό την κοπέλα του, με κατεύθυνση προς το χωριό χχχχχχ, αφού προηγουμένως πέρασε από το χωριό χχχχχχχ. Το χωριό χχχχχχ βρίσκεται σε μεγαλύτερο υψόμετρο από το χωριό χχχχχχχ. Από ύψωμα που υπάρχει, πριν ο Μ.Κ.7 εισέλθει στο χωριό χχχχχχ, σε απόσταση μικρότερη του ενός χιλιομέτρου σε ευθεία γραμμή, είδε ένα άτομο να βγαίνει τρέχοντας από το σπίτι στο οποίο εκδηλώθηκε η πυρκαγιά, και μπήκε βιαστικά σε διπλοκάμπινο αυτοκίνητο μάρκας mitsubishi χρώματος μαύρου, όπως το περιέγραψε ο Μ.Κ.7, και ξεκίνησε να έρχεται προς την κατεύθυνση του, δηλαδή να βγαίνει από το χωριό. Η οπτική επαφή του Μ.Κ.7 με το εν λόγω διπλοκάμπινο χάθηκε λόγω δέντρων που υπήρχαν και σε μισό-ένα λεπτό περίπου το όχημα του Μ.Κ.7 συναντήθηκε με το διπλοκάμπινο όχημα στην είσοδο του χωριού πριν το σημείο όπου ανοίγονται δύο δρόμοι, που ο ένας οδηγεί στο σημείο όπου βρίσκεται το μουσουλμανικό τέμενος και ο άλλος οδηγεί προς το σπίτι που κάηκε (βλέπε Τεκμήρια 19, 23, 24, 25). Πήραν και οι δύο οδηγοί τις άκριες του δρόμου επειδή ο δρόμος είναι πολύ στενός. Στην κάσια του διπλοκάμπινου αυτοκινήτου, υπήρχε ένα ψυγείο χρώματος άσπρου που δεν ήταν δεμένο ή στερεωμένο. Ο οδηγός του διπλοκάμπινου ήταν ένας άντρας νεαρός, μελαχρινός με μακρύ σγουρό μαλλί. Ο Μ.Κ.7 γνώριζε το άτομο αυτό καθ΄ ότι το είδε και άλλες φορές στη διαδρομή που έκανε όταν πήγαινε από τη χχχχχχχχχ όπου διαμένει, παίρνοντας περίπατο τα σκυλιά του, όπως έκανε και τη συγκεκριμένη ημέρα μαζί με την κοπέλα του. Τις άλλες φορές που ο Μ.Κ.7 είδε το εν λόγω άτομο οδηγούσε άλλο αυτοκίνητο, mitsubishi Pajero, παλιό του 1990, χρώματος βυσινί, του οποίου δεν θυμόταν όμως τα νούμερα. Με βάση την αποδεκτή μαρτυρία και τη βαρύτητα που αποδώσαμε στην αναγνώριση που προέβη ο Μ.Κ.7, αποτελεί εύρημα μας πως το πρόσωπο που οδηγούσε το διπλοκάμπινο όχημα είναι ο κατηγορούμενος. Προχωρώντας ο Μ.Κ.7, μετά που ο κατηγορούμενος πέρασε από δίπλα του με χαμηλή ταχύτητα, πάρκαρε 100 μέτρα, περίπου, από το σπίτι που ανέφερε ότι είδε τον κατηγορούμενο να βγαίνει από μέσα τρέχοντας, οπότε είδε να βγαίνει καπνός από το συγκεκριμένο σπίτι, το οποίο στη συνέχεια πήρε φωτιά. Ο Μ.Κ.7 δεν είχε τηλέφωνο μαζί του για να τηλεφωνήσει στην πυροσβεστική ή στην αστυνομία. Η κοπέλα του, που ήταν μαζί του, επίσης δεν είχε τηλέφωνο. Ο Μ.Κ.7 παρέμεινε στο σημείο μαζί με την κοπέλα του η οποία χάιδευε τα ζώα, ένα άλογο και δύο γαϊδούρια, μέχρι που έφτασε εκεί ο Μ.Κ.4, δασοπυροσβέστης, ο οποίος είχε αντιληφθεί τη φωτιά από ύψωμα που βρισκόταν και ειδοποίησε σχετικά το Τμήμα Δασών. Ο Μ.Κ.7 έδωσε κατάθεση στην αστυνομία την ίδια ημέρα, στις 17.06.2021, περί ώρα 21:40, δίδοντας, μεταξύ άλλων, περιγραφή των χαρακτηριστικών του κατηγορούμενου καθώς και του αυτοκινήτου του, διπλοκάμπινου, για τα πρώτα τρία νούμερα, Bχχ, όπως και ότι στην κάσια αυτού υπήρχε ένα ψυγείο. Την επόμενη μέρα ο Μ.Κ.7 κλήθηκε για συμπληρωματική κατάθεση οπότε πριν εισέλθει στο χώρο της αστυνομίας είδε και αναγνώρισε το όχημα Bχχ χχ2 το οποίο ήταν σταθμευμένο έξω από την αστυνομία, λέγοντας στους αστυνομικούς πως αυτό ήταν το όχημα το οποίο την προηγούμενη ημέρα πέρασε από δίπλα όταν συναντήθηκαν στην είσοδο του χωριού με οδηγό τον κατηγορούμενο. Αποτελεί επίσης εύρημα μας ότι ο Μ.Κ.7 δεν γνωρίζει τον παραπονούμενο και την πρώην σύζυγο του ούτε και το γιο τους. Ο Μ.Κ.7 παρ΄ ότι του ζητήθηκε από την αστυνομία, να επιχειρήσει τυχόν αναγνώριση του προσώπου του κατηγορούμενου, ως υπόπτου τότε, μέσα από αναγνωριστική παράταξη, αρνήθηκε, παρ΄ ότι δήλωσε στην κατάθεση του πως αν ξαναέβλεπε το πρόσωπο που περιέγραψε, και το οποίο σύμφωνα με το διατυπωμένο ήδη εύρημα μας είναι ο κατηγορούμενος, μπορούσε να το αναγνωρίσει.» O ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου, αγορεύοντας για μετριασμό της ποινής, ενδιέτριψε επί των μετριαστικών παραγόντων που, κατά την εισήγηση του, διέπουν την περίπτωση του κατηγορούμενου, αναφερόμενος ειδικότερα στις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του κατηγορούμενου, ως αυτές διατυπώνονται στην έκθεση του Τμήματος Κοινωνικής Ευημερίας - Τεκμήριο Α - συμπληρώνοντας, επί αυτής, ότι ο κατηγορούμενος σήμερα διατηρεί 200 ζώα στη μάντρα του και είναι η μόνη επαγγελματική δραστηριότητα του. Αναφέρθηκε επίσης σε ατύχημα που είχε ο κατηγορούμενος σε μικρή ηλικία, οπότε βίωσε ένα δύσκολο γεγονός από το οποίο, παρά τις εγχειρήσεις που έγιναν σε δάκτυλο του δεξιού του χεριού, έχει παραμείνει μόνιμη βλάβη στο δάκτυλο. Δόθηκε δε και έμφαση στο γεγονός ότι στην τρυφερή ηλικία των 18 ετών χώρισαν οι γονείς του και έκτοτε μετακόμισε στην χχχχχχ κοντά στους παππούδες του, από την πλευρά του πατέρα του, με τους οποίους έχει μία πολύ στενή σχέση, τους βοηθά και είναι κοντά τους κυρίως λόγω και των κινητικών προβλημάτων που έχει ο παππούς του, ηλικίας 81 ετών. Τέλος ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου, αφού τόνισε το γεγονός ότι πρόκειται για άτομο λευκού ποινικού μητρώου, κάλεσε το Δικαστήριο όπως, σε περίπτωση που επιβάλει ποινή φυλάκισης μέχρι 3 έτη, να εκδώσει διάταγμα αναστολής της ποινής καθ΄ ότι υπάρχουν ισχυροί λόγοι οι οποίοι την δικαιολογούν ενόψει και της διευρυμένης εξουσίας που έχει το Δικαστήριο για το θέμα. Ειδικότερα μνεία έγινε στο λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορούμενου, στη σχέση του με τους παππούδες του, καθώς και στις πολύ σκληρές και τραγικές επιπτώσεις, ως τις χαρακτήρισε, που θα προκληθούν στη λειτουργία της μάντρας του αλλά και στους παππούδες του, αν επιβληθεί άμεση ποινή φυλάκισης. Αναμφίβολα τα αδικήματα που διέπραξε ο κατηγορούμενος είναι πολύ σοβαρά, ως εξάγεται από τις προβλεπόμενες ποινές στο νόμο, ήτοι ποινή φυλάκισης δεκατεσσάρων ετών για τον εμπρησμό (κατηγορία 1), ποινή φυλάκισης δέκα ετών για το αδίκημα της διάρρηξης κατά τη διάρκεια της νύκτας (κατηγορία 2) και ποινή φυλάκισης πέντε ετών για το αδίκημα της κλοπής ενός ψυγείου (κατηγορία 3), σύμφωνα με το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 255 και 266(β) του Κεφ. 154. Το νομοθετικά ανώτατο όριο της προβλεπόμενης ποινής συνιστά τη βάση την οποία το Δικαστήριο οφείλει να έχει ως αφετηρία, για την έναρξη της διεργασίας επιμέτρησης της ποινής (βλέπε ενδεικτικά ως σχετικές τις υποθέσεις Ghafari ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 442 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Αριστοτέλους

(2004)2 Α.Α.Δ. 166). Τα γεγονότα κάθε υπόθεσης ως είναι εύλογο επίσης καθορίζουν τη σοβαρότητα της, ειδικότερα στην παρούσα περίπτωση ο εμπρησμός της εξοχικής κατοικίας και μερική καταστροφή της με την πρόκληση ζημιών ύψους €10.000,00. Έχουμε συνεπώς κατά νου, ως γενική αρχή, πως τα γεγονότα κάθε υπόθεσης είναι δυνατό να επηρεάσουν τη σοβαρότητα ενός αδικήματος είτε προς το σοβαρότερο είτε και προς το ελαφρύτερο. Το απαύγασμα και το νόημα των ανωτέρω διατυπώνεται στην υπόθεση Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 391 όπου, μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε ότι: «Σχετικά με τη σοβαρότητα των αδικημάτων θα θέλαμε να παρατηρήσουμε ότι ο χαρακτηρισμός κάποιου αδικήματος ως σοβαρού δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ανώτατο όριο ποινής που ο νόμος προνοεί για τη διάπραξη του. Εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν τη διάπραξή του και διαγράφουν το μέγεθος της βλάβης και τις εν γένει συνέπειες που η διάπραξή του μπορεί να επιφέρει στην κοινωνία και οι οποίες δυνατόν είτε να υποβιβάζουν ένα αδίκημα για το οποίο προνοείται πολυετής φυλάκιση σε απλή και τυπική παράβαση, είτε να καθιστούν εξαιρετικά σοβαρό ένα αδίκημα για το οποίο δεν προνοείται αυστηρή ποινή υπό μορφή πολυετούς φυλάκισης.» Επιπλέον παρατηρούμε πως, όσον αφορά στα γεγονότα, αφ΄ ενός αυτά προσδίδουν ιδιαίτερη σοβαρότητα στην υπόθεση λόγω της εκδήλωσης πλήρους έλλειψης σεβασμού σε ξένη περιουσία από την εσκεμμένη και παράνομη ενέργεια του κατηγορούμενου. Η όλη συμπεριφορά του κατηγορούμενου έναντι της ξένης περιουσίας αποκαλύπτει ότι ακόμα κάποιοι πολίτες, όταν πιστεύουν πως δεν είναι εύκολο να γίνουν αντιληπτοί, είναι έτοιμοι να παρανομήσουν αδιαφορώντας για τα δικαιώματα άλλων, στοιχείο άρρηκτα συνδεδεμένο με την έλλειψη σωστής παιδείας, το οποίο παραπέμπει σε πολύ παλαιότερα χρόνια, χωρίς να λογαριάζονται οι όποιες συνέπειες επιφέρουν οι παράνομες πράξεις τους. Έχοντας υπόψη τα γεγονότα που διέπουν την παρούσα υπόθεση φρονούμε πως αποτελεί ευτυχή συγκυρία που δεν επεκτάθηκε η πυρκαγιά εκτός της κατοικίας, με ό,τι εύλογα μπορεί κανείς να αντιληφθεί ως προέκταση για την περιοχή, έστω και αν δεν κινδύνευσαν άνθρωποι, υπό την έννοια πως κάθε πυρκαγιά που εξαπλώνεται επί του εδάφους αποτελεί περιβαλλοντική ζημιά. Θεωρούμε χρήσιμο να υποδείξουμε πως αν και το δικαίωμα στην περιουσία δεν είναι ισοδύναμο με το δικαίωμα στη ζωή, ως υπέρτατο αγαθό που είναι, ωστόσο ο σεβασμός στο δικαίωμα της περιουσίας αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό κρίκο στην αλυσίδα της λειτουργίας αλλά και στη διατήρηση ισορροπίας του κοινωνικού ιστού, και κοινωνικού οικοδομήματος, ως ακρογωνιαίου λίθου της δημόσιας τάξης. Στην υπόθεση Μελανίτης ν. Κυπριακής Δημοκρατίας

(2004)2 Α.Α.Δ. 309 όπου υπήρξε ενασχόληση με την επιβληθείσα από πρωτόδικο δικαστήριο ποινή, σε αδίκημα εμπρησμού, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Η διάπραξη του αδικήματος του εμπρησμού ευρίσκεται σε έξαρση τα τελευταία χρόνια. Σχεδόν καθημερινά διαπράττονται τέτοια αδικήματα εμπρησμού ως μέσο επίτευξης παρανόμων στόχων. Η έξαρση αυτή στη διάπραξη τέτοιων αδικημάτων επιβάλλει στα Δικαστήρια την υποχρέωση επιβολής αποτρεπτικών ποινών σε μια προσπάθεια περιορισμού της εγκληματικής δράσης των παρανόμων και για την προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών». Η αναζήτηση προγενέστερων αποφάσεων οι οποίες ασχολήθηκαν με την επιβολή ποινής, σε ίδια ή παρόμοια αδικήματα με αυτά που διέπραξε ο κατηγορούμενος, κρίνεται χρήσιμη και καθοδηγητική, ωστόσο, επισημαίνεται πως οι ποινές από προηγούμενες υποθέσεις δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα, δεδομένων των ξεχωριστών περιστάσεων που περιβάλλουν την κάθε υπόθεση αλλά και τον κάθε παραβάτη (βλέπε Χαραλάμπους ν. Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 1). Όπως άλλωστε τονίστηκε στην υπόθεση Al-Awar κ.α. ν. Δημοκρατίας

(1992)2 Α.Α.Δ. 160 «με τις ποινές που επιβάλλονται, δεν καθορίζεται με οποιονδήποτε τρόπο μια στατική διατίμηση. Οι προηγούμενες ποινές και η προσέγγιση των Δικαστηρίων στο πρόσφατο και απώτερο παρελθόν είναι ενδεικτικές του τρόπου αντιμετώπισης των υποθέσεων κατά το χρόνο της διάπραξης τους». Εξάλλου όπως υποδείχθηκε στην υπόθεση Valdez κ.ά. ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:ΑD:2017:Β57, Ποινική Έφεση 145/2016, ημερομηνίας 21.02.2017, «.όπως έχει τεθεί επανειλημμένα, παραπομπή σε δικαστικό προηγούμενο θωρακίζει τη δικαστική κρίση με την απαραίτητη πειστικότητα, αλλά δεν προοιωνίζει ότι θα πρέπει να ακολουθηθεί η ίδια ποινή». Ενδεικτικά και όχι εξαντλητικά κρίνουμε πως η παραπομπή στις πιο κάτω υποθέσεις συνιστά επαρκές υπόβαθρο για κατανόηση των όσων έχουμε προαναφέρει αλλά και του μέτρου που έχουμε συνυπολογίσει, μαζί με τους υπόλοιπους παράγοντες καθορισμού ποινής, προκειμένου να προσδιορίσουμε την αρμόζουσα ποινή για τον κατηγορούμενο. Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Ευαγγέλου

(2001)2 Α.Α.Δ. 678, για κατηγορία εμπρησμού, κατά παράβαση του άρθρου 315(α) του Κεφ. 154, όπου ο κατηγορούμενος, ηλικίας 56 ετών, προέβη σε προσχεδιασμό του εγκλήματος με κίνητρο την είσπραξη από την ασφάλεια για επίλυση σοβαρών οικονομικών προβλημάτων, πρωτόδικο δικαστήριο, κατόπιν παραδοχής και με λευκό ποινικό μητρώο, επέβαλε ποινή φυλάκισης είκοσι μηνών με τριετή αναστολή, ωστόσο, κατ΄ έφεση η ποινή κρίθηκε έκδηλα ανεπαρκής και αντικαταστάθηκε με άμεση ποινή φυλάκισης 3 ετών. Στην υπόθεση Μελανίτης (ανωτέρω) επίσης για εμπρησμό, κατά παράβαση του άρθρου 315(α) του Κεφ. 154, όπου ο κατηγορούμενος κρίθηκε ένοχος κατόπιν παραδοχής του, ήταν νεαρής ηλικίας και βρισκόταν σε κατάσταση μέθης και υπό συναισθηματική φόρτιση κατά τη διάπραξη του αδικήματος, βαρυνόμενος με τρεις προηγούμενες καταδίκες, (οι δύο από τις οποίες αφορούσαν διαρρήξεις και κλοπές και η τρίτη αφορούσε κλοπή και κακόβουλη ζημιά), του επιβλήθηκε πρωτόδικα ποινή φυλάκισης 2,5 ετών η οποία επικυρώθηκε κατ' έφεση. Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Αναστασίου

(2005)2 Α.Α.Δ. 125, ο κατηγορούμενος, κρίθηκε ένοχος κατόπιν παραδοχής σε κατηγορίες εμπρησμού, κατά παράβαση των άρθρων 315(α) και 20 του Κεφ. 154, εμπρησμού, κατά παράβαση των άρθρων 315 και 316(β) του Κεφ. 154 και πρόκλησης κακόβουλης ζημιάς σε περιουσία, κατά παράβαση του άρθρου 324

(1)του Κεφ. 154, ήταν χρήστης ναρκωτικών με ψυχολογικά προβλήματα και μαζί με τον εγκέφαλο της παρανομίας, σχέδιασαν με τέτοιο τρόπο τον εμπρησμό ώστε να επέλθει γενική καταστροφή σε εργοστάσιο επίπλωσης, προκαλώντας ζημιά ύψους Λ.Κ. 1.390.950,00. Η επιβολή ποινής φυλάκισης 3 ετών κρίθηκε έκδηλα ανεπαρκής και αυξήθηκε, κατ' έφεση, σε ποινή φυλάκισης 5 ετών. Τονίστηκε δε ότι: «Το κοινό πρέπει να προστατευθεί από τέτοια εγκλήματα που προκαλούν ζημιά όχι μόνο στα θύματα τους, αλλά δημιουργούν και στους πολίτες αίσθημα ανασφάλειας και φόβο για την επικράτηση της παρανομίας. Δεν μπορεί τέτοιου είδους εγκλήματα να οργιάζουν και να μένουν ατιμώρητα». Στην υπόθεση Γρηγορίου ν Δημοκρατίας

(2009)2 Α.Α.Δ. 628, η ποινή φυλάκισης 4 ετών που επιβλήθηκε πρωτόδικα μειώθηκε σε 3 έτη από το Εφετείο. Ο κατηγορούμενος κρίθηκε ένοχος μετά από ακροαματική διαδικασία και όταν διέπραξε το αδίκημα τελούσε υπό προεδρική χάρη, γεγονός το οποίο δεν είχε τεθεί ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Στην υπόθεση Gaprindashvili ν. Δημοκρατίας

(2013)2 Α.Α.Δ. 424, επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 7 ετών που επιβλήθηκε πρωτόδικα, κατόπιν καταδίκης, για εμπρησμό σταθμευμένου αυτοκινήτου. Το Εφετείο, υπέδειξε ότι το αδίκημα του εμπρησμού είναι ένα από τα πλέον σοβαρά αδικήματα του Ποινικού Κώδικα και διαχρονικά παρατηρείται έξαρση στη διάπραξη της μορφής αυτού του αδικήματος. Ό,τι οφείλουμε να επισημάνουμε είναι πως οι πιο πάνω υποθέσεις, έχουν τα δικά τους ανεξάρτητα γεγονότα. Η παρούσα δεν διέπεται από ιδιαίτερα ξεχωριστά γεγονότα και περιστάσεις, εκτός από το γεγονός ότι η επίδικη κατοικία βρίσκεται σε απομονωμένη περιοχή, σε ένα εγκατελειμμένο χωριό, χωρίς βέβαια το γεγονός αυτό να θέτει σε υποδεέστερη προστασία το δικαίωμα του παραπονούμενου στην κατοχή και χρήση της, αλλά και στην περιουσία που βρισκόταν εντός αυτής. Στην υπόθεση Vedat ν. Αστυνομίας

(2012)2 Α.Α.Δ. 787, επιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης 18 μηνών για κλοπή και 4 μηνών για παράνομη κατοχή περιουσίας. Υπήρχαν προηγούμενες καταδίκες και λήφθηκαν υπόψη και άλλες υποθέσεις. Ο εφεσείοντας ήταν πατέρας 5 παιδιών. Η ποινή δεν κρίθηκε από το Εφετείο ως έκδηλα υπερβολική. Στην υπόθεση Βέλιου ν. Αστυνομίας

(2013)2 Α.Α.Δ. 76, επιβλήθηκε, κατόπιν παραδοχής, ποινή φυλάκισης 20 μηνών για το αδίκημα της διάρρηξης κατά τη διάρκεια της νύκτας. Το εφετείο με διστακτικότητα μείωσε την ποινή σε 15 μήνες στηριζόμενο στο ότι ο εφεσείοντας ενδεχομένως να αντιμετωπιζόταν με περισσότερη επιείκεια από το πρωτόδικο δικαστήριο αν αυτό είχε υπόψη του την επίδικη υπόθεση ώστε να ληφθεί υπόψη όταν επέβαλε ποινές φυλάκισης μέχρι 10 μήνες σε άλλη ποινική υπόθεση. Στην υπόθεση Velcu ν. Αστυνομίας, ECLI:CY:AD:2020:B21 Ποινική Έφεση 100/2019, ημερομηνίας 20.01.2020, το Εφετείο δεν ανέτρεψε ποινή φυλάκισης 14 μηνών, για διαρρήξεις, που επιβλήθηκε πρωτόδικα σε δεκαεξάχρονο, ο οποίος βαρυνόταν με τέσσερις προηγούμενες καταδίκες σε όμοιας φύσης αδικήματα. Λήφθηκε σοβαρά υπόψη ότι ο εφεσείοντας παρουσίαζε έντονη εγκληματική δραστηριότητα. Στο στάδιο αυτό σημειώνουμε ότι έχουμε κατά νου πως αν και σοβαρά τα αδικήματα που διέπραξε ο κατηγορούμενος, οι μετριαστικοί παράγοντες έχουν τη δική τους σημασία στον καθορισμό της ποινής. Ο κατηγορούμενος ως είχε συνταγματικό δικαίωμα δεν παραδέχθηκε ενοχή. Το γεγονός βέβαια δεν αποτελεί έναυσμα για τιμωρία του και δεν συνιστά επιβαρυντικό παράγοντα. Υπό το πρίσμα αυτό οφείλουμε να αντικρίσουμε το ζήτημα. Παραπέμπουμε δε σε σχετικό απόσπασμα από την πρόσφατη υπόθεση Σ.Λ. ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 155/2019, ημερομηνίας 25.02.2021, ECLI:CY:AD:2021:B57, όπου αναφέρεται πως: «Καθίσταται σαφές πως ο Εφεσείων είχε κάθε δικαίωμα να αρνηθεί τις κατηγορίες της σεξουαλικής εκμετάλλευσης, και η άσκηση του εν λόγω δικαιώματος του (που είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο), δεν ήταν σε καμιά περίπτωση επιβαρυντικός παράγων. Πολύ ορθά το Κακουργιοδικείο σημείωσε μόνο πως ο Εφεσείων έχασε το ευεργέτημα της παραδοχής, η οποία κατά κανόνα οδηγεί σε μείωση της ποινής (Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας

(2002)2 ΑΑΔ, 28, Δημήτρης Βασιλείου ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση αρ. 110/14, απόφαση ημερ. 15.6.2015 και Η.Ε. ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση αρ. 137/18 (σχ. με 50/18), απόφαση ημερ. 8.4.2020). Για να προσθέσει, ότι αυτός δεν θα τιμωρηθεί γιατί δεν παραδέχθηκε τις κατηγορίες, στις οποίες κρίθηκε ένοχος κατόπιν ακροαματικής διαδικασίας. Θα σημειώσουμε ακόμη ότι ο Εφεσείων, ως είχε βεβαίως κάθε δικαίωμα, δεν συνεργάστηκε ούτε με τις ανακριτικές αρχές. Αν συνεργαζόταν, θα είχε έναν πρόσθετο ελαφρυντικό παράγοντα αφού, ως λέχθηκε στην υπόθεση Mbakoup ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση αρ. 86/14, απόφαση ημερ. 27.3.2015, «Η έμπρακτη συνεργασία με την Αστυνομία θεωρείται άλλωστε πάντοτε από τη Νομολογία ως μετριαστικός παράγων και αυτό πρέπει να είναι στη γνώση των κατηγορουμένων προσώπων». Πάνω στην ίδια βάση κινήθηκε και η υπόθεση Λευκαρίτης (πιο πάνω), στην οποία το Εφετείο σημείωσε πως η ουσιαστική βοήθεια του Εφεσείοντα 2 προς τις ανακριτικές αρχές και η συνεργασία του με αυτές, έπρεπε να είχε και την ανάλογη μείωση στο ύψος της ποινής φυλάκισης.» Ό,τι επιθυμούμε ως Δικαστήριο να επισημάνουμε είναι πως η παραδοχή και έμπρακτη μεταμέλεια αμείβεται από τα Δικαστήρια αφού, μεταξύ άλλων, εξοικονομείται πολύτιμος δικαστικός χρόνος, έξοδα αλλά και χρήμα από τη μη προσαγωγή μαρτύρων και απώλειας του χρόνου τους. Προφανώς ο κατηγορούμενος με την επιλογή του απώλεσε αυτό το ευεργέτημα. Οι προσωπικές περιστάσεις και τα όποια, ιδιαίτερα ή μη, προβλήματα αδικοπραγούντων, λαμβάνονται κατά κανόνα υπόψη. Η εξατομίκευση έχει τη θέση της στον καθορισμό της ποινής αλλά δεν μπορεί να εξουδετερώσει ή να αποδυναμώσει τη μέριμνα για προστασία της κοινωνίας. Προκύπτει από την έκθεση του Τμήματος Κοινωνικής Ευημερίας - Τεκμήριο Α - ότι ο κατηγορούμενος είναι 28 ετών, άγαμος και κατάγεται από τη Λεμεσό. Ηλικιακά είναι το δεύτερο στη σειρά από τα τέσσερα παιδιά της οικογένειας του. Από την ηλικία των 12 ετών εργαζόταν σε γεωργικές εργασίες. Σύμφωνα με τον ίδιο οι γονείς του αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα στις διαπροσωπικές τους σχέσεις και χώρισαν όταν ο ίδιος ήταν σε ηλικία 18 ετών. Κατά την παιδική του ηλικία βίωσε τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι γονείς του. Μετά το χωρισμό των γονιών του μετακινήθηκε στην χχχχχχ της Πάφου όπου διαμένουν οι παππούδες του από πλευράς του πατέρα. Έκτοτε διαμένει μόνος. Διατηρεί πολύ καλή σχέση με τους γονείς του και τα αδέλφια του οι οποίοι διαμένουν στη Λεμεσό. Συνδέεται στενά με τους ηλικιωμένους παππούδες του και βοηθά σε θέματα φροντίδας τους, καθ΄ ότι είναι ο μοναδικός συγγενής που διαμένει στην ίδια κοινότητα. Ο κατηγορούμενος αποφοίτησε από την Τεχνική Σχολή στον κλάδο ηλεκτρολογίας. Ολοκλήρωσε τη στρατιωτική του θητεία και εργάστηκε ως ηλεκτρολόγος σε ξενοδοχείο για 2 χρόνια. Στη συνέχεια απασχολήθηκε σε εταιρεία ως ηλεκτρολόγος για 4 περίπου χρόνια. Από το 2018 ασχολείται με την κτηνοτροφία. Ο κατηγορούμενος, σύμφωνα με αυτόν, έχει στην κατοχή του 7 δεκάρια αγροτική γη, στην Κοιλίνια, την οποία χρησιμοποιεί για την κτηνοτροφία. Έχει στην ιδιοκτησία του ένα αυτοκίνητο αξίας €1.000,00. Δεν διατηρεί αποταμιεύσεις και δεν έχει δάνεια. Το εισόδημα του δεν είναι σταθερό και ανέρχεται στα €800,00 περίπου μηνιαίως. Προβληματίζεται για την εξέλιξη της υπόθεσης τόσο για το μέλλον του όσο και ως προς τη στήριξη και φροντίδα που παρέχει στους παππούδες του. Στη βάση των σχετικών νομολογιακών αρχών, στην προκείμενη περίπτωση, λαμβάνουμε υπόψη μας τις προσωπικές, οικογενειακές και οικονομικές συνθήκες του κατηγορούμενου, όπως αυτές αναδύονται μέσα από τη σχετική έκθεση - Τεκμήριο Α. Ιδιαίτερη σημασία δίδουμε στο γεγονός ότι ο κατηγορούμενος είχε παιδικά χρόνια σημαδεμένα με τον τραυματισμό στο δάκτυλο του δεξιού χεριού του, με μόνιμη δυσκολία στην κίνηση καθώς και ότι στην πολύ ευαίσθητη ηλικία των 18 ετών χώρισαν οι γονείς του. Προφανώς αυτά τα γεγονότα δεν μας αφήνουν αδιάφορους και τα λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη. Το σχετικά νεαρό της ηλικίας του κατηγορούμενου (28 ετών) αναμφίβολα, έχοντας υπόψη μας τη σχετική νομολογία, αποτελεί έναν επιπλέον μετριαστικό παράγοντα, (βλέπε Γενικός Εισαγγελέας ν. Νικολάου

(2010)2 Α.Α.Δ. 678). Η νεαρή ηλικία παρέχει δυνατότητες και ελπίδες για αναμόρφωση. Η νεότητα αποτελεί καθοριστικό μετριαστικό παράγοντα, αφού η αναμόρφωση ενός νεαρού παραβάτη αποτελεί σημαντικό κριτήριο για την επιλογή της ποινής. Η επιλογή ποινής φυλάκισης αποτελεί ύστατο μέτρο, και όπου επιλέγεται χρειάζεται στάθμιση πολλών παραγόντων ως προς την επιλογή του εύρους αυτής. Η ελπίδα για αναμόρφωση νεαρών παραβατών είναι μεγάλη, ιδιαίτερα όταν δεν βαρύνονται με προηγούμενες καταδίκες. Ως πολύ εύστοχα επισημάνθηκε στην υπόθεση Azzeh v. Republic

(1989)2 C.L.R. 14 είναι κοινωνικά επιζήμια η διαγραφή ή υποτίμηση της προσδοκίας για την αναμόρφωση. Διασαφηνίζουμε ωστόσο πως παρ΄ ότι ο κατηγορούμενος είναι σχετικά νεαρής ηλικίας, τα προλεγόμενα είναι και συνυφασμένα με τη σοβαρότητα των διαπραχθέντων αδικημάτων και τις ανάγκες της ειδικής αλλά και της γενικής πρόληψης, στοιχεία που στην παρούσα υπόθεση είναι δεδομένα. Στο στάδιο αυτό σημειώνουμε πως δεν μας αφήνουν επίσης αδιάφορους οι συνέπειες που θα επέλθουν στην προσωπική ζωή του κατηγορούμενου, από μία ποινή φυλάκισης, καθώς και στη λειτουργία της μονάδας ζώων που διατηρεί, όπως και στους παππούδες του με τους οποίους διατηρεί πολύ στενή σχέση και τους παρέχει βοήθεια. Λαμβάνουμε υπόψη μας το γεγονός και το αξιολογούμε ανάλογα προς όφελος του κατηγορούμενου. Βέβαια οι επιπτώσεις, έστω σκληρές, από μία ποινή φυλάκισης δεν είναι νομολογιακά αναγνωρισμένο ότι είναι ικανές να εξουδετερώσουν τη σοβαρότητα ενός αδικήματος, ιδιαίτερα του αδικήματος του εμπρησμού για το οποίο η νομολογία, στην οποία έχουμε αναφερθεί πιο πάνω, έχει υποδείξει κατηγορηματικά και ξεκάθαρα ότι επιβάλλεται η επιβολή αποτρεπτικών ποινών. Τέλος προσμετρήσαμε προς όφελος του κατηγορούμενου ότι πρόκειται για άτομο λευκού ποινικού μητρώου το οποίο δεν απασχόλησε στο παρελθόν την αστυνομία ή τα Δικαστήρια, γεγονός που έχει τη δική του ξεχωριστή σημασία στον καθορισμό της επιβληθησόμενης ποινής. Ως προς την αναφορά του συνηγόρου του κατηγορούμενου περί έλλειψης ή απουσίας κινήτρου παρατηρούμε πως αυτό που έχουμε διατυπώσει, στην καταδικαστική μας απόφαση, είναι η αδυναμία καθορισμού του κινήτρου, λόγω μη ύπαρξης σχετικής μαρτυρίας, και όχι ότι δεν υπήρχε κίνητρο. Έχουμε διεξέλθει με κάθε δυνατή προσοχή όλα τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον μας, από τον εκπρόσωπο της κατηγορούσας αρχής αλλά και το συνήγορο του κατηγορούμενου. Τα έχουμε αξιολογήσει και συνεκτιμήσει στο μέτρο των ανθρώπινων δυνατοτήτων και ικανοτήτων μας, για τον καθορισμό της αρμόζουσας ποινής. Συνεκτιμώντας και σταθμίζοντας τη σοβαρότητα των αδικημάτων που διέπραξε ο κατηγορούμενος, υπό το φως και το σύνολο των γεγονότων που τα περιβάλλουν, περιλαμβανομένων των ελαφρυντικών που λήφθηκαν υπόψη προς όφελος του, αλλά και των επιταγών της σχετικής νομολογίας, καταλήξαμε ότι κατάλληλη και μόνη αρμόζουσα ποινή, είναι αυτή της φυλάκισης. Θεωρούμε πως οποιαδήποτε άλλη ποινή, αναμφίβολα θα ήταν ακατάλληλη και ανεπαρκής (βλ. Προδρόμου ν. Αστυνομίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 98). Σημειώνουμε ακόμη πως έχοντας επιλέξει την ποινή φυλάκισης, δεν παραβλέψαμε, και έχουμε συνυπολογίσει, ότι κατά την παρούσα περίοδο που διανύουμε, η ανθρωπότητα, περιλαμβανομένης της κυπριακής κοινωνίας, βρίσκεται αντιμέτωπη με τη πανδημία του κορονοϊού, Covid-19, που αναπόφευκτα επηρεάζει την ποιότητα ζωής εντός των κεντρικών φυλακών, όπως και την ποιότητα ζωής όλων των ανθρώπων βέβαια εκτός φυλακών, λόγω και των πιθανών μειώσεων σε επισκέψεις ή σε άλλες επικοινωνίες ή δραστηριότητες των κατάδικων, ως έχει επισημανθεί και στην αγγλική υπόθεση R v. Manning (Christopher), [2020] WL02201888

(2020), ημερομηνίας 30.04.2020. Ταυτόχρονα ωστόσο οφείλουμε να επισημάνουμε πως η πανδημία δεν βρίσκεται στο δύσκολο και αρχικό της στάδιο, επομένως οι όποιες δυσκολίες προφανώς δεν είναι της ίδιας εμβέλειας, καθ΄ ότι με την πάροδο του χρόνου η πανδημία γίνεται πιο αντιμετωπίσιμη. Τέλος υπενθυμίζουμε πως παρά τους ελαφρυντικούς παράγοντες που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση, η εξατομίκευση της ποινής δεν αποσκοπεί ούτε συνεπάγεται την εξουδετέρωση, είτε της σοβαρότητας του εγκλήματος είτε του στοιχείου της αποτροπής. Ταυτόχρονα έχουμε κατά νου ότι η επιλεχθείσα ποινή δεν στοχεύει στην εξουθένωση του παραβάτη αλλά στην αναμόρφωση του, ανάλογα βέβαια με τα γεγονότα της υπόθεσης αλλά και την προσωπικότητα του παραβάτη. Έχοντας αναλύσει τη σοβαρότητα των αδικημάτων που διέπραξε ο κατηγορούμενος, υπενθυμίζοντας εαυτούς τις προβλεπόμενες ποινές, ως τις έχουμε μνημονεύσει προγενέστερα, με τη συνύπαρξη βέβαια όλων των μετριαστικών παραγόντων που έχουμε λάβει υπόψη μας προς όφελος του, ως τους προσδιορίσαμε πιο πάνω, και τους οποίους ο συνήγορος του κατηγορούμενου υπέδειξε και επισήμανε ενώπιον μας, με επάρκεια και επιμέλεια, καταλήγουμε πως οι εν λόγω μετριαστικοί παράγοντες διαδραμάτισαν σοβαρό ρόλο στον καθορισμό της ποινής στο βαθμό που αφορά το εύρος και την έκταση της, επουδενί λόγω όμως είναι ικανοί να επηρεάσουν το είδος της ποινής. Συνακόλουθα όλων των προαναφερόμενων επιβάλλουμε στον κατηγορούμενο τις ακόλουθες ποινές: Στην 1η κατηγορία ποινή φυλάκισης 2,5 ετών. Στην 2η κατηγορία ποινή φυλάκισης 12 μηνών. Στην 3η κατηγορία ποινή φυλάκισης 4 μηνών. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διάπραξη των αδικημάτων συντελέστηκε με ενιαία συμπεριφορά του κατηγορούμενου, διατάσσουμε όπως η περίοδος των ποινών φυλάκισης να συντρέχει και να αρχίζει από σήμερα. Στο παρόν στάδιο εξετάζουμε, ως οφείλουμε, το αίτημα του συνηγόρου του κατηγορούμενου για αναστολή της επιβληθείσας ποινής φυλάκισης. Στην υπόθεση Αστυνομίας ν. Μιλτιάδους, ECLI:CY:AD:2019:Β179, Ποινική Έφεση 277/2018, ημερομηνίας 10.05.2019, ειπώθηκαν τα ακόλουθα ειδικά για το θέμα της αναστολής: «Αναφορικά όμως με την αναστολή της ποινής, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Προς τούτο δεν χρειάζεται να αναφερθούμε στις εκατέρωθεν θέσεις εφόσον το σκεπτικό του πρωτόδικου Δικαστηρίου για αναστολή της ποινής (ανωτέρω) αποκαλύπτει λανθασμένη άσκηση διακριτικής ευχέρειας. Όπως συναφώς τονίζεται από τη νομολογία (βλ. ενδεικτικά Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας

(2009)2 Α.Α.Δ. 583, Σώζου ν. Αστυνομίας, Ποιν. Εφ. 12/2016 ημερ. 29.3.2016, Γεωργίου κ.α. ν. Αστυνομίας, Ποιν. Εφ. 27/2016 ημερ. 19.7.2016, Χαλκιά ν. Αστυνομίας, Ποιν. Εφ. 240/2016 ημερ. 13.3.2017, ECLI:CY:AD:2017:B90, Γενικός Εισαγγελέας ν. Χρυσάνθου, Ποιν. Εφ. 137/2015 ημερ. 23.6.2018 και άλλες), η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου για αναστολή ποινής φυλάκισης έχει διευρυνθεί από το Νόμο, ώστε αυτή να μπορεί να αποφασίζεται εάν δικαιολογείται, στη βάση του συνόλου των περιστάσεων της υπόθεσης και των προσωπικών περιστατικών ενός κατηγορουμένου. Με βασικό πάντοτε το ερώτημα κατά πόσο, ισοζυγίζοντας το σύνολο των περιστάσεων, θα μπορούσε ή θα έπρεπε οι παράγοντες αυτοί να επενεργήσουν κατά τρόπο ο οποίος να δικαιολογεί να δοθεί στον εφεσείοντα μια δεύτερη ευκαιρία. Κατά την εξέταση δε του ζητήματος σημαντικό είναι και το ερώτημα κατά πόσο η ανασταλείσα ποινή θα αντικατοπτρίζει επαρκώς την αντικειμενική σοβαρότητα του αδικήματος, θα εξυπηρετεί τους πολλαπλούς σκοπούς της ποινής και την ορθή απονομή της δικαιοσύνης.» Έχοντας κατά νου τις πιο πάνω καθοδηγητικές γραμμές της νομολογίας και λαμβάνοντας υπόψη ότι το σύνολο των στοιχείων που λήφθηκαν υπόψη για μετριασμό της ποινής, μπορούν να λαμβάνονται υπόψη στην εξέταση του ζητήματος κατά πόσο είναι ορθό και δίκαιο να ανασταλεί επιβληθείσα ποινή φυλάκισης, κρίνουμε πως το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης, αλλά και οι προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του κατηγορούμενου, έχουν πλήρως ληφθεί υπόψη με γενναιόδωρη επιείκεια, αποτιμούμενη στο εύρος της ποινής φυλάκισης, σε βαθμό που αν αναστέλλαμε την επιβληθείσα ποινή φυλάκισης, αυτή δεν θα αντικατόπτριζε επαρκώς την αντικειμενική σοβαρότητα των αδικημάτων που διέπραξε ο κατηγορούμενος και δεν θα εξυπηρετούνταν οι πολλαπλοί σκοποί της ποινής και η ορθή απονομή της δικαιοσύνης. Με κάθε σεβασμό στην αντίθετη θέση του συνηγόρου του κατηγορούμενου, και παρά τις αρνητικές συνέπειες που θα επέλθουν στη ζωή του κατηγορούμενου και στη λειτουργία της μάντρας του ή στους παππούδες του, κρίνουμε πως με την έγκριση του αιτήματος για αναστολή της επιβληθείσας ποινής φυλάκισης, θα στέλλαμε λανθασμένα μηνύματα και στον κατηγορούμενο αλλά και σε άλλους επίδοξους παραβάτες τέτοιων πολύ σοβαρών αδικημάτων. Συνακόλουθα των προλεχθέντων η εισήγηση και το αίτημα για αναστολή της επιβληθείσας ποινής φυλάκισης απορρίπτεται. (Υπ).............. Δ. Ι. Κίτσιος, Π.Ε.Δ. (Υπ).............. Μ. Λάρμου-Παπαδήμα, Α.Ε.Δ. (Υπ).................. Ε. Δημητρίου-Παναγή, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΙ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο