ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. ALAA EDDIN MEHREZ, Υπόθεση Αρ.: 2409/22, 8/11/2022

(7)κατηγορίες, δηλώνοντας παραδοχή στις κατηγορίες 1, 2 και 3 και μη παραδοχή στις κατηγορίες 4, 5, 6 και

1. Κατά τη δικάσιμο, ημερομηνίας 31.10.2022, αναστάληκαν οι κατηγορίες 4, 5, 6 και 7 επί του κατηγορητηρίου και ο κατηγορούμενος απαλλάχθηκε από αυτές. Έτσι, κρίθηκε ένοχος, κατόπιν δικής του παραδοχής, στις κατηγορίες 1, 2 και
2. Η κατηγορία 1 αφορά είσοδο στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας απαγορευμένου μετανάστη, κατά παράβαση των άρθρων 2, 6

(1)(α)(στ)(ι)(κ)(λ)(μ)

(2)και 19

(2)του Περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου Κεφ. 105 και του άρθρου 5

(3)του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 και των άρθρων 2 και 3 του Περί της Χωρικής Θάλασσας Νόμου (Ν.45/1964), καθώς και των κανονισμών 5 και 6 της ΚΔΠ 242/72. Η κατηγορία 2 αφορά το αδίκημα της μεταφοράς προσώπων δια της υδάτινης οδού με υπερφορτωμένο σκάφος κατά παράβαση του άρθρου 240 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154, ενώ η κατηγορία 3 αφορά το αδίκημα παροχής συνδρομής ή βοήθειας σε απαγορευμένο μετανάστη να εισέλθει στη Δημοκρατία κατά παράβαση των άρθρων 2, 6

(1)(α)(στ)(ι)(κ)(λ)(μ)

(2)και 19(ζ) του Περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου Κεφ. 105 και του άρθρου 5

(3)του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 και των άρθρων 2 και 3 του Περί της Χωρικής Θάλασσας Νόμου (Ν.45/1964), καθώς και των κανονισμών 5 και 6 της ΚΔΠ 242/

1. Τα γεγονότα που περιβάλλουν την υπόθεση και με τα οποία συμφώνησε η συνήγορος του κατηγορουμένου, εξετέθησαν από την Κατηγορούσα Αρχή και παρατίθενται αυτούσια κατωτέρω: «Στις 30/07/22 γύρω στις 16:00, το ραντάρ του ναυτικού σταθμού Παραλιμνίου αναγνώρισε ύποπτο θαλάσσιο στόχο να πλέει ανατολικά του Κάβο Γκρέκο εντός χωρικών υδάτων της Δημοκρατίας. Προς το σημείο απέπλευσε άκατος της Λιμενικής και Ναυτικής Αστυνομίας για εντοπισμό και έλεγχο του στόχου. Εντοπίστηκε ξύλινη βάρκα 6-7 μέτρων να πλέει πράγματι εντός χωρικών υδάτων της Δημοκρατίας κατευθυνόμενη προς τις Κυπριακές ακτές. Εντός αυτής επέβαιναν 9 άντρες ένας εκ των οποίων ήταν ο πλοηγός. Επρόκειτο όπως διαπιστώθηκε αργότερα για τον κατ/νο. Το σκάφος ήταν εμφανώς υπερφορτωμένο αφού η ίσαλος γραμμή[1] του ήταν βυθισμένη μέχρι και τα έξαλα[2]. Η κατάσταση κρίθηκε επικίνδυνη για την ασφάλεια των επιβαινόντων καθότι επικρατούσε θαλασσοταραχή. Συγκεκριμένα κατά τον δεδομένο χρόνο επικρατούσαν νοτιοδυτικοί άνεμοι 4 μποφόρ με ύψος κύματος 1-1,5 μέτρα, γεγονός το οποίο σε συνάρτηση με την υπερφόρτωση, προκαλούσε εισροή υδάτων στην βάρκα από την κουπαστή της. Λόγω της θαλασσοταραχής που επικρατούσε και της εισροής υδάτων στη βάρκα, το πλήρωμα της αστυνομικής ακάτου προχώρησε στην διάσωση των 9 αυτών προσώπων επιβιβάζοντάς τα με μεγάλη δυσκολία στην αστυνομική άκατο και μεταφέροντας τα στο αλιευτικό καταφύγιο Παραλιμνίου. Σημειώνεται ότι κατά την ρυμούλκηση της ξύλινης βάρκας προς την στεριά, αυτή βυθίστηκε λόγω της μεγάλης ποσότητας θαλάσσιου ύδατος που ήδη είχε εισρεύσει εντός αυτής. Κατά την αποβίβαση των πιο πάνω προσώπων στην στεριά, μέλος της Υ.Α.&Μ. ήλεγξε το καθεστώς τους και διαπίστωσε ότι επρόκειτο για εννέα ενήλικες άνδρες από την Συρία οι οποίοι σύμφωνα με τον νόμο ήταν απαγορευμένοι μετανάστες αφού δεν είχαν στην κατοχή τους θεωρημένο διαβατήριο από τις Αρχές της Δημοκρατίας και άδεια μετανάστευσης χορηγούμενη από τις Αρχές της Δημοκρατίας. Στην κατοχή του κατ/νου εντοπίστηκαν πιστοποιητικά που επιβεβαιώνουν την κατάρτισή του στην ναυτική τέχνη και στον χειρισμό συστημάτων πλοήγησης. Εναντίον του κατ/νου, ο οποίος ήταν το άτομο που πλοηγούσε το σκάφος, εξασφαλίστηκε ένταλμα σύλληψης και την ίδια ημέρα και ώρα 22:45 συνελήφθηκε και τέθηκε υπό κράτηση. Οδηγήθηκε ενώπιον του Επ. Δικαστηρίου Αμμοχώστου στις 31/07/22 και εναντίον του εκδόθηκε διάταγμα προφυλάκισης για 5 ημέρες. Ανακρινόμενος από την Αστυνομία ανέφερε ότι ήταν εκείνος που ανέλαβε στη Συρία να μαζέψει χρήματα από τους υπόλοιπους οκτώ άνδρες προκειμένου να αγοράσει τη βάρκα με την οποία θα ταξίδευαν από την Συρία προς την Κύπρο. Οι 11.000.000 Συριακές Λίρες (4370 ευρώ) που εισέπραξε συνολικά από όλους τους επιβαίνοντες, θα κάλυπταν τα έξοδα αγοράς της βάρκας, τα έξοδα αγοράς προμηθειών και τα έξοδα μεταφοράς τους στην Κύπρο. Αφού αγόρασε την βάρκα, διοργάνωσε μικρά ταξίδια στην θάλασσα, χωρίζοντας σε ομάδες τους άνδρες που θα ταξίδευαν προς την Κύπρο προκειμένου να προσαρμοστούν/εξοικειωθούν με τις πραγματικές συνθήκες του ταξιδιού. Όρισε την ημερομηνία του ταξιδιού τα ξημερώματα της 30ης Ιουλίου καθότι γνώριζε ότι μετά την 01/08/22, οι Αρχές τη Συρίας θα εγκαθιστούσαν σε όλα τα σκάφη συσκευές εντοπισμού θέσης για να αποτρέψουν τα μεταναστευτικά κύματα προς ξένες χώρες. Έμαθε να κυβερνά θαλάσσια σκάφη καθότι εργάστηκε ως ψαράς, κατασκευαστής και συντηρητής σκαφών, ως επίσης και εργάτης σε πλοία. Γνωρίζει από συστήματα πλοήγησης και κατά τo ταξίδι από την Συρία προς την Κύπρο, χρησιμοποίησε εφαρμογή GPS που ήταν εγκατεστημένη στο τηλέφωνο του όπου εμφανιζόταν η πορεία που θα έπρεπε να ακολουθήσει. Καταθέσεις λήφθηκαν επίσης από τρεις άλλους επιβαίνοντες στην βάρκα. Πρόκειται για τους ΜΚ 4,5,6 στο κατηγορητήριο. Όλοι επιβεβαιώνουν ότι κατέβαλαν συγκεκριμένο ποσό χρημάτων (2 εκατομμύρια Σ.Λ. έκαστος) στον κατηγορούμενο προκειμένου να καλυφθούν τα έξοδα μεταφοράς τους στην Κύπρο, η αγορά προμηθειών και η αγορά του σκάφους με το οποίο θα ταξίδευαν από την Συρία προς την Κύπρο.» Ο κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου. Ενώπιον του Δικαστηρίου τέθηκε η έκθεση του Τμήματος Κοινωνικής Ευημερίας αναφορικά με τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες του κατηγορουμένου. Σε αυτή αναφέρονται, συνοπτικά, τα ακόλουθα: Ο κατηγορούμενος κατάγεται από τη Σύρια και είναι ηλικίας 37 ετών. Είναι νυμφευμένος και πατέρας τριών ανηλίκων τέκνων. Ο πατέρας του ήταν αγρότης αλλά απεβίωσε το
2. Η μητέρα του ασχολείτο ανέκαθεν με τα οικιακά. O κατηγορούμενος έχει άλλα τρία αδέλφια. Ο κατηγορούμενος είναι απόφοιτος δημοτικού και εργαζόταν ως βοηθός σε οικοδομές. Μεταξύ των ετών 2007 με 2010 εργάστηκε ως εργάτης σε πλοίο που μετέφερε εμπορεύματα σε ευρωπαϊκές χώρες. Πριν την άφιξη του στην Κύπρο δεν εργαζόταν σταθερά. Ήρθε στην Κύπρο με σκοπό την εξεύρεση καλύτερων συνθηκών και ευκαιριών απασχόλησης. Η συνήγορος του κατηγορουμένου, αφού υιοθέτησε την κοινωνικο - οικονομική έκθεση του Γραφείου Ευημερίας, ζήτησε όπως ληφθούν υπόψη οι προσωπικές περιστάσεις του κατηγορουμένου. Επιπρόσθετα, η συνήγορος του έδωσε έμφαση στο λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορουμένου, τη συνεργασία του και την παραδοχή του, η οποία δεικνύει έμπρακτη μεταμέλεια. Υποστήριξε επίσης ότι ο κατηγορούμενος δεν αποκόμισε οποιοδήποτε όφελος. Τέλος εξέφρασε τη μεταμέλεια του κατηγορουμένου και ζήτησε τη μέγιστη δυνατή επιείκεια του Δικαστηρίου. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - ΚΑΤΑΛΗΞΗ Η σοβαρότητα των αδικημάτων τα οποία διέπραξε ο κατηγορούμενος αντικατοπτρίζεται κατ' αρχήν από τις προβλεπόμενες ποινές. Συγκεκριμένα το αδίκημα της κατηγόριας 2 προβλέπει ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα δώδεκα έτη ή χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις € 100.000 ή και τις δύο αυτές ποινές. Τα αδικήματα των κατηγοριών 1 και 3, προνοούν ποινή φυλάκισης μέχρι 10 έτη ή χρηματική ποινή μέχρι €50.000 ή και τις δύο ποινές. Το ύψος της προβλεπόμενης ποινής προδιαγράφει και την σοβαρότητα που θέλησε ο νομοθέτης να προσδώσει στο κάθε συγκεκριμένο αδίκημα και κατ' επέκταση τον βαθμό προστασίας του έννομου αγαθού που προστατεύεται, στοιχείο το οποίο το Δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη κατά την επιμέτρηση της ποινής (βλ. Souilmi v. Αστυνομίας

(1992)2 ΑΑΔ 248, 250). Το στοιχείο αυτό, δηλαδή η ανώτατη προβλεπόμενη ποινή, λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής και συνεκτιμάται με τα γεγονότα της υπόθεσης, τόσο για την επιλογή του είδους της ποινής όσο και για τον καθορισμό της έκτασης της (βλ. Διευθυντής Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ν. Χρυσοστόμου κ.α.

(2002)2 ΑΑΔ 575, 580). Στην υπό κρίση περίπτωση, τα αδικήματα στα οποία κρίθηκε ένοχος ο κατηγορούμενος είναι σοβαρά αφού προβλέπονται ποινές φυλάκισης που κυμαίνονται από 10 με 12 έτη και χρηματικές ποινές ύψους € 50.000 και € 100.000. Για σκοπούς επιμέτρησης, λοιπόν, εκκινούμε από την ανώτατη προβλεπόμενη ποινή, η οποία ως έχει επανειλημμένα νομολογηθεί, συνιστά τη βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο το έργο επιμέτρησης της ποινής. Ενδεικτικά παραπέμπουμε στην απόφαση Γενικός Εισαγγελέας ν. Αριστοτέλους

(2004)2 Α.Α.Δ. 166. Η επιβολή της ποινής αποτελεί έργο λεπτό και δύσκολο. Απαιτείται η εξισορρόπηση του γενικού συμφέροντος της δικαιοσύνης από τη μια και της εξατομίκευσης της ποινής από την άλλη. Πρώτιστο καθήκον του Δικαστηρίου είναι η προστασία της κοινωνίας, που επιτυγχάνεται μόνο με την αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου. Εξετάσαμε με προσοχή όλα όσα συνθέτουν την παρούσα υπόθεση συμπεριλαμβανομένων και των εισηγήσεων του ευπαίδευτου συνηγόρου της Κατηγορούσας Αρχής και της ευπαίδευτης συνηγόρου του κατηγορουμένου, σε σχέση με τον μετριασμό της ποινής. Μέσα από τις λεπτομέρειες του κατηγορητήριου αλλά και τα γεγονότα που τέθηκαν ενώπιον μας, προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος, όντας απαγορευμένος μετανάστης, πλοήγησε μια προφανώς υπερφορτωμένη βάρκα στην οποία επεμβαίναν, πέραν του ίδιου, άλλα οκτώ πρόσωπα. Η πιο πάνω βάρκα εντοπίστηκε να πλέει στα χωρικά ύδατα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Όλοι οι επιβαίνοντες ήταν απαγορευμένοι μετανάστες. Το εν λόγω ταξίδι ήταν οργανωμένο από προηγουμένως και ο κατηγορούμενος είχε πρωταγωνιστικό ρόλο, αφού εισέπραξε από όλους τους επιβαίνοντες συγκεκριμένο ποσό με το οποίο αγόρασε τη βάρκα και προμήθειες για το ταξίδι. Επιπλέον, οργάνωνε δοκιμαστικά ταξίδια, ώστε οι επιβαίνοντες να εξοικειωθούν με τις συνθήκες του θαλάσσιου ταξιδιού. Από τα ενώπιόν μας γεγονότα, εξάγεται ότι οι ενέργειες του κατηγορούμενου περιείχαν το στοιχείο της οργανωμένης δράσης, ώστε να κατορθώσει ο ίδιος αλλά και υποβοηθηθούν άλλα 8 πρόσωπα, απαγορευμένοι μετανάστες, να εισέλθουν στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επομένως, είναι προφανές ότι στην υπό κρίση υπόθεση υπάρχει το στοιχείο της οργανωμένης δράσης, ώστε να παρακαμφθεί ο Νόμος. Το στίγμα της ποινικής αντιμετώπισης των αδικημάτων που σχετίζονται με παράνομη μετανάστευση έχει δοθεί στην υπόθεση Nazari v. Αστυνομίας

(1996)2 ΑΑΔ 231, η οποία αφορούσε παράνομη διαμονή στη Δημοκρατία, όπου λέχθηκαν τα εξής: «Η Κύπρος, πρέπει να γίνει κατανοητό, είναι μια μικρή χώρα, με τεράστια προβλήματα. Η περιφρούρηση της Κυπριακής Επικράτειας αποτελεί θεμελιώδες καθήκον. Δεν υποτιμούμε την αγωνία των όπου γης ανθρώπων για την εξασφάλιση εργασίας και, γενικά, τη βελτίωση των συνθηκών της ζωής τους. Όμως, στην περίπτωση της Κύπρου, πρέπει να γίνει καθολικά σεβαστό ότι συντρέχουν ιδιαίτερα ισχυροί λόγοι για την αυστηρή εφαρμογή της αρχής του διεθνούς δικαίου που επιτρέπει τον αποκλεισμό αλλοδαπών προς διασφάλιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας. Η συχνότητα, με την οποία διαπράττονται αδικήματα αυτής της φύσης, και οι αρνητικές επιπτώσεις στο κοινωνικό σύνολο συνοψίζονται περιεκτικά στο απόσπασμα που ακολουθεί από την πρόσφατη απόφαση του Εφετείου. Mohamed και Άλλοι ν. Αστυνομίας

(1996)2 Α.Α.Δ. 166 που δόθηκε από το Νικήτα Δ.:- «Δυστυχώς το αδίκημα για το οποίο καταδικάστηκαν οι εφεσείοντες διαπράττεται τελευταία με εντεινόμενη συχνότητα. Ο πρωτόδικος δικαστής, εκφράζοντας τη βαθιά ανησυχία του για το φαινόμενο, το χαρακτήρισε ως επιδημία. Δε θα ήταν υπερβολικό να λεχθεί ότι από την άποψη αυτή η Κύπρος βρίσκεται σε κατάσταση πολιορκίας. Οι αρνητικές επιπτώσεις, κοινωνικές, οικονομικές και άλλες ήδη εκδηλώθηκαν και επηρεάζουν τη ζωή του τόπου. Η Κύπρος είναι χώρα φιλόξενη και ανεκτική. Ιστορικά υπήρξε και εξακολουθεί να είναι κόμβος συγκοινωνιακός, οικονομικός και πολιτιστικός. Όμως κάθε κράτος διατηρεί το δικαίωμα μη αποδοχής αλλοδαπών (βλέπε ανάπτυξη του καθηγητή J.G. Starke 'Introduction to International Law', 10η έκδοση στη σελ. 748 και επ.), το οποίο παραβιάζεται με διάπραξη τέτοιας φύσεως αδικημάτων.» Βέβαια, από τότε που εκδόθηκε η εν λόγω απόφαση, η Δημοκρατία έγινε πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στα πλαίσια της οποίας ανέλαβε και ανάλογες ευθύνες σε σχέση με την μετανάστευση, οι οποίες όμως διέπονται από συγκεκριμένη νομοθεσία και την οποία πρέπει να ακολουθούν όσοι επιθυμούν, τη νόμιμη διαμονή τους στο έδαφος της Δημοκρατίας. Μάλιστα, ενόψει των μεγάλων μεταναστευτικών ροών, είτε αυτές προέρχονται από εμπόλεμες χώρες, είτε από οικονομική δυσπραγία,η Δημοκρατία επωμίστηκε και συνεχίζει να επωμίζεται με αυξητική τάση, δυσβάστακτο οικονομικό και άλλο βάρος, αναλογικά με τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λόγω και του μικρού μεγέθους της και δη συρρικνωμένου κατά σχεδόν 40% ένεκα της τουρκικής κατοχής, αλλά και του μικρού πληθυσμού της και μικρών εσωτερικών πόρων. Το φαινόμενο της οργανωμένης διακίνησης παράνομων μεταναστών, είτε πρόκειται για εμπλοκή διαφόρων προσώπων από διαφορετικές χώρες, είτε για εμπλοκή ενός μόνο προσώπου που έρχεται σε απευθείας συνεννόηση με όσους επιθυμούν να μεταναστεύσουν, όχι μόνο δεν υποχωρεί αλλά αναπτύσσεται και εξελίσσεται με γοργούς ρυθμούς, όπως διαπιστώνεται από τις καταχωρήσεις τέτοιων ποινικών υποθέσεων ενώπιον μας και έχει καταστεί γάγγραινα (η διακίνηση) για τον τόπο. Ως προς τη δυνατότητα άντλησης σχετικής Δικαστικής γνώσης, μέσω της αναφοράς στον αριθμό παρόμοιων υποθέσεων που εκδικάζει κάποιο δικαστήριο, παραπέμπουμε στην απόφαση Καρανίκκη ν. Αστυνομίας

(2004)2 ΑΑΔ 118 και στο σύγγραμμα των Ηλιάδη & Σάντη το Δίκαιο της Απόδειξης, Β έκδοση, σελ. 269. Τα αδικήματα της εξεταζόμενης φύσεως, είτε πρόκειται για μια καλοστημένη και στυγνή αισχροκερδοσκοπική παράνομη διεθνική επιχείρηση εκμετάλλευσης απελπισμένων ανθρώπων που έχουν ονειρευθεί μια καλύτερη ζωή, έστω και αν στο κέρδος συμπεριλαμβάνεται η στέγαση, η κατανάλωση καυσίμων του οχήματος μεταφοράς, η σίτιση και η διακίνηση, έχουν δύο κοινούς παρονομαστές. Πρώτος είναι το κέρδος, έστω και μικρό και δεύτερος η επιβάρυνση της Δημοκρατίας, όχι μόνο με οικονομικό κόστος, αλλά και της υποβόσκουσας υπονόμευσης της δημόσιας ασφάλειας της κοινωνίας και της Δημοκρατίας, αφού, συνήθως, οι παράνομοι μετανάστες καθίστανται αόρατος περιθωριακός πληθυσμός με δυσμενείς επιπτώσεις στην πολιτιστική, κοινωνική, εργασιακή και οικονομική ευημερία της χώρας, και τις προεκτάσεις αυτών σε άλλους τομείς με άμεσο αντίκτυπο στο νόμιμο πληθυσμό της Δημοκρατίας (βλ. Deveci v. Αστυνομία

(2009)2 ΑΑΔ 80). Στην υπόθεση Ghouneym v. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 99/2016, ημερομηνίας 27.6.2016, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Η απαξίωση ενέργειας που αφορά υποβοήθηση τρίτων προσώπων για διέλευση από το έδαφος της Δημοκρατίας άμεσα σχετίζεται με την ανάγκη διαφύλαξης της δημόσιας ασφάλειας, ενός αγαθού ιδιαίτερα πολύτιμου που εν πολλοίς συναρτάται με την ίδια την ύπαρξη του κράτους, εξ΄ ου και η αυστηρή προνοούμενη ποινή των 8 ετών φυλάκισης» Παρά το ότι η απόφαση Ghouneym (ανωτέρω) αφορούσε το αδίκημα του άρθρου 19Α του Κεφ. 105, Νόμου το οποίο είναι σοβαρότερο από τα αδικήματα των κατηγοριών 1 και 3, επεξηγεί τους λόγους που επιβάλλουν αυστηρή αντιμετώπιση αδικημάτων που σχετίζονται με την υποβοήθηση παράνομης μετανάστευσης. Τα Δικαστήρια οφείλουν μπροστά σε αυτό το ανησυχητικό και ολοένα αυξανόμενο φαινόμενο της οργανωμένης ή μη διακίνησης, χωρίς ενδείξεις κάμψης, ως θεματοφύλακες των νόμων, οι οποίοι νόμοι σκοπούν στην προστασία των νομιμόφρονων πολιτών της κοινωνίας και του ίδιου του κράτους, να ανακόψουν την οποιαδήποτε μορφή τέτοιας παράνομης δράσης με την επιβολή αυστηρών και αποτρεπτικών ποινών. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο που ο νομοθέτης με το Ν.46(Ι)/2021 ημερομηνίας 9.4.2021 αύξησε την προβλεπόμενη ποινή φυλάκισης για τα αδικήματα των κατηγοριών 1 και 3 από ποινή φυλάκισης 3 ετών σε ποινή φυλάκισης 10 ετών και τη χρηματική ποινή από Λ.Κ 1.000 και Λ.Κ. 5.000 αντίστοιχα σε €50.000 και στα δύο αδικήματα. Επίσης, το αδίκημα της κατηγορίας 2, με τον Ν. 45(I)/2021, από πλημμέλημα, κατέστη κακούργημα τιμωρούμενο με φυλάκιση μέχρι 12 έτη ή με χρηματική ποινή μέχρι € 100.000 ή και τις δύο ποινές. Οι δύο πιο πάνω πρόσφατες τροποποιήσεις αντανακλούν ακριβώς την αυξημένη σοβαρότητα που ο νομοθέτης ήθελε να προσδώσει στα υπό εξέταση αδικήματα. Έχοντας, λοιπόν, υπόψη τις προβλεπόμενες στον Νόμο ποινές, τις συνθήκες διάπραξης αλλά και τη νομολογία που παρατίθεται ανωτέρω, καταλήγουμε ότι αναδύεται, κατ' αρχήν, η ανάγκη απόδοσης αποτρεπτικού και αυστηρού χαρακτήρα στην ποινή. Η εξατομίκευση βέβαια της ποινής δεν ατονεί, αλλά από την άλλη μεριά δεν μπορεί να εξασθενήσει ή να εξουδετερώσει την ανάγκη για προστασία του κοινωνικού συνόλου και της δημόσιας ασφάλειας εκεί όπου εντοπίζεται σοβαρό πρόβλημα. Η στάθμιση, γενικά, η οποία χρειάζεται σε τέτοιες περιπτώσεις, δηλαδή όπου είναι αναγκαία η επιβολή αποτρεπτικής ποινής, περιγράφεται με πληρότητα στις υποθέσεις, Antoniades v. Police

(1986)2 CLR 21, Κωνσταντίνου v. Δημοκρατίας

(1989)2 ΑΑΔ 224, Φιλίππου ν. Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ 245, Gholi ν. Δημοκρατίας

(1997)2 ΑΑΔ 30, Jovanovic v. Αστυνομίας

(2005)2 ΑΑΔ 635, Θεοχάρους v. Αστυνομίας

(2008)2 ΑΑΔ 575 και Θεολόγου ν. Αστυνομίας

(2014)2Β ΑΑΔ 800. Όπως υποδεικνύεται στην απόφαση Γενικός Εισαγγελέας v. Ευαγόρου

(2001)2 ΑΑΔ 285, η εξατομίκευση της ποινής επιτυγχάνεται μέσα και όχι έξω από το πλαίσιο των αρχών που διέπουν τον καθορισμό της ποινής. Επιπλέον, όπως έχει υποδειχθεί στην απόφαση Κόκκινος ν. Αστυνομίας

(1995)2 Α.Α.Δ. 135, η εξατομίκευση της ποινής έχει ως λόγο τον συσχετισμό της τιμωρίας και με το άτομο του παραβάτη· όχι όμως την αποκλειστική συνάρτησή της με τις προσωπικές συνθήκες αυτού. Ειδικότερα στην υπόθεση Al Jibouri & Άλλοι ν. Αστυνομίας

(1992)2 ΑΑΔ 143 με αναφορά σε προηγούμενη νομολογία αναφέρθηκαν τα εξής στη σελίδα 145: «Όταν τα αδικήματα διαπράττονται τόσο συχνά όπως αυτό, τα Δικαστήρια επιβάλλουν ποινές που όχι μόνο τιμωρούν αλλά ταυτόχρονα αποτρέπουν άλλους να διαπράττουν αυτά τα αδικήματα∙ και όταν υπεισέρχεται ο παράγων της αποτροπής, οι προσωπικές περιστάσεις των κατηγορουμένων που στηρίζονται στη θεωρία της εξατομίκευσης της ποινής μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα». Ειδικότερα, σε υποθέσεις διακίνησης παράνομων μεταναστών οι προσωπικές, οικογενειακές και οικονομικές περιστάσεις ενός κατηγορουμένου αποτελούν μετριαστικούς παράγοντες ήσσονος σημασίας στην επιμέτρηση της ποινής, αφού συνήθως, πυρήνας της έκνομης συμπεριφοράς είναι αυτές, ή το εύκολο, αλλά αισχρό κέρδος από την εκμετάλλευση εξαθλιωμένων ανθρώπων που είτε πωλούν τις περιουσίες τους, είτε ακόμη καθίστανται υποχείρια των διακινητών, οι οποίοι τους χρησιμοποιούν για άλλες παράνομες πράξεις. Επομένως, όσο σοβαρές κι αν είναι οι επιπτώσεις σε ένα κατηγορούμενο και στην οικογένεια του, υπερισχύει η αποτελεσματική εφαρμογή του Νόμου. Προέχει η καταστολή τέτοιων αδικημάτων ώστε να παραμένει αλώβητη η παρεχόμενη προστασία της κοινωνίας και η δημόσια ασφάλεια. Στην υπόθεση Ghouneym v. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 99/2016, ημερ. 27.6.2016, ειπώθηκαν τα πιο κάτω: «Όσο και να αντιλαμβανόμαστε τα προβλήματα που δημιουργούνται στην οικογένεια του εφεσείοντα και στον ίδιο δεν θεωρούμε ότι υπάρχει δυνατότητα επέμβασης μας αφού το πρωτόδικο Δικαστήριο ισόρροπα και αιτιολογημένα έλαβε υπόψη τόσο τις προσωπικές περιστάσεις του εφεσείοντα σε συνδυασμό με την παραδοχή του, το λευκό του μητρώο, όσο και ιδιαίτερα το γεγονός ότι δεν είχε οποιονδήποτε οικονομικό όφελος από τη διάπραξη του αδικήματος. Δεν χρειάζεται να αναφέρουμε ότι εάν απουσίαζαν αυτά τα στοιχεία, η ποινή θα ήταν αυστηρότερη, ενόψει της ανάγκης να διαφυλαχθεί το αγαθό της δημόσιας ασφάλειας από πράξεις που σκοπόν έχουν να εξαπατήσουν τις αρχές με εγγενείς κινδύνους ως προς τη κοινωνική και οικονομική ευημερία του τόπου». Στην υπόθεση Tabrizi Abolfaze v. Αστυνομίας

(2004)2 ΑΑΔ 421 το Ανώτατο Δικαστήριο υιοθέτησε το πιο κάτω απόσπασμα από την πρωτόδικη απόφαση: «Αδικήματα που αφορούν την παράνομη είσοδο και παραμονή αλλοδαπών στην Κύπρο ή που σχετίζονται με τέτοια αδικήματα αντιμετωπίζονται ως σοβαρά. Έχει επισημανθεί στην σχετική νομολογία ότι τόσο η παράνομη είσοδος στο έδαφος της Δημοκρατίας όσο και η παράνομη παραμονή προσώπων που εισήλθαν αρχικά νόμιμα είχε φθάσει σε τέτοια επίπεδα που δημιουργούνται σοβαρά προβλήματα κοινωνικής και οικονομικής φύσεως αλλά και προβλήματα αστυνόμευσης. Ακόμα ότι η Κύπρος είναι φιλόξενη χώρα αλλά ο καθένας που επιθυμεί να ζήσει εδώ οφείλει να συμμορφώνεται με τους Νόμους και τους Κανονισμούς της χώρας αυτής. Όπου ένα αδίκημα είναι από τη φύση του σοβαρό ή όπου διαπράττεται με μεγάλη συχνότητα δικαιολογείται η αντιμετώπιση του με ποινές αποτρεπτικού χαρακτήρα έτσι που πέραν από την τιμωρία του κατηγορουμένου να εξυπηρετείται και ο στόχος της αποτροπής διάπραξης παρόμοιων αδικημάτων στο μέλλον είτε από τον ίδιο τον κατηγορούμενο είτε από άλλα πρόσωπα». Βοηθητικές επίσης είναι οι υποθέσεις Deveci ν. Αστυνομίας

(2009)2 ΑΑΔ 80 και Στρουθιάς ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 95/2015, ημερομηνίας 7.7.2015. Στην υπόθεση Lapachi v. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 235/2020, ημερομηνίας 25.11.2021, στην οποία παρέπεμψε η ευπαίδευτη συνήγορος του κατηγορούμενου, επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 24 μηνών για το αδίκημα της εισόδου στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας απαγορευμένου μετανάστη. Μάλιστα τα γεγονότα της εν λόγω υπόθεσης ανέτρεχαν σε χρόνο πριν την τροποποίηση του Νόμου, όταν η ανώτατη προβλεπόμενη ποινή ήταν τα 3 έτη και όχι τα 10 που είναι σήμερα. Περαιτέρω, στην απόφαση Lapachi (ανωτέρω) το Εφετείο παρέπεμψε στην απόφαση Turk v. Αστυνομίας

(2012)2 ΑΑΔ, 345, όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Πρέπει ο εφεσείων να αντιληφθεί ότι σε αυτή τη χώρα υπάρχουν νόμοι και οι πάντες έχουν καθήκον να τους σέβονται και να συμμορφώνονται με αυτούς». Εξετάσαμε με ιδιαίτερη προσοχή όλα όσα συνθέτουν την παρούσα υπόθεση. Σημειώνουμε δε, ότι οι αποφάσεις στις οποίες παρέπεμψε η ευπαίδευτη συνήγορος του κατηγορουμένου εκδόθηκαν πριν τη μεταβολή επί το αυστηρότερο των ποινών που προβλέπονται για τα επίδικα αδικήματα. Υπό τα γεγονότα της παρούσας, πέραν της διάστασης της εκμετάλλευσης της ελπίδας οκτώ ανθρώπων για αναζήτηση καλύτερης ζωής και της οργανωμένης προσπάθειας παράκαμψης του Νόμου, αναδύεται και ένα επιπλέον ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο. Συγκεκριμένα, μέσα από το γεγονότα της παρούσας, προκύπτει ότι το σκάφος, με το οποίο θα παρακαμπτόταν ο Νόμος, ήταν υπερφορτωμένο. Το πιο πάνω γεγονός έθετε σε κίνδυνο την ζωή των επιβαινόντων. Συνεπώς, στην υπό κρίση υπόθεση, οι επιβαίνοντες στο σκάφος, πέραν από εκμετάλλευση της ελπίδας τους για αναζήτηση καλύτερης ζωής, διέτρεχαν και τον κίνδυνο να καταστεί η Μεσόγειος ο υγρός τους τάφος. Το ότι το σκάφος δεν βυθίστηκε, ενόσω επεμβαίναν οι απαγορευμένοι μετανάστες επ' αυτής, δεν επενεργεί μετριαστικά ως εισηγήθηκε η ευπαίδευτη συνήγορος του κατηγορουμένου. Ο Νόμος ποινικοποιεί τη χρήση υπερφορτωμένου σκάφους και δεν εξαρτά την ποινική ευθύνη με τυχόν βύθιση αυτού. Αντιθέτως, ως προκύπτει από το λεκτικό του Νόμου, η υπερφόρτωση θαλασσίου σκάφους συνιστά μορφή ανασφαλούς σκάφους. Είναι δε προφανές ότι ο Νόμος σκοπό είχε να αποτρέψει τη μεταφορά προσώπων δια της υδάτινης οδού με ανασφαλή σκάφη. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τα γεγονότα της παρούσας, το επίδικο σκάφος ήταν προφανώς υπερφορτωμένο. Έτσι οι ακριβείς λόγοι για τους οποίους τελικά βυθίστηκε δεν έχουν σημασία. Αντιθέτως, το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος, όντας πρόσωπο κατηρτισμένο στη ναυτική τέχνη, οργάνωσε το ταξίδι με υπερφορτωμένο σκάφος, δεικνύει την αδιαφορία του για τους κινδύνους που έθεσε τους υπόλοιπους 8 επιβαίνοντες, πράγμα που επενεργεί επιβαρυντικά στην επιμέτρηση της ποινής. Σαφώς δεν διαλανθάνει της προσοχής του Δικαστηρίου, η επισήμανση της συνηγόρου του κατηγορουμένου ότι η αγορά του σκάφους αποφασίστηκε από κοινού από όλους τους επιβαίνοντες και ο κατηγορούμενος είχε κάποια συνεισφορά σε αυτή. Όμως, τα πιο πάνω γεγονότα δεν αναιρούν τον ηγετικό ρόλο που είχε στην όλη οργάνωση της μεταφοράς. Επιπροσθέτως, το γεγονός ότι αποκόμισε κάποιο οικονομικό όφελος προκύπτει από τα γεγονότα της 2ης κατηγορίας την οποία παραδέχθηκε, αφού παραδέχθηκε την μεταφορά έναντι κομίστρου. Συνεπώς, παρά το γεγονός ότι δεν τέθηκε μαρτυρία για αποκόμιση συγκεκριμένου ποσού, ως χρηματικό όφελος, εντούτοις ο κατηγορούμενος επωφελήθηκε σε μεγάλη έκταση της αγοράς της βάρκας και των προμήθειων και είχε τη δυνατότητα έτσι να ταξιδεύσει χωρίς να καταβάλει μεγάλο ποσό. Επομένως αποκόμισε κάποιας μορφής κέρδους. Επιπλέον, η ευπαίδευτη συνήγορος του κατηγορουμένου έδωσε έμφαση στις προσωπικές περιστάσεις του κατηγορουμένου. Έχει επανειλημμένα λεχθεί, μέσα από τη νομολογία, ότι δεν πρέπει να δίδεται υπέρμετρη βαρύτητα σε οικονομικές ή άλλες δυσκολίες οι οποίες ενδεχομένως να συνέτειναν στο να διαπράξει ένας κατηγορούμενος το αδίκημα. Λαμβάνουμε επίσης υπ' όψιν την παραδοχή του κατηγορουμένου στο Δικαστήριο η οποία, με βάση πάγια νομολογία, πρέπει να αμείβεται «με σχετική έκπτωση στην ποινή» (βλ. Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας

(2002)2 ΑΑΔ 28 και Θεοδώρου v. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 208/18, ημερ. 27.11.2019), διότι αποτελεί πορεία που προάγει τους σκοπούς της δικαιοσύνης. Το πώς αντικρίζονται τα διάφορα στοιχεία σε κάθε υπόθεση, εξαρτάται από τις λεπτομέρειες που τα συνθέτουν (βλ. Chafari v. Αστυνομίας

(2001)2 ΑΑΔ 442). Σε περίπτωση κατά την οποία η σύλληψη διενεργείται επ΄ αυτοφώρω, όπως στην προκειμένη περίπτωση, η σημασία της παραδοχής αμβλύνεται (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Μονιάτη

(2000)2 ΑΑΔ 553, Γενικός Εισαγγελέας ν. Ζανέττου

(2001)2 ΑΑΔ 438 και Κατσαπάου v. Δημοκρατίας

(2012)2 ΑΑΔ 388). Δεν παραγνωρίζουμε όμως και τα όσα λέχθηκαν αναφορικά με αυτή την πτυχή στην υπόθεση Χαραλάμπους κ.ά. ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. Αρ. 127/2019 και 130/2019, ημερ. 10.3.2021, όπου υποδείχθηκε ότι «. η παραδοχή ενός κατηγορουμένου, ακόμη και σε περιπτώσεις αυτόφωρου αδικήματος, είναι πάντα καλοδεχούμενη και προσμετρά ως απτό στοιχείο μεταμέλειας.». Στην υπό κρίση υπόθεση παρόλο που υπήρξε αυτόφωρη σύλληψη, εντούτοις η άμεση παραδοχή του κατηγορούμενου, λαμβάνεται υπόψη προς όφελος του, καθότι εξοικονομεί πολύτιμο δικαστικό χρόνο. Λαμβάνουμε ακόμη υπόψη το λευκό του ποινικό μητρώο και ότι δεν υπήρξε παρόμοια παράνομη συμπεριφορά στο παρελθόν από τον κατηγορούμενο, καθώς επίσης και την απολογία και μεταμέλεια του. Επιπροσθέτως, λαμβάνουμε υπόψη το σύνολο των προσωπικών και οικογενειακών περιστάσεων του ως αυτά καταγράφονται στην έκθεση του γραφείου ευημερίας, καθώς και ό,τι σχετικό προς τον μετριασμό λέχθηκε από την συνήγορο του. Στον αντίποδα, δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε ότι τα επίδικα αδικήματα είχαν ως αποτέλεσμα την αποκόμιση οφέλους, από τη διακίνηση προσώπων και περιέχουν το στοιχείο της οργανωμένης δράσης με σκοπό να παρακαμφθεί ο Νόμος και επιφέρουν, ως η νομολογία έχει αναγνωρίσει, προβλήματα κοινωνικής και οικονομικής φύσεως αλλά και προβλήματα αστυνόμευσης. {βλ., Tabrizi Abolfaze ( ανωτέρω)}. Τέλος ως προς το αδίκημα της 2ης κατηγορίας λαμβάνουμε ιδιαίτερα υπόψη ότι ο κατηγορούμενος με την επιλογή του να μεταφέρει 8 πρόσωπα με υπερφορτωμένο σκάφος έθεσε σε κίνδυνο τις ζωές ανθρώπων που το μόνο που προσδοκούσαν ήταν την ευκαιρία να αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή. Υπό το φως των πιο πάνω και σύμφωνα με την νομολογία που έχει παρατεθεί ανωτέρω, αναδύεται η ανάγκη επιβολής αποτρεπτικής ποινής. Περαιτέρω, ένεκα των ανωτέρω, οι μετριαστικοί παράγοντες, που αναγνωρίστηκαν στον κατηγορούμενο, τόσο σωρευτικά όσο και μεμονωμένα μπορούν να επηρεάσουν μόνο το εύρος της ποινής και όχι το είδος της ποινής. Καταληκτικά θα πρέπει να λεχθεί πως σε μια σοβαρή υπόθεση όπως είναι η παρούσα, με πρόδηλη την αναγκαιότητα αποτροπής, δεν μπορεί να αποφευχθεί η επιβολή ποινής φυλάκισης, όσο και να λάβει υπόψη κανείς υπόψη τα όσα τέθηκαν ενώπιον μας σχετικά με τις προσωπικές, οικογενειακές, οικονομικές και άλλες περιστάσεις του κατηγορουμένου, καθώς και τις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων. Αφού συνυπολογίσαμε και σταθμίσαμε όλους τους σχετικούς με την επιμέτρηση της ποινής παράγοντες, εξαντλώντας κάθε δυνατή επιείκεια, επιβάλλουμε στον κατηγορούμενο τις ακόλουθες ποινές: Στην Κατηγορία 1: ποινή φυλάκισης 2 ½ ετών. Στην Κατηγορία 2: ποινή φυλάκισης 3 ½ ετών. Στην Κατηγορία 3 : ποινή φυλάκισης 2 ½ ετών. Οι ποινές να συντρέχουν. Σύμφωνα με το άρθρο 117

(1)του Περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ155, η ποινή φυλάκισης μειώνεται κατά το χρονικό διάστημα που ο κατηγορούμενος βρίσκεται σε προφυλάκιση. (Υπ.) .......... Ν. Γερολέμου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) .......... Ν.Α.Π Γεωργιάδης Α.Ε.Δ. (Υπ.) ........... Μ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Είναι η γραμμή της θάλασσάς που βρέχει τις πλευρές ενός σκάφους. [2] Είναι το τμήμα του σκάφους, που βρίσκεται πάνω από την ίσαλο γραμμή. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο