Δημοκρατία ν. Τζιάμας κ.α., Ποιν. Υπόθεση: 6775/23, 10/4/2023

(2001)2 Α.Α.Δ.731) και η κράτηση συνιστά μέτρο το οποίο διατάσσεται κατ' εξαίρεσιν. Το δικαίωμα της προσωπικής ελευθερίας υποχωρεί μπροστά στο δημόσιο συμφέρον οποτεδήποτε διαφαίνεται μεμονωμένα ή σωρευτικά κάποιος ή κάποιοι από τους νομολογιακά καθιερωθέντες κινδύνους. Όπως αναφέρθηκε σχετικά πρόσφατα στην Ιωάννου ν. Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 25/22, ημερ. 4.2.22: "Ο κίνδυνος διάπραξης νέων αδικημάτων αποτελεί έναν από τους τρεις αυτοτελείς λόγους για τους οποίους το Δικαστήριο μπορεί να διατάξει την κράτηση ενός υποδίκου μέχρι τη δίκη του. Στη Χατζηδημητρίου ν. Δημοκρατίας

(1997)2 Α.Α.Δ.45 αναφέρθηκε ότι η πρόβλεψη αναφορικά με την πιθανότητα διάπραξης άλλων αδικημάτων δεν μπορεί παρά να στηρίζεται είτε σε στοιχεία που προέρχονται από το ιστορικό του υπόδικου ή της υπόθεσης, είτε σε εγγενείς ενδείξεις που χαρακτηρίζουν την ιδιαίτερη υφή της. Για να καταλήξει το Δικαστήριο σε συμπέρασμα για τη διάπραξη άλλου αδικήματος, δεν απαιτείται σύμφωνα με τη Σιακαλλή ν. Δημοκρατίας

(1997)2 Α.Α.Δ.130, ακριβής μαρτυρία. Αρκεί αν, με βάση όλα τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία, να δημιουργείται η ισχυρή εντύπωση ότι υπάρχει πιθανότητα. ................................... Στην υπόθεση Γιάγκου ν. Δημοκρατίας

(2009)2 Α.Α.Δ.216, 219, αναφέρθηκε ότι: «Το γεγονός της προηγούμενης καταδίκης του εφεσείοντα από μόνο του, δεν συνιστά και επιβεβαίωση του ενδεχόμενου ότι θα διαπράξει νέο ποινικό αδίκημα.». Στην Κωνσταντινίδης ν. Δημοκρατίας

(1997)2 Α.Α.Δ.109, 121, γίνεται, σε αντιδιαστολή, αναφορά στην Matznetter v. Austria

(1969), όπου το ΕΔΑΔ θεώρησε ότι η πολύ παρατεταμένη συνέχιση αξιόμεμπτων πράξεων εκ μέρους του κατηγορούμενου, δικαιολογούσαν την άρνηση απόλυσης με εγγύηση για λόγο που σχετίζεται με την αποτροπή διάπραξης άλλου αδικήματος." Είναι λοιπόν σαφές ότι με δεδομένη την αυτοτέλεια του κάθε ενός από τους τρεις καθιερωμένους λόγους δεν απαιτείται να συνυπάρχει κάποιος από αυτούς με κάποιον από τους υπόλοιπους και ότι η στοιχειοθέτηση του ενός είναι αρκετή και δύναται να οδηγήσει στην κράτηση. Ο κ. Τσολακίδης δεν φάνηκε να διαφωνεί με τη νομολογία αυτή. Είναι δε γεγονός πως εντίμως και ορθώς δεν επιχείρησε καν να αμφισβητήσει πως ο Κατηγορούμενος 1 έχει ένα βεβαρυμένο μητρώο, δεχόμενος ουσιαστικά ότι όντως υπάρχει παρατεταμένη αξιόποινη συμπεριφορά, η οποία αφενός δημιουργεί την ισχυρή εντύπωση περί του κινδύνου διάπραξης νέων αδικημάτων και αφετέρου ότι είναι ικανή να δικαιολογήσει βάσει της υφιστάμενης νομολογίας την έγκριση του αιτήματος κράτησης. Παρέλκει να πούμε με τη σειρά μας ότι το ιστορικό του Κατηγορούμενου θεμελιώνει όντως επαρκώς την εντύπωση αυτή και στο δικό μας μυαλό, κατά τρόπον που την καθιστά ακλόνητη. Υπενθυμίζουμε προς τούτο ότι πρόκειται για σειρά εγκλημάτων κατά τη διάρκεια της τελευταίας περίπου 10ετίας, τα οποία, με εξαίρεση το αδίκημα βίας, στρέφονται κυρίως κατά περιουσίας άλλων πολιτών και μεταξύ αυτών παρατηρούνται εγκλήματα συνωμοσίας και εμπρησμού οχήματος, όπως και στην παρούσα υπόθεση, δηλαδή απολύτως ομοειδές αδίκημα. Αυτό το οποίο διαπιστώνεται είναι πως ο κ. Τσολακίδης εστίασε την προσοχή του στο ότι η ισχυρή αυτή εντύπωση δεν πρέπει να λειτουργήσει στην παρούσα περίπτωση και ούτε να επιφέρει συνέπειες κράτησης επειδή εάν εξεταστεί η ισχύς της υπόθεσης θα διαφανεί ότι δεν μπορεί να πιθανολογηθεί καταδίκη. Η εισήγηση έχει ως βάση την εκφρασθείσα στο Έγγραφο Γ γνώμη του εμπειρογνώμονα της ΥΠ.ΕΓ.Ε. πως το οπτικό υλικό, επί του οποίου ο παραπονούμενος και ο αδελφός του αναγνώρισαν τον Κατηγορούμενο 1, παρουσιάζει αδυναμίες και συγκεκριμένα περιέχει μακρινά πλάνα και χαμηλή ποιότητα εικόνας λόγω υψηλής συμπίεσης ή και ευκρίνειας. Είναι αλήθεια ότι δεν παρατηρούνται συχνά περιπτώσεις κατά τις οποίες το αίτημα κράτησης βασίζεται μόνο στον κίνδυνο διάπραξης άλλων αδικημάτων (ή επηρεασμού μαρτύρων) και ίσως για αυτό δεν τίθεται συχνά και τέτοιο ζήτημα όπως στην παρούσα. Συνήθως το αίτημα βασίζεται και στον κίνδυνο φυγοδικίας οπότε αναπόφευκτα συνυπάρχει στη σχετική απόφαση και εξέταση της πιθανολόγησης καταδίκης (όπως εξάλλου έγινε και εδώ κατά το στάδιο της Παραπομπής). Δεν θεωρούμε ότι υπό τις περιστάσεις της παρούσας απαιτείται εξαντλητική συζήτηση και οριστική απόφανση επί του θέματος και δεν το επιχειρούμε. Εν είδει απλού σχολιασμού μπορούμε όμως να πούμε πως: Ακόμα και στην υπόθεση Σκούρος ν. Αστυνομίας

(2011)2 Α.Α.Δ.140, η οποία είναι μια από εκείνες τις υποθέσεις στις οποίες διετάχθη η κράτηση μόνο στη βάση του κινδύνου νέων αδικημάτων και στην οποία τονίστηκε με έμφαση ότι ο κάθε παράγοντας (κίνδυνος) είναι ανεξάρτητος και αυτόνομος, στο αντίστοιχο παράπονο (ότι δεν εξετάστηκε η πιθανότητα καταδίκης) υπήρξε επικουρικά σημείωση του Ανωτάτου Δικαστηρίου ότι ούτως ή άλλως το μαρτυρικό υλικό ήταν ενώπιον του Επαρχιακού όταν είχε κρίνει πως αυτό δικαιολογούσε την παραπομπή. Στην ίδια υπόθεση λήφθηκαν υπόψιν και οι προσωπικές περιστάσεις του κατηγορούμενου, καθώς και ο χρόνος που μεσολαβούσε μέχρι τη δίκη. Θεωρητικά δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι σε ακραίες περιπτώσεις είτε μηδαμινής σοβαρότητας του αδικήματος (π.χ. πολύ χαμηλή χρηματική ποινή) είτε εντελώς ανύπαρκτης μαρτυρίας, πιθανόν να μην αρκεί όντως ένα βεβαρυμένο μητρώο για να καμφθεί η προσωπική ελευθερία κάποιου. Εν πάση περιπτώσει και ανεξαρτήτως των οποιωνδήποτε απόψεων για το εγειρόμενο νομικό θέμα οφείλουμε, με κάθε σεβασμό, να πούμε ότι διαφωνούμε με την εισήγηση ότι στην παρούσα θα τίθετο βάσιμα θέμα ότι δεν πιθανολογείται η καταδίκη. Ο Παραπονούμενος στο Έγγραφο Α, αναφέρεται σε βίντεο και φωτογραφίες που είδε, στην αναγνώριση του Κατηγορούμενου 1 τον οποίο γνωρίζει αρκετά χρόνια και σε χαρακτηριστικά στοιχεία βάσει των οποίων τον αναγνώρισε (όπως το περπάτημα και το χρώμα δέρματος του). Παρομοίως και ο αδελφός του Παραπονούμενου, στο Έγγραφο Β, αναφέρεται στο ότι γνωρίζει για πάρα πολλά χρόνια τον Κατηγορούμενο 1 και ότι τον αναγνώρισε από το περπάτημα και τη φυσιογνωμία. Ασφαλώς δεν επιτρέπεται και δεν θα εμπλακούμε επ' ουδενί σε σχολιασμό ή αξιολόγηση της αναγνωριστικής αυτής μαρτυρίας. Αρκούμαστε στο να πούμε πως ως θέμα αρχής δεν φαίνεται να υπάρχει διαφορά μεταξύ της μαρτυρίας κάποιου που βλέπει πλάνα σε ένα βίντεο και ενός αυτόπτη μάρτυρα που παρακολουθεί τα πρωτογενή γεγονότα, όσον αφορά τη μέθοδο δικαστικής αξιολόγησης. Σε μια τέτοια μαρτυρία το εκδικάζον δικαστήριο θα πρέπει να εφαρμόσει τις γνωστές αρχές της κλασικής υπόθεσης Turnbull όχι μόνο σε σχέση με τον μάρτυρα αλλά και σε σχέση με τη συσκευή καταγραφής και την ίδια την ποιότητα του οπτικού υλικού. Όπως εξηγείται στο σύγγραμμα Archbold 2000, σελ.1331, §§14-91: «There is no effective distinction in principle between the evidence of a man who looks at a video tape, or a security officer who sees he incident on a security monitor, and that of a bystander who observes the primary facts. Thus a witness may give evidence that he recognizes or identities a person from his viewing of a video recording of the alleged offence. In such circumstances, the tribunal of fact has to apply the Turnbull directions having regard not only to the witness, but also to the position of the camera, the opportunity for viewing which it depicts, and to the nature and clarity of the film or recording Taylor v. Chief Constable of Cheshire, 84 Cr. App. R.191, DC.» Όπως έχει αναφερθεί στην υπόθεση Μαυρομιχάλης κ.ά. ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ.165/20 κ.ά. ημερ. 22.10.20 σε ένα τέτοιο στάδιο το δικαστήριο δεν εξετάζει κατά πόσο η μαρτυρία είναι αποδεκτή ούτε και την αξιολογεί ως προς την αποδεικτικότητα της και βέβαια δεν εξετάζει το ενδεχόμενο να βασιστεί σε αυτή για να καταδικάσει και ούτε η μαρτυρία αυτή επιδέχεται ποσοτικών διαβαθμίσεων. Η παρούσα συνεπώς δεν είναι ούτως ή άλλως περίπτωση στην οποία είτε δεν υπάρχει καθόλου μαρτυρία είτε υπάρχει εντελώς ανίσχυρη μαρτυρία. Αντιθέτως υπάρχει μαρτυρία αναγνώρισης από δύο διαφορετικά πρόσωπα, η οποία θα αξιολογηθεί στο κατάλληλο στάδιο, όπως και οι όποιες απόψεις του εμπειρογνώμονα της ΥΠ.ΕΓ.Ε. με το εκδικάζον δικαστήριο να ευρίσκεται εξίσου σε θέση να δει και αξιολογήσει το ίδιο το οπτικό υλικό σε συσχετισμό με τη μαρτυρία των δύο προσώπων τα οποία προέβησαν σε αναγνώριση. Στη βάση αυτή καταλήγουμε ότι ακόμα και στην περίπτωση συνεξέτασης της ισχύος της μαρτυρίας η κατάληξη μας δεν θα μπορούσε να είναι άλλη από το ότι πιθανολογείται καταδίκη του Κατηγορούμενου 1, χωρίς αυτό βέβαια να αποκλείει την εύλογη προσδοκία για το αντίθετο, αναλόγως της βεβαιότητας του εκδικάζοντος δικαστηρίου μετά τις κατάλληλες προειδοποιήσεις. Η υπόθεση έχει οριστεί για ακρόαση στις 9.6.23 και έχοντας υπόψιν τον χρόνο που μεσολαβεί και βασιζόμενοι και σε σχετική νομολογία, δεν θεωρούμε ότι είτε το δίμηνο που μεσολαβεί είτε ο συνολικός χρόνος των τριών περίπου μηνών, είναι τέτοιος που δικαιολογεί άνευ άλλου την απόλυση υπό όρους. (Βλ. Kalfat κ.ά. ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 125/20 κ.ά., ημερ.8.10.20, V.B. ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ.113/22, ημερ. 21.6.22, Μ.Α. ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ.274/22, ημερ. 23.1.23). Ως εκ τούτου, διατάσσεται η κράτηση του Κατηγορούμενου 1 μέχρι την επόμενη δικάσιμο, ήτοι στις 9.6.23. (Υπ.) ............... Χ. Β. Χαραλάμπους, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ............. Ν. Μαθηκολώνη, Α.Ε.Δ. (Υπ.) ................ Μ. Κ. Λοΐζου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Σ.Θ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο