Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας ν. ΜΑΡΙΑΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΗΛ, Αρ. Υπόθεσης: 20672/21, 24/1/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2023:B4 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Ξ. Ξενοφώντος, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 20672/21 Μεταξύ: Αστυνομικός Διευθυντής Λευκωσίας εναντίον ΜΑΡΙΑΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΗΛ Κατηγορούμενης Ημερομηνία: 24/01/23 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα Μιχαήλ Για την Κατηγορούμενη: κα Χριστοδούλου Κατηγορούμενη παρούσα Α Π Ο Φ Α Σ Η H Κατηγορούμενη κατηγορείται ότι στις 10/6/21 στον Αγ. Ιωάννη Μαλούντας υπέβαλε σκύλο σε ταλαιπωρία και φόβο, χωρίς εύλογη αιτία, χτυπώντας τον με τα χέρια της. Δόθηκε μαρτυρία από τον Αστ. 776 που έλαβε το παράπονο από τη Χριστίνα Χ'κυριάκου Μ.Κ.2. . Αναφέρθηκε στη λήψη της καταγγελίας (διευκρινίστηκε ότι αυτή έγινε στο χώρο εργασίας της παραπονούμενης και στη λήψη κατάθεσης από την Κατηγορούμενη. Επίσης έδωσε μαρτυρία η παραπονούμενη. Υιοθέτησε κατάθεσή της (Τεκμ. 2). Στην κατάθεση της παραπονούμενης αναφέρονται τα πιο ακόλουθα. 'Εχει ένα αρσενικό σκυλάκι, ημίαιμο, 3 ετών, μεσαίου μεγέθους. Κάλεσε την Κατηγορούμενη να κουρέψει και λούσει το σκυλάκι σπίτι της. Η κοπέλα ήταν στο χώρο με ένα βαν. Μόλις έφτασαν στο σπίτι της, της παρέδωσε το σκυλάκι και το έβαλαν στο βαν όπου ξεκίνησαν την περιποίηση. Άκουσε το σκυλάκι να κλαίει και της είπε η Κατηγορούμενη ότι δεν συνέβαινε κάτι. Μετά από λίγο ξαναβγήκε από το σπίτι της κι είδε την Κατηγορούμενη να τραβά το σκυλάκι από τα 2 του πόδια και να το χαστουκίζει στο κεφάλι. Το έκανε σηκώνοντας ψηλά το χέρι της και χτυπώντας το σκύλο δυνατά. Σε διαμαρτυρία της παραπονούμενης της απάντησε ότι δεν έπρεπε να συμπεριφέρεται έτσι για ένα χαστούκι, ενώ απαιτούσε να πληρωθεί και να φύγει κάτι το οποίο έγινε. Αντεξεταζόμενη, ανέφερε ότι έχει πάρει σε πολλούς groomers το σκυλάκι της το οποίο μπορεί να είναι φοβισμένο αλλά ποτέ δεν δαγκώνει, απλά τρέμουν λίγο τα πόδια του. Δέχθηκε ουσιαστικά ότι αλλάζει groomers και χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες όποιου τη βολεύει. Την Κατηγορούμενη της την σύστησαν από ένα καταφύγιο ζώων στο οποίο η ίδια είναι εθελόντρια. Δεν δέχτηκε ότι ο σκύλος της είναι επιθετικός, αλλά και απέρριψε την εκδοχή της Κατηγορούμενης ότι η τελευταία δεν χτύπησε το σκυλί αλλά τράβηξε τα χέρια της πίσω για να προστατευθεί. Η ίδια έχει καλή όραση και ξέρει τι είδε. Πήρε τον σκύλο σε Κτηνίατρο αλλά δεν εντοπίστηκε κάποιο τραύμα. Υπάρχει μεγάλη κακοποίηση ζώων και πρέπει να σταματήσει. Η Κατηγορούμενη αρκέστηκε να επαναλάβει υπό μορφή ανώμοτης δήλωσης τα όσα ανέφερε σε κατάθεσή της (Τεκμήριο 4). Στην κατάθεσή της αναφέρει ότι δεν χαστούκισε το σκυλί. Κρατούσε τα πόδια του σκύλου γιατί προσπαθούσε να το κουρέψει και χρειάστηκε κάποια μορφή να περάσει τη μηχανή που κούρευε ανάμεσα στη μασχάλη του ζώου. Όπως κρατούσε τον σκύλο αυτός σε κάποια στιγμή έκανε κίνηση για να τη δαγκώσει και η ίδια για να προστατευθεί τράβηξε το χέρι της πίσω, αλλά δεν χτύπησε τον σκύλο. Προχωρώ σε αξιολόγηση της μαρτυρίας. Ως αναφέρεται στο σύγγραμμα Τ. Ηλιάδη και Ν.Γ. Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές - Λευκωσία 2014, σελ. 135: «Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν. Δημοκρατίας
(2004)2 ΑΑΔ 489) αλλά αντιπαραβάλλεται και διρευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν. Ηροδότου
(2010)1(Β) ΑΑΔ 1172). Τα ευρήματα αξιοπιστίας είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεών της και συναρτάται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου ν. Αστυνομίας Ποιν. Εφ. 159/09, ημ. 4.5.12).» Στην υπόθεση Αθηνής Σωτήρης ν. Δημοκρατίας,
(2008)2 Α.Α.Δ. 256, τονίστηκε ότι: «Ο δικάζων, επομένως, δικαστής βρίσκεται στην πλεονεκτική θέση να παρακολουθεί τη ζωντανή διαδικασία και να κρίνει από το σύνολο της συμπεριφοράς του μάρτυρα την έμφυτη κλίση του προς την φιλαλήθεια ή το ψεύδος. Όταν βεβαίως αναφερόμαστε σε συμπεριφορά του μάρτυρος δεν εννοούμε το ύφος με το οποίο εξωτερικεύει τη μαρτυρία του, γιατί μπορεί π.χ. να έχει υποκριτικές ικανότητες ή αντίθετα κάποια εγγενή αδυναμία στην εκφορά του λόγου. Εννοούμε, κατά κύριο λόγο, το περιεχόμενο της μαρτυρίας το οποίο ελέγχεται με τη βάσανο της λογικής και την ανθρώπινη εμπειρία ως προς την αναμενόμενη φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων της ζωής. Ασφαλώς στην αξιολόγηση όλων των πιο πάνω κυρίαρχο ρόλο έχει ο δικαστής που χρησιμοποιεί εκτός από τις νομικές του γνώσεις και την εμπειρία και κοινή λογική. Με αυτά τα κριτήρια, και στη βάση του συνόλου της συμπεριφοράς του μάρτυρα, κρίνει για την αξιοπιστία ενός μάρτυρα.». Όσον αφορά την ανώμοτη δήλωση ενός κατηγορούμενου, δεν αξιολογείται μεν, αλλά έχει κάποια σημασία και λαμβάνεται υπόψη μάλλον έχοντας πειστική αντί αποδεικτική αξία. Όπως λέχθηκε στην Α.Δ. ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση Αρ. 91/2014, ημερ. 22.6.16: « Έχουμε την άποψη ότι ο Δικαστής βρίσκεται σε κάπως διαφορετική θέση από τους ενόρκους και θα πρέπει να δώσει κάποια ένδειξη, χωρίς πολλές λεπτομέρειες, για τον τρόπο που προσέγγισε την ανώμοτη δήλωση του κατηγορούμενου. Περισσότερο θα πρέπει να καθοδηγήσει τον εαυτό του σύμφωνα με τη νομολογία ότι η αποδεικτική αξία μιας ανώμοτης δήλωσης είναι μάλλον πειστική παρά αποδεικτική (βλ. R. v. Coughlan [1976] Crim.L.R. 629, Δρουσιώτης ν. Αστυνομίας, ανωτέρω και Εφραιμίδου ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 134/13, ημερ. 2.5.2014). Γι' αυτό εξετάζοντας την βαρύτητα που θα δώσει στην ανώμοτη δήλωση, θα πρέπει να έχει υπόψη το σύνολο των γεγονότων. Για παράδειγμα, αν κρίνει ότι η δήλωση είναι πειστική, μπορεί να προσεγγίσει διάφορα γεγονότα που έχει ενώπιον του, με διαφορετικό τρόπο. Όμως, αν κρίνει ότι η ανώμοτη δήλωση δεν είναι καθόλου πειστική, τότε το θέμα τελειώνει εκεί. Για να καταλήξει όμως ως προς τη βαρύτητα που θα πρέπει να της προσδώσει, είναι αναπόφευκτη η εξέτασή της έχοντας υπόψη το σύνολο των γεγονότων και ιδιαίτερα εκείνα τα στοιχεία μαρτυρίας που είναι αναντίλεκτα ή δεν χωρούν αμφισβήτηση (βλ. Ιωάννου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 ΑΑΔ 195). Η αξιολόγηση του δικαστηρίου δεν πρέπει να γίνεται αποσπασματικά ή να χρησιμοποιείται μαρτυρία των μαρτύρων κατηγορίας ως σταθερή βάση για να κριθεί η ανώμοτη δήλωση του κατηγορουμένου (βλ. Γεωργίου ν. Δημοκρατίας
(2010)2 ΑΑΔ 354). Θα πρέπει να υπενθυμίσει στον εαυτό του ότι η δήλωση δεν είναι μαρτυρία και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αποδείξει οποιοδήποτε γεγονός για το οποίο υπάρχει άλλη μαρτυρία που να το αποδεικνύει. Όπως αναφέραμε, η δήλωση έχει περισσότερο πειστική αξία, γι' αυτό σε περίπτωση που κριθεί πειστική, μπορεί να επενεργήσει στο μυαλό των ενόρκων και του Δικαστή κατά τρόπο που να τους ωθήσει να δουν τα γεγονότα που αποδείχθηκαν με μαρτυρία, με διαφορετικό μάτι (R. v. Coughlan, ανωτέρω).» Έχω πάντα κατά νουν ότι «..η μαρτυρία, είτε άμεση, είτε περιστατική, αξιολογείται συνολικά και στη βάση μιας ενιαίας προσέγγισης και όχι κατά τρόπο μικροσκοπικό ή αποσπασματικό που θα έτεινε να εκτρέψει την αξιολόγηση από την ορθή της διάσταση» (Θεόδωρος Κώστας Θεοφάνους ν. Δημοκρατίας Ποινική Έφεση 215/2012 6/4/2015). Αξιολογώντας την ενώπιόν μου μαρτυρία και με δεδομένο ότι οι ανακριτικές ενέργειες του Μ.Κ.1. δεν αμφισβητήθηκαν, παρατηρώ ότι η μοναδική μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου για το τι έλαβε χώρα στο συγκεκριμένο τόπο και χρόνο ήταν αυτή της παραπονούμενης. Κατά την κρίση μου, δεν προέκυψε κάποια αντίφαση μέσα από την αντεξέτασή της, η οποία περιορίστηκε ουσιαστικά σε κάποιες υποβολές εκ μέρους της συνηγόρου της Κατηγορούμενης. Η παραπονούμενη απάντησε με ευθύτητα και αμεσότητα σε κάθε ερώτηση ή υποβολή. 'Ηταν φανερό μεν ότι η παραπονούμενη έχει ιδιαίτερη ευαισθησία για ζητήματα που αφορούν τη μεταχείριση σκύλων. Δεν εντόπισα οτιδήποτε που να θέτει σε πραγματική αμφιβολία τους ισχυρισμούς της για τα γεγονότα ή να καθιστά την εκδοχή της υπερβολική λόγω πιθανής υπέρμετρης προσωπικής ευαισθησίας της ως προς το ζήτημα. Γίνεται πιστευτή ως προς την εκδοχή της. Η ανώμοτη δήλωση της Κατηγορούμενης και η στην κατάθεση άρνησή της έχουν συνυπολογιστεί αλλά δεν ανατρέπουν την εικόνα της αξιοπιστίας της παραπονούμενης. Με βάση λοιπόν την αξιόπιστη μαρτυρία της παραπονούμενης βρίσκω ότι χτύπησε όντως τον σκύλο της τελευταίας η Κατηγορούμενη στη δεδομένη ημερομηνία. Το άρθρο 5 του περί Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων Νόμου 46(I)/1994 προνοεί ότι: «5.-
(1)Χωρίς επηρεασμό της γενικότητας των διατάξεων του άρθρου 4, τα ζώα απαγορεύεται να υποβάλλονται σε κακομεταχείριση, παραμέληση και άσκοπη υπερκαταπόνηση.» Το άρθρο 4 προβλέπει ότι: « Βασικές υποχρεώσεις έναντι των ζώων 4..........
(3)Απαγορεύεται σ' οποιοδήποτε πρόσωπο να εκθέτει ή υποβάλλει, χωρίς εύλογη αιτία, οποιοδήποτε ζώο σε πόνο, ταλαιπωρία, τραυματισμό ή φόβο..» Το άρθρο 27 προβλέπει ότι: « 27.-
(1)Πρόσωπο το οποίο παραβαίνει ή ανέχεται, βοηθεί, συμβουλεύει ή εξωθεί άλλο να παραβεί οποιαδήποτε από τις επιτακτικές ή απαγορευτικές διατάξεις του παρόντος Νόμου ή των δυνάμει αυτού εκδιδόμενων Κανονισμών ή Διαταγμάτων που αφορούν την προστασία και ευημερία των ζώων ή οποιοδήποτε όρο άδειας ή έγκρισης που χορηγήθηκε δυνάμει του παρόντος Νόμου, είναι ένοχο αδικήματος και, σε περίπτωση πρώτης καταδίκης, υπόκειται σε φυλάκιση για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις δέκα χιλιάδες ευρώ (€10.000) ή και στις δύο αυτές ποινές και, σε περίπτωση δεύτερης ή μεταγενέστερης καταδίκης, σε φυλάκιση για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τους είκοσι τέσσερις μήνες ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις είκοσι χιλιάδες ευρώ (€20.000) ή και στις δύο αυτές ποινές.» Επί της υπό εξέταση περίπτωσης, η Κατηγορούμενη ουσιαστικά αρνούμενη ότι χτύπησε τον σκύλο, κάτι για το οποίο έχω μαρτυρία που κρίθηκε ως αξιόπιστη, δεν προέβαλε εκ μέρους της κάποια εύλογη αιτία προς τούτο -π.χ. για να αμυνόταν- και άρα υπέβαλε έστω και μη προκαλώντας κάποιο τραυματισμό στο ζώο, αυτό σε ταλαιπωρία (στην Κατηγορία δεν προβάλλεται πόνος). Δεν είχα βεβαίως κάποια ειδική μαρτυρία περί φόβου που προκλήθηκε στο σκύλο, ώστε να προβώ σε εύρημα περί φόβου ως η Κατηγορία Βρίσκεται συνεπώς ένοχη στην Κατηγορία η Κατηγορούμενη ως προς το ότι υπέβαλε σκύλο σε ταλαιπωρία, χτυπώντας τον με το χέρι της στις 20/6/21. ........... Ξενής Ξενοφώντος Επαρχιακός Δικαστής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο