ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ν. ΙΔΡΥΜΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Γ. ΛΕΒΕΝΤΗΣ (Λεβέντειος Πινακοθήκη) κ.α., Αρ. Yπόθεσης: 2634/2018, 27/6/2023

(3)κατηγορίες έκαστος που αφορούν παραβάσεις του περί Ασφαλείας και Υγείας στην Εργασία Νόμoυ τoυ 1996 (Ν. 89(I)/1996) και των περί Ασφάλειας και Υγείας στην εργασία (Γνωστοποίηση Ατυχημάτων και Επικίνδυνων συμβάντων) Κανονισμών του 2007, Κ.Δ.Π. 531/2007. Για σκοπούς πληρότητας, σημειώνεται ότι η 1η κατηγορία στην οποία κρίθηκε ένοχη η κατηγορούμενη 1 αφορά την παράλειψη της να διασφαλίσει την ασφάλεια, υγεία και ευημερία στην εργασία των εργοδοτουμένων της κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 13

(1)και 53

(1)του περί Ασφαλείας και Υγείας στην Εργασία Νόμoυ τoυ 1996 (Ν. 89(I)/1996). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της 1ης κατηγορίας, η Κατηγορούμενη 1 στις 16/3/2015 στο υποστατικό Λεβέντειος Πινακοθήκη ενώ ήταν εργοδότης, παρέλειψε να διασφαλίσει την ασφάλεια, την υγεία και την ευημερία των εργοδοτουμένων της με αποτέλεσμα τον τραυματισμό της εργοδοτούμενης της κας ΘΑ (εν τοις εφεξής η ΘΑ) από πτώση θυρίδας πρόσβασης από την ψευδοροφή της αίθουσας στην οποία εργαζόταν. Η 2η κατηγορία στην οποία κρίθηκε ένοχη η κατηγορούμενη 1 αφορά την παράλειψη άμεσης πληροφόρησης του Αρμόδιου Επαρχιακού Γραφείου Επιθεώρησης Εργασίας της επαρχίας όπου συνέβη το ατύχημα κατά παράβαση των κανονισμών 2, 3 (α) και 4

(1)(α) των περί Ασφάλειας και Υγείας στην εργασία (Γνωστοποίηση Ατυχημάτων και Επικίνδυνων συμβάντων) Κανονισμών του 2007, Κ.Δ.Π. 531/2007 και των άρθρων 2, 3, 38, 53

(1)και 53

(4)του περί Ασφαλείας και Υγείας στην Εργασία Νόμoυ τoυ 1996 (Ν. 89(I)/1996). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της 2ης κατηγορίας, η Κατηγορούμενη 1 από τις 16/3/2015 μέχρι τις 23/3/2015 στον ίδιο τόπο όπως αναφέρεται στην 1η κατηγορία, ενώ ήταν εργοδότης, παρέλειψε να πληροφορήσει αμέσως, με τον πιο γρήγορο και πρακτικό τρόπο το Επαρχιακό Γραφείο Επιθεώρησης Εργασίας Λευκωσίας σχετικά με το ατύχημα που συνέβη στην ΘΑ το οποίο την κατέστησε ανίκανη από του να εκτελεί τη συνηθισμένη εργασία στην οποίο εργοδοτείτο κατά τον χρόνο που αμέσως προηγείται του ατυχήματος, για περισσότερες από τρεις ημέρες, εξαιρουμένης της ημέρας του ατυχήματος. Η 3η κατηγορία στην οποία κρίθηκε ένοχη η κατηγορούμενη 1 αφορά την παράλειψη διασφάλισης ότι δεν θα υπάρχει οποιαδήποτε αλλοίωση της σκηνής όπου συνέβη το ατύχημα κατά παράβαση των κανονισμών 2, 3 και 7

(1)των περί Ασφάλειας και Υγείας στην εργασία (Γνωστοποίηση Ατυχημάτων και Επικίνδυνων συμβάντων) Κανονισμών του 2007, Κ.Δ.Π. 531/2007 και των άρθρων 2, 3, 38, 53

(1)και 53

(6)του περί Ασφαλείας και Υγείας στην Εργασία Νόμoυ τoυ 1996 (Ν. 89(I)/1996). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της 3ης κατηγορίας, η Κατηγορούμενη 1 στον ίδιο τόπο και χρόνο όπως αναφέρεται στη 2η κατηγορία, ενώ ήταν εργοδότης, παρέλειψε να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξει οποιαδήποτε αλλοίωση της σκηνής όπου συνέβη το ατύχημα κατά το οποίο η εργοδοτούμενη της ΘΑ τραυματίστηκε όταν μία θυρίδα πρόσβασης της ψευδοροφής έπεσε πάνω στην αριστερή της ωμοπλάτη. Η 4η κατηγορία στην οποία κρίθηκε ένοχη η Κατηγορούμενη 2 αφορά την παράλειψη της να διασφαλίσει την ασφάλεια, υγεία και ευημερία στην εργασία των εργοδοτουμένων της κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 13

(1)και 53

(1)του περί Ασφαλείας και Υγείας στην Εργασία Νόμoυ τoυ 1996 (Ν. 89(I)/1996). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της 4ης κατηγορίας η Κατηγορούμενη 2 στις 16/3/2015 στο υποστατικό Λεβέντειος Πινακοθήκη ενώ ήταν Διευθύντρια, παρέλειψε βάσει της εξουσίας λήψης αποφάσεων για λογαριασμό της Κατηγορούμενης 1 να διασφαλίσει την ασφάλεια, υγεία και ευημερία στην εργασία των εργοδοτουμένων της με αποτέλεσμα τον τραυματισμό της εργοδοτούμενης ΘΑ από πτώση θυρίδας πρόσβασης από την ψευδοροφή της αίθουσας στην οποία εργαζόταν. Η 5η και 6η Κατηγορία στην οποία κρίθηκε ένοχη η Κατηγορούμενη 2 αφορά την παράλειψη της Κατηγορούμενης 2 ενώ ήταν Διευθύντρια, βάσει της εξουσίας λήψης αποφάσεων για λογαριασμό της Κατηγορούμενης 1, στον ίδιο τόπο και χρόνο που αναφέρεται στην 4η κατηγορία να πληροφορήσει αμέσως, με τον πιο γρήγορο και πρακτικό τρόπο το Επαρχιακό Γραφείο Επιθεώρησης Εργασίας Λευκωσίας σχετικά με το ατύχημα που συνέβη στην ΘΑ και να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξει οποιαδήποτε αλλοίωση της σκηνής όπου συνέβη το ατύχημα κατά παράβαση των κανονισμών 2, 3, 4

(1)(α) και 7

(1)των περί Ασφάλειας και Υγείας στην εργασία (Γνωστοποίηση Ατυχημάτων και Επικίνδυνων συμβάντων) Κανονισμών του 2007, Κ.Δ.Π. 531/2007 και των άρθρων και των άρθρων 2, 3, 38, 53

(1)και 53

(6)του περί Ασφαλείας και Υγείας στην Εργασία Νόμoυ τoυ 1996 (Ν. 89(I)/1996). Τα γεγονότα επί των οποίων κρίθηκαν ένοχοι οι κατηγορούμενοι 1 και 2 όπως αυτά προκύπτουν από τα ευρήματα του Δικαστηρίου έχουν ως ακολούθως:

1. H Κατηγορούμενη 1 είναι το νομικό πρόσωπο στο οποίο υπάγεται η Λεβέντειος Πινακοθήκη και το οποίο είναι νομότυπα εγγεγραμμένο στο αρχείο του Εφόρου Εταιρειών.
2. H Κατηγορούμενη 2 κατά τον ουσιώδη ως προς την παρούσα υπόθεση χρόνο ήταν διευθύντρια στη Λεβέντειο Πινακοθήκη.
3. Στις 16/03/2015 έλαβε χώρα ατύχημα στη Λεβέντειο Πινακοθήκη ως αποτέλεσμα του οποίου τραυματίστηκε η ΘΑ.
4. Η τραυματισθείσα ΘΑ κατά τον χρόνο του ατυχήματος εργοδοτείτο από την Κατηγορούμενη 1 και εργαζόταν στη Λεβέντειο Πινακοθήκη.
5. Η οροφή της αίθουσας στην οποία επισυνέβη το επίδικο ατύχημα καλύπτεται με ψευδοτάβανο από γυψοσανίδα πάνω στην οποία υπάρχουν θυρίδες πρόσβασης για σκοπούς συντήρησης του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού.
6. Στις 16/3/2015 και ενώ η ΘΑ καθόταν στο γραφείο της έπεσε θυρίδα από την ψευδοροφή πάνω στην αριστερή της ωμοπλάτη.
7. Το επίδικο ατύχημα διερευνήθηκε από τον κ. Κατσάρη (ΜΚ1), επιθεωρητή εργασίας, εκ μέρους του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας. Στο πλαίσιο διερεύνησης του επίδικου ατυχήματος ο ΜΚ1 ετοίμασε Έκθεση Διερεύνησης Ατυχήματος (Έγγραφο Α).
8. Το επίδικο ατύχημα γνωστοποιήθηκε από την Κατηγορούμενη 1 στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας στις 23/3/2015 και προς τούτο προωθήθηκε γραπτή γνωστοποίηση ατυχήματος ημερομηνίας 23/03/2015 (Τεκμήριο 2).
9. Το επίδικο ατύχημα γνωστοποιήθηκε επίσης και ως επικίνδυνο συμβάν στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας στις 28/4/2015 και προς τούτο προωθήθηκε γραπτή γνωστοποίηση επικίνδυνου συμβάντος (Τεκμήριο 8).
10. Όταν έλαβε χώρα το επίδικο ατύχημα ενόψει της ενημέρωσης που έλαβε ο ΜΚ1 ότι η θυρίδα που έπεσε αποκαταστάθηκε, ότι έγινε έλεγχος των θυρίδων ως επίσης και τοποθέτηση επιπρόσθετων αλυσίδων συγκράτησης των θυρίδων για σκοπούς ασφάλειας των θυρίδων, κατόπιν εσωτερικής συνεννόησης του με την προϊστάμενη του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας δεν κρίθηκε εκ μέρους του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας σκόπιμο να επισκεφθούν τον χώρο του ατυχήματος, καθότι κατά την αντίληψη τους, η σκηνή είχε αλλοιωθεί και ο εργοδότης είχε προβεί στη λήψη μέτρων για αποφυγή παρόμοιου περιστατικού στο μέλλον.
11. Σε μεταγενέστερο χρόνο, όταν το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας έλαβε ενημέρωση από τους δικηγόρους της ΘΑ ότι υπήρξαν άλλα δύο περιστατικά με θυρίδες στη Λεβέντειο Πινακοθήκη αφενός, και αφετέρου, ότι ο τραυματισμός της ΘΑ ήταν πιο σοβαρός, αποφασίστηκε η επιτόπια επίσκεψη στον χώρο του ατυχήματος στις 28/03/2017 και ακολούθως, στις 10/05/2017 ετοιμάστηκε εκ μέρους του ΜΚ1 η Έκθεση Διερεύνησης Ατυχήματος - Έγγραφο Α.
12. Η τοποθέτησή της οροφής και των θυρίδων στη Λεβέντειο Πινακοθήκη έγινε από την εταιρεία LIMA MANUFACTURING LTD (εν τοις εφεξής LIMA).
13. Πριν το επίδικο ατύχημα και συγκεκριμένα στις 14/3/2015, εκτελούντο στη Λεβέντειο Πινακοθήκη εργασίες συντήρησης των συστημάτων κλιματισμού μετά από παράπονα των εργαζομένων για την ποιότητα του αέρα στον χώρο από συνεργείο της εταιρείας CARAMONDANI BROS PUBLIC CO LTD (εν τοις εφεξής CARAMONDANI). Στο πλαίσιο των εν λόγω εργασιών, ανοίχθηκαν και έκλεισαν οι θυρίδες πρόσβασης που βρίσκονται στην ψευδοροφή της αίθουσας στην οποία επισυνέβη το επίδικο ατύχημα.
14. Η θυρίδα που έπεσε επανατοποθετήθηκε την επόμενη μέρα του ατυχήματος από την εταιρεία CARAMONDANI. Στη θυρίδα προστέθηκαν επιπρόσθετες δικλείδες ασφαλείας, ήτοι επιπρόσθετες αλυσίδες συγκράτησης για σκοπούς συγκράτησης της σε περίπτωση πτώσης προς αποφυγή παρόμοιου περιστατικού στο μέλλον.
15. Πριν το επίδικο ατύχημα σημειώθηκαν δύο άλλα περιστατικά με την ψευδοροφή της Πινακοθήκης. Ειδικότερα, τον Απρίλιο του 2014 εντοπίστηκε στο πάτωμα έξω από την αίθουσα της κυπριακής συλλογής μία θυρίδα ίδιου τύπου με την επίδικη θυρίδα που έπεσε στην ωμοπλάτη της ΘΑ. Σε ότι αφορά τη συγκεκριμένη θυρίδα παρέμεινε άγνωστο από την πλευρά των Κατηγορουμένων κατά πόσο έπεσε η εν λόγω θυρίδα ή κατά πόσο αφέθηκε στο πάτωμα από τον ηλεκτρολόγο που εκείνες τις ημέρες έκανε έργα ελέγχου καλωδίων.
16. Όταν σημειώθηκε το περιστατικό με την εν λόγω θυρίδα, ο υπεύθυνος για μηχανολογικά και τεχνικά θέματα της Πινακοθήκης κ. Μ. Μορφίτης κάλεσε τους εργολάβους και ειδικότερα τον υπεύθυνο επιστάτη του έργου και τον υπεύθυνο εκ μέρους των εργολάβων οι οποίοι αφού εξέτασαν τις θυρίδες τους διαβεβαίωσαν ότι τις έλεγξαν και ότι είναι όλες εντάξει.
17. Την ίδια περίοδο, έπεσε ένα κομμάτι από το ψευδοτάβανο στην κουζίνα του εστιατορίου, το οποίο ήταν ένα τετράγωνο μεταλλικό κομμάτι το οποίο οι εργολάβοι τους ανέφεραν ότι είχε κακά τοποθετηθεί όταν γίνονταν κάποια έργα στο πλαίσιο των οποίων ανοίχθηκαν και έκλεισαν τα συγκεκριμένα πάνελ και ότι δεν επανατοποθετήθηκε σωστά. Το συγκεκριμένο κομμάτι ήταν σιδερένιο και δεν ήταν θυρίδα όπως αυτή που εντοπίστηκε στο έδαφος τον Απρίλιο του
19. Η αιτία της πτώσης της επίδικης θυρίδας παρέμεινε άγνωστη τόσο από πλευράς Κατηγορουμένων όσο και από πλευράς του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας. Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε ο ΜΚ1 με τον διευθυντή της εταιρείας LIMA που τοποθέτησε τις θυρίδες, εκφράσθηκε η άποψη του διευθυντή της εν λόγω εταιρείας ότι θα μπορούσε κάποιος να τοποθετήσει λανθασμένα τη θυρίδα.
20. Μετά το επίδικο ατύχημα με πρωτοβουλία του κ. Μορφίτη εκ μέρους της Πινακοθήκης την οποία αποδέχθηκε η Κατηγορούμενη 2, τοποθετήθηκαν επιπρόσθετες δικλείδες ασφαλείας σε όλες τις θυρίδες με τοποθέτηση αλυσίδας εσωτερικά των θυρίδων. Οι ειδικές αυτές αλυσίδες συνδέονται με το μπετόν έτσι ώστε σε περίπτωση που πέσουν να μπορούν να τις κρατήσουν.
21. H Κατηγορούμενη 2 η οποία κατά τον ουσιώδη ως προς την παρούσα υπόθεση χρόνο ήταν διευθύντρια στη Λεβέντειο Πινακοθήκη η οποία υπάγεται στην Κατηγορούμενη 1 είχε την εξουσία λήψης αποφάσεων για λογαριασμό της Κατηγορούμενης 1 και της Λεβεντείου Πινακοθήκης.
22. Η Πινακοθήκη διαθέτει εσωτερικά του κτηρίου κλειστό σύστημα παρακολούθησης των χώρων.
23. Όταν παραδόθηκε η Λεβέντειος Πινακοθήκη υπήρχαν πολλά κτιριακά προβλήματα τα οποία γνώριζαν οι Κατηγορούμενοι και γι' αυτό ακόμα και σήμερα, γίνονται βελτιώσεις. Ως αποτέλεσμα των εν λόγω δομικών προβλημάτων είχαν δημιουργηθεί προβλήματα με την αξιοπιστία των κατασκευαστών της Πινακοθήκης.
24. Σε ότι αφορά τον τραυματισμό της ΘΑ ο γιατρός που την εξέτασε αρχικά την πληροφόρησε ότι η ίαση του τραύματος ήταν θέμα χρόνου πλην όμως στην πορεία διαφάνηκε ότι ο τραυματισμός ήταν πιο σοβαρός από την αρχική εκτίμηση. Είχε τραυματιστεί το αριστερό βραχιόνιο πλέγμα και προς τούτο η ΘΑ ξεκίνησε να κάνει φυσιοθεραπείες και να παίρνει φαρμακευτική αγωγή χωρίς να αισθάνεται βελτίωση. Οι γιατροί που την παρακολουθούσαν της ανέφεραν ότι είχε αρχίσει να παρουσιάζει ένα εξαιρετικά σπάνιο σύνδρομο χρόνιου νευροπαθητικού πόνου και αφού υποβλήθηκε σε χειρουργείο στην Κύπρο το 2015 και ακολούθως στη Βιέννη και αφού είχε κάμει όλα αυτά που της συνέστησαν οι γιατροί της χωρίς να αισθάνεται βελτίωση στον πόνο κατόπιν σχετικής ιατρικής συμβουλής που έλαβε, υποβλήθηκε το καλοκαίρι του 2018 σε χειρουργική επέμβαση στο Λονδίνο στο πλαίσιο της οποίας τοποθετήθηκε στη σπονδυλική της στήλη η συσκευή του νευροδιεγέρτη προκειμένου να μπλοκάρει τα μηνύματα του πόνου που πηγαίνουν στον εγκέφαλο με αποτέλεσμα να έχει μειωμένη αντίληψη του πόνου. Πρόκειται για μία επαναφορτιζόμενη συσκευή με τηλεχειριστήριο και κάθε 5 περίπου χρόνια θα πρέπει να χειρουργείται προκειμένου να αντικαθίσταται η συσκευή του νευροδιεγέρτη με νέα. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των Κατηγορουμένων 1 και 2, αγόρευσαν ενώπιον του Δικαστηρίου προς μετριασμό της ποινής των Κατηγορουμένων 1 και
25. Στο πλαίσιο των ικανών τους αγορεύσεων αναφέρθηκαν τόσο στο έργο, τη διαδρομή και την προσφορά των Κατηγορουμένων στα κοινωνικά και πολιτιστικά δρώμενα της Κύπρου ως επίσης και στις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις της Κατηγορούμενης 2, αλλά και στους ελαφρυντικούς παράγοντες τους οποίους εισηγήθηκαν ότι το Δικαστήριο θα πρέπει να λάβει υπόψη του για σκοπούς καθορισμού της ποινής παραπέμποντας προς τούτο σε σχετική νομολογία. Στάθηκαν ιδιαίτερα, οι ευπαίδευτοι συνήγοροι, στο λευκό ποινικό μητρώο των Κατηγορουμένων 1 και 2 σε συνάρτηση με τον χρόνο ιδρύσεως της Κατηγορούμενης 1, ήτοι το έτος 1978 και την ηλικία της Κατηγορούμενης 2, ήτοι 63 ετών σήμερα, στο γεγονός ότι αυτοί, ευθύς μόλις έλαβε χώρα το επίδικο ατύχημα, στάθηκαν στο πλευρό της ΘΑ και φρόντισαν να της καταβληθεί το μέγιστο ποσό της αποζημίωσης που κάλυπτε η ασφαλιστική εταιρεία της Κατηγορούμενης 1, ήτοι ποσό ύψους €160.000 καθώς επίσης και το γεγονός ότι η Κατηγορούμενη 1 είχε καταβάλει και κάποια αρχικά έξοδα για τη μετάβαση της ΘΑ στο εξωτερικό για θεραπείες συνολικού ύψους €73.156,
26. Σε ότι αφορά το ποσό των αποζημιώσεων δηλώθηκε από αμφότερους τους συνήγορους ότι μεταξύ της ΘΑ και της Κατηγορούμενης 1 εκκρεμεί αστική διαδικασία στο πλαίσιο της οποίας αξιώνονται αποζημιώσεις για τον τραυματισμό της από το επίδικο ατύχημα. Επεσήμαναν επίσης οι ευπαίδευτοι συνήγοροι και την καθυστέρηση στην καταχώριση της παρούσας υπόθεσης και τον χρόνο που παρήλθε από τη διάπραξη των αδικημάτων. Έχω μελετήσει με προσοχή την επιχειρηματολογία που οι ευπαίδευτοι συνήγοροι ανέπτυξαν ενώπιον μου. Αναφορά θα γίνει όπου και εάν κριθεί σκόπιμο στη συνέχεια. Τα αδικήματα για τα οποία κρίθηκαν ένοχοι οι Κατηγορούμενοι 1 και 2 είναι, αναμφιβόλως, σοβαρά. Η σοβαρότητα τους αντικατοπτρίζεται από την προβλεπόμενη από τον Νόμο ποινή η οποία δύναται να είναι ποινή φυλάκισης μη υπερβαίνουσα τα 4 έτη ή ποινή προστίμου μη υπερβαίνουσα τις €80.000 ή/και οι δύο αυτές ποινές.[1] Πρόκειται για Νομοθεσία, που στόχο έχει την διαφύλαξη και προστασία της ασφάλειας και υγείας τόσο των εργοδοτουμένων όσο και του κοινού γενικότερα. Στην υπόθεση Διευθυντής Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ν. Χρυσόστομου κ.α.

(2002)2 ΑΑΔ 575 έγινε επισκόπηση της Νομολογίας που σχετίζεται με την πρέπουσα ποινή για αδικήματα αυτής της φύσεως και τονίστηκε η ανάγκη για αυστηρή αντιμετώπιση τους.[2] Στην υπόθεση Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Λεμεσού ν. Sedora Enterprises Ltd

(1992)2 Α.Α.Δ. 332, τονίστηκε ότι αποτρεπτικές ποινές μπορεί και πρέπει να επιβάλλονται για αδικήματα που δυνατό να επηρεάσουν ή αποτελούν κίνδυνο στην άνεση και την υγεία του κοινού τονίζοντας ότι τα δικαστήρια έχουν καθήκον να προσεγγίζουν τα θέματα αυτά, ανάλογα βέβαια με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης, με τη δέουσα σοβαρότητα χάριν της επίτευξης των σκοπών του Νόμου.[3] Η ανάγκη όπως επιδεικνύεται αυξανόμενη ευαισθησία για αδικήματα που άπτονται της ασφάλειας των εργοδοτουμένων τονίστηκε και στην Peppis Company Ltd κ.ά. ν. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας

(1999)2 ΑΑΔ 272. Πολύ πρόσφατα το Ανώτατο Δικαστήριο στην ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ v. ΜΑΡΙΟΣ & ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΥΛΟΥ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ, Ποινική Έφεση Αρ. 183/2021, 25/1/2023 επανέλαβε τις πιο πάνω αρχές επισημαίνοντας με παραπομπή στην Επαρχιακός Λειτουργός Επαρχίας Λεμεσού ν. Εργοληπτικών Επιχειρήσεων Π. Γιατρός Λτδ

(1996)2 ΑΑΔ 7 ότι η απουσία τραυματισμού δεν αποτελεί μετριαστικό παράγοντα. Στόχος του Νόμου, όπως επεσήμανε χαρακτηριστικά το Ανώτατο Δικαστήριο, είναι η δημιουργία συνθηκών ασφαλείας, έτσι ώστε να αποφεύγονται τα ατυχήματα στον χώρο εργασίας και το γεγονός ότι από ευτυχείς συγκυρίες δεν έχει επέλθει οποιοσδήποτε τραυματισμός, όπως υπέδειξε το Ανώτατο Δικαστήριο, δεν αποτελεί μετριαστικό παράγοντα. Στην ΜΑΡΙΟΣ & ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΥΛΟΥ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ (ανωτέρω) η κατηγορούμενη είχε κριθεί ένοχη κατόπιν άμεσης παραδοχής σε πέντε κατηγορίες που αφορούσαν παράλειψη λήψης μέτρων για τη διαφύλαξη της ασφάλειας και υγείας στα εργοτάξια, κατά παράβαση των σχετικών Κανονισμών των περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Ελάχιστες Προδιαγραφές και Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμών του 2015 και των σχετικών Άρθρων του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου του 1996, Ν.89(Ι)/1996. Στην εν λόγω υπόθεση δεν υπήρξε τραυματισμός οποιουδήποτε προσώπου ως αποτέλεσμα των παραλείψεων των Κατηγορουμένων. Πρωτόδικα επιβλήθηκαν ποινές προστίμου ύψους €150 στην κάθε κατηγορία. Το Ανώτατο Δικαστήριο παραμέρισε τις ποινές που επιβλήθηκαν πρωτόδικα τις οποίες έκρινε ανεπαρκείς και αντικατέστησε αυτές με ποινές προστίμου ύψους €1.500 στην κάθε κατηγορία. Η ποινή που επιβάλλεται σε κάθε υπόθεση είναι αλληλένδετη με τις ιδιαιτερότητες των γεγονότων που την συνθέτουν και των συνθηκών του παραβάτη.[4] Αποτελεί καλά εμπεδωμένη νομολογιακή αρχή ότι η ποινή πρέπει να ικανοποιεί τους σκοπούς του Νόμου, να ενεργεί αποτρεπτικά και να προστατεύει το κοινό.[5] Η σοβαρότητα που προσδίδεται στο αδίκημα από το νομοθέτη, όπως προσδιορίζεται από το ανώτατο όριο ποινής συνιστά ένα από τους παράγοντες που συνθέτουν την σοβαρότητα του αδικήματος. Το στοιχείο αυτό λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής και συνεκτιμάται με τα γεγονότα της υπόθεσης, τόσο για την επιλογή του τύπου της ποινής όσο και για τον καθορισμό της έκτασής της.[6] Όπως τέθηκε στην Λεβέντης ν. Αστυνομίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 632 «το μέγιστο ύψος της ποινής που προβλέπεται από το Νόμο είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή». Δεν πρέπει δε να λησμονείται ότι οι συνθήκες τέλεσης ενός αδικήματος συνιστούν το βασικότερο παράγοντα προσδιορισμού της σοβαρότητας του αδικήματος με ανάλογες επιπτώσεις στην επιμέτρηση της ποινής.[7] Στην υπόθεση Καττής κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 262 επισημάνθηκε ότι στην κατάλληλη περίπτωση είναι δυνατό το Δικαστήριο να επιβάλει ακόμη και την ανώτατη ποινή που προβλέπει ο Νόμος. Στο έργο εξατομίκευσης της ποινής είναι καθήκον του Δικαστηρίου να λαμβάνει υπόψη του όλα τα ελαφρυντικά στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί από την υπεράσπιση, περιλαμβανομένων των ατομικών συνθηκών του παραβάτη καθώς και εκείνα που πηγάζουν από τα γεγονότα της συγκεκριμένης υπόθεσης έτσι ώστε η ποινή να μη συνιστά απλώς τιμωρία αλλά να αρμόζει στο πρόσωπο του συγκεκριμένου παραβάτη.[8] Ο στόχος του δικαστηρίου στο πλαίσιο εξατομίκευσης της ποινής είναι η επιβολή δίκαιης ποινής, η οποία να αρμόζει τόσο στο έγκλημα όσο και στο δράστη.[9] Από την άλλη όμως δεν παραγνωρίζω ότι η διαδικασία εξατομίκευσης της ποινής η οποία επιτυγχάνεται μέσα και όχι έξω από το πλαίσιο των αρχών που διέπουν τον καθορισμό της ποινής δεν πρέπει να συνεπάγεται εξουδετέρωση ούτε της σοβαρότητας του αδικήματος ούτε του στοιχείου της αποτροπής όταν συντρέχουν λόγοι για την απόδοση αποτρεπτικού χαρακτήρα στην ποινή.[10] Στην παρούσα υπόθεση λαμβάνω υπόψη μου τη σοβαρότητα των αδικημάτων και την ανάγκη επιβολής αποτρεπτικών ποινών όπως αυτή αναφύεται μέσα από την προαναφερθείσα νομολογία. Λαμβάνω επίσης υπόψη μου το γεγονός ότι οι παραλείψεις των Κατηγορουμένων είχαν ως αποτέλεσμα τον σοβαρό, όπως προκύπτει από τα ευρήματα του Δικαστηρίου, τραυματισμό της εργοδοτούμενης της Κατηγορούμενης

1. Προς όφελος των Κατηγορουμένων 1 και 2 για σκοπούς μετριασμού της ποινής στην παρούσα υπόθεση λαμβάνω υπόψη μου τα όσα ανέφεραν οι ευπαίδευτοι συνήγοροι τους προς μετριασμό της ποινής των Κατηγορουμένων 1 και
2. Ειδικότερα, λαμβάνω υπόψη μου το λευκό τους ποινικό μητρώο καθώς καθώς επίσης και το γεγονός ότι κατέβαλαν ένα σημαντικό ποσό προς αποζημίωση της ΘΑ. Λαμβάνω επίσης υπόψη μου τις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις της κατηγορούμενης 2 ως αυτές τέθηκαν με λεπτομέρεια στο γραπτό κείμενο της αγόρευσης του συνηγόρου της και δεν αμφισβητήθηκαν και ειδικότερα, το γεγονός ότι η κατηγορούμενη 2 είναι το κύριο πρόσωπο που έχει αναλάβει τη φροντίδα του υιού της ο οποίος παρά το γεγονός ότι είναι ενήλικο πρόσωπο, εντούτοις, αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας τα οποία τον καθιστούν ανίκανο να ανταπεξέλθει μόνος του χωρίς την φροντίδα και στήριξη της μητέρας του, Κατηγορούμενης 2, η οποία πρόσφατα απώλεσε και τον σύζυγο της. Λαμβάνω επίσης υπόψη μου προς όφελος των Κατηγορουμένων 1 και 2 τον χρόνο που έχει παρέλθει από τη διάπραξη των αδικημάτων μέχρι και σήμερα που καλείται το Δικαστήριο να επιβάλει ποινή.[11] Το Δικαστήριο καλείται να επιβάλει ποινή για αδικήματα που διαπράχθηκαν πριν από οκτώ

(8)χρόνια. Στην καθυστέρηση αυτή συνέβαλε και το γεγονός ότι το κατηγορητήριο καταχωρίστηκε στις 9/5/2018, δηλαδή 3 και πλέον έτη μετά τη διάπραξη των αδικημάτων. Λαμβάνω επίσης υπόψη μου το γεγονός ότι οι Κατηγορούμενοι ευθύς μετά το επίδικο ατύχημα έλαβαν διαβήματα για να διασφαλίσουν τη συμμόρφωση τους με τις πρόνοιες του Νόμου και την αποφυγή επανάληψης παρόμοιου περιστατικού τοποθετώντας επιπρόσθετες δικλείδες ασφαλείας σε όλες τις θυρίδες. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω και έχοντας περαιτέρω κατά νου την αρχή της συνολικότητας και αναλογικότητας της ποινής κρίνω ως αρμόζουσες τις ακόλουθες ποινές τις οποίες και επιβάλλω: στην 1η Κατηγορία στην 1η Κατηγορούμενη χρηματικό πρόστιμο €5.000, στην 3η Κατηγορία στην 1η Κατηγορούμενη χρηματικό πρόστιμο €5.000, στην 4η Κατηγορία στην 2η Κατηγορούμενη χρηματικό πρόστιμο €5.000, στην 6η Κατηγορία στην 2η Κατηγορούμενη χρηματικό πρόστιμο €5.

1. Σε ότι αφορά την 2η και 5η κατηγορία λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η ενημέρωση του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας θα έπρεπε να λάβει χώρα την Παρασκευή, 20/3/15, και αντί αυτού έλαβε χώρα την Δευτέρα, 23/3/15, που καταδεικνύει ότι δεν επιδείχθηκε μεγάλη καθυστέρηση εκ μέρους των Κατηγορουμένων 1 και 2 κρίνω ως αρμόζουσες τις ακόλουθες ποινές τις οποίες και επιβάλλω: στην 2η Κατηγορία στην 1η Κατηγορούμενη χρηματικό πρόστιμο €500, στην 5η Κατηγορία στην 2η Κατηγορούμενη χρηματικό πρόστιμο €
2. (Υπ.)...................................... Μ. Λ. Λοΐζου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] άρθρο 53

(1)του Ν.89(Ι)/1996 [2] Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας ν. Βάσου Μαρκίδη Εστέϊτς κ.ά.

(1992)2 Α.Α.Δ. 340, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας ν. Γενεθλής Λτδ

(1992)2 Α.Α.Δ. 373, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας ν. Μ.Γ. Μακροσέλλης Λτδ

(1992)2 Α.Α.Δ. 328, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Λεμεσού ν. Sedora Enterprises Ltd κ.ά.

(1992)2 Α.Α.Δ. 332, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Λεμεσού ν. Εργοληπτικών Επιχειρήσεων Π. Γιατρός Λτδ

(1996)2 Α.Α.Δ. 7, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Πάφου ν. Aristo Developers Ltd κ.ά.

(1996)2 Α.Α.Δ. 63, Μεταλλικά Ηρακλής Μιχαηλίδη Λτδ κ.ά. ν. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας

(1995)3 Α.Α.Δ. 119, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Πάφου ν. Κώστα Κυριάκου & Υιοί Λτδ κ.ά.

(1995)2 Α.Α.Δ. 290). Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. P. Pastellis Engineering Works Ltd κ.ά.

(2001)2 Α.Α.Δ. 90, Petros Kimonas & Nicos Kofteros Construction Ltd v. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 310, [3] Πισκόπου v. Δημοκρατίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 342 [4] (Χαραλάμπους ν. Δημοκρατίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 1 και Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας

(2003)2 Α.Α.Δ. 123). [5] Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Λατομεία Φαρμακάς Λτδ

(2004)2 Α.Α.Δ. 573 [6] Βλ. Δημοκρατία ν. Κυριάκου κ.ά.

(1990)2 Α.Α.Δ. 264, 270 - Βλ. και Souilmi v. Αστυνομίας

(1992)2 Α.Α.Δ. 248, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Πέτρου

(1993)2 Α.Α.Δ. 9, Λαζάρου ν. Δημοκρατίας

(1992)2 Α.Α.Δ. 129. [7] ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ v. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Ποινική Έφεση Αρ. 161/2020, 11/5/2022, ECLI:CY:AD:2022:B182 [8] Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 224), [9] Σακαρίδης Κυριάκος και Άλλος ν. Αστυνομίας,

(2011)2 Α.Α.Δ, 272 [10] Μιχάλης Παναγιώτου ν. Αστυνομίας

(2012)2 Α.Α.Δ. 557, Γενικός Εισαγγελέας v. Ζακατζιώτη

(2001)2 Α.Α.Δ. 85 Κωνσταντίνου ν Δημοκρατίας

(1989)2 ΑΑΔ 224, Φιλίππου ν Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ 245, Antoniades v. Police

(1986)2 CLR 21 και Κάττου και Άλλον ν. Αστυνομίας

(1991)2 Α.Α.Δ 498 [11] Wellfit Engineering v. Χαπίδη

(2004)2 ΑΑΔ 271, Γενικός Εισαγγελέας ν. Καραολή, Ποινικές Εφέσεις αρ. 230/2019 και 231/2019, αποφάσεις ημερομηνίας 27 Απριλίου 2021, Sure Food Ltd v. Μιχαήλ, Ποιν. Έφ. Αρ. 46/2015, ημερ. 20.11.2018, Τ.S.A. Property Finance Ltd v. Δημητρίου, Ποιν. Έφ. Αρ. 17/2018, ημερ. 19.3.2019 και PA Charalambous Trading Co Ltd v. Παναγή, Ποιν. Έφ. Αρ. 212/2014, ημερ. 11.2.2020. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο