ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ν. Μ.Μ., Αρ. Yπόθεσης: 1617/2019, 7/8/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2023:B75 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Λ. ΛΟΪΖΟΥ, Ε.Δ. Αρ. Yπόθεσης: 1617/2019 ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Κατηγορούσα Αρχή και Μ.Μ. Κατηγορούμενος Ημερομηνία: 7 Αυγούστου 2023 Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα A. Πηλείδου. Για τον Κατηγορούμενο: κ. Κ. Παντελή για Ορφανίδης, Χριστοφίδης & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. Κατηγορούμενος: Παρών. ΑΠΟΦΑΣΗ Ο κατηγορούμενος κατηγορείται για παράλειψη συμμόρφωσης με απαιτούμενα μέτρα από ειδοποίηση επιβολής κατά παράβαση των άρθρων 1, 2, 4, 20, 46 και 48 του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου του 1972 (Ν. 90/1972). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της κατηγορίας που αντιμετωπίζει ο Kατηγορούμενος, αυτός παρέλειψε και/ή παραλείπει μέχρι σήμερα να συμμορφωθεί με το περιεχόμενο της ειδοποίησης επιβολής της αρμόδιας πολεοδομικής αρχής ημερομηνίας 21/11/2014 που του επιδόθηκε κατά ή περί της 13/12/2014 και τέθηκε σε ισχύ εντός 15 ημερών από την παραλαβή της και ειδικότερα παρέλειψε και/ή παραλείπει μέχρι σήμερα να τερματίσει τη χρήση του τεμαχίου οι λεπτομέρειες του οποίου καταγράφονται στις λεπτομέρειες αδικήματος (εν τοις εφεξής το επίδικο τεμάχιο) και να απομακρύνει από αυτό και/ή να κατεδαφίσει τις άνευ πολεοδομικής άδειας κατασκευές στο επίδικο τεμάχιο, ήτοι κλουβιά και περίφραξη και να επαναφέρει το επίδικο τεμάχιο στην αρχική του κατάσταση. Ο Κατηγορούμενος δεν παραδέχθηκε ενοχή στην κατηγορία που αντιμετωπίζει και η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Για την πλευρά της Κατηγορούσας Αρχής έδωσαν μαρτυρία πέντε
(5)μάρτυρες. Πρόκειται για την κα Ιφιγένεια Θεοδοσίου, Ανώτερη Λειτουργό Πολεοδομίας στο Τμήμα Πολοεοδομίας και Οικήσεως (ΜΚ1), την κα Ιωάννα Ιωάννου, λειτουργό του Κτηματολογίου (ΜΚ2), τον κ. Χριστόδουλο Πίπη, διευθυντή των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών (ΜΚ3), τον κ. Μιχάλη Κώστουλο, κτηνιατρικό λειτουργό (ΜΚ4) και την κα Κούλλα Χρίστου, υπάλληλο στο Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως (ΜΚ5). Μετά την κλήση του Κατηγορούμενου σε απολογία έδωσε ένορκη μαρτυρία ο ίδιος. Δεν θα προβώ σε εκτενή και λεπτομερή παράθεση των όσων κατέθεσε ο κάθε μάρτυρας στο Δικαστήριο αφού το σύνολο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της διαδικασίας και το έχω κατά νου. Για σκοπούς πληρότητας θα περιοριστώ σε μια συνοπτική αναφορά στα ουσιώδη σημεία της μαρτυρίας έκαστου μάρτυρα.[1] Προτού προχωρήσω στη σύνοψη της μαρτυρίας που παρουσιάσθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου θα πρέπει να σημειώσω ότι δηλώθηκαν από αμφότερους τους συνήγορους των διαδίκων και εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο τα ακόλουθα παραδεκτά γεγονότα (παρατίθενται αυτολεξεί):
- Ο Κατηγορούμενος το 2008 υπέβαλε στην Πολεοδομία την αίτηση ΛΕΥ/722/2008 για δημιουργία θεματικού πάρκου στα τεμάχια με αριθμούς 844, 845, 846 και 692 Φ/ΣΧ 30/2 & 10 στους Αγίους Τριμιθιάς.
- Στις 29/07/2010 δόθηκε στον κατηγορούμενο προσωρινή πολεοδομική άδεια υπό όρους διάρκειας πέντε ετών για λειτουργία θεματικού πάρκου πουλιών και μικρών ζώων στα υπό αναφορά τεμάχια.
- Τα τεμάχια με αριθμούς 844, 845, 846 και 692 Φ/ΣΧ 30/2 & 10 είναι ιδιοκτησίας του κατηγορούμενου. Το 2020 λόγω επαναχωρομέτρησης οι αριθμοί των τεμαχίων άλλαξαν. Το τεμάχιο 844 έγινε τεμάχιο 236, το τεμάχιο 845 έγινε τεμάχιο 235, το τεμάχιο 846 έγινε τεμάχιο 234 και το τεμάχιο 692 έγινε τεμάχιο 125 και όλα έχουν πλέον Φ/Σχ. 2 222
- Το τεμάχιο 750 Φ/Σχ. 30/02 και 30/10 Άγιοι Τριμιθιάς ήταν και είναι κρατική γη και είναι ιδιοκτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
- Το τεμάχιο 750 το 2020 λόγω επαναχωρομέτρησης στην περιοχή άλλαξε αριθμό και έγινε τεμάχιο 247 Φ/Σχ. 2 221
- Το τεμάχιο 750 νυν τεμάχιο 247 συνορεύει με το τεμάχιο 846 νυν τεμάχιο
- Η Πολεοδομική Αρχή απέστειλε στον κατηγορούμενο με διπλοσυστημένη επιστολή ειδοποίηση επιβολής, ημερομηνίας 21/11/2014 σε σχέση με το τεμάχιο 750 νυν τεμάχιο
- Η ειδοποίηση επιβολής ημερομηνίας 21/11/2014 παραλήφθηκε από τον κατηγορούμενο στις 13/12/
- Ο κατηγορούμενος δεν υπέβαλε ιεραρχική προσφυγή στον αρμόδιο Υπουργό κατά της ειδοποίησης επιβολής.
- Ο Κατηγορούμενος υπέβαλε αίτηση το 2010 με στοιχεία ΑΔΧ 771/2010 για εκμίσθωση μέρους του κρατικού τεμαχίου 750 για καλλιέργεια κτηνοτροφικών φυτών η οποία απορρίφθηκε στις 14/05/
- Ο κατηγορούμενος στις 8 Οκτωβρίου 2015 υπέβαλε την αίτηση ΑΔΧ 208/15 για ανταλλαγή δικής τους ιδιοκτησίας του τεμαχίου 730 Φ/Σχ. 30/02 με μέρος του κρατικού τεμαχίου
- Η ΑΔΧ 208/15 εκκρεμεί για εξέταση μέχρι σήμερα.
- Ο κατηγορούμενος κατά τον χρόνο που αναφέρεται στις λεπτομέρειες αδικήματος της πρώτης κατηγορίας διατηρούσε κλουβιά, ζώα και περίφραξη στο επίδικο τεμάχιο. Για τα πιο πάνω γεγονότα προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα. Περαιτέρω, κατατέθηκαν εκ συμφώνου και για την αλήθεια του περιεχόμενου τους τα Τεκμήρια 1-
- Η ΜΚ1 κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής της (Έγγραφο Α). Κατά την κυρίως εξέτασή της ανέφερε ότι είναι Ανώτερη Λειτουργός Πολεοδομίας στο Τμήμα Πολοεοδομίας και Οικήσεως. Εξήγησε ότι η πολεοδομική αρχή στο πλαίσιο των εξουσιών της όταν θεωρεί ότι κάποιος προέβη σε ανάπτυξη ακίνητης ιδιοκτησίας χωρίς πολεοδομική άδεια ή όταν δεν τηρεί τους όρους και τους περιορισμούς που τέθηκαν με τη χορήγηση της πολεοδομικής άδειας δύναται να επιδίδει ειδοποιήσεις επιβολής και να ορίζει χρόνο συμμόρφωσης. Σε ότι αφορά τον κατηγορούμενο ανέφερε ότι το 2008 είχε λάβει προσωρινή πολεοδομική άδεια υπό όρους διάρκειας 5 ετών για λειτουργία θεματικού πάρκου πουλιών και μικρών ζώων σε τεμάχια ιδιοκτησίας του ιδίου. Τον Σεπτέμβριο του 2012 ο κατηγορούμενος εξασφάλισε άδεια πενταετούς διάρκειας από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες για λειτουργία ζωολογικού κήπου στα τεμάχια για τα οποία είχε εκδοθεί πολεοδομική άδεια. Το 2011 ο κατηγορούμενος υπέβαλε αίτηση με την οποία ζητούσε απαλλαγή του από τους όρους που του επιβλήθηκαν με την προσωρινή πολεοδομική άδεια και το 2015 υπέβαλε αίτηση με την οποία ζητούσε, μεταξύ άλλων, την παράταση της ισχύος της προσωρινής πολεοδομικής άδειας. Οι 2 αυτές αιτήσεις απορρίφθηκαν και στη συνέχεια ο κατηγορούμενος υπέβαλε ιεραρχικές προσφυγές οι οποίες απορρίφθηκαν και στη συνέχεια προσφυγές στο διοικητικό δικαστήριο οι οποίες επίσης απορρίφθηκαν και εναντίον των οποίων εκκρεμεί έφεση. Ένα από τα τεμάχια ιδιοκτησίας του κατηγορουμένου που αφορούσε η προσωρινή πολεοδομική άδεια συνορεύει με την βόρεια πλευρά του επιδίκου τεμαχίου. Στους όρους της προσωρινής πολεοδομικής άδειας που χορηγήθηκε στον κατηγορούμενο περιλαμβάνονταν όροι που αφορούσαν τη χωροθέτηση της ανάπτυξης και τη χρήση της οι οποίοι θα έπρεπε να συνάδουν με τα σχέδια που εγκρίθηκαν αλλά και να ικανοποιούν τους όρους και τις απαιτήσεις των αρμόδιων τμημάτων ανάμεσα στα οποία ήταν το τμήμα περιβάλλοντος, η υπηρεσία θήρας και οι κτηνιατρικές υπηρεσίες. Στις 14/07/2014 στο πλαίσιο εξέτασης της αίτησης του κατηγορούμενου με την οποία ζητούσε, μεταξύ άλλων, προσθήκες και μετατροπές στο θεματικό πάρκο και απαλλαγή του από τους όρους που του επιβλήθηκαν με την προσωρινή πολεοδομική άδεια συντάχθηκε από λειτουργό της υπηρεσίας της ΜΚ1 ένα έντυπο μελέτης όπου καταγράφεται πληροφόρηση από την υπηρεσία θήρας και από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες ότι έχουν τοποθετηθεί ζώα στο επίδικο τεμάχιο. Σύμφωνα με την ΜΚ1 η κατασκευή κλουβιών και η περίφραξη τεμαχίου αποτελούν εργασίες για τις οποίες με βάση τη νομοθεσία είναι αναγκαία η χορήγηση πολεοδομικής άδειας και πρόσθεσε ότι για το επίδικο κρατικό τεμάχιο δεν έχει εξασφαλιστεί άδεια χρήσης ή μίσθωσης από τον κατηγορούμενο. Μετά την πληροφόρηση ότι ο κατηγορούμενος επέκτεινε το θεματικό πάρκο σε μέρος του επιδίκου τεμαχίου και προέβη σε κατασκευές κλουβιών με εγκατάσταση ζώων και σε περίφραξη χωρίς την απαιτούμενη άδεια, η πολεοδομική αρχή απέστειλε στον κατηγορούμενο ειδοποίηση επιβολής ημερομηνίας 21/11/2014 (Τεκμήριο 1). Στην ειδοποίηση επιβολής ο κατηγορούμενος καλείτο να τερματίσει την υφιστάμενη χρήση, να απομακρύνει/κατεδαφίσει τις μη αδειούχες κατασκευές και να επαναφέρει το επίδικο τεμάχιο στην αρχική του κατάσταση. Ο κατηγορούμενος παρέλειψε να συμμορφωθεί με την ειδοποίηση επιβολής και μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει συμμόρφωση. Αντεξεταζόμενη όταν της υποβλήθηκε ότι ο κατηγορούμενος δεν μπορούσε να συμμορφωθεί με την ειδοποίηση επιβολής επειδή οι κτηνιατρικές υπηρεσίες δεν του επέτρεπαν να τα μετακινήσει ανέφερε ότι δεν μπορεί να σχολιάσει αυτό το θέμα και ότι το τμήμα της διαπίστωσε την παρανομία και ζήτησε να αρθεί η επέμβαση κάτι που δεν έχει γίνει. Σε περαιτέρω υποβολή ότι οι κτηνιατρικές υπηρεσίες έχουν παγιδεύσει τον κατηγορούμενο ενώ ο ίδιος είχε πρόθεση να συμμορφωθεί ανέφερε ότι υπήρχε περιθώριο συμμόρφωσης πλην όμως ο κατηγορούμενος δεν ανταποκρίθηκε και η πολεοδομική άδεια απορρίφθηκε μεταξύ άλλων και εξαιτίας της επέμβασης στο επίδικο τεμάχιο. Η ΜΚ2 ανέφερε ότι είναι Κτηματολογική λειτουργός και στο πλαίσιο της αίτησης που υπέβαλε ο κατηγορούμενος για ανταλλαγή δικής του ιδιοκτησίας με μέρος του επίδικου τεμαχίου της είχε δοθεί ο φάκελος για να γίνει μια επιτόπια έρευνα πράγμα το οποίο έπραξε στις 8/11/2017 στην παρουσία του κατηγορουμένου. Όπως ανέφερε, σκοπός της αίτησης ήταν η ανταλλαγή κρατικής γης με ιδιωτική με σκοπό την άρση της επέμβασης στην κρατική γη. Περαιτέρω ανέφερε ότι μετά την επιτόπια έρευνα συνέταξε έκθεση την οποία κατέθεσε ως τεκμήριο 22 και στην οποία επισυνάπτει επίσης φωτογραφίες της επέμβασης τις οποίες έβγαλε η ίδια. Κατέθεσε επίσης ως τεκμήριο 23 και σχετική δήλωση του κατηγορούμενου ημερομηνίας 8/11/2017 στην οποία, μεταξύ άλλων, καταγράφεται ότι ο σκοπός της αίτησής του κατηγορούμενου είναι η άρση της επέμβασης που έγινε στο τμήμα της κρατικής γης. Ανέφερε επίσης ότι κατά την επιτόπια εξέταση είχε μαζί της τον κατηγορούμενο και της υπέδειξε την επέμβαση που έκανε στο τμήμα της κρατικής γης και η ίδια είδε ότι ήταν κάποιες κατασκευές κλουβιών με ζώα, κυρίως ελάφια. Ο ΜΚ3 ανέφερε ότι είναι Διευθυντής των κτηνιατρικών υπηρεσιών και το 2013 ήταν προϊστάμενος του τομέα υγείας και ευημερίας των ζώων. Τον κατηγορούμενο τον γνωρίζει από το 2004 αφού επισκεπτόταν τις υπηρεσίες για θέματα που αφορούσαν την επιθυμία για εγκαθίδρυση ζωολογικού κήπου. Πρόσθεσε ότι είχε δοθεί άδεια λειτουργίας ζωολογικού κήπου τον Σεπτέμβριο του 2012 και η άδεια έληξε στις 26/09/
- Περαιτέρω ανέφερε ότι το 2013 είχαν επαφή και με άλλες υπηρεσίες σε σχέση με τα θέματα του ζωολογικού κήπου και ειδικότερα είχαν επικοινωνία με το τμήμα πολεοδομίας και οικήσεως όπως επίσης και με το τμήμα περιβάλλοντος στο πλαίσιο της διαχείρισης με ολιστικό τρόπο των θεμάτων που αφορούσαν τις αιτήσεις του κατηγορουμένου για αδειοδότηση του ζωολογικού κήπου και τις τροποποιήσεις που ήθελε αυτός να κάμει στον ζωολογικό κήπο. Πρόσθεσε ότι το 2013 είχε μεταβεί και επί τόπου στον χώρο του ζωολογικού κήπου και αναγνώρισε τις φωτογραφίες που αποτελούν μέρος του τεκμηρίου 22 λέγοντας ότι απεικονίζουν το μέρος που είναι κρατική γη στην οποία ο κατηγορούμενος είχε προβεί σε ανάπτυξη σχετικών περιφράξεων και δημιουργία διαχωριστικών χώρων στους οποίους διατηρεί μέχρι και σήμερα διάφορα είδη ζώων εξηγώντας ότι είναι εκτός των εκτάσεων για τις οποίες είχε δοθεί άδεια λειτουργίας ζωολογικού κήπου. Αντεξεταζόμενος σε σχετικές ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν ανέφερε ότι σε σχέση με την τοποθέτηση ελαφιών στο επίδικο τεμάχιο δεν εξασφάλισε οποιαδήποτε άδεια από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες ούτε ενημερώθηκαν για το γεγονός αυτό οι εν λόγω υπηρεσίες. Πρόσθεσε ότι ο κατηγορούμενος διατηρούσε τα ελάφια στους χώρους του ζωολογικού κήπου πριν τα τοποθετήσει στο επίδικο τεμάχιο λέγοντας ότι οι λειτουργοί των κτηνιατρικών υπηρεσιών που πήγαιναν εκεί είχαν δει ότι υπήρχαν αυτά τα είδη ζώων και πως ό,τι μεταφέρθηκε στο επίδικο τεμάχιο ήταν μέσα στους χώρους του πρώην ζωολογικού κήπου. Όταν του υποδείχθηκε μια επιστολή των κτηνιατρικών υπηρεσιών (τεκμήριο 27) ανέφερε ότι ο ίδιος δεν έχει πλήρη εικόνα για ποιον λόγο γράφτηκε η συγκεκριμένη επιστολή και ήταν η θέση του ότι με αυτήν την επιστολή δεν απαγορευόταν στον κατηγορούμενο να μετακινήσει τα ελάφια. Σε σχετική ερώτηση εάν μπορεί σήμερα προκειμένου να άρει την επέμβαση στο επίδικο τεμάχιο να μετακινήσει τα ελάφια ο κατηγορούμενος, ανέφερε ότι οι κτηνιατρικές υπηρεσίες είναι διατεθειμένες να τον βοηθήσουν και πολλές φορές ο ΜΚ3 έχει πει στον Κατηγορούμενο να έρθει κοντά για να δουν τα προβλήματα και πως θα τα διαχειριστούν ακριβώς για να επιλυθούν. Στη συνέχεια της αντεξέτασης του σε σχετική υποβολή ότι ο λόγος μη συμμόρφωσης του κατηγορουμένου έχει να κάνει με την απαγόρευση μετακίνησης των ελαφιών από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες ο ΜΚ3 ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος δεν έκαμε όσα έπρεπε να κάμει γιατί δεν είχε που να βάλει τα ζώα και εν τοιαύτη περιπτώσει δεν ήρθε ποτέ να πει στις κτηνιατρικές υπηρεσίες ότι προτίθεται ή ότι είχε διάθεση να συμμορφωθεί με το περιεχόμενο της ειδοποίησης όμως έχει πρόβλημα με την τοποθέτηση των ζώων ούτε ζήτησε πότε να του επιτρέψουν να μεταφέρει τα ζώα σε κατάλληλο χώρο και επομένως δεν μπορεί να δεχτεί ότι δεν προέβη στη συμμόρφωση του επειδή τον παρακώλυε η κτηνιατρική υπηρεσία. Ο ΜΚ4 κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης του (Έγγραφο Β). Ανέφερε ότι εργάζεται στις κτηνιατρικές υπηρεσίες στη θέση του κτηνιατρικού λειτουργού στο επαρχιακό κτηνιατρικό γραφείο Λευκωσίας. Στο πλαίσιο των καθηκόντων του επισκέφθηκε σε αρκετές περιπτώσεις από το 2016 μέχρι και πρόσφατα τις εγκαταστάσεις του κατηγορούμενου στους Αγίους Τριμιθιάς. Στις 15/2/2023 κλήθηκε από την υπηρεσία του να μεταβεί για έλεγχο στις εγκαταστάσεις του κατηγορουμένου κατόπιν παραπόνου που υποβλήθηκε στις κτηνιατρικές υπηρεσίες το οποίο αφορούσε στις συνθήκες διαβίωσης και ευημερίας των βοοειδών και ελαφιών. Στις 15/2/2023 μετέβη στον χώρο και συνάντησε τον κατηγορούμενο ο οποίος τον συνόδευσε στους χώρους που ήταν τα βοοειδή και τα είδη ελαφιών. Ανέφερε ότι τα βοοειδή βρίσκονταν σε χώρο εντός των εγκαταστάσεων του πρώην ζωολογικού κήπου και τα είδη ελαφιών βρίσκονταν σε διπλανό τεμάχιο σε χώρο εκτός των εγκαταστάσεων του πρώην ζωολογικού κήπου που ήταν περιφραγμένος. Πρόσθεσε ότι ο χώρος αυτός ενώνεται με τις εγκαταστάσεις του ζωολογικού κήπου από 2 σημεία και τα ζώα βρίσκονταν σε περιφραγμένους χώρους με διαχωριστική περίφραξη μεταξύ των χωρών αυτών. Υπήρχαν περίπου 8 παράλληλοι περιφραγμένοι χώροι στη σειρά και όλος ο χώρος ήταν περιφραγμένος. Πέρα από τα διάφορα είδη ελαφιών που υπήρχαν στο σημείο υπήρχαν και είδη αγρινών. Αντεξεταζομένος, ερωτηθείς εάν μπορούν να μετακινηθούν τα ζώα χωρίς να ενημερωθούν οι κτηνιατρικές υπηρεσίες, ανέφερε ότι σίγουρα θα πρέπει να ενημερωθούν και συμφώνησε σε σχετική ερώτηση ότι προκειμένου να μπουν τα ζώα σε συγκεκριμένο χώρο θα πρέπει να πληρείται η προϋπόθεση της ευημερίας των ζώων και θα πρέπει ο συγκεκριμένος χώρος να επιθεωρηθεί από τις υπηρεσίες. Σε σχετική υποβολή ο κατηγορούμενος δεν μπορούσε να συμμορφωθεί με την ειδοποίηση επιβολής επειδή οι κτηνιατρικές υπηρεσίες του απαγόρευσαν τη μετακίνηση των συγκεκριμένων ζώων ανέφερε ότι ο ίδιος δεν γνωρίζει για κάποια απαγόρευση. Η ΜΚ5 ανέφερε ότι εργάζεται στο Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως στο Επαρχιακό Γραφείο Λεμεσού και το 2014 εργαζόταν στα κεντρικά γραφεία του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως στον κλάδο ελέγχου ανάπτυξης. Ανέφερε ότι γνωρίζει τον κατηγορούμενο αφού είχε αναλάβει την εξέταση της αίτησης του για προσθήκες και μετατροπές στο θεματικό πάρκο. Στο πλαίσιο εξέτασης της αίτησης προέβη σε επιτόπια εξέταση και ο κατηγορούμενος την ξενάγησε στον χώρο. Ακολούθως, επισκέφθηκε ξανά το μέρος αφού κατά το στάδιο μελέτης της αίτησης υποβλήθηκαν κάποια παράπονα ότι προκύπτει δυσοσμία και επηρεασμός ανέσεων περιοχής και κάποια παράπονα ότι στο πάρκο διατηρούνται κάποια ζώα τα οποία πιθανόν να μην διατηρούνται με ασφάλεια και το θέμα είχε συζητηθεί και με τις κτηνιατρικές υπηρεσίες οπότε προέκυψε μία δεύτερη επιτόπια επίσκεψη. Αναγνώρισε το Τεκμήριο 20 ως το σκίτσο το οποίο είχε σχεδιάσει η ίδια κατά τη διάρκεια της δεύτερης επιτόπιας επίσκεψης εξηγώντας ότι στο διπλανό τεμάχιο που είναι κρατική γη υπήρχε ένας περιφραγμένος χώρος και υπήρχαν κατασκευές με κλουβιά στα οποία διατηρούνταν κάποια ζώα. Η ίδια ανέφερε στον Κατηγορούμενο ότι η συγκεκριμένη χρήση που γίνεται στο χαλίτικο είναι αυθαίρετη, ότι χρειάζεται πολεοδομική άδεια, ότι δεν εμπίπτει μέσα στις πρόνοιες εκμίσθωσης για γεωργικούς σκοπούς και ακολούθως παρουσίασαν την υπόθεση στην πολεοδομική επιτροπή, συζητήθηκε και αποφασίστηκε ότι για την ανάπτυξη τη συγκεκριμένη η οποία διαπιστώθηκε από το Τμήμα Πολεοδομίας ότι γινόταν χρήση για την οποία δεν είχε εξασφαλιστεί οποιαδήποτε άδεια, έπρεπε να προχωρήσουν σε ειδοποίηση επιβολής πράγμα το οποίο έπραξαν επιδίδοντας στον Κατηγορούμενο την ειδοποίηση επιβολής Τεκμήριο
- Αντεξεταζόμενη σε σχετικές ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν ανέφερε ότι εάν πρόθεσή του Αιτητή ήταν να προχωρήσει να γίνει νόμιμος τότε θα έπρεπε να εξασφαλίσει τη σύμφωνη γνώμη των κτηνιατρικών υπηρεσιών οι οποίες εξ όσων γνωρίζει η ίδια θα έπρεπε να εξετάσουν τις συνθήκες μετακίνησης και τον χώρο μετακίνησης των ζώων και στην περίπτωση που γινόταν αυτή η διαδικασία και προέκυπταν κάποια θέματα διαδικαστικά τα οποία θα ήταν είτε εις βάρος των ζώων είτε οποιαδήποτε άλλα θέματα θα έπρεπε οι υπηρεσίες να απευθυνθούν στην Πολεοδομία η οποία σε συνδυασμό με το αίτημα του Αιτητή θα εξέταζε την οποιαδήποτε περαιτέρω ενέργεια. Ο Κατηγορούμενος κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης του (Έγγραφο Γ). Κατά την κυρίως εξέταση του ανέφερε ότι στις 19/9/2002 το Υπουργείο Γεωργίας και φυσικών πόρων του πώλησε 2 αρσενικά ελάφια και 3 θηλυκά ελάφια. Πριν την πώληση των ελαφιών επισκέφθηκαν τον χώρο του αρμόδιοι του υπουργείου και ενέκριναν τη μετακίνηση των ελαφιών από τον Σταυρό της Ψώκας στο επίδικο τεμάχιο. Τον Απρίλιο του 2008 η εταιρεία Melios Pet Center Ltd προχώρησε σε παραγγελία διάφορων ζώων μεταξύ των οποίων ελάφια, αντιλόπες και λάμα τα οποία τοποθετήθηκαν στο επίδικο τεμάχιο στην παρουσία του διευθυντή του κτηνιατρείου, του επαρχιακού και του διευθυντή ευημερίας ζώων και άλλων υπηρεσιακών. Αναφερόμενος στο τεκμήριο 27 (επιστολή ημερομηνίας 8/8/2008 των κτηνιατρικών υπηρεσιών προς τον ίδιο και την εταιρεία Melios Pet Centre Ltd) ήταν η θέση του ότι με αυτήν την επιστολή επιβλήθηκαν περιοριστικά μέτρα στη διακίνηση ζώων και πτηνών με αποτέλεσμα να μην μπορεί να μετακινήσει τα ζώα που ήταν τότε στην κατοχή του. Ακολούθως, αναφέρθηκε σε επιστολή ημερομηνίας 29/8/2008 από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες οι οποίες ενημέρωναν ότι θα πήγαιναν να κάνουν αιμοληψίες και φυματινισμό στα ελάφια και τα λάμα που ήρθαν από την Ολλανδία πλην όμως ουδέποτε πήγαν να λάβουν τα σχετικά δείγματα καταθέτοντας ως τεκμήριο 33 αντίγραφο της σχετικής επιστολής. Στη συνέχεια, αναφέρθηκε σε διάφορες επιστολές οι οποίες είχαν αποσταλεί σε διάφορα χρονικά διαστήματα από τους δικηγόρους του αλλά και από τον ίδιο και την εταιρεία Melios Pet Centre Ltd προς την Επίτροπο διοικήσεως, προς τον υπουργό γεωργίας φυσικών πόρων και περιβάλλοντος, προς τον διευθυντή των κτηνιατρικών υπηρεσιών και προς τον Αρχηγό Αστυνομίας στο πλαίσιο των οποίων εξέφραζε τα παράπονά του σε βάρος των κτηνιατρικών υπηρεσιών για τις ενέργειες τους και για τους περιορισμούς που του επέβαλαν οι ρηθείσες υπηρεσίες (Τεκμήρια 34-39). Αντεξεταζόμενος, σε σχετικές ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν ανέφερε ότι τα ζώα δεν μπορούσαν να μετακινηθούν γιατί του είχαν βάλει περιοριστικά μέτρα για τα οποία έκανε καταγγελία με τον κ. Αγγελίδη Σάββα διότι για το συγκεκριμένο τεμάχιο, όπως ανέφερε, του έδωσαν άδεια το Κτηνιατρείο και το Υπουργείο Γεωργίας να βάζει ζώα. Στη συνέχεια της αντεξέτασης του ερωτηθείς εάν έχει οποιαδήποτε επιστολή που να λέει στις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες ότι πρέπει να μετακινήσει τα ζώα που έχει στο επίδικο τεμάχιο ζητώντας να του επιτρέψουν να τα μετακινήσει αφού ο ίδιος πίστευε ότι ήταν σε περιορισμό απάντησε ότι έχει πολλές επιστολές στον Υπουργό και σφραγισμένες ότι τις παρέλαβε ότι παράνομα του τα είχαν περιορισμένα τα ζώα και δεν τον άφηναν να τα φύγει και να τα πουλήσει. Στη συνέχεια της αντεξέτασης του ερωτηθείς πως έκανε εισαγωγές ζώων το 2015 που κατά τη θέση του υπήρχαν περιοριστικά μέτρα ανέφερε ότι οι εισαγωγές δεν ήταν για το επίδικο τεμάχιο και ερωτηθείς κατά πόσο η θέση του ήταν ότι τα μέτρα ήταν μόνο για το επίδικο τεμάχιο ανέφερε ότι ήταν για όλα τα υφιστάμενα ζώα και τα πουλιά που ήταν στον χώρο. Ερωτηθείς εάν έφερε και το 2016 ζώα απάντησε πως δεν θυμάμαι πλην όμως δήλωσε ευθαρσώς ότι έφερνε ζώα τακτικά. Όταν του υποβλήθηκε ότι οι περιορισμοί που επικαλείται δεν ίσχυαν, ήταν η θέση του ότι ίσχυαν γιατί τα συγκεκριμένα ζώα που ήταν στον χαλίτικο έπρεπε να «φκάλουν αίματα» και έστειλε επίσης με τον δικηγόρο του επιστολή ρωτώντας τους εάν θα έρχονταν να κάνουν τις εξετάσεις για να μπορέσει να πουλήσει τα ζώα ή να τα χαρίσει. Αναγνώρισε το Τεκμήριο 42 (απαντητική επιστολή των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών στην επιστολή των δικηγόρων του Τεκμήριο 38) και όταν του επισημάνθηκε ότι με αυτήν την επιστολή οι κτηνιατρικές υπηρεσίες του ζήτησαν να τους δώσει κατάλογο με τα ζώα που ήθελε να απομακρύνει χωρίς ο ίδιος να ανταποκριθεί σε αυτό το κάλεσμα ανέφερε ότι δεν ανταποκρίθηκε γιατί ήθελε να παύσουν τα μέτρα και όχι να δώσει κατάλογο με ποια ζώα θέλει να απομακρύνει. Σε άλλο σημείο σε σχετικές ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν σε σχέση με τα περιοριστικά μέτρα που επικαλείται ανέφερε ότι αυτά αφορούσαν όλα τα ζώα που έπρεπε να γίνουν οι εξετάσεις και για να φύγουν εκείνα τα ζώα, σύμφωνα πάντα με τον Κατηγορούμενο, έπρεπε να κάνουν αναλύσεις στα αίματα. Σε άλλο σημείο της αντεξέτασης του όταν του υποβλήθηκε ότι η χρήση που γίνεται στο επίδικο τεμάχιο είναι κατά παράβαση της ειδοποίησης που του έστειλε η Πολεοδομία (Τεκμήριο 1) ήταν η θέση του ότι ο ίδιος διαβάζοντας την ειδοποίηση είδε ως μόνη λύση στο πρόβλημα την ανταλλαγή του τεμαχίου με δική του γη και υπέβαλε σχετική αίτηση η οποία ακόμα εκκρεμεί προς εξέταση. Μέσα στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου. Παρακολούθησα τις αντιδράσεις τους, φυσικές ή αφύσικες, τον τρόπο που απαντούσαν, τη νευρικότητα ή την επιφυλακτικότητά τους ή την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν, παράγοντες που, σύμφωνα με τη νομολογία, ενέχουν ιδιαίτερη σπουδαιότητα κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας.[2] Δεν παραγνωρίζω βέβαια ότι τα πιο πάνω στοιχεία μπορούν να προσδώσουν θετικότητα στη μαρτυρία ενός μάρτυρα, αλλά δεν μπορούν να αποτελέσουν τον αποκλειστικό λόγο για την αποδοχή της μαρτυρίας του.[3] Αξιολόγησα τη μαρτυρία τους λαμβάνοντας υπόψη το περιεχόμενο, την ποιότητα και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία και έχω λάβει καθοδήγηση από σειρά παραγόντων όπως, μεταξύ άλλων, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων των μαρτύρων, τη λογικοφάνεια και αληθοφάνεια της εκδοχής τους, την ύπαρξη ή μη υπερβολών ή ουσιωδών αντιφάσεων όπως επίσης και την ύπαρξη οποιουδήποτε προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης. Έχω επίσης κατά νου την αρχή ότι ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς, ενώ δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα.[4] Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν έχει περιοριστεί μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά αλλά την έχω συσχετίσει, αντιπαραβάλει και διερευνήσει με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων, υποβάλλοντας τη στη βάσανο της συνεκτίμησης στο πλαίσιο του συνόλου της μαρτυρίας και υποβάλλοντας επίσης το περιεχόμενο της μαρτυρίας έκαστου μάρτυρα στη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης πείρας με βάση την προσέγγιση που η Νομολογία μας επιτάσσει στο θέμα αυτό.[5] Οι ΜK1, ΜΚ2, ΜΚ3, ΜΚ4 και ΜΚ5 έκαναν πολύ καλή και θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Όπως προκύπτει από τη σύνοψη της μαρτυρίας τους, όλοι οι μάρτυρες περιέγραψαν με σαφήνεια, σταθερότητα, θετικότητα και συνεκτικότητα τα γεγονότα στα οποία αναφέρθηκαν. Απαντούσαν σε όλες τις ερωτήσεις που τους τέθηκαν χωρίς υπεκφυγές και ενδοιασμούς. Εξετάζοντας τη μαρτυρία όλων των μαρτύρων της Κατηγορούσας Αρχής στο σύνολο της οφείλω να σημειώσω ότι δεν εντοπίζω εγγενή προβλήματα αξιοπιστίας. Έχοντας κατά νου τη μαρτυρία έκαστου μάρτυρα στην ολότητα της δεν διαπίστωσα αντιφάσεις στη μαρτυρία τους, η οποία ήταν άμεση, συνεκτική, σταθερή και πειστική. Παρά την προσπάθεια της αντεξέτασης η αξιοπιστία των ΜΚ1, ΜΚ2, ΜΚ3, ΜΚ4 και ΜΚ5 δεν έχει κλονιστεί. Έχοντας κατά νου τα πιο πάνω, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι δεν πρόκειται για μάρτυρες που προσπάθησαν συνειδητά και επί σκοπού να παραπλανήσουν το Δικαστήριο ή να παραποιήσουν γεγονότα. Κρίνω επομένως ότι η μαρτυρία τους ήταν ειλικρινής και αξιόπιστη και την αποδέχομαι στην ολότητα της. Σε ότι αφορά τον κατηγορούμενο, ο εν λόγω μάρτυρας δεν έκανε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Εξετάζοντας τη μαρτυρία του συνολικά διαπιστώνω ότι αυτή χαρακτηρίζεται από γενικότητα, ασάφεια, έλλειψη αυθορμητισμού. Ο ίδιος δεν ήταν σταθερός στις απαντήσεις του, υπέπεσε σε αντιφάσεις και αναιρούσε τα λεγόμενα του. Η μαρτυρία του δεν παρουσιάζει την αναγκαία σταθερότητα, πειστικότητα και συνοχή ώστε να μπορεί να γίνει δεκτή. Παραθέτω στη συνέχεια κάποια ενδεικτικά και μόνο παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο απαντούσε σε διάφορες ερωτήσεις που του τέθηκαν. Οι αναφορές του σε λήψη άδειας από το Υπουργείο Γεωργίας για μεταφορά των ελαφιών στο επίδικο τεμάχιο παρέμειναν γενικές και ατεκμηρίωτες χωρίς ο ίδιος να προσκομίσει οποιοδήποτε έγγραφο προς στοιχειοθέτηση αυτής του της θέσης. Αρχικά προσπάθησε να ισχυριστεί ότι ο λόγος που δεν συμμορφώθηκε με την επίδικη ειδοποίηση ήταν επειδή οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες του είχαν επιβάλει περιοριστικά μέτρα αναφερόμενος στην επιστολή Τεκμήριο
- Στην πραγματικότητα όμως, για τους λόγους που θα εξηγήσω στη συνέχεια, κατέστη σαφές ότι ήταν εντελώς προσχηματικά που έθετε το ζήτημα αυτό. Κρίνω σκόπιμο σε αυτό το στάδιο να παραθέσω αυτούσιο το περιεχόμενο της ρηθείσας επιστολής: «Σχετικά με το πιο πάνω θέμα και επειδή παρόλο που από τις 7/05/2008 σας είχαν επισημανθεί από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες τα σοβαρά προβλήματα και οι ελλείψεις που υπάρχουν στα υποστατικά σας, σας αναφέρω ότι από σήμερα, τίθενται περιοριστικά μέτρα στη διακίνηση, τόσο από τα υποστατικά σας όσο και προς αυτά, ζώων και πτηνών των οποίων η εμπορία απαγορεύεται εφ' όσων τα υποστατικά σας δεν έχουν εγκριθεί μέχρι στιγμής για το σκοπό αυτό. Η έκθεση των ζώων προς το κοινό απαγορεύεται. Οι επιθεωρήσεις και δειγματοληψίες από τα ζώα σας θα συνεχιστούν. Εν τω μεταξύ μπορείτε να συνεχίσετε μόνον τη λειτουργία του PET SHOP σας, εφ' όσων τηρούνται επακριβώς όλες οι πρόνοιες της σχετικής νομοθεσίας.» Καθίσταται σαφές ότι πρόκειται για ένα έγγραφο των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών και ειδικότερα του Κτηνιατρικού Σταθμού Ακακίου που φαίνεται να υπογράφεται από κάποιο πρόσωπο επ' ονόματι Νίκο Κυριακίδη, το οποίο δεν προσήλθε στο Δικαστήριο. Το περιεχόμενο του εν λόγω εγγράφου συνιστά εξ ακοής μαρτυρία η οποία ασφαλώς δεν αποκλείεται μόνο γιατί είναι εξ ακοής, όμως κατά την αξιολόγηση της[6] και όταν αποφασίζεται η αποδεικτική αξία και βαρύτητα που θα της αποδοθεί, το Δικαστήριο πρέπει να εξετάζει όλα τα σχετικά στοιχεία που την περιβάλλουν.[7] Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το έγγραφο αυτό υποδείχθηκε στον ΜΚ3 κατά την αντεξέταση του πλην όμως ο ίδιος ρητώς ανέφερε ότι δεν γνώριζε τις περιστάσεις υπό τις οποίες είχε συνταχθεί η εν λόγω επιστολή και ούτε τον σκοπό της. Το Δικαστήριο θα ανέμενε την παρουσία του συντάκτη του εν λόγω εγγράφου προκειμένου να είναι αφενός σε θέση να εξηγήσει τις αναφορές που γίνονται στο εν λόγω έγγραφο και να διαφωτίσει το Δικαστήριο σε σχέση με τα όσα κατέγραψε παρέχοντας τις δέουσες λεπτομέρειες αφού μόνο έτσι θα μπορούσε το Δικαστήριο να ελέγξει την ακρίβεια των συγκεκριμένων αναφορών, και αφετέρου, να τεθούν οι αναφορές του στη βάσανο της αντεξέτασης. Γίνεται αναφορά σε υποστατικά τα οποία δεν διευκρινίζονται, γίνεται αναφορά σε ζώα και πτηνά των οποίων η εμπορία απαγορεύεται τα οποία επίσης δεν διευκρινίζονται. Δεν δόθηκε οποιαδήποτε εξήγηση για την απουσία του συντάκτη του εν λόγω εγγράφου από το Δικαστήριο προκειμένου αυτός να αντεξεταστεί, ενώ δεν φαίνεται να μην ήταν εύλογο και εφικτό για την πλευρά της Υπεράσπισης, που έχει παρουσιάσει αυτή τη μαρτυρία, να είχε κλητεύσει ως μάρτυρα στη διαδικασία το πρόσωπο που έκαμε τις αρχικές δηλώσεις προκειμένου να διευκρινίσει και να εξηγήσει αυτές. Ούτε υπήρξε οποιαδήποτε εισήγηση ότι κάτι τέτοιο δεν θα ήταν εύλογο και εφικτό. Στην πραγματικότητα, η πλευρά της Υπεράσπισης θα μπορούσε να προσκομίσει την καλύτερη δυνατή μαρτυρία και δεν το έπραξε. Τα στοιχεία που έχω ενώπιον μου σε σχέση με την εξ ακοής μαρτυρία που δόθηκε στο Δικαστήριο δεν μου επιτρέπουν να της αποδώσω τα εχέγγυα της εγκυρότητας, ακεραιότητας και πιστότητας που κατά την κρίση μου πρέπει να χαρακτηρίζουν την εξ ακοής μαρτυρία πριν αποδοθεί σε αυτήν βαρύτητα. Με αυτά τα δεδομένα, κρίνω ότι υπό τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες έχει προσαχθεί η εξ ακοής μαρτυρία, δεν διευκολύνεται η ορθή αξιολόγηση της βαρύτητας της εν λόγω μαρτυρίας. Συνακόλουθα, δεν μπορώ να αποδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στο εν λόγω έγγραφο αφού υπό τις περιστάσεις που αυτό έχει παρουσιασθεί κρίνω ότι θα ήταν ακροσφαλές να στηριχθεί το Δικαστήριο στο περιεχόμενο του εν λόγω εγγράφου για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων. Εν πάση περιπτώσει, το ίδιο το περιεχόμενο του εν λόγω εγγράφου δεν κάνει αναφορά σε οποιοδήποτε περιορισμό σε σχέση με το επίδικο υποστατικό το οποίο δεν είναι ιδιοκτησίας του Κατηγορούμενου, παρά μόνο κάνει αναφορά σε υποστατικά του Κατηγορούμενου τα οποία βεβαίως ενόψει της απουσίας του συντάκτη του εν λόγω εγγράφου δεν διευκρινίστηκαν. Περαιτέρω, από τη στιγμή που ο Κατηγορούμενος πίστευε ότι δεν μπορούσε να συμμορφωθεί με το περιεχόμενο της επίδικης ειδοποίησης εξαιτίας της επιστολής αυτής, θα αναμενόταν λογικά ότι θα έθετε το ζήτημα αυτό ξεκάθαρα και χωρίς περιστροφές στις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες ώστε να έχει με τη σειρά του την ξεκάθαρη θέση των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών. Δεν έπραξε κάτι τέτοιο όμως. Ούτε ζήτησε οποτεδήποτε να του επιτραπεί η μετακίνηση των ζώων από το επίδικο τεμάχιο σε οποιοδήποτε άλλο χώρο για σκοπούς συμμόρφωσης του με την επίδικη ειδοποίηση αφού ο ίδιος πίστευε ότι κάτι τέτοιο δεν του επιτρεπόταν. Μάλιστα, όταν του τέθηκε ευθαρσώς το ζήτημα αυτό κατά την αντεξέταση του αυτός περιορίστηκε σε γενικόλογες αναφορές ότι είχε στείλει επιστολές στον Υπουργό τη στιγμή που ο ίδιος σύμφωνα πάντα με τα λεγόμενα του θεωρούσε ότι ήταν οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες που τον εμπόδιζαν να μετακινήσει τα ζώα. Άλλωστε, αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός ότι δεν ισχυρίστηκε καν ότι ήταν έτοιμος και σε θέση να μεταφέρει στα υποστατικά του τα ζώα που βρίσκονταν στο επίδικο τεμάχιο αλλά δεν έπραξε τούτο εξαιτίας των ισχυριζόμενων περιοριστικών μέτρων. Ενδεικτικές του γεγονότος ότι στην πραγματικότητα η επίκληση αυτής της επιστολής σε μία προσπάθεια του Κατηγορούμενου να ισχυριστεί αδυναμία συμμόρφωσης με την επίδικη ειδοποίηση ήταν προσχηματική και προϊόν δεύτερων σκέψεων του για να δικαιολογήσει τη μη συμμόρφωση του με την επίδικη ειδοποίηση ήταν οι αναφορές του σε σχέση με τις εισαγωγές ζώων που είχε κάνει ο ίδιος το 2015 αλλά και σε άλλα τακτά, όπως παραδέχθηκε, διαστήματα. Ειδικότερα, όταν ερωτήθηκε πως έκανε εισαγωγές ζώων το 2015 από τη στιγμή που σύμφωνα πάντα με τον ίδιο υπήρχαν περιοριστικά μέτρα, αρχικά προσπάθησε να ισχυριστεί ότι οι εισαγωγές δεν ήταν για το επίδικο τεμάχιο αφήνοντας να νοηθεί ότι οι περιορισμοί ήταν μόνο για το επίδικο τεμάχιο (κάτι που δεν υποστηρίζεται άλλωστε ούτε από την ίδια την επιστολή - Τεκμήριο 27 που ο ίδιος επικαλέστηκε) και αντιλαμβανόμενος αυτό το γεγονός και αφού του τέθηκε ξεκάθαρα κατά πόσο είναι η θέση του ότι οι περιορισμοί αφορούσαν το επίδικο τεμάχιο, διαφοροποίησε τη θέση του λέγοντας ότι οι περιορισμοί ήταν για όλα τα υφιστάμενα ζώα και πουλιά που ήταν στον χώρο αναφορά η οποία και πάλι δεν φαίνεται να υποστηρίζεται από το περιεχόμενο της επιστολής που επικαλέστηκε στην οποία γίνεται αναφορά σε περιοριστικά μέτρα στη διακίνηση ζώων προς τα υποστατικά του. Στην πραγματικότητα, κατέστη σαφές ότι κατά τον χρόνο που ο Κατηγορούμενος ισχυρίζετο ότι του επιβλήθηκαν περιοριστικά μέτρα από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες τα οποία του απαγόρευαν να διακινεί ζώα από και προς τα υποστατικά του, ο ίδιος διακινούσε ζώα χωρίς να υπολογίζει οποιοδήποτε περιορισμό αλλά ταυτόχρονα, ενεργώντας κατά το δοκούν επικαλείτο την ύπαρξη περιοριστικών μέτρων για να μην συμμορφωθεί με το περιεχόμενο της επίδικης ειδοποίησης. Περαιτέρω, ενδεικτικό της ανειλικρίνειας του σε σχέση με το ζήτημα των επικαλούμενων περιορισμών και τους λόγους μη συμμόρφωσης του με την επίδικη ειδοποίηση ήταν και το γεγονός ότι όταν του υποβλήθηκε ότι δεν ίσχυαν τα περιοριστικά μέτρα που ισχυρίζεται, ο ίδιος πρόβαλε άλλο λόγο για τον οποίο δεν είχε κατ' ισχυρισμό μετακινήσει τα ζώα, ήτοι ότι θα έπρεπε να γίνονταν εξετάσεις από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες οι οποίες δεν έγιναν. Αξιοσημείωτο ήταν και το γεγονός ότι όταν του υποβλήθηκε ότι οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες του είχαν ζητήσει να τους εφοδιάσει με κατάλογο με τα ζώα που ήθελε να απομακρύνει, αίτημα στο οποίο ο ίδιος δεν ανταποκρίθηκε, ο Κατηγορούμενος δεν αρνήθηκε το γεγονός αυτός αλλά αντίθετα συμφώνησε με αυτή τη θέση λέγοντας ότι ο ίδιος ήθελε να παύσουν τα μέτρα. Κατέστη μέσω των απαντήσεων του σαφές ότι η μη συμμόρφωση με το περιεχόμενο της επίδικης ειδοποίησης ήταν καθαρά δική του επιλογή και ο ίδιος ήταν σε θέση να συμμορφωθεί και δεν το έπραξε. Ενδεικτικό επίσης της αστάθειας και της επιπολαιότητας με την οποία αντιμετώπισε το όλο ζήτημα ο Κατηγορούμενος ήταν και το γεγονός ότι όταν του υποβλήθηκε ότι η χρήση στην οποία προβαίνει στο επίδικο τεμάχιο γίνεται κατά παράβαση της επίδικης ειδοποίησης, ο ίδιος δεν επικαλέστηκε αδυναμία συμμόρφωσης αλλά σε προφανή διάσταση με τις προηγούμενες τοποθετήσεις του ανέφερε ευθαρσώς ότι με το που έλαβε την επίδικη ειδοποίηση είδε ως μόνη λύση στο πρόβλημα την ανταλλαγή του επίδικου τεμαχίου με δική του γη και προχώρησε στην υποβολή σχετικής αίτησης η εξέταση της οποίας ακόμα εκκρεμεί. Εξετάζοντας λοιπόν τη μαρτυρία του κατηγορούμενου στο σύνολο της και έχοντας δώσει πιο πάνω κάποια ενδεικτικά και μόνο παραδείγματα του όλου τρόπου που απαντούσε και της έκδηλης αδυναμίας του να δώσει σταθερές, σαφείς και πειστικές απαντήσεις σε απλές ερωτήσεις που του τέθηκαν, καταλήγω ότι η μαρτυρία του δεν ήταν ειλικρινής και την απορρίπτω στο σύνολο της. Τα πιο πάνω τρωτά σημεία στη μαρτυρία του κατηγορούμενου και οι πιο πάνω διαπιστώσεις του Δικαστηρίου κλονίζουν το υπόβαθρο της αξιοπιστίας του εν λόγω μάρτυρα σε βαθμό που η απόδοση οποιασδήποτε βαρύτητας στη μαρτυρία του να καθίσταται ακροσφαλής. Στη βάση της ανωτέρω αξιολόγησης της ενώπιον μου μαρτυρίας αλλά και με βάση τα γεγονότα εκείνα που δεν έτυχαν αμφισβήτησης[8] και για σκοπούς αποφυγής αχρείαστης επανάληψης η σύνοψη της μαρτυρίας των ΜΚ1, ΜΚ2, ΜΚ3, ΜΚ4 και ΜΚ5 ως αυτή τέθηκε πιο πάνω, συνιστά και τα επιπρόσθετα ευρήματα του Δικαστηρίου σε σχέση με τα γεγονότα που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση. Με δεδομένα τα πιο πάνω ευρήματα αναφορικά με τα γεγονότα, στρέφομαι να εξετάσω εάν τα γεγονότα αυτά στοιχειοθετούν την κατηγορία που αποδίδεται στον κατηγορούμενο. Αμφότεροι οι συνήγοροι των διαδίκων αγόρευσαν υποστηρίζοντας τις εκατέρωθεν θέσεις και εισηγήσεις τους. Έχω θέσει ενώπιον μου τα όσα ανέφεραν αμφότερες οι πλευρές με τις αγορεύσεις τους. Νοείται ότι θα εξετάσω τις θέσεις και τα επιχειρήματα που προβλήθηκαν στο βαθμό που απαιτείται για τις ανάγκες της υπόθεσης έχοντας πάντα κατά νου ότι δεν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αιτιολόγησης δικαστικής απόφασης ειδική αναφορά ή πραγμάτευση κάθε επιχειρήματος που προβάλλεται.[9] Επισημαίνω, ωστόσο, ότι τα επιχειρήματα αμφότερων των πλευρών υπήρξαν, σε όλη τους την εμβέλεια, αντικείμενο σκέψης και προβληματισμού από το Δικαστήριο χωρίς να υπάρχει ανάγκη ειδικής επίκλησης τους.[10] Το βάρος απόδειξης όλων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος της κατηγορίας που προσάπτεται στον κατηγορούμενο βρίσκεται επί των ώμων της κατηγορούσας αρχής, η οποία πρέπει να αποδείξει σωρευτικά την στοιχειοθέτησή τους με αποδεκτή μαρτυρία, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, χωρίς να επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και εάν είναι.[11] Εναπόκειται, επίσης, στην κατηγορούσα αρχή να παρουσιάσει μαρτυρία που να είναι και αξιόπιστη και σαφής.[12] Αν στο τέλος της υπόθεσης παραμείνει στο μυαλό του Δικαστηρίου έστω και η παραμικρή αμφιβολία για την ενοχή του κατηγορούμενου, τότε αυτός θα πρέπει να απαλλαχθεί από τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει.[13] Στην υπό εξέταση περίπτωση αποδίδεται στον Κατηγορούμενο το αδίκημα της παράλειψης συμμόρφωσης με το περιεχόμενο ειδοποίησης επιβολής εκδοθείσας από την Πολεδομική Αρχή. Το άρθρο 46 του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου του 1972 (Ν. 90/1972) διαλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: «Εξουσίαι προς επίδοσιν ειδοποιήσεως επιβολής 46.-
(1)Τηρουμένων των ακολούθων διατάξεων του παρόντος άρθρου και, εν τη περιπτώσει αρχής τινος εις την οποίαν έχουσι μεταβιβασθή αρμοδιότητες, οιασδήποτε Εντολής δοθείσης υπό του Υπουργού, οσάκις η Πολεοδομική Αρχή θεωρή ότι- (α) οιαδήποτε ανάπτυξις ακινήτου ιδιοκτησίας εξετελέσθη άνευ της χορηγήσεως πολεοδομικής αδείας απαιτουμένης προς τούτο συμφώνως προς το Πέμπτον Μέρος ή (β) οιοιδήποτε όροι ή περιορισμοί υπό τους οποίους είχε χορηγηθή πολεοδομική άδεια δεν ετηρήθησαν, τότε η Πολεοδομική Αρχή δύναται, εάν θεωρή τούτο σκόπιμον προς το συμφέρον της πρεπούσης πολεοδομικής ρυθμίσεως, να επιδώση ειδοποίησιν δυνάμει του παρόντος άρθρου (εν τω παρόντι Νόμω αναφερομένην ως "ειδοποίησις επιβολής"). .
(3)Η ειδοποίησις επιβολής- (α) ορίζει την φύσιν της αναπτύξεως περί της οποίας υπάρχει ισχυρισμός ότι εξετελέσθη άνευ της χορηγήσεως πολεοδομικής αδείας ως αναφέρεται εν τη παραγράφω (α) του εδαφίου
(1)ή, αναλόγως της περιπτώσεως, τα σημεία ως προς τα οποία υπάρχει ισχυρισμός ότι οιοιδήποτε όροι ή περιορισμοί ως οι εν τη παραγράφω (β) του ρηθέντος εδαφίου αναφερόμενοι δεν ετηρήθησαν0 και (β) δύναται να απαιτήση όπως εντός τοιαύτης προθεσμίας οία ήθελεν ούτως ορισθή ληφθώσι τοιαύτα μέτρα οία απαιτούνται διά την αφαίρεσιν της άνευ αδείας διενεργηθείσης αναπτύξεως και, εις καταλλήλους περιπτώσεις, την επαναφοράν της ακινήτου ιδιοκτησίας εις ην κατάστασιν ήτο αύτη προτού ή περί ης ο ισχυρισμός άνευ αδείας διενεργηθείσα ανάπτυξις λάβη χώραν ή, αναλόγως της περιπτώσεως, την εξασφάλισιν συμμορφώσεως προς τους όρους ή περιορισμούς, ειδικώτερον δε δύναται, προς τον σκοπόν τούτον, να απαιτήση την κατεδάφισιν ή μετατροπήν οιωνδήποτε οικοδομών ή έργων, τον τερματισμόν οιασδήποτε χρήσεως ακινήτου ιδιοκτησίας ή την επί ακινήτου ιδιοκτησίας εκτέλεσιν οιωνδήποτε οικοδομικών ή άλλων εργασιών.
(4)Τηρουμένων των επομένων διατάξεων του παρόντος Μέρους, ειδοποίησις επιβολής λαμβάνει ισχύν κατά την λήξιν τοιαύτης προθεσμίας οία ήθελεν ορισθή εν τη ειδοποιήσει. Περαιτέρω, το άρθρο 48
(5)του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου του 1972 (Ν. 90/1972) διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «
(5)Οσάκις, δυνάμει ειδοποιήσεως επιβολής, απαιτήται ο τερματισμός χρήσεως ακινήτου ιδιοκτησίας ή η συμμόρφωσις προς οιουσδήποτε όρους εν σχέσει προς χρήσιν ακινήτου ιδιοκτησίας ή εν σχέσει προς την εκτέλεσιν εργασιών επ' αυτής, τότε εάν τις χρησιμοποιήση την ακίνητον ιδιοκτησίαν ή ενεργήση ή επιτρέψη όπως αύτη χρησιμοποιηθή, ή εκτελέση τας εν λόγω εργασίας ή ενεργήση ή επιτρέψη όπως αύται εκτελεσθώσι, κατά παράβασιν της ειδοποιήσεως, είναι ούτος ένοχος αδικήματος και υπόκειται επί τη καταδίκη του εις χρηματικήν ποινήν μη υπερβαίνουσαν τις δύο χιλιάδες λίρες , εάν δε η χρήσις συνεχίζεται μετά την καταδίκην, είναι ένοχος περαιτέρω αδικήματος και υπόκειται επί τη καταδίκη του εις χρηματικήν ποινήν μη υπερβαίνουσαν τις διακόσιες λίρες δι' εκάστην ημέραν καθ' ην συνεχίζεται ούτως η χρήσις.» Από το λεκτικό των πιο πάνω διατάξεων συνάγεται ότι τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος που αποδίδεται στον κατηγορούμενο είναι η ύπαρξη ειδοποίησης επιβολής από την Πολεοδομική Αρχή η οποία εκδίδεται σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 46, η πάροδος του χρόνου συμμόρφωσης που ορίζει η ειδοποίηση και η μη ύπαρξη συμμόρφωσης με την ειδοποίηση επιβολής η οποία μπορεί να λάβει διάφορες μορφές αναλόγως των όρων που τίθεται στην ειδοποίηση επιβολής, ήτοι (α) όταν απαιτείται ο τερματισμός της χρήσης ακίνητης ιδιοκτησίας και ο κατηγορούμενος συνεχίσει να την χρησιμοποιεί κατά παράβαση της ειδοποίησης (β) όταν απαιτείται η συμμόρφωση προς οποιουσδήποτε όρους σε σχέση με τη χρήση ακίνητης ιδιοκτησίας και ο κατηγορούμενος ενεργήσει ή επιτρέψει όπως αυτή χρησιμοποιηθεί κατά παράβαση της ειδοποίησης και (γ) όταν απαιτείται προς συμμόρφωση η εκτέλεση εργασιών επί της ακίνητης ιδιοκτησίας και ο κατηγορούμενος εκτελέσει τις εν λόγω εργασίες ή ενεργήσει ή επιτρέψει όπως αυτές εκτελεσθούν κατά παράβαση της ειδοποίησης. Στο γραπτό κείμενο της αγόρευσης των συνηγόρων του Κατηγορούμενου γίνονται κάποιες αναφορές στο περιεχόμενο της ειδοποίησης επιβολής και προβάλλεται η θέση ότι αυτή θα μπορούσε να απαιτεί μόνο τον τερματισμό χρήσης και όχι την κατεδάφιση της περίφραξης και των κλουβιών ενόψει του ότι ο Κατηγορούμενος δεν είναι ιδιοκτήτης του επίδικου τεμαχίου. Είναι πάγια νομολογημένο ότι η εγκυρότητα και νομιμότητα μιας διοικητικής απόφασης δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ή να αποτελέσει αντικείμενο εξέτασης από ποινικό Δικαστήριο. Το μόνο πλαίσιο στο οποίο μπορεί να αμφισβητηθεί είναι εκείνο της Αναθεωρητικής Δικαιοδοσίας που καθορίζεται από το Άρθρο 146 του Συντάγματος. Το ποινικό Δικαστήριο δεν μπορεί να αποτελέσει εφαλτήριο για την αμφισβήτηση της εγκυρότητας της διοικητικής πράξης από την οποία απορρέει η υποχρέωση, η μη εκπλήρωση της οποίας στοιχειοθετεί το αδίκημα.[14] Η επίδικη ειδοποίηση επιβολής δεν προσεβλήθη μέσω της νόμιμης οδού και κατ΄ επέκταση ουδέποτε αυτή ακυρώθηκε με αποτέλεσμα να καθίσταται αμάχητη και να παράγει άμεσα έννομα αποτελέσματα. Συνακόλουθα, το Δικαστήριο δεν έχει αρμοδιότητα να αποφανθεί για τη νομιμότητα της επίδικης ειδοποίησης επιβολής και το περιεχόμενο αυτής αφού το μόνο επίδικο θέμα στην υπό εξέταση περίπτωση, είναι η παράλειψη του Κατηγορούμενου να συμμορφωθεί με την επίδικη ειδοποίηση επιβολής. Περαιτέρω, στο γραπτό κείμενο της αγόρευσης των συνηγόρων του Κατηγορούμενου, προβάλλεται ότι επί της ουσίας ο Κατηγορούμενος ζητά από το Δικαστήριο την αθώωση του από την κατηγορία στη βάση της υπεράσπισης της αδυναμίας συμμόρφωσης και προς τούτο παραπέμπουν στην Μακρίδης Χαράλαμπος ν. Cyber Group Ltd
(2005)2 ΑΑΔ 57 στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα: Μια άλλη υπεράσπιση, που προωθήθηκε πρωτοδίκως ήταν πως, με βάση τα παραδεκτά γεγονότα η εφεσίβλητη ήταν εξ αντικειμένου αδύνατο να συμμορφωθεί με τις πρόνοιες του Νόμου, ώστε να αποφύγει τον κολασμό. Η υπεράσπιση αυτή, γνωστή ως impossibility (Lex non cogit ad impossibilia) συζητιέται στο σύγγραμμα Criminal Law - The General Part, 2nd ed. του Glanville Williams σελ.746-748. Συνοπτικά, κατά το συγγραφέα, αναγνωρίζεται ως γενική αρχή της ποινικής δικαιοσύνης πως, όπου ο νόμος επιβάλλει υποχρεωτικά κάποια πράξη η μη συμμόρφωση με αυτή δικαιολογείται όπου τέτοια συμμόρφωση είναι φυσικώς αδύνατη. Από τον συγγραφέα υιοθετείται η ίδια αρχή αναφορικά με αδικήματα παράλειψης. Εκφράζεται η θέση πως, αδυναμία στη μη εκτέλεση θετικής υποχρέωσης δικαιολογείται όπου είναι εξ αντικειμένου και εκ των πραγμάτων φυσικά αδύνατο να εκτελεστεί η υποχρέωση, η δε αδυναμία δεν δημιουργήθηκε από τον κατηγορούμενο. (Text book on Criminal Law 2η έκδοση 1983 σελ.618-619). Έχοντας υπόψη μου τη μαρτυρία η οποία έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο και τα σχετικά ευρήματα του Δικαστηρίου στη βάση αυτής κρίνω ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέδειξε την ενοχή του κατηγορούμενου στην κατηγορία που αυτός αντιμετωπίζει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Ενόψει της απόρριψης της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε για την πλευρά του Κατηγορούμενου καθίσταται σαφές ότι δεν καταδείχθηκε εκ μέρους του Κατηγορούμενου ότι ήταν εξ αντικειμένου και εκ των πραγμάτων φυσικά αδύνατο να συμμορφωθεί με το περιεχόμενο της επίδικης ειδοποίησης επιβολής και συνακόλουθα, δεν μπορεί να τύχει επιτυχούς επίκλησης η ανωτέρω αναφερόμενη υπεράσπιση. Ούτε η αίτηση που υπέβαλε ο Κατηγορούμενος για ανταλλαγή δικής του ιδιοκτησίας με μέρος του επίδικου τεμαχίου η εξέταση της οποίας ακόμα εκκρεμεί διαφοροποιεί τα πράγματα αφού σε καμία περίπτωση αυτή δεν συνιστά συμμόρφωση με το περιεχόμενο της επίδικης ειδοποίησης. Άλλωστε, ο Κατηγορούμενος δεν ισχυρίστηκε σε οποιοδήποτε στάδιο ότι αυτή η αίτηση του συνιστούσε συμμόρφωση αλλά αντίθετα η μοναδική ουσιαστικά θέση που προώθησε ήταν αυτή της αδυναμίας συμμόρφωσης. Συνακόλουθα, ο κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος στην κατηγορία που αντιμετωπίζει. (Υπ.)...................................... Μ. Λ. Λοΐζου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Καννάουρου κ.ά ν. Σταδιώτη κ.ά.
(1990)1 Α.Α.Δ. 35. [2] C & A Pelecanos Associates Ltd v. Ανδρέα Πελεκάνου
(1999)1 Α.Α.Δ. 1273, Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506. [3] Νικολάου Νίκος ν. Aντώνη Παπαϊωάνου
(2011)1 Α.Α.Δ. 1797. [4] Kadis v. Nicolaou
(1986)1 C.L.R 212, 216, Ιωάννου ν. Κουννίδη
(1998)1 Α.Α.Δ. 1215, Χρίστου ν. Khoreva
(2002)1 ΑΑΔ 454. [5] Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ 1056, Scott Graham Brierley v. Αστυνομίας,
(2012)2 ΑΑΔ 476, ημερ. 19/7/12, Χριστοφίνης ν. Φραντζή Πολ. Έφεση328/11, ημερομηνίας 31.5.
- Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, Π.Ε 185/2012, ημερομηνίας 19.4.2018, ECLI:CY:AD:2018:A
- [6] Αναφορικά με την αξιολόγηση εξ ακοής μαρτυρίας και τη βαρύτητα που πρέπει να της αποδοθεί, σχετική η Θεοπίστη Τουμαζή ν Vandita Dixit, ECLI:CY:AD:2015:A302, Πολιτική Έφεση 274/2010, ημερομηνίας 5.5.
- βλ. επίσης Λευκόνικο Χρηματιστηριακή Λτδ ν. Χριστοδούλου, Πολιτική Έφεση αρ. 6/11 ημερ. 15/07/2016 [7] Άρθρο 27, Κεφ.
- [8] Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, Π.Ε 185/2012, ημερομηνίας 19.4.2018, Pissis Ltd v. La Baguette Boulangerie- Patisserie Ltd, Πολ. Έφεση 135/10, ημερομηνίας 30.9.2015, Ιωάννης Τσιάττες v. Kokis Solomonides (Cartridges Industries) Ltd,
(2009)1 ΑΑΔ 974, 16 Ιουλίου, 2009, STARGEL CO LTD ν. LUTKIN κ.α., Πολιτική έφεση ΑΡ. 407/2011, 21/6/2018 και Χρίστου ν. Khoreva
(2001)1 (Γ) ΑΑΔ 1874 [9] Θεμιστοκλέους ν. Δημοκρατίας ECLI:CY:AD:2019:B4, Ποιν. Έφ. Αρ. 176/2018, ημερομηνίας 11.01.2019, ECLI:CY:AD:2019:B4 και Οδυσσέα ν. Αστυνομίας
(1999)2 Α.Α.Δ.
- [10] BITONIC LTD v. BΑNK OF MOSCOW-BANK JOINT STOCK COMPANY ΠΡΩΗΝ JOINT STOCK COMMERCIAL BANK "BANK OF MOSCOW" (OPEN JOINT-STOCK COMPANY), Πολιτική ΄Εφεση Αρ. 117/2018, 16/3/
- [11] Γενικός Εισαγγελέας ν. Σπύρος Σπύρου
(2002)2 Α.Α.Δ. 71, Λοΐζου ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 363, Σωτηριάδης v. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 482, Sener Erbekci v Δημοκρατίας
(2005)2 Α.Α.Δ. 434 και Αστυνομία ν. Βρυώνης, Ποιν. Έφεση 97/2017, ημ. 19/7/2019. [12] Φλουρής ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 401. [13] Ιωάννου Σάββας Πλαστήρα κ.α. ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 195. [14] Γεωργιάδης Κώστας ν. Διευθυντή Τμήματος Τελωνείων
(2005)1 ΑΑΔ 1491,THEOSAVVA CO LTD v. ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Πολιτική Εφεση Αρ. 177/2012, 5/3/2021, ECLI:CY:AD:2021:A78, ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΕΣΩ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ v. ΕΛΛΗΝΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 163/14, 17/6/2021, ECLI:CY:AD:2021:A261, Χριστοδούλου Άριστος ν. Επάρχου Λεμεσού
(2000)2 ΑΑΔ 128, Δήμος Αγίου Αθανασίου ν. James Peter (Pazaraki)
(2004)2 ΑΑΔ 524, Κυπριακή Δημοκρατία ν. Κώστα Έλληνα, Πολ. Έφ. Αρ. 163/14, ημερ. 17.6.2021, Ηλία ν. Συμβουλίου Βελτιώσεως Ξυλοφάγου
(1994)2 Α.Α.Δ. 137. ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗ ΤΩΝ DIVEMED CENTRE LIMITED κ.α., Πολιτική Έφεση Αρ. 27/2022, 6/7/2023 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο