ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ν. SKOUTARIS STEEL LTD, Αρ. Yπόθεσης: 2793/2018, 21/3/2023

(2)κατηγορίες που αφορούν ισχυριζόμενες παραβάσεις του περί Ασφαλείας και Υγείας στην Εργασία Νόμoυ τoυ 1996 (Ν. 89(I)/1996) και των περί Ελαχίστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) Κανονισμών του 2001 και 2004 (Κ.Δ.Π. 444/2001 και Κ.Δ.Π. 497/2004). Ειδικότερα, με την 1η κατηγορία η κατηγορούμενη κατηγορείται ότι παρέλειψε να παρέχει και να διατηρεί μέθοδο εργασίας η οποία να είναι ασφαλής και χωρίς κινδύνους για την υγεία κατά παράβαση των άρθρων 2, 3, 13

(2)και 53

(1)του περί Ασφαλείας και Υγείας στην Εργασία Νόμoυ τoυ 1996 (Ν. 89(I)/1996). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της 1ης κατηγορίας, η Κατηγορούμενη εταιρεία στις 25/05/2018 στο εργοστάσιο μεταλλικών κατασκευών που βρίσκεται στη βιομηχανική περιοχή Ιδαλίου ενώ ήταν εργοδότης, παρέλειψε να εφαρμόσει ασφαλή μέθοδο εργασίας κατά τη διαδικασία μετακίνησης μεταλλικών δοκών με τη χρήση γερανογέφυρας με αποτέλεσμα ο εργοδοτούμενος της Ivan Hristov, ο οποίος ασχολείτο με τη μετακίνηση των μεταλλικών δοκών, να τραυματιστεί σοβαρά. Με τη 2η κατηγορία η Κατηγορούμενη κατηγορείται για παράλειψη διάθεσης κατάλληλων πληροφοριών, οδηγιών χρήσης, εκπαίδευσης και επιτήρησης σχετικά με τον εξοπλισμό εργασίας που χρησιμοποιείται κατά την εργασία, κατά παράβαση των κανονισμών 2, 3, 9 και 10 των περί Ελαχίστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) Κανονισμών του 2001 και 2004 και των άρθρων 2, 3, 13, 38 και 53

(1)του περί Ασφαλείας και Υγείας στην Εργασία Νόμoυ τoυ 1996 (Ν. 89(I)/1996). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της 2ης κατηγορίας, η Κατηγορούμενη εταιρεία στον ίδιο χρόνο και τόπο όπως αναφέρεται στην 1η κατηγορία, ενώ ήταν εργοδότης, παρέλειψε να διαθέσει κατάλληλες πληροφορίες, οδηγίες χρήσης, να εκπαιδεύσει και να επιτηρήσει τους εργοδοτούμενους της, με αποτέλεσμα τα πρόσωπα αυτά να εκτίθενται σε κίνδυνο. Η Κατηγορούμενη δεν παραδέχθηκε τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει και η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Για την πλευρά της Κατηγορούσας Αρχής έδωσε μαρτυρία ένας μάρτυρας. Πρόκειται για την κα Ανδρονίκη Λουκά επιθεωρήτρια στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας στο Επαρχιακό Γραφείο Λευκωσίας (ΜΚ1). Για την πλευρά της Υπεράσπισης έδωσαν μαρτυρία δύο μάρτυρες. Πρόκειται για τον κ. Χριστόδουλο Σκουτάρη διευθυντή της κατηγορούμενης εταιρείας (ΜΥ1) και τον κ. Κλεάνθη Γαβριήλ, υπάλληλο στην κατηγορούμενη εταιρεία (ΜΥ2). Δεν θα προβώ σε εκτενή και λεπτομερή παράθεση των όσων κατέθεσε ο κάθε μάρτυρας στο Δικαστήριο αφού το σύνολο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της διαδικασίας και το έχω κατά νου. Για σκοπούς πληρότητας θα περιοριστώ σε μια συνοπτική αναφορά στα ουσιώδη σημεία της μαρτυρίας έκαστου μάρτυρα.[1] Προτού προχωρήσω στη σύνοψη της μαρτυρίας που παρουσιάσθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου θα πρέπει να σημειώσω ότι κατά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας δηλώθηκαν και εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο τα ακόλουθα παραδεκτά γεγονότα:

1. Κατά τον επίδικο χρόνο η Κατηγορούμενη εταιρεία ήταν ιδιωτική εταιρεία δεόντως εγγεγραμμένη στην Κυπριακή Δημοκρατία,
2. Κατά τον επίδικο χρόνο ότι ο κ. Ivan Hristov ήταν εργοδοτούμενος της κατηγορούμενης εταιρείας (εν τοις εφεξής ο Hristov) και,
3. Στις 25/05/2018 επισυνέβη εργατικό ατύχημα στον Hristov. Για τα πιο πάνω γεγονότα προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα. Η ΜΚ1 κατέθεσε την έκθεση διερεύνησης ατυχήματος την οποία ετοίμασε ως μέρος της κυρίως εξέτασης της το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε (Έγγραφο Α). Σύμφωνα με την ΜΚ1, τα καθήκοντα της είναι η διερεύνηση ατυχημάτων και οι επιθεωρήσεις σε χώρους εργασίας προκειμένου να διαπιστώσουν εάν τηρούνται τα θέματα ασφάλειας και υγείας σύμφωνα με τις νομοθεσίες και κανονισμούς του τμήματός της. Ως ανέφερε, εργάζεται σε αυτήν τη θέση από τον Αύγουστο του 2010, εκπαιδεύτηκε από συναδέλφους στα κεντρικά γραφεία και διεξήγαγε επιθεωρήσεις με παλαιότερους συναδέλφους και έχει παρακολουθήσει αρκετά σεμινάρια. Σε ότι αφορά τα ακαδημαϊκά της προσόντα ανέφερε ότι έχει τελειώσει το Ανώτερο Τεχνολογικό Ινστιτούτο στον τομέα της ηλεκτρολογίας και πως είναι το πρόσωπο που διερεύνησε την επίδικη υπόθεση. Σε ότι αφορά την έκθεση διερεύνησης ατυχήματος (Έγγραφο Α) σε αυτήν συνοπτικά αναφέρεται ότι στο εργοστάσιο της κατηγορούμενης εταιρείας κατασκευάζονταν, μεταξύ άλλων, μεταλλικοί δοκοί διαφόρων διαστάσεων οι οποίες μετά από τη συγκόλληση περνούσαν από το μηχάνημα της αμμοβολής το οποίο βρισκόταν στον εξωτερικό χώρο του υποστατικού δίπλα από την πόρτα που διερχόταν η γερανογέφυρα. Για τη μεταφορά των μεταλλικών δοκών στον χώρο της αμμοβολής γινόταν χρήση της γερανογέφυρας. Στις 24/05/2018 κατά την επιθεώρηση του χώρου από τον κ. Χριστόδουλο Σκουτάρη και τον επιστάτη κ. Κλεάνθη Γαβριήλ διαπιστώθηκε ότι στο εσωτερικό του υποστατικού υπήρχαν πολλοί μεταλλικοί δοκοί οι οποίοι θα έπρεπε να μεταφερθούν στον εξωτερικό χώρο και δόθηκαν οδηγίες προς τον Hristov όπως το επόμενο πρωί μεταβεί στο εργοστάσιο μία ώρα πριν από τους άλλους εργοδοτούμενους για να μετακινήσει τους δοκούς. Σε ότι αφορά τον τρόπο με τον οποίο ήταν τοποθετημένοι οι δοκοί, στην έκθεση διερεύνησης της, η ΜΚ1 αναφέρει ότι στο κάτω μέρος υπήρχαν τρεις δέσμες δοκών και κάθε δέσμη αποτελείτο από πέντε δοκούς. Στη συνέχεια, ήταν τοποθετημένα καθέτως δύο ξύλα πάνω στις δέσμες και πάνω από τα ξύλα είχαν τοποθετηθεί τρεις ακόμη δέσμες που αποτελούνταν από πέντε δοκούς η κάθε μία. Ακολούθως ξανατοποθετούνταν δύο ξύλα και από πάνω από τα ξύλα ακόμα τρεις δέσμες των πέντε δοκών με το φορτίο να αποτελείται συνολικά από 45 μεταλλικές δοκούς. Στις 25/05/2018 γύρω στις 6:20 π.μ. ο Hristov πήγε στο εργοστάσιο για να μεταφέρει τις μεταλλικές δοκούς στον εξωτερικό χώρο όπου βρισκόταν το μηχάνημα της αμμοβολής και το ατύχημα συνέβη κατά τη μεταφορά των μεταλλικών δοκών με τη χρήση της γερανογέφυρας. Αναφερόμενη σε βίντεο από κάμερες που υπήρχαν εντός του εργοστασίου ανέφερε ότι σε αυτό φαίνεται ότι το φορτίο (οι 45 δοκοί) τοποθετήθηκε στον γάντζο της γερανογέφυρας με τη χρήση ενός μόνο ιμάντα ανύψωσης (σιαπάνι). Ο Hristov πάτησε πάνω σε δοκό που βρισκόταν στις κάτω δέσμες, ακουμπούσε πάνω στις δοκούς των πάνω δέσμων και χρησιμοποιώντας το τηλεχειριστήριο της γερανογέφυρας ανυψώθηκε μαζί με το φορτίο περίπου 4 μέρα πάνω από το δάπεδο και στη συνέχεια μετακινούσε τη γερανογέφυρα προς τον εξωτερικό χώρο του εργοστασίου. Κάποια στιγμή, το φορτίο άρχισε να ταλαντεύεται αλλά ο Hristov το ισοζύγισε και συνέχισε την πορεία του. Φθάνοντας στην έξοδο του υποστατικού το φορτίο άρχισε να ταλαντεύεται ξανά με αποτέλεσμα οι δοκοί να γλιστρήσουν προς τα εμπρός και να αρχίσουν να πέφτουν στο δάπεδο παρασέρνοντας μαζί και τον Hristov. Η ΜΚ1 αναφέρει στην έκθεση διερεύνησης (Έγγραφο Α) ότι ο Hristov υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση στην κοιλιακή χώρα και τις επόμενες μέρες στο χέρι και υπέστη ακρωτηριασμό στο παράμεσο και μικρό δάχτυλο του δεξιού χεριού και μερικό ακρωτηριασμό στο μεσαίο δάχτυλο του δεξιού χεριού καθώς επίσης και πολλαπλά κατάγματα στο δεξί χέρι και κακώσεις σε άλλα σημεία του σώματός του. Στη συνέχεια της κυρίως εξέτασής της ανέφερε ότι κατά τη γνώμη της το ατύχημα συνέβη λόγω του ότι χρησιμοποιήθηκε λανθασμένη μέθοδος εργασίας και δεν υπήρχε επιτήρηση τη συγκεκριμένη στιγμή του ατυχήματος ούτε δόθηκαν κατάλληλες πληροφορίες, οδηγίες και εκπαίδευση. Ερωτηθείσα να εξηγήσει τη μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε ανέφερε ότι ο Hristov ανύψωσε με τη χρήση ενός σιαπανιού στη γερανογέφυρα 45 μεταλλικούς δοκούς και ο ίδιος ανέβηκε πάνω στους δοκούς και ανυψώθηκε περίπου 4 μέτρα από το δάπεδο με τη χρήση τηλεχειριστηρίου με αποτέλεσμα κάποια στιγμή να χαθεί η ισορροπία και τόσο οι δοκοί όσο και ο Hristov να πέσουν στο έδαφος. Κατά τη γνώμη της, δεν ήταν σωστό το γεγονός ότι ανυψώθηκε ολόκληρο το φορτίο και το γεγονός, σύμφωνα πάντα με την ίδια, ότι αφέθηκε ένας άνθρωπος το πρωί μόνος του να ανυψώσει και να μεταφέρει περίπου 5 τόνους δοκούς δεν ήταν μία σωστή μέθοδος και πρακτική γιατί όλοι οι εργαζόμενοι πρέπει, να επιτηρούνται και αν υπήρχε, σύμφωνα πάντα με την ΜΚ1, κατάλληλη επιτήρηση πιθανόν το ατύχημα να είχε αποφευχθεί. Ερωτηθείσα να υποδείξει στο Δικαστήριο ασφαλείς μεθόδους σε σχέση με το δέσιμο φορτίων με ιμάντες (σιαπάνια) αναφέρθηκε σε τρεις διαφορετικούς τρόπους δεσίματος φορτίων με ιμάντες (σιαπάνια) τους οποίους περιέγραψε καταθέτοντας σχετική φωτογραφία στην οποία αποτυπώνονται οι τρεις αυτοί τρόποι (Τεκμήριο 11). Με αναφορά στο Τεκμήριο 11 εξήγησε ότι το δέσιμο μπορεί να γίνει με δύο ιμάντες (σιαπάνια) που περνούν γύρω από το φορτίο με τις τέσσερις άκριες τους να τοποθετούνται πάνω στον γάντζο, μπορεί το δέσιμο να είναι με έναν ιμάντα (σιαπάνι) ο οποίος να διπλώνεται στη μέση με τις δύο άκριες του ιμάντα (σιαπανιού) να περνούν ενδιάμεσα του ιμάντα από μέσα και οι δύο άκριες να τοποθετούνται πάνω στον γάντζο και μπορεί επίσης να γίνει με χρησιμοποίηση δύο ιμάντων (σιαπανιών) με τη μία άκρια του ιμάντα να μπαίνει μέσα στην άκρια της άλλης άκριας και η κάθε άκρια να τοποθετείται πάνω στον γάντζο με μία απόσταση δεξιά και αριστερά του κέντρου του φορτίου προκειμένου να ισοζυγίζει το φορτίο. Όπως εξήγησε, στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν χρησιμοποιήθηκε καμία από τις τρεις μεθόδους δεσίματος, εξηγώντας ότι χρησιμοποιήθηκε ένας ιμάντας και στον γάντζο της γερανογέφυρας μπήκαν τα δύο άκρια του ενός ιμάντα. Πρόσθεσε ότι της υποδείχθηκε από την Κατηγορούμενη μία γραπτή εκτίμηση κινδύνων (Τεκμήριο 12) που όμως, όπως ανέφερε, δεν είχε αρχίσει να εφαρμόζεται και το περιεχόμενο της οποίας, όπως ανέφερε, δεν ήταν ικανοποιητικό για το τμήμα τους αφού δεν γινόταν οποιαδήποτε αναφορά για το δέσιμο των φορτίων πάνω στη γερανογέφυρα και συνεπώς, δεν περιλάμβανε αυτά που έπρεπε προκειμένου αυτού του είδους το μηχάνημα να τυγχάνει χειρισμού με ασφάλεια. Περαιτέρω ανέφερε ότι είχε ζητήσει από την πλευρά της κατηγορούμενης εταιρείας να παραδώσει ή να υποδείξει έντυπα εκπαίδευσης του προσωπικού πλην όμως δεν υπήρχαν τέτοια έντυπα. Πρόσθεσε ότι αν ο Hristov είχε εκπαιδευτεί κατάλληλα και του δίνονταν κατάλληλες πληροφορίες και οδηγίες πιθανόν να μην συνέβαινε το ατύχημα. Στη συνέχεια της κυρίως εξέτασης της, κατέθεσε ως Τεκμήριο 13 USB με 5 βίντεο που λήφθηκαν από τη σκηνή του ατυχήματος τα οποία δείχνουν τη διαδικασία ανύψωσης του φορτίου στη γερανογέφυρα από τον Hristov καθώς και την πτώση του φορτίου μαζί με τον Hristov τα οποία λήφθηκαν από κάμερες του εργοστασίου της κατηγορούμενης τα οποία προβλήθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Περαιτέρω, ανέφερε ότι κατά την ώρα του ατυχήματος ο επιστάτης δεν ήταν εκεί και το ατύχημα θα μπορούσε ναι αποφευχθεί εάν υπήρχε επιτήρηση του Hristov και αν χρησιμοποιείτο η κατάλληλη μέθοδος εργασίας, δηλαδή όπως εξήγησε, πρώτα θα μπορούσε να ανυψωθεί πιο λίγο το φορτίο και πιο λίγοι δοκοί και θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιηθούν δύο ιμάντες (σιαπάνια) κατάλληλα τοποθετημένα. Επίσης, ανέφερε ότι αν κάτω στο δάπεδο του εργοστασίου δεν υπήρχαν υλικά το φορτίο θα μπορούσε να ανυψωθεί σε χαμηλότερο ύψος από το δάπεδο. Πρόσθεσε επίσης ότι όπως φαίνεται και στα βίντεο που κατέθεσε (Τεκμήριο 13) ο Hristov δεν φορούσε κράνος ασφάλειας που είναι ένα από τα μέσα ατομικής προστασίας. Περαιτέρω, κατά την κυρίως εξέτασή της κατέθεσε δέσμη καταθέσεων που έλαβε κατά τη διερεύνηση του ατυχήματος (Τεκμήρια 1 - 6) καθώς επίσης και δέσμη φωτογραφιών από τον χώρο του εργοστασίου της Κατηγορούμενης (Τεκμήριο 10). Αντεξεταζόμενη, ερωτηθείσα σε σχέση με τα υλικά τα οποία ήταν στο πάτωμα ανέφερε ότι δεν θυμόταν να πει σε ποιο ύψος ήταν τα υλικά πάνω στο δάπεδο και δεν γνώριζε για ποιον λόγο ο Hristov ανυψώθηκε μέχρι τα 4 μέτρα. Ερωτηθείσα εάν κατά την επιθεώρησή της είχε εντοπίσει και άλλα σιαπάνια στον χώρο απάντησε καταφατικά πλην όμως ανέφερε ότι η επιθεώρηση ήταν μετά από πολλές ώρες και μπορεί κάποιος να είχε μεταφέρει τα σιαπάνια εκεί, λέγοντας ότι δεν μπορούσε να ξέρει εάν ήταν σε άλλο σημείο του εργοστασίου και δεν τα εντόπισε ο Hristov. Στη συνέχεια της αντεξέτασης της ανέφερε ότι στον χώρο που έγινε το ατύχημα ο Hristov ήταν μόνος του ενώ αρνήθηκε σχετικές υποβολές ότι υπήρχε ασφαλής μέθοδος εργασίας επαναλαμβάνοντας τη θέση της ότι τη στιγμή του ατυχήματος δεν χρησιμοποιήθηκε κατάλληλη μέθοδος εργασίας. Όταν της υποβλήθηκε ότι ο Hristov δυστυχώς παρέλειψε να ακολουθήσει τις σαφείς οδηγίες τις οποίες έλαβε από τον εργοδότη του, ανέφερε ότι στην κατάθεσή του ο Hristov ανέφερε ότι δεν έλαβε οδηγίες και εκπαίδευση. Σε σχετική υποβολή ότι η Κατηγορούμενη εταιρεία έπραξε ότι ήταν ευλόγως εφικτό για να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που είχε με βάση τη σχετική νομοθεσία, η ΜΚ1 ανέφερε ότι αν η κατηγορούμενη εταιρεία είχε λάβει όλα τα μέτρα το ατύχημα δεν θα συνέβαινε. Αρνήθηκε την υποβολή ότι ήταν η συμπεριφορά του Hristov που προκάλεσε το ατύχημα επαναλαμβάνοντας τη θέση της ότι η μέθοδος εργασίας που χρησιμοποιήθηκε ήταν λανθασμένη. Ο ΜΥ1 κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του (Έγγραφο Β) το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε. Κατά την κυρίως εξέτασή του ανέφερε ότι είναι ένας εκ των διευθυντών της κατηγορούμενης εταιρείας και επανέλαβε και υιοθέτησε το περιεχόμενο της κατάθεσης που έδωσε στο Επαρχιακό Γραφείο Επιθεώρησης Εργασίας (Τεκμήριο 6). Κατά την κυρίως εξέτασή του ανέφερε συνοπτικά ότι ο Hristov εργοδοτήθηκε στην Κατηγορούμενη κατά ή περί τον Δεκέμβριο του 2017, ήταν συγκολλητής και μέσα στα καθήκοντά του συμπεριλαμβανόταν και η μετακίνηση των δοκών που συγκολλούσε αυτός και οι συνάδελφοι του με τη χρήση της γερανογέφυρας. Ανέφερε ότι η χρήση της γερανογέφυρας πραγματοποιείται με τηλεχειριστήριο προκειμένου να μπορούν οι εργαζόμενοι να τη χρησιμοποιούν από απόσταση περιορίζοντας με αυτόν τον τρόπο τον κίνδυνο στην ασφάλεια και την υγεία τους και πως οι εργαζόμενοι ουδέποτε ανεβαίνουν ή ακουμπούν ή σε κάθε περίπτωση έρχονται σε άμεση επαφή με το φορτίο της γερανογέφυρας μετά το δέσιμο. Εξήγησε ότι η γερανογέφυρα έχει την ευελιξία μετακίνησης σε τέσσερις συνδυαζόμενες κατευθύνσεις, δηλαδή κινείται μπροστά, πίσω, αριστερά και δεξιά. Κατά την κυρίως εξέτασή του ανέφερε επίσης ότι τη μέρα που προσλαμβάνουν κάποιο άτομο το εκπαιδεύουν στον χειρισμό του γερανού με το τηλεχειριστήριο καθώς και στο ασφαλές δέσιμο του φορτίου με ιμάντες (σιαπάνια) με τις οδηγίες να δίνονται προφορικά και επιτόπου με τον ίδιο να θεωρεί ότι αυτός είναι και ο καλύτερος τρόπος εκπαίδευσης. Αυτές οι διαδικασίες και εκπαίδευση, σύμφωνα πάντα με τον ΜΥ1, ακολουθήθηκαν και κατά την εργοδότηση του Hristov και ο Hristov είχε ήδη γνώση για τη σωστή διαδικασία μεταφοράς φορτίου με τη χρήση του τηλεχειριστηρίου λόγω της προϋπηρεσίας του στην παρτίδα του καθώς και στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Περαιτέρω, σύμφωνα με τον ΜΥ1, ο Hristov ήταν ένας ιδιαίτερα έμπειρος συγκολλητής και εξαιρετικός χρήστης της γερανογέφυρας. Ο ΜΥ1 με τον επιστάτη κ. Γαβριήλ το προηγούμενο απόγευμα πριν το ατύχημα αποφάσισαν να ζητήσουν από τον Hristov να έρθει μία ώρα πιο νωρίς την επόμενη μέρα για τη μεταφορά των δοκών από τον χώρο παραγωγής στον χώρο της αμμοβολής. Σύμφωνα με τον ίδιο, παρά το πρωινό της ώρας το εργοστάσιο δεν ήταν άδειο καθ' ότι υπήρχαν εργαζόμενοι στο εργοστάσιο και ένας εξ αυτών προειδοποίησε τον Hristov να κατέβει από το φορτίο με τις δοκούς ωστόσο ο Hristov αρνήθηκε να ακολουθήσει τις σχετικές οδηγίες που του είχαν δοθεί. Παρά τη γνώση του Hristov για τον ορθό τρόπο χρήσης της γερανογέφυρας, των σιαπανιών και γενικότερα της εκπαίδευσης και πρακτικής που χρησιμοποιούν στο εργοστάσιο και παρά τις συστάσεις του συναδέλφου του να κατέβει από το φορτίο αυτός αρνήθηκε να ακολουθήσει τη σωστή πρακτική την οποία χρησιμοποιούν και την οποία εφάρμοσε, σύμφωνα πάντα με τον ΜΥ1, εκατοντάδες φορές μέχρι τη μέρα του ατυχήματος. Κατά τον ίδιο, το γεγονός ότι ανέβηκε πάνω στο φορτίο είναι εντελώς απρόβλεπτο, αψυχολόγητο και δεν έχει καμία λογική. Ο ΜΥ1 πρόσθεσε ότι λίγους μήνες πριν το ατύχημα είχαν διορίσει άτομο για την εκπόνηση συστήματος διαχείρισης κινδύνων το οποίο τους είχε παραδοθεί και κατά τον χρόνο του ατυχήματος υπήρχε σχέδιο ασφάλειας και υγείας έτοιμο το οποίο τέθηκε σε μερική εφαρμογή και θα εφαρμοζόταν πλήρως με την εργοδότηση πολιτικού μηχανικού ή μηχανολόγου μηχανικού. Η κατηγορούμενη εταιρεία είχε συμμορφωθεί, σύμφωνα με τον ΜΥ1, με τα προτεινόμενα μέτρα ασφάλειας στη γραπτή εκτίμηση κινδύνων του σχεδίου ασφάλειας και υγείας σε σχέση με τη χρήση της γερανογέφυρας μέρος της οποίας κατατέθηκε από τη ΜΚ1 ως Τεκμήριο 12 και μετά το ατύχημα η κατηγορούμενη εταιρεία συνέχιζε τις ενέργειές της για παροχή ασφαλούς συστήματος εργασίας εφαρμόζοντας πλήρως τη δήλωση πολιτικής για την ασφάλεια και υγεία την οποία ο ΜΥ1 κατέθεσε ως Τεκμήριο
4. Περαιτέρω, κατέθεσε και δήλωση ενημέρωσης ως Τεκμήριο 16 στην οποία γίνεται αναφορά, μεταξύ άλλων, στην ασφαλή χρήση μηχανημάτων. Αναφορικά με το θέμα της επίβλεψης ανέφερε ότι υπάρχει επιστάτης στο εργοστάσιο και υπάρχουν και πιο έμπειροι εργοδοτούμενοι οι οποίοι ασκούν και καθήκοντα επιτήρησης και βοηθούν τους λιγότερο έμπειρους συναδέλφους τους. Την ώρα του ατυχήματος τόσο ο ίδιος όσο και ο επιστάτης ήταν καθ' οδόν. Αντεξεταζόμενος, σε σχετική ερώτηση που του υποβλήθηκε συμφώνησε ότι η δήλωση πολιτικής για την ασφάλεια και υγεία μαζί με τα έγγραφα που τη συναποτελούν την οποία κατέθεσε ως Τεκμήριο 14 ολοκληρώθηκε μετά το ατύχημα και τέθηκε σε εφαρμογή μετά το ατύχημα, όμως κάποια πράγματα, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, είναι αυτονόητα. Στη συνέχεια της αντεξέτασής του ανέφερε ότι ο Hristov ήταν έμπειρος και ήξερε τι έπρεπε να κάνει και ο λόγος που τραυματίστηκε ήταν επειδή πήρε τριπλάσιο φορτίο από αυτό που έπρεπε, χρησιμοποίησε ένα σιαπάνι αντί δύο, δεν ήταν σε απόσταση και βγήκε πάνω στο φορτίο σε ύψος τριών με τεσσάρων μέτρων, χαρακτηρίζοντας την πράξη του ως μία αυτοκτονική πράξη. Ερωτηθείς εάν υπήρχε επιστάτης όταν είχε ανατεθεί στον Hristov η συγκεκριμένη εργασία ανέφερε ότι θα ήταν ο ίδιος εκεί σε τρία λεπτά ενώ ερωτηθείς κατά πόσο είχε πει στον Hristov την προηγούμενη μέρα να τον περιμένει μέχρι να έρθει προκειμένου να αρχίσει τη συγκεκριμένη εργασία απάντησε αρνητικά λέγοντας ότι του είχε πει να μεταφέρει τα σίδερα εκτός του εργοστασίου και να καθαρίσει τον χώρο για να είναι έτοιμος την επόμενη μέρα. Παραδέχθηκε ότι είπε στον Hristov να ξεκινήσει τη δουλειά χωρίς να τον περιμένει και πρόσθεσε ότι και να ήταν ο επιστάτης στον χώρο πιθανόν να ήταν σε άλλον χώρο του εργοστασίου και πως δεν είναι δουλειά η οποία χρήζει συνεχούς επιστασίας. Σε άλλο σημείο της αντεξέτασής του ανέφερε ότι στον χώρο ήταν ο Alexandru ο οποίος ήταν αρχαιότερος και ήταν αποθηκάριος και του είπε να κατέβει κάτω, λέγοντας ότι πήρε οδηγίες από εκπρόσωπο του να κατέβει κάτω. Ερωτηθείς αν ο Alexandru είναι επιστάτης απάντησε ότι είναι αρχαιότερος του Hristov και συνάδελφός του και ερωτηθείς αν ο κάθε αρχαιότερος υπάλληλος εποπτεύει τον νεότερο ανέφερε ότι συνηθίζουν και αυτήν την πρακτική πολλές φορές και παρά το ότι δεν είπε αυτό το πράγμα στην κατάθεσή του Τεκμήριο 6, το λέει τώρα. Στη συνέχεια της αντεξέτασής του, ανέφερε ότι και πριν το ατύχημα η κατηγορούμενη εταιρεία εφάρμοζε σύστημα ασφάλειας και υγείας και ερωτηθείς να αναφέρει για ποιον λόγο προέκυψε η ανάγκη να ετοιμάσουν αυτό το σύστημα διαχείρισης των κινδύνων το οποίο κατέθεσε ως Τεκμήριο 14 αφού σύμφωνα με τα λεγόμενά του ήδη εφάρμοζαν σύστημα ασφάλειας και υγείας ανέφερε ότι το ετοίμασαν γραπτώς γιατί αυτό ήταν μία απαίτηση της αγοράς και της νομοθεσίας. Όταν του υποδείχθηκε η αναφορά του ότι είχαν και εφάρμοζαν ασφαλή και σωστή μέθοδο χρήσης της γερανογέφυρας με αναφορά στο Τεκμήριο 12 που είναι μέρος του σχεδίου ασφάλειας που είχε δώσει η κατηγορούμενη εταιρεία στην επιθεωρήτρια και όταν του υποδείχθηκε ότι στην έκθεση διερεύνησης ατυχήματος Έγγραφο Α, η επιθεωρήτρια (ΜΚ1) ανέφερε ότι δεν γινόταν οποιαδήποτε αναφορά στη χρήση της γερανογέφυρας και στην ανύψωση φορτίων με αυτήν, ο ΜΥ1 ανέφερε ότι πιθανόν να μην υπήρχε αναφορά λέγοντας ότι αυτό κατά κάποιον τρόπο υποδεικνύει και το πόσο στρωτή είναι η δουλειά ανύψωσης του γερανού για όλους που δεν χρειάζονταν οδηγίες και ο άνθρωπος που έκαμε το σχέδιο ασφάλειας και υγείας καταπιάστηκε με πιο επιβλαβή και επικίνδυνα μηχανήματα, ότι πιθανόν να μην πρόλαβαν να κάνουν για τον γερανό κάτι που αποδεικνύει, σύμφωνα πάντα με τον ΜΥ1, ότι είναι αυτονόητη η χρήση του γερανού σε έναν μεγάλο βαθμό. Σε άλλο σημείο της αντεξέτασής του ανέφερε ότι χρειάστηκε δύο με τρία χρόνια να ολοκληρωθεί το σύστημα διαχείρισης κινδύνων στην κατηγορούμενη εταιρεία επαναλαμβάνοντας ότι είχαν ξεκινήσει με πιο επικίνδυνα πράγματα που αποδεικνύει ότι η χρήση της γερανογέφυρας είναι κατά κάποιον τρόπο όπως ανέφερε, αυτονόητη, είναι συνήθης πρακτική και ο χειριστής τη γνωρίζει. Ερωτηθείς σε σχέση με τις αναφορές του στον Alexandru ο οποίος κατ' ισχυρισμό φώναξε στον Hristov να κατέβει και συγκεκριμένα ερωτηθείς εάν όταν κατ' ισχυρισμό του φώναξε ήταν σε εξωτερικό χώρο, ο ΜΥ1 ανέφερε ότι νόμιζε ότι ήταν μέσα αλλά φυσικά ασχολείτο, όπως ανέφερε, με την καθαριότητα εκτός του εργοστασίου και ότι δεν μπορούσε να απαντήσει αλλά νόμιζε ότι ήταν μέσα στο εργοστάσιο σε άλλον χώρο πίσω από τις κάμερες. Ο ΜΥ2 κατά την κυρίως εξέτασή του ανέφερε ότι εργάζεται στην κατηγορούμενη εταιρεία από το 2005 στη θέση του επιστάτη την οποία κατέχει από το
5. Υιοθέτησε το περιεχόμενο της κατάθεσής του που έδωσε στο πλαίσιο διερεύνησης της υπόθεσης από το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας (Τεκμήριο 5). Κατά την κυρίως εξέτασή του, ανέφερε ότι τον Hristov τον εκπαίδευσε ο ίδιος και ερωτηθείς να εξηγήσει με ποιον τρόπο τον εκπαίδευσε ανέφερε ότι όποιος καινούργιος υπάλληλος έρχεται από τον καιρό που είναι ο ίδιος επιστάτης ξεκινά σιγά σιγά και παίρνει οδηγίες από τον ίδιο ως προς το τι πρέπει να κάνει, σιγά σιγά τον πρώτο καιρό, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, μέχρι να αναλάβει ένα πόστο και στη συνέχεια προχωρά και δουλεύει κανονικά μόνος του. Πρόσθεσε ότι πάντα τις πρώτες δύο με πέντε μέρες έχει κάποιον άλλο μαζί του και σε ότι αφορά τη χρήση της γερανογέφυρας ανέφερε ότι τον εκπαίδευσε ο ίδιος λέγοντας τα ακόλουθα: «Εγώ τον εκπαίδευσα τις πρώτες ημέρες να πιάνει με δύο σιαπάνια, εν δαμέ, εν δαμέ, έτσι, το τηλεκοντρόλ»[2] Πρόσθεσε ότι ο Hristov δούλευε σε άλλο εργοστάσιο και ήξερε να δουλεύει τον γερανό. Ο ίδιος δεν μπορούσε να αντιληφθεί για ποιον λόγο βγήκε ο Hristov πάνω στο φορτίο λέγοντας ότι στο εργοστάσιο έχει διάφορες σημάνσεις για το τι πρέπει να γίνεται χωρίς να υπάρχει σήμανση για να μην βγει κάποιος πάνω στον γερανό λέγοντας ότι δεν περνάει από το μυαλό κανενός να κάνει αυτό το πράγμα. Πρόσθεσε ότι ο Alexandru που ήταν εκεί στη θέση του, τον είδε, του φώναξε να κατέβει κάτω, χαρακτηρίζοντας τον Alexandru σαν βοηθό του, υπεύθυνο βάρδιας που μένει στο πόστο του. Θα μπορούσε να τον λένε όπως χαρακτηριστικά είπε ο ΜΥ2 για τον Alexandru, ο βοηθός επιστάτης. Αντεξεταζόμενος, σε σχετική ερώτηση που του υποβλήθηκε σε σχέση με τις αναφορές του στον Alexandru και την κατ' ισχυρισμό ιδιότητα του βοηθού επιστάτη, παραδέχθηκε ότι όταν έδινε κατάθεση στο πλαίσιο της διερεύνησης της υπόθεσης από το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας δεν ισχυρίστηκε αυτό το πράγμα. Πρόσθεσε ότι ο Alexandru απλώς ήταν πάντα εκεί στο πόστο του και πως ότι ήταν ο άνθρωπος που όταν έλειπε ο ίδιος ήταν πάντα εκεί. Συμφώνησε ότι την προηγούμενη μέρα είχε πει του Hristov να έρθει να μετακινήσει τα σίδερα για να τα βγάλει έξω και όταν του επισημάνθηκε ότι ζητήθηκε στον Hristov να κάνει αυτό το πράγμα χωρίς επιστασία απάντησε ότι θα το έκανε μαζί με τον Alexandru και πως ότι είχε ακόμη έναν υπάλληλο εκεί. Ερωτηθείς αν είπε στο Hristov να βγάλει έξω τις μεταλλικές δοκούς μαζί με τον Alexandru ανέφερε ότι ο Hristov τα έβγαζε έξω από το εργοστάσιο και ο Alexandru τα έπαιρνε από εκεί και πέρα. Ακολούθως, σε σχετική ερώτηση που του υποβλήθηκε συμφώνησε ότι ο τρόπος που έγινε η συγκεκριμένη εργασία και οι οδηγίες που δόθηκαν στον Hristov για να κάνει μόνος του τη συγκεκριμένη εργασία μπορεί να μην ήταν οι ορθότερες. Περαιτέρω, δήλωσε ευθαρσώς ότι εάν ο ίδιος βρισκόταν εκεί κατά το στάδιο της μεταφοράς αυτών των μεταλλικών δοκών δεν θα γινόταν το ατύχημα γιατί όπως χαρακτηριστικά ανέφερε «Εάν τον εθώρουν εγώ να φκαίνει πάνω στα σίδερα ήταν να τον διώξω».[3] Σε σχετική ερώτηση που του υποβλήθηκε ως προς το πως κρίνει ο ίδιος την τακτική να μεταφερθούν όλες οι μεταλλικές δοκοί μαζί ανέφερε ότι δεν υπάρχει κανένας που να κάνει αυτό το πράγμα ενώ ερωτηθείς να εξηγήσει με ποιον τρόπο ο ίδιος ως επιστάτης διασφάλισε ότι αυτό δεν θα γίνει ανέφερε ότι δεν μπορούσε να καταλάβει και να φανταστεί για ποιον λόγο έκαμε αυτό το πράγμα ο Hristov. Τέλος, συμφώνησε ότι είναι ορθό να γίνεται τακτικά εκπαίδευση και υπενθύμιση στους εργοδοτούμενους αυτών που ήδη ξέρουν και να τους εξηγούνται οι κίνδυνοι για να τους εμπεδώνουν ώστε να μην συμβαίνουν ατυχήματα αυτού του τύπου. Μέσα στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου. Παρακολούθησα τις αντιδράσεις τους, φυσικές ή αφύσικες, τον τρόπο που απαντούσαν, τη νευρικότητα ή την επιφυλακτικότητά τους ή την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν, παράγοντες που, σύμφωνα με τη νομολογία, ενέχουν ιδιαίτερη σπουδαιότητα κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας.[4] Δεν παραγνωρίζω βέβαια ότι τα πιο πάνω στοιχεία μπορούν να προσδώσουν θετικότητα στη μαρτυρία ενός μάρτυρα, αλλά δεν μπορούν να αποτελέσουν τον αποκλειστικό λόγο για την αποδοχή της μαρτυρίας του.[5] Αξιολόγησα τη μαρτυρία τους λαμβάνοντας υπόψη το περιεχόμενο, την ποιότητα και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία και έχω λάβει καθοδήγηση από σειρά παραγόντων όπως, μεταξύ άλλων, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων των μαρτύρων, τη λογικοφάνεια και αληθοφάνεια της εκδοχής τους, την ύπαρξη ή μη υπερβολών ή ουσιωδών αντιφάσεων όπως επίσης και την ύπαρξη οποιουδήποτε προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης. Έχω επίσης κατά νου την αρχή ότι ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς, ενώ δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα.[6] Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν έχει περιοριστεί μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά αλλά την έχω συσχετίσει, αντιπαραβάλει και διερευνήσει με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων, υποβάλλοντας τη στη βάσανο της συνεκτίμησης στο πλαίσιο του συνόλου της μαρτυρίας και υποβάλλοντας επίσης το περιεχόμενο της μαρτυρίας έκαστου μάρτυρα στη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης πείρας με βάση την προσέγγιση που η Νομολογία επιτάσσει στο θέμα αυτό.[7] Σε ότι αφορά τις αρχές που διέπουν την αξιολόγηση μαρτυρίας πραγματογνώμονα έχει νομολογηθεί ότι ο ρόλος και το καθήκον ενός εμπειρογνώμονα είναι να εφοδιάσει το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του ώστε να μπορέσει το Δικαστήριο να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή αυτών των κριτηρίων πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία.[8] Σε κάθε περίπτωση, το Δικαστήριο οφείλει να καταλήξει στα δικά του ανεξάρτητα συμπεράσματα, έχοντας υπόψη τη μαρτυρία εμπειρογνωμοσύνης η οποία έγινε αποδεκτή και κρίθηκε αξιόπιστη, χωρίς όμως να είναι και αναγκαίο να την αποδεχθεί.[9] Κατά την αξιολόγηση μαρτυρίας εμπειρογνώμονα, ισχύουν οι ίδιοι νομολογιακοί κανόνες όπως για κάθε άλλο μάρτυρα[10], με μόνη ίσως διαφορά ότι η συμπεριφορά εμπειρογνωμόνων στο εδώλιο του μάρτυρα, κατά γενικό κανόνα, δεν θεωρείται τόσο σημαντική για τους σκοπούς εκτιμήσεως της αξιοπιστίας του, όπως στην περίπτωση ενός μάρτυρα πάνω σε γεγονότα.[11] Λαμβάνοντας υπόψη μου τα προσόντα της ΜΚ1, την εκπαίδευση της, την πείρα και τις γνώσεις της, ως λεπτομερώς αναφέρθηκαν κατά την κυρίως εξέτασή της και ουδόλως αμφισβητήθηκαν, ως επίσης και τις αρχές που καθορίζουν πότε ένας μάρτυρας θεωρείται εμπειρογνώμονας[12] είναι η κατάληξή μου ότι η ΜΚ1 κατέθεσε ως εμπειρογνώμονας στα θέματα που άπτονται και αφορούν την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων σε χώρους εργασίας. Επομένως, η μαρτυρία της και ειδικότερα οι αναφορές της σε σχέση με την άποψη που εξέφρασε τόσο για την μέθοδο δεσίματος και ανύψωσης φορτίου με τη χρήση της γερανογέφυρας την οποία χαρακτήρισε μη ασφαλή και λανθασμένη όσο και σε σχέση με τους τρόπους τους οποίους η ίδια υπέδειξε και εισηγήθηκε ως ασφαλείς για τον σκοπό δεσίματος φορτίων θα αντικριστεί και θα αξιολογηθεί λαμβανομένων υπόψη των αρχών που διέπουν την αξιολόγηση και προσέγγιση εμπειρογνωμόνων μαρτύρων. Η ΜK1 έκανε πολύ καλή και θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Όπως προκύπτει από τη σύνοψη της μαρτυρίας της, η εν λόγω μάρτυρας περιέγραψε με σαφήνεια, σταθερότητα, θετικότητα και συνεκτικότητα τα επίδικα γεγονότα όπως αυτά προέκυψαν από τη διερεύνηση εκ μέρους της ίδιας των συνθηκών του επίδικου εργατικού ατυχήματος. Ήταν το πρόσωπο που είχε προσωπική εμπλοκή στη διερεύνηση των συνθηκών υπό τις οποίες έλαβε χώρα το εργατικό ατύχημα στις εγκαταστάσεις της Κατηγορούμενης εταιρείας, συλλέγοντας μαρτυρικό υλικό περιλαμβανομένης και πραγματικής μαρτυρίας και είχε άμεση και προσωπική γνώση των πλείστων από τα γεγονότα για τα οποία κατέθεσε. Εκεί που δεν είχε προσωπική γνώση για τα γεγονότα, δεν δίστασε να το αναφέρει αλλά και να αναφέρει την πηγή της γνώσης της. Έδινε σαφείς και κατατοπιστικές απαντήσεις για να υποστηρίξει τις θέσεις της και παρέπεμπε σε συγκεκριμένα σημεία του μαρτυρικού υλικού που συνέλεξε, για να τεκμηριώσει τις διαπιστώσεις και τα συμπεράσματά της, χωρίς να προσπαθήσει να αποφύγει ή να αποκρύψει οποιαδήποτε πτυχή της μαρτυρίας που εξασφάλισε. Δεν επιχείρησε να εκφράσει οποιαδήποτε άποψη ή να λάβει θέση, αναφορικά με τα όσα δεν ενέπιπταν εντός της σφαίρας της προσωπικής της γνώσης, εμπλοκής και εμπειρογνωμοσύνης και σε κανένα σημείο της μαρτυρίας της επιχείρησε να αλλοιώσει ή να παραποιήσει την εικόνα της μαρτυρίας που εξασφάλισε. Η ΜΚ1 μετέφερε στο Δικαστήριο με κατατοπιστικό τρόπο τις διαπιστώσεις και παρατηρήσεις της από την επιθεώρηση του χώρου που διεξάγοντο οι εργασίες στο εργοστάσιο της κατηγηρούμενης κατά τη διάρκεια των οποίων επισυνέβη το εργατικό ατύχημα στις 25/5/
6. Ήταν σε θέση να εξηγήσει με σαφήνεια όλες τις λεπτομέρειες σε σχέση με τη μέθοδο που ακολουθήθηκε από τον εργοδοτούμενο της κατηγορούμενης εταιρείας για την ανύψωση των μεταλλικών δοκών στη γερανογέφυρα με σκοπό τη μεταφορά τους, εκφράζοντας και εξηγώντας παράλληλα τη γνώμη της ως προς το λανθασμένο και μη ασφαλές της μεθόδου που χρησιμοποιήθηκε καθώς και τους τρόπους με τους οποίους η εργασία πρόσδεσης, ανύψωσης και μεταφοράς των μεταλλικών δοκών θα γινόταν με ασφάλεια προκειμένου να αποφευχθεί το επίδικο ατύχημα. Εξετάζοντας τη μαρτυρία της ΜΚ1 στο σύνολο της οφείλω να σημειώσω ότι η ΜΚ1 απαντούσε αυθόρμητα τις ερωτήσεις που της τέθηκαν και δεν διαπίστωσα αντιφάσεις στη μαρτυρία της, η οποία ήταν άμεση, συνεκτική, σταθερή και πειστική. Απαντούσε ευθέως και χωρίς ενδοιασμούς στις ερωτήσεις που της υποβάλλονταν, παραμένοντας καθ' όλη τη διάρκεια της μαρτυρίας της σταθερή και συνεπής στις θέσεις της, στην έκταση που αυτές αφορούν τα εξεταζόμενα στην παρούσα υπόθεση ζητήματα, χωρίς η μαρτυρία της αυτή να έχει κλονιστεί ως αποτέλεσμα της αντεξέτασης της. Οι αναφορές της ήταν συγκροτημένες και είχαν λογική συνοχή εξηγώντας κατά τρόπο πειστικό και πηγαίο όλα όσα διαπίστωσε στο πλαίσιο διερεύνησης των συνθηκών υπό τις οποίες έλαβε χώρα το ατύχημα στο εργοστάσιο της Κατηγορούμενης ενώ δεν έχω διαπιστώσει οποιαδήποτε πρόθεση ή προσπάθεια της για αλλοίωση γεγονότων ή υπερβολή στις θέσεις και τοποθετήσεις της. Η μαρτυρία της ΜΚ1 σε σχέση με την άποψη που εξέφρασε τόσο για την μέθοδο δεσίματος και ανύψωσης φορτίου με τη χρήση της γερανογέφυρας την οποία χαρακτήρισε μη ασφαλή και λανθασμένη όσο και με τους τρόπους τους οποίους η ίδια υπέδειξε και εισηγήθηκε ως ασφαλείς για τον σκοπό δεσίματος φορτίων, στην πραγματικότητα δεν αμφισβητήθηκαν από την Υπεράσπιση. Σε αυτό το οποίο επικεντρώθηκε η πλευρά της Υπεράσπισης ήταν ότι ο εργοδοτούμενος της κατηγορούμενης εταιρείας ενήργησε κατά παράβαση των οδηγιών που είχε λάβει. Η Υπεράσπιση δεν εισηγήθηκε σε κανένα στάδιο ότι ο τρόπος δεσίματος και ανύψωσης του φορτίου ήταν ορθός, ενδεδειγμένος και ασφαλής. Έχοντας κατά νου τα πιο πάνω, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η μαρτυρία της ΜΚ1 ήταν ειλικρινής και αξιόπιστη και την αποδέχομαι στην ολότητα της. Κατά την κρίση μου η μαρτυρία της ΜΚ1 αποτελεί ασφαλές υπόβαθρο για να στηριχθώ σε αυτή για σκοπούς συναγωγής ευρημάτων. Σε ότι αφορά τον ΜΥ1, η εντύπωση που το Δικαστήριο αποκόμισε δεν ήταν θετική αφού αναδύθηκε μία έντονη προσπάθεια παρουσίασης μίας εικόνας σε σχέση με την παροχή εκ μέρους της κατηγορούμενης εταιρείας ενός ασφαλούς συστήματος εργασίας που δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα αφού ο ίδιος, δεν μπορούσε να στοιχειοθετήσει τις επί του προκειμένου αναφορές του. Εξετάζοντας τη μαρτυρία του ΜΥ1 επί των αμφισβητούμενων γεγονότων συνολικά, διαπιστώνω ότι αυτή χαρακτηρίζεται από γενικότητα, ασάφεια, έλλειψη αυθορμητισμού και δεν παρουσιάζει την αναγκαία σταθερότητα, πειστικότητα και συνοχή ώστε να μπορεί να γίνει δεκτή. Παραθέτω στη συνέχεια κάποια ενδεικτικά και μόνο παραδείγματα των αναφορών του. Ενώ στην κυρίως εξέταση του ισχυρίστηκε ότι κατά τον χρόνο του ατυχήματος υπήρχε σχέδιο ασφάλειας και υγείας έτοιμο το οποίο μάλιστα είχε τεθεί σε μερική εφαρμογή κατά την αντεξέταση του, σε προφανή διάσταση με αυτήν του την τοποθέτηση δήλωσε ευθαρσώς ότι το εν λόγω σχέδιο (Τεκμήριο 14) δεν ήταν έτοιμο αλλά ήταν υπό επεξεργασία και πως αυτό ολοκληρώθηκε και τέθηκε σε εφαρμογή μετά το ατύχημα. Ενδεικτικές επίσης της προσπάθειας του να βοηθήσει την κατηγορούμενη εταιρεία ήταν και οι αναφορές του στο ζήτημα της επιστασίας. Αναδύθηκε μία έλλειψη αυθορμητισμού στις επί του προκειμένου αναφορές του αφού αρχικά δίσταζε να δηλώσει ευθαρσώς ότι ο επιστάτης της κατηγορούμενης εταιρείας δεν ήταν παρών λέγοντας απλώς ότι ο ίδιος ήταν καθοδόν για να καταλήξει ότι και να ήταν ο επιστάτης στον χώρο πιθανόν να ήταν σε άλλον χώρο του εργοστασίου και πως δεν είναι δουλειά η οποία χρήζει συνεχούς επιστασίας, μη αντιλαμβανόμενος ή καλύτερα, αντιμετωπίζοντας με επιπόλαιο τρόπο, την ανάγκη επιτήρησης σε μία τέτοιου είδους εργασία. Οι αναφορές του στον Alexandru ως αρχαιότερο συνάδελφο του Hristov και στην κατ' ισχυρισμό πρακτική της κατηγορούμενης εταιρείας όπως ο αρχαιότερος υπάλληλος εποπτεύει τον νεότερο, ουδόλως έπεισαν. Πρόκειται για αναφορές που προβλήθηκαν για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της δια ζώσης μαρτυρίας του ΜΥ1 χωρίς να γίνει καμία περί τούτου αναφορά κατά την κατάθεση του ΜΥ1 στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας (Τεκμήριο 6) το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε και χωρίς να υπάρξει οποιαδήποτε εξήγηση ως προς το για ποιον λόγο δεν έγινε τέτοια αναφορά όταν έδωσε την κατάθεση του λίγες μέρες μετά το επίδικο ατύχημα. Στην πραγματικότητα, κατέστη σαφές ότι οι αναφορές σε αρχαιότερους συναδέλφους με κατ' ισχυρισμό καθήκοντα επιστασίας αποτελούσαν προϊόν δεύτερων και μεταγενέστερων σκέψεων εκ μέρους της κατηγορούμενης εταιρείας σε μία προσπάθεια να δικαιολογηθεί η απουσία επιστάτη κατά τον χρόνο διεκπεραίωσης της εργασίας από τον Hristov. Άλλωστε, οι αναφορές του ότι ήταν εκεί ο Alexandru και του φώναξε να κατέβει κάθε άλλο παρά σαφείς, σταθερές και πειστικές ήταν αφού ο ίδιος ο ΜΥ1 δεν ήταν παρών για να γνωρίζει που ήταν ο Alexandru κατά τον εν λόγω χρόνο και μάλιστα, ο ίδιος ευθαρσώς δήλωσε ότι νόμιζε (και δεν ήταν σίγουρος) ότι ο Alexandru ήταν μέσα στο εργοστάσιο λέγοντας ταυτόχρονα ότι ασχολείτο με την καθαριότητα εκτός του εργοστασίου για να παραδεχθεί εν τέλει ότι στην πραγματικότητα δεν μπορούσε να απαντήσει ως προς το που ήταν ο Alexandru. Ασαφείς, γενικές και χωρίς δέουσα εξειδίκευση υπήρξαν και οι αναφορές του σε σχέση με την κατ' ισχυρισμό εκπαίδευση του Hristov στη χρήση της γερανογέφυρας αφού ουδόλως εξειδικεύθηκε ο κατ' ισχυρισμό σωστός και ασφαλής τρόπος που κατ' ισχυρισμό του υποδείχθηκε. Στην πραγματικότητα, όπως αναδύθηκε από τη μαρτυρία του ΜΥ1, η πλευρά της κατηγορούμενης εταιρείας θεωρούσε τη χρήση της γερανογέφυρας αυτονόητη γεγονός που εξηγεί και την αδυναμία της πλευράς του ΜΥ1 να τοποθετηθεί με σαφήνεια στο κομμάτι της κατ' ισχυρισμό εκπαίδευσης που έλαβε ο Hristov για την οποία δεν έπεισε το Δικαστήριο. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι ο ΜΥ1 δεν διαφώνησε με τη θέση του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας όπως αυτή εκφράσθηκε μέσω της ΜΚ1 ότι η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε από τον Hristov για την ανύψωση και μεταφορά των μεταλλικών δοκών με τη χρήση της γερανογέφυρας δεν ήταν ορθή ούτε ασφαλής. Εξετάζοντας λοιπόν τη μαρτυρία του ΜΥ1 στο σύνολο της και έχοντας δώσει πιο πάνω κάποια ενδεικτικά και μόνο παραδείγματα των αναφορών του, καταλήγω ότι η μαρτυρία του επί των αμφισβητούμενων γεγονότων δεν ήταν αξιόπιστη και συνακόλουθα, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και απορρίπτεται. Προχωρώ στη συνέχεια στην αξιολόγηση της μαρτυρίας του ΜΥ
7. Θα πρέπει καταρχάς να λεχθεί ότι ο ΜΥ2 αναγνώρισε μέσω των απαντήσεων του τη σημασία και την ανάγκη της επιστασίας κατά τη διεξαγωγή της εργασίας που είχε ανατεθεί στον Hristov αφού ευθαρσώς και ειλικρινώς δήλωσε και παραδέχθηκε ότι εάν ήταν εκεί ο ίδιος ως επιστάτης της κατηγορούμενης εταιρείας το επίδικο ατύχημα δεν θα συνέβαινε. Ούτε αυτός ο μάρτυρας αμφισβήτησε το γεγονός ότι η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε από τον Hristov για την ανύψωση και μεταφορά των μεταλλικών δοκών με τη χρήση της γερανογέφυρας δεν ήταν ορθή ούτε ασφαλής. Παραδέχθηκε μάλιστα ευθαρσώς και ειλικρινώς κατά την αντεξέταση του ότι οι οδηγίες που δόθηκαν στον Hristov για να κάνει μόνος του τη συγκεκριμένη εργασία μπορεί να μην ήταν οι ορθότερες. Σε ότι αφορά τη μαρτυρία του επί των αμφισβητούμενων γεγονότων η εντύπωση που το Δικαστήριο αποκόμισε δεν ήταν θετική. Στις επί του προκειμένου αναφορές του αναδύθηκε και από αυτόν τον μάρτυρα μία προσπάθεια να βοηθήσει την κατηγορούμενη εταιρεία να προωθήσει τη θέση της περί παροχής ασφαλούς συστήματος εργασίας χωρίς όμως να είναι σε θέση να στοιχειοθετήσει τα όσα επί του προκειμένου ανέφερε. Οι αναφορές του στον Alexandru ο οποίος χαρακτηρίσθηκε από τον ίδιο ως βοηθός επιστάτη ουδόλως έπεισαν αφού όχι μόνο δεν συνάδουν με τις αναφορές του διευθυντή της κατηγορούμενης 1, ΜΥ1 ο οποίος δεν ανέφερε σε οποιοδήποτε στάδιο ότι το εν λόγω πρόσωπο ήταν βοηθός επιστάτη αλλά περαιτέρω, ο ΜΥ2 δεν είχε προβάλει τέτοιους ισχυρισμούς κατά την κατάθεση του που λήφθηκε από το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας. Στην πραγματικότητα, οι ρηθείσες αναφορές αποτελούσαν προϊόν δεύτερων και μεταγενέστερων σκέψεων εκ μέρους της κατηγορούμενης εταιρείας σε μία προσπάθεια να δικαιολογηθεί η απουσία του ΜΥ2 κατά τον χρόνο διεκπεραίωσης της εργασίας από τον Hristov. Περαιτέρω, για τους ίδιους λόγους που αναφέρθηκαν κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του ΜΥ1 τους οποίους δεν κρίνω σκόπιμο να επαναλάβω, δεν έπεισαν ούτε οι αναφορές σε σχέση με την κατ' ισχυρισμό εκπαίδευση του Hristov ούτε και οι αναφορές του στην παρουσία του Alexandru. Υπό τις πιο πάνω περιστάσεις, είναι η κρίση του Δικαστηρίου ότι η μαρτυρία του ΜΥ2 επί των αμφισβητούμενων γεγονότων δεν ήταν αξιόπιστη και συνακόλουθα, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και απορρίπτεται. Σε ότι αφορά το περιεχόμενο των καταθέσεων (Τεκμήρια 1, 2, 3 και 4) σημειώνονται τα ακόλουθα: Οι εν λόγω καταθέσεις δεν κατατέθηκαν για την αλήθεια του περιεχόμενου τους αλλά ως έγγραφα που είχε στην κατοχή της η ΜΚ
8. Τα πρόσωπα που έχουν προβεί σε αυτές τις καταθέσεις δεν έχουν προσέλθει ενώπιον του Δικαστηρίου. Καθίσταται λοιπόν σαφές ότι το περιεχόμενο των εν λόγω καταθέσεων συνιστά εξ ακοής μαρτυρία η οποία ασφαλώς δεν αποκλείεται μόνο γιατί είναι εξ ακοής, όμως κατά την αξιολόγηση της[13] και όταν αποφασίζεται η αποδεικτική αξία και βαρύτητα που θα της αποδοθεί, το Δικαστήριο πρέπει να εξετάζει όλα τα σχετικά στοιχεία που την περιβάλλουν.[14] Το Δικαστήριο θα ανέμενε την παρουσία των προσώπων που έκαναν τις αρχικές δηλώσεις ώστε να είναι αφενός σε θέση να εξηγήσουν τις αναφορές που γίνονται στις καταθέσεις τους και να διαφωτίσουν το Δικαστήριο σε σχέση με τα όσα κατέθεσαν παρέχοντας τις δέουσες λεπτομέρειες αφού μόνο έτσι θα μπορούσε το Δικαστήριο να ελέγξει την ακρίβεια των συγκεκριμένων αναφορών, και αφετέρου, να τεθούν οι αναφορές τους στη βάσανο της αντεξέτασης. Τα στοιχεία που έχω ενώπιον μου σε σχέση με την εξ ακοής μαρτυρία που δόθηκε στο Δικαστήριο δεν μου επιτρέπουν να της αποδώσω τα εχέγγυα της εγκυρότητας, ακεραιότητας και πιστότητας που κατά την κρίση μου πρέπει να χαρακτηρίζουν την εξ ακοής μαρτυρία πριν αποδοθεί σε αυτήν βαρύτητα. Με αυτά τα δεδομένα, κρίνω ότι υπό τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες έχει προσαχθεί η εξ ακοής μαρτυρία, δεν διευκολύνεται η ορθή αξιολόγηση της βαρύτητας της εν λόγω μαρτυρίας. Συνακόλουθα, δεν μπορώ να αποδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στο περιεχόμενο των εν λόγω καταθέσεων αφού υπό τις περιστάσεις που αυτές έχουν παρουσιασθεί κρίνω ότι θα ήταν ακροσφαλές να στηριχθεί το Δικαστήριο στο περιεχόμενο του εν λόγω εγγράφων για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων. Ανατρέχοντας στο γραπτό κείμενο της αγόρευσης των συνήγορων της Υπεράσπισης παρατηρώ ότι εισηγούνται ότι από τις καταθέσεις προκύπτει ότι οι εργοδοτούμενοι ήξεραν τον ορθό τρόπο χρήσης της γερανογέφυρας κάτι που καταδεικνύει σύμφωνα με τη σχετική εισήγηση, την παροχή σχετικής εκπαίδευσης από την κατηγορούμενη. Παρά το γεγονός ότι για τους λόγους που εξήγησα πιο πάνω δεν μπορώ να αποδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στην εξ ακοής αυτή μαρτυρία με αποτέλεσμα να είναι απορριπτέα η εισήγηση αυτή, σημειώνω ταυτόχρονα ότι στην κατάθεση Τεκμήριο 2 που φαίνεται να υπογράφεται από κάποιο εργοδοτούμενο της κατηγορούμενης εταιρείας γίνεται αναφορά από τον συγκεκριμένο εργοδοτούμενο ότι τυγχάνει κάποιος συνάδελφος πάνω στην ένταση της εργασίας να χρησιμοποιήσει ένα σιαπάνι για το δέσιμο του φορτίου, αναφορά η οποία κάθε άλλο παρά υποστηρίζει τη σχετική εισήγηση της Υπεράσπισης και που ταυτόχρονα, καταδεικνύει και τη σημασία αλλά και την ανάγκη παρουσίασης ενώπιον του Δικαστηρίου των προσώπων που έκαναν τις αρχικές δηλώσεις προκειμένου το Δικαστήριο να ήταν σε θέση να αποδώσει βαρύτητα στις ρηθείσες αναφορές. Στη βάση της ανωτέρω αξιολόγησης της ενώπιον μου μαρτυρίας αλλά και με βάση τα γεγονότα εκείνα που δεν έτυχαν αμφισβήτησης[15] παραθέτω πιο κάτω τα επιπρόσθετα ευρήματα του Δικαστηρίου σε σχέση με τα γεγονότα που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση:
9. Η Κατηγορούμενη εταιρεία δραστηριοποιείται στον τομέα των μεταλλικών κατασκευών και διατηρεί εργοστάσιο στην Βιομηχανική περιοχή Ιδαλίου στο οποίο κατασκευάζονται, μεταξύ άλλων, μεταλλικοί δοκοί διαφορών διαστάσεων οι οποίες μετά από τη συγκόλληση τους εντός του εργοστασίου μεταφέρονται με τη χρήση του μηχανήματος της γερανογέφυρας από τον εσωτερικό χώρο του εργοστασίου στο μηχάνημα της αμμοβολής το οποίο βρίσκεται στον εξωτερικό χώρο του εργοστασίου.
10. Ο Ivan Hristov εργοδοτήθηκε στην κατηγορούμενη εταιρεία στις 14/12/2017 ως συγκολλητής και μέσα στα καθήκοντα του ήταν η μεταφορά των μεταλλικών δοκών με τη χρήση της γερανογέφυρας (εν τοις εφεξής ο Hristov).
11. Στις 24/05/2018 κατά την επιθεώρηση του εσωτερικού χώρου του εργοστασίου από τον κ. Χριστόδουλο Σκουτάρη, διευθυντή της κατηγορούμενης εταιρείας και τον επιστάτη της κατηγορούμενης εταιρείας κ. Κλεάνθη Γαβριήλ προς το τέλος των εργασιών της μέρας διαπιστώθηκε ότι στο εσωτερικό του υποστατικού υπήρχαν πολλοί μεταλλικοί δοκοί οι οποίοι θα έπρεπε να μεταφερθούν στον εξωτερικό χώρο του εργοστασίου. Προς τούτο, δόθηκαν από τα εν λόγω πρόσωπα οδηγίες στον Hristov για τη μετακίνηση των μεταλλικών δοκών με τη χρήση της γερανογέφυρας και ειδικότερα, τα εν λόγω πρόσωπα ζήτησαν από τον Hristov όπως μεταβεί στο εργοστάσιο το επόμενο πρωί μία ώρα πριν από τους άλλους εργοδοτούμενους της κατηγορούμενης εταιρείας προκειμένου να μετακινήσει τις μεταλλικές δοκούς στον εξωτερικό χώρο του εργοστασίου με τη χρήση της γερανογέφυρας.
12. Στις 25/05/2018 γύρω στις 6:20 π.μ. ο Hristov, ακολουθώντας τις οδηγίες που του δόθηκαν, πήγε στο εργοστάσιο για να μεταφέρει τις μεταλλικές δοκούς στον εξωτερικό χώρο όπου βρισκόταν το μηχάνημα της αμμοβολής. Το φορτίο το οποίο ετοίμασε για ανύψωση είχε στο κάτω μέρος τρεις δέσμες δοκών με την κάθε δέσμη να αποτελείται από πέντε δοκούς. Στη συνέχεια, τοποθετήθηκαν καθέτως δύο ξύλα πάνω στις δέσμες και πάνω από τα ξύλα τοποθετήθηκαν τρεις ακόμη δέσμες που αποτελούνταν από πέντε δοκούς η κάθε μία. Ακολούθως, ξανατοποθετήθηκαν δύο ξύλα και από πάνω από τα ξύλα ακόμα τρεις δέσμες των πέντε δοκών με το φορτίο να αποτελείται συνολικά από 45 μεταλλικές δοκούς.
13. Για το δέσιμο του φορτίου των 45 μεταλλικών δοκών στη γερανογέφυρα με σκοπό την ανύψωση του ο Hristov χρησιμοποίησε μόνο έναν ιμάντα ανύψωσης (σιαπάνι) το οποίο αφού πέρασε γύρω από το φορτίο τοποθέτησε τις δύο άκριες του πάνω στον γάντζο της γερανογέφυρας. Ακολούθως, ο Hristov πάτησε πάνω σε δοκό που βρισκόταν στις κάτω δέσμες, ακουμπούσε πάνω στις δοκούς των πάνω δέσμων και χρησιμοποιώντας το τηλεχειριστήριο της γερανογέφυρας ανυψώθηκε μαζί με το φορτίο περίπου 4 μέτρα πάνω από το δάπεδο και στη συνέχεια μετακινούσε με το τηλεχειριστήριο τη γερανογέφυρα προς τον εξωτερικό χώρο του εργοστασίου. Κάποια στιγμή το φορτίο άρχισε να ταλαντεύεται αλλά ο Hristov το ισοζύγισε και συνέχισε την πορεία του. Φθάνοντας στην έξοδο του υποστατικού το φορτίο άρχισε να ταλαντεύεται ξανά με αποτέλεσμα οι δοκοί να γλιστρήσουν προς τα εμπρός και να αρχίσουν να πέφτουν στο δάπεδο παρασέρνοντας και τον Hristov μαζί.
14. Ως αποτέλεσμα του ατυχήματος ο Hristov τραυματίστηκε και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση στην κοιλιακή χώρα και τις επόμενες μέρες στο χέρι και υπέστη ακρωτηριασμό στο παράμεσο και μικρό δάχτυλο του δεξιού χεριού και μερικό ακρωτηριασμό στο μεσαίο δάχτυλο του δεξιού χεριού καθώς επίσης και πολλαπλά κατάγματα στο δεξί χέρι και κακώσεις σε άλλα σημεία του σώματός του.
15. Εντός του εργοστασίου υπήρχαν κάμερες οι οποίες ήταν σε λειτουργία και οι οποίες βιντεοσκόπησαν τη στιγμή του δεσίματος του φορτίου από τον Hristov, της ανύψωσης του αλλά και της πορείας που αυτό ακολούθησε μέχρι την πτώση του φορτίου μαζί με τον Hristov στο έδαφος (Τεκμήριο 13).
16. Κατά την ώρα της διεξαγωγής της πιο πάνω εργασίας από τον Hristov δεν ήταν παρών ούτε ο επιστάτης ούτε ο διευθυντής της Κατηγορούμενης εταιρείας οι οποίοι μετέβηκαν στη σκηνή μετά το ατύχημα και ο Hristov αφέθηκε να διεκπεραιώσει αυτή την εργασία μόνος του χωρίς επιστασία.
17. Το δέσιμο του φορτίου στη γερανογέφυρα θα μπορούσε να λάβει χώρα με δύο ιμάντες ανύψωσης με τις τέσσερις άκριες τους να τοποθετούνται πάνω στον γάντζο της γερανογέφυρας ή με έναν ιμάντα ο οποίος να διπλώνεται στη μέση με τις δύο άκριες του να περνούν ενδιάμεσα του ιμάντα σχηματίζοντας μία θηλιά και τις δύο άκριες του ιμάντα να τοποθετούνται πάνω στον γάντζο ή με δύο ιμάντες με την κάθε άκρια του ιμάντα να περνά μέσα στην άλλη άκρια σχηματίζοντας μία θηλιά και η κάθε άκρια να τοποθετείται πάνω στο γάντζο με μία απόσταση δεξιά και αριστερά του κέντρου του φορτίου προκειμένου να ισοζυγίζει το φορτίο (Τεκμήριο 11). Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν χρησιμοποιήθηκε κανένας από αυτούς τους τρόπους δεσίματος.
18. Στο δάπεδο του εργοστασίου υπήρχαν τοποθετημένα άλλα υλικά (το ύψος των οποίων παρέμεινε άγνωστο) τα οποία επέβαλλαν την ανύψωση του φορτίου πάνω από τα συγκεκριμένα εμπόδια. Ο Hristov δεν φορούσε κράνος ασφάλειας που είναι ένα από τα μέσα ατομικής προστασίας.
19. Κατά τον χρόνο του ατυχήματος η κατηγορούμενη εταιρεία δεν είχε σε εφαρμογή σχέδιο διαχείρισης των θεμάτων ασφάλειας και υγείας και γραπτή εκτίμηση κινδύνων. Είχε αναθέσει σε τρίτο πρόσωπο τη σύνταξη των σχετικών εγγράφων τα οποία ολοκληρώθηκαν και τέθηκαν σε εφαρμογή μετά το επίδικο ατύχημα. Κατά τον χρόνο του ατυχήματος είχε δοθεί από την κατηγορούμενη εταιρεία στην Επιθεωρήτρια (ΜΚ1) απόσπασμα της γραπτής εκτίμησης κινδύνων που είχε αρχίσει να ετοιμάζεται σε σχέση με τη γερανογέφυρα (Τεκμήριο 12) πλην όμως το συγκεκριμένο έγγραφο δεν περιλάμβανε λεπτομέρειες σε σχέση με το πως η γερανογέφυρα θα τύγχανε χειρισμού με ασφάλεια και ειδικότερα δεν γινόταν οποιαδήποτε αναφορά για το δέσιμο των φορτίων πάνω στη γερανογέφυρα.
20. Περαιτέρω, το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας είχε ζητήσει από την κατηγορούμενη εταιρεία να παραδώσει ή να υποδείξει έντυπα εκπαίδευσης του προσωπικού πλην όμως δεν υπήρχαν τέτοια έντυπα. Με δεδομένα τα πιο πάνω ευρήματα αναφορικά με τα γεγονότα, στρέφομαι να εξετάσω εάν τα γεγονότα αυτά στοιχειοθετούν τις κατηγορίες που αποδίδονται στην κατηγορούμενη. Αμφότεροι οι συνήγοροι των διαδίκων αγόρευσαν υποστηρίζοντας τις εκατέρωθεν θέσεις και εισηγήσεις τους. Έχω θέσει ενώπιον μου τα όσα ανέφεραν οι ευπαίδευτοι συνήγοροι με τις αγορεύσεις τους. Νοείται ότι θα εξετάσω τις θέσεις και τα επιχειρήματα της κάθε πλευράς στο βαθμό που απαιτείται για τις ανάγκες της παρούσας υπόθεσης έχοντας πάντα κατά νου ότι δεν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αιτιολόγησης δικαστικής απόφασης ειδική αναφορά ή πραγμάτευση κάθε επιχειρήματος που προβάλλεται.[16] Επισημαίνω, ωστόσο, ότι τα επιχειρήματα αμφότερων των πλευρών υπήρξαν, σε όλη τους την εμβέλεια, αντικείμενο σκέψης και προβληματισμού από το Δικαστήριο χωρίς να υπάρχει ανάγκη ειδικής επίκλησης τους.[17] Το βάρος απόδειξης όλων των συστατικών στοιχείων των κατηγοριών που προσάπτονται στην κατηγορούμενη βρίσκεται επί των ώμων της κατηγορούσας αρχής, η οποία πρέπει να αποδείξει σωρευτικά την στοιχειοθέτησή τους με αποδεκτή μαρτυρία, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, χωρίς να επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και εάν είναι.[18] Εναπόκειται, επίσης, στην κατηγορούσα αρχή να παρουσιάσει μαρτυρία που να είναι και αξιόπιστη και σαφής.[19] Αν στο τέλος της υπόθεσης παραμείνει στο μυαλό του Δικαστηρίου έστω και η παραμικρή αμφιβολία για την ενοχή του κατηγορούμενου, τότε αυτός θα πρέπει να απαλλαχθεί από τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει.[20] Όπως έχει ήδη αναφερθεί στο εισαγωγικό μέρος της παρούσας απόφασης, τα αδικήματα για τα οποία κατηγορείται η Κατηγορουμένη θεμελιώνονται στον περί Ασφαλείας και Υγείας στην Εργασία Νόμo τoυ 1996 (89(I)/1996) (εν τοις εφεξής ο Νόμος) και στους περί Ελαχίστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) Κανονισμούς του 2001 και
21. Ως διαλαμβάνει το Άρθρο 2Α του Νόμου, αντικειμενικός σκοπός αυτού είναι η εφαρμογή μέτρων για την προαγωγή της ασφάλειας και την υγείας των προσώπων στην εργασία καθώς και άλλων προσώπων που μπορεί να επηρεαστούν από τις δραστηριότητες στην εργασία. Για το σκοπό αυτό, ο Νόμος παρέχει γενικές αρχές σχετικά με την πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων, την προστασία της ασφάλειας και της υγείας, την εξάλειψη των συντελεστών κινδύνων των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών, την ενημέρωση, τη διαβούλευση, την ισόρροπη συμμετοχή σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου, την κατάρτιση ή εκπαίδευση των εργοδοτουμένων και των εκπροσώπων τους, καθώς και τους κανόνες για την εφαρμογή των γενικών αυτών αρχών. Στο άρθρο 13

(1)του Νόμου προνοείται ότι κάθε εργοδότης πρέπει vα διασφαλίζει τηv ασφάλεια, υγεία και ευημερία στηv εργασία όλωv τωv εργoδoτoυμέvωv τoυ καθώς και άλλων προσώπων που μπορεί να επηρεάζονται από τις δραστηριότητές του ή τον τρόπο που διευθύνει την επιχείρησή του. Σύμφωνα με το εδάφιο

(2)του Άρθρου 13, χωρίς επηρεασμό της γενικότητας των υποχρεώσεων του εργοδότη που αναφέρονται στο εδάφιο

(1)ανωτέρω, οι υποχρεώσεις κάθε εργοδότη επεκτείνονται ώστε να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων: (α) την παρoχή και διατήρηση εγκαταστάσεων, συστημάτων και μεθόδωv εργασίας τα oπoία να είναι ασφαλή και χωρίς κιvδύvoυς για την υγεία, (β) τις διευθετήσεις πoυ διασφαλίζoυv την ασφάλεια και την απoυσία κιvδύvωv για την υγεία σε σχέση με την χρήση, χειρισμό, απoθήκευση και μεταφoρά αvτικειμέvων και ουσιών, (γ) την παροχή, τέτοιων πληρoφoριών, οδηγιών, εκπαίδευσης και επιτήρησης για τηv διασφάλιση της ασφάλειας και υγείας τωv εργoδoτoυμέvωv τoυ, (δ) την παροχή και τη διατήρηση oπoιωνδήπoτε χώρων εργασίας πoυ είναι κάτω από τον έλεγχo τoυ, συμπεριλαμβαvoμέvωv και των μέσων πρoσπέλασης και εξόδoυ, σε κατάσταση πoυ να είvαι ασφαλείς και χωρίς κιvδύvoυς για την υγεία, (ε) την παρoχή και διατήρηση περιβάλλovτoς εργασίας για τους εργoδoτoυμέvoυς τoυ, τo oπoίo είναι ασφαλές, χωρίς κινδύνoυς για την υγεία και επαρκές όσoν αφορά τις διευκολύνσεις και διευθετήσεις για την ευημερία τoυς στην εργασία, (στ)(

1. i)τη λήψη των αναγκαίων μέτρων για την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργοδοτουμένων του, περιλαμβανομένων ενεργειών για την πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων, την ενημέρωση, εκπαίδευση και κατάρτιση, καθώς και τη δημιουργία της απαραίτητης οργάνωσης και της διασφάλισης των αναγκαίων μέσων, (
2. ii)την επίβλεψη της ορθής εφαρμογής των μέτρων ασφάλειας, υγείας και ευημερίας των εργοδοτουμένων του ή και άλλων προσώπων που μπορεί να επηρεάζονται από τις δραστηριότητές του ή από τον τρόπο που διευθύνει την επιχείρησή του, (iii) την προσαρμογή των μέτρων αυτών ανάλογα με τις μεταβολές των περιστάσεων και την επιδίωξη της βελτίωσης των υφιστάμενων καταστάσεων. Περαιτέρω, με το υπό κρίση κατηγορητήριο αποδίδονται στην Κατηγορούμενη παραβάσεις των Κανονισμών 2, 3, 9 και 10 περί Ελάχιστων Προδιαγραφών Ασφάλειας και Υγείας (Χρησιμοποίηση κατά την Εργασία Εξοπλισμού Εργασίας) Κανονισμών του 2001 και 2004 (Κ.Δ.Π. 444/2001 και Κ.Δ.Π. 497/2004) (εν τοις εφεξής οι Κανονισμοί). Ο Κανονισμός 9 διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «9.—

(1)Τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου και των δυνάμει αυτού εκδιδόμενων Κανονισμών, ο εργοδότης λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα ώστε οι εργοδοτούμενοι στην επιχείρηση να έχουν στη διάθεση τους τις κατάλληλες πληροφορίες και, ενδεχομένως, οδηγίες χρήσης σχετικά με τον εξοπλισμό εργασίας που χρησιμοποιείται κατά την εργασία.

(2)Οι πληροφορίες και οι οδηγίες χρήσης πρέπει να περιέχουν τουλάχιστον ενδείξεις σε θέματα ασφάλειας και υγείας σχετικά με— (α) Τις συνθήκες χρήσης του εξοπλισμού εργασίας, (β) τις προβλεπτέες έκτακτες καταστάσεις, (γ) τα συμπεράσματα που συνάγονται, ενδεχομένως, από την πείρα που έχει αποκτηθεί κατά τη χρήση του εξοπλισμού εργασίας.

(3)Οι εργοδοτούμενοι πρέπει να καταστούν προσεκτικοί για τους κινδύνους που τους αφορούν, για τον εξοπλισμό εργασίας που υπάρχει στο άμεσο εργασιακό τους περιβάλλον και για τις τροποποιήσεις που τους αφορούν, στο μέτρο που οι τροποποιήσεις αυτές επιδρούν στον εξοπλισμό εργασίας που βρίσκεται στο άμεσο εργασιακό περιβάλλον των εργοδοτουμένων, έστω και αν δε χρησιμοποιείται άμεσα από αυτούς.

(4)Οι πληροφορίες και οι οδηγίες χρήσης πρέπει να είναι κατανοητές για τους ενδιαφερόμενους εργοδοτουμένους.» Περαιτέρω, ο Κανονισμός 10 διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «10. Τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου και των δυνάμει αυτού εκδιδομένων Κανονισμών, για την εκπαίδευση των εργοδοτουμένων ο εργοδότης λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα ώστε— (α) Οι εργοδοτούμενοι στους οποίους έχει ανατεθεί η χρησιμοποίηση εξοπλισμού εργασίας να λαμβάνουν επαρκή σχετική εκπαίδευση, ακόμη και για τους κινδύνους που ενέχει, ενδεχομένως, η χρησιμοποίηση του, (β) οι εργοδοτούμενοι τους οποίους αφορά η παράγραφος (β) του Κανονισμού 7[21] να λαμβάνουν επαρκή ειδική εκπαίδευση.» Σύμφωνα με τις ερμηνευτικές διατάξεις των Κανονισμών ο όρος «εξοπλισμός εργασίας» σημαίνει κάθε μηχανή, συσκευή, εργαλείο ή εγκατάσταση που χρησιμοποιείται κατά την εργασία και ο όρος «χρησιμοποίηση εξοπλισμού εργασίας» σημαίνει κάθε δραστηριότητα σχετική με τον εξοπλισμό εργασίας, όπως η θέση σε λειτουργία ή εκτός λειτουργίας, η χρήση, η μεταφορά, η επισκευή, η μετατροπή, ο προληπτικός έλεγχος και η συντήρηση, συμπεριλαμβανομένου, μεταξύ άλλων, και του καθαρισμού. Τη βούληση του νομοθέτη να καθιερώσει ένα αυστηρό σύστημα για την προαγωγή της ασφάλειας και της υγείας τόσον των εργαζομένων στους χώρους εργασίας τους όσον και τρίτων, δυνάμενων να επηρεασθούν από τις δραστηριότητες εργοδοτών, εργολάβων ή υπεργολάβων, αντανακλούν και οι προβλεπόμενες ποινές. Σύμφωνα με το Άρθρο 53

(1)του Νόμου, οποιοδήποτε πρόσωπο στο οποίο επιβάλλονται υποχρεώσεις με βάση το Νόμο ή τους Κανονισμούς που εκδίδονται δυνάμει αυτού, παραλείπει να συμμορφωθεί με αυτές, είναι ένοχο ποινικού αδικήματος και υπόκειται σε πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τις ογδόντα χιλιάδες ευρώ ή σε φυλάκιση πoυ δεv θα υπερβαίvει τα τέσσερα χρόνια ή και στις δύo αυτές πoιvές.. Στην υπόθεση Mass Pack Trading Ltd v. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας Πάφου

(1996)2 Α.Α.Δ. 142, επισημάνθηκε ότι: «Κάθε εργοδότης πρέπει να διατηρεί συνεχή έλεγχο και επιτήρηση της πιστής εφαρμογής των κανονισμών ασφαλείας. Το καθήκον συντήρησης των προστατευτικών μέτρων στις οικοδομικές εργασίες είναι απόλυτο. Η υποχρέωση για διατήρηση των μέτρων ασφάλειας και η συντήρησή τους δεν είναι μόνο απόλυτη αλλά και διαρκής (Εταιρεία Γενικών Κατασκευών Λτδ ν. Επαρχιακού Λειτουργού Λεμεσού

(1989)2 Α.Α.Δ. 51, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Πάφου ν. Κώστα Κυριάκου και Υιού Λτδ και Άλλου,

(1995)2 Α.Α.Δ. 290. Η μέριμνα για διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους κανονισμούς ασφαλείας αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των εργοδοτών που είναι και οι μόνοι που έχουν τον έλεγχο των συνθηκών εργασίας.» Περαιτέρω, στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Λατομεία Φαρμακάς Λτδ

(2004)2 Α.Α.Δ. 573, στη σελ. 580, λέχθηκαν χαρακτηριστικά τα ακόλουθα: «η ευθύνη για λήψη μέτρων συμμόρφωσης με τις επιταγές ενός Νόμου ο οποίος ρυθμίζει θέματα ασφάλειας στους τόπους εργασίας βαρύνει αποκλειστικά τους εργοδότες. .σε μια εποχή που οι εργασίες διεξάγονται κυρίως με μηχανήματα με προφανή σκοπό την αύξηση της πραγωγικότητας προβάλλει πιο επιτακτική η υποχρέωση των εργοδοτών για διατήρηση συνθηκών πλήρους ασφάλειας στους τόπους εργασίας. Οι εργαζόμενοι δικαιούνται μετά τον κάματο της ημέρας να επιστρέφουν στις οικογένειες τους αρτιμελείς και υγιείς. Δεν επιτρέπεται οποιαδήποτε χαλάρωση αυτής της υποχρέωσης των εργοδοτών. Παράλειψη τήρησης της θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με αυστηρότητα». Στην Γενικός Eισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. P Pastellis Engineering Works Ltd και Άλλου

(2001)2 ΑΑΔ 90 λέχθηκαν επίσης τα ακόλουθα: «Κάθε εργοδότης οφείλει να διατηρεί συνεχή έλεγχο και επιτήρηση της πιστής εφαρμογής των Κανονισμών Ασφαλείας. Αφού αυτός είναι και ο μόνος που έχει τον έλεγχο του χώρου εργασίας, αντίθετα με τους εργοδοτούμενους που δεν έχουν εκλογή όσον αφορά τις συνθήκες εργασίας τους, η ανάγκη προστασίας της ζωής, σωματικής ακεραιότητας και υγείας των εργαζομένων είναι αυταπόδεικτη.» Τα αδικήματα που καθιερώνονται από το Νόμο και τους δυνάμει αυτού Κανονισμούς είναι αυστηρής ευθύνης. Από το λεκτικό των σχετικών νομοθετικών διατάξεων προκύπτει πως αυτά συντελούνται με την εκδήλωση της αξιόποινης συμπεριφοράς, χωρίς να απαιτείται η συνδρομή της ένοχης διάνοιας (mens rea) του κατηγορουμένου. Η ευθύνη του εργοδότη δεν είναι απόλυτη υπό την έννοια ότι παρέχεται σε αυτόν μέσα από τον Νόμο υπεράσπιση προκειμένου να απαλλαγεί από την ευθύνη. Αναφέρομαι ειδικότερα στις πρόνοιες της επιφύλαξης του άρθρου 13

(1)του Νόμου καθώς και του άρθρου 54 τα οποία διαλαμβάνουν τα εξής: «13.-

(1)Κάθε εργoδότης πρέπει vα διασφαλίζει τηv ασφάλεια, υγεία και ευημερία στηv εργασία όλωv τωv εργoδoτoυμέvωv τoυ: Νοείται ότι, ο εργοδότης απαλλάσσεται από την ευθύνη για συμβάντα οφειλόμενα σε ανώμαλες και/ή απρόβλεπτες συνθήκες που εκφεύγουν του ελέγχου του και/ή σε έκτακτα γεγονότα οι συνέπειες των οποίων δεν θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί παρ' όλη την επιδειχθείσα επιμέλεια.» «54. Σε oπoιεσδήπoτε διαδικασίες για αδίκημα πoυ διαπράττεται κατά παράβαση oπoιωvδήπoτε διατάξεωv τoυ παρόvτoς Νόμoυ, τo oπoίo συvίσταται σε παράλειψη πρoσώπoυ vα συμμoρφωθεί με υπoχρέωση ή με απαίτηση για εκτέλεση καθήκovτoς, καθόσo η συμμόρφωση αυτή είvαι πρακτικώς εφικτή ή είvαι ευλόγως εφικτή, απoτελεί ευθύvη τoυ κατηγoρoύμεvoυ vα απoδείξει ότι δεv ήταv πρακτικώς εφικτό ή δεv ήταv ευλόγως εφικτό vα πράξει περισσότερα από όσα έπραξε για εκπλήρωση της υπoχρέωσης ή της απαίτησης πoυ τέθηκαv σ' αυτόv.» Τα όσα η επιφύλαξη του Άρθρου 13

(1)καθώς και το Άρθρο 54 προνοούν συνιστούν υπερασπίσεις. Εάν αποδειχθεί η παράβαση, ο κατηγορούμενος δύναται να ισχυριστεί, ανάλογα με την περίπτωση, ότι υπήρξαν ανωμαλίες ή απρόβλεπτες συνθήκες ή έκτακτα περιστατικά, τα οποία τον εμπόδισαν να συμμορφωθεί με τις εκ του νόμου απορρέουσες υποχρεώσεις του ή ότι δεν ήταν πρακτικώς εφικτό και ούτε ευλόγως εφικτό να πράξει περισσότερα από όσα έπραξε για να εκπληρώσει τις νόμιμες υποχρεώσεις του. Εφόσον, λοιπόν, αποδείξει, επί τη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, τη συνδρομή των σχετικών γεγονότων, τότε αίρεται ο κατ' αρχήν αξιόποινος χαρακτήρας των πράξεων ή παραλείψεών του. Στην ΛΙΓΓΗΣ v. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ποινικές Εφέσεις Αρ. 48/2011 και 49/2011, 30 Σεπτεμβρίου 2014 επισημάνθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με την υπεράσπιση που έχει στη διάθεση του ο εργοδότης: «Η πιο πάνω υπεράσπιση αποτελεί, απλώς, επιβεβαίωση ότι η εν λόγω ευθύνη του εργοδότη δεν είναι απόλυτη και ότι αυτός μπορεί να απαλλαγεί από αυτήν, αν αποδείξει ότι έλαβε όλα τα ευλόγως εφικτά μέτρα για αποτροπή του κινδύνου. Η συμπερίληψή της, όμως, στο Νόμο δεν αναιρεί κατά το ελάχιστο τον, κατά τα άλλα, αποκλειστικό χαρακτήρα της ευθύνης του εργοδότη για λήψη τέτοιων μέτρων, όπως αυτή προκύπτει, σαφώς, από τη διατύπωση του άρθρου 13

(5), (βλ. Reg. v. British Steel Plc. (C.A.)

(1995)1 W.L.R. 1356). Επομένως, με δεδομένο ότι η εν λόγω ευθύνη τίθεται αποκλειστικά στον εργοδότη, δεν είναι επιτρεπτή η ανάθεσή της από αυτό σε άλλο πρόσωπο, όπως, για παράδειγμα, σε έναν ανεξάρτητο εργολάβο, οπότε θα καθίστατο η απόδοσή της σε έναν εκ των δύο θέμα διαπίστωσης της ύπαρξης ή μη εκ προστήσεως ευθύνης. ΄Οπως εξηγείται στην υπόθεση R v Associated Octel Ltd, ανωτέρω, το δόγμα της εκ προστήσεως ευθύνης είναι αδιάφορο προς τις αυστηρές πρόνοιες της ανάλογης του άρθρου 13

(5)αγγλικής πρόνοιας, ανωτέρω. Το ίδιο, βέβαια, ισχύει και στην περίπτωση του άρθρου 13

(5). Η εκπλήρωση δε από τον εργοδότη της ευθύνης που του εναποθέτει το πιο πάνω άρθρο, λόγω της ανάθεσης από αυτόν της επί μέρους εργασίας σε ανεξάρτητο εργολάβο, ελέγχεται μέσα από τους όρους της σχετικής μεταξύ τους συμφωνίας. Αυτό είναι αναγκαίο, προκειμένου να διαπιστώνεται κατά πόσο είχε γίνει πρόνοια από τον εργοδότη, ώστε να λαμβάνονταν από τον εργολάβο ευλόγως εφικτά μέτρα, για να διασφαλιζόταν ότι δε θα εκτίθεντο σε κίνδυνο μη εργοδοτούμενα από τον εργοδότη πρόσωπα.» (η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου). Ο όρος «πρακτικώς εφικτό» ερμηνεύθηκε στην υπόθεση Βαρνάβας Νικολάου & Υιοί Λτδ ν. Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 261 ως ακολούθως: «Ο όρος σημαίνει εκείνο που μπορεί να γίνει στην πράξη ανεξάρτητα από το κατά πόσο αυτό είναι δύσκολο ή άβολο. Το κριτήριο είναι αντικειμενικό. Παράγοντες όπως πιθανές δυσκολίες ή το ύψος της δαπάνης σε σύγκριση με το μέγεθος του κινδύνου που υπάρχει, οι οποίοι θ' αποκτούσαν σημασία αν το ζητούμενο ήταν τί είναι εύλογα πρακτικώς εφικτό που είναι όρος στενότερος, δεν διαδραματίζουν ρόλο. Όμως το πρακτικώς εφικτό δεν εξομοιώνεται με το φυσικώς αδύνατο. Το κατά πόσο κάποιο μέτρο είναι πρακτικώς εφικτό κρίνεται κάτω από το φως των σύγχρονων γνώσεων και εφευρέσεων. Έχει εξηγηθεί πως δεν μπορεί να θεωρηθεί πρακτικώς εφικτό να παίρνονται προφυλάξεις για αντιμετώπιση κινδύνων, η γνώση της ύπαρξης των οποίων είναι αδύνατη ή να υιοθετούνται μέτρα που δεν έχουν εφευρεθεί ακόμα και ότι η έννοια του όρου πρακτικώς εφικτό εμπεριέχει κάποιο βαθμό λογικής και κάποια σχέση με την πρακτική.... Είναι φανερό ότι η συνάρτηση αυτή περιορίζει το απόλυτο του καθήκοντος. Το τί είναι πρακτικώς εφικτό πρέπει να προσδιορίζεται όχι κατ' απομόνωση αλλά σε συσχετισμό και με την εργασία που γίνεται». Καθίσταται λοιπόν σαφές ότι το τι δύναται να θεωρηθεί υπό τις περιστάσεις «πρακτικώς εφικτό ή ευλόγως εφικτό» είναι θέμα πραγματικό και αποφασίζεται με βάση τα συγκεκριμένα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Θα μπορούσε όμως να λεχθεί ότι όσο πιο προβλέψιμος και λογικά αναμενόμενος είναι ο κίνδυνος, τόσο πιο αυξημένο είναι και το καθήκον του εργοδότη να μεριμνήσει για την ασφάλεια των επηρεαζόμενων προσώπων. Επανέρχομαι στα γεγονότα της υπό κρίση υπόθεσης έχοντας κατά νου τα ευρήματα του Δικαστηρίου και το νομικό πλαίσιο που διέπει τα αδικήματα των κατηγοριών που αντιμετωπίζει η κατηγορούμενη ως αυτό έχει παρατεθεί πιο πάνω. Αδιαμφισβήτητα, η διεξαγωγή των εργασιών ανύψωσης και μεταφοράς μεταλλικών δοκών με τη χρήση γερανογέφυρας εμπεριείχε από τη φύση της πολλούς κινδύνους κάτι που άλλωστε επιβεβαιώνεται και από το περιεχόμενο του Σχέδιου Ασφάλειας και Υγείας (Τεκμήριο 14) που τέθηκε σε εφαρμογή από την κατηγορούμενη εταιρεία μετά το επίδικο ατύχημα (παραπέμπω στο Έντυπο ΕΚ-09 με τίτλο «Εκτίμηση Κινδύνου - Χρήση κινητού γερανού / ανυψωτικού για ανύψωση φορτίου» το οποίο απαριθμεί σωρεία διαφόρων κινδύνων και προστατευτικών μέτρων για την αποτελεσματική αντιμετώπιση τους και το οποίο παραπέμπει για σκοπούς εφαρμογής στα μέτρα που αναφέρονται στη μεθοδολογία εργασίας και στις εκτιμήσεις κινδύνων για «Φορτοεκφορτώσεις υλικών και εξοπλισμού» (έντυπο ΕΚ-02) στο οποίο και πάλι απαριθμούνται σωρεία διαφόρων κινδύνων και προστατευτικών μέτρων για την αποτελεσματική αντιμετώπιση τους. Στην προκείμενη περίπτωση η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε για την εκτέλεση της εργασίας μεταφοράς των μεταλλικών δοκών με τη χρήση της γερανογέφυρας όπως αυτή αποτυπώνεται στα ευρήματα του Δικαστηρίου καταδεικνύει, ότι επρόκειτο για μία ανασφαλή και ιδιαίτερα επικίνδυνη μέθοδο εργασίας εκ μέρους της κατηγορούμενης εταιρείας. Ο τρόπος δεσίματος ενός τόσο μεγάλου φορτίου μεταλλικών δοκών με ένα ιμάντα ανύψωσης και με τον εργοδοτούμενο της κατηγορούμενης εταιρείας να είχε ανυψωθεί μαζί με το φορτίο δεν διασφάλιζε ότι οι μεταλλικοί δοκοί δεν θα έχαναν την ισορροπία τους οδηγώντας τόσο τις μεταλλικές δοκούς όσο και τον εργοδοτούμενο σε πτώση και καταπλάκωση του από τις δοκούς, όπως πράγματι έγινε. Η κατηγορούμενη εταιρεία όχι μόνο επέτρεψε τη διεκπεραίωση αυτής της επικίνδυνης εργασίας χωρίς οποιαδήποτε επιστασία του εργοδοτούμενου της αλλά θεώρησε, αδικαιολόγητα, ότι η χρήση της γερανογέφυρας ήταν αυτονόητη χωρίς να μεριμνήσει να δώσει τέτοιες οδηγίες, πληροφορίες και εκπαίδευση στον εργοδοτούμενο της προκειμένου να καταστήσει σε αυτόν σαφείς τους κινδύνους που ενείχε η διεκπεραίωση της ανατεθείσας σε αυτόν εργασίας. Δεν παρουσιάστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου οτιδήποτε που να καταδεικνύει το είδος της κατ' ισχυρισμό εκπαίδευσης στη διαδικασία μετακίνησης μεταλλικών δοκών με τη χρήση της γερανογέφυρας, ή των δοκιμασιών και ελέγχων στις οποίες ο τραυματισθείς υποβλήθηκε πριν του επιτραπεί η χρήση της γερανογέφυρας ή οποιαδήποτε δήλωση ενημέρωσης από την οποία να προκύπτει ότι ο τραυματισθείς είχε δεόντως ενημερωθεί για την ασφαλή χρήση της γερανογέφυρας, όπως φρόντισε η κατηγορούμενη εταιρεία να εξασφαλίσει μετά το επίδικο ατύχημα (σχετικό είναι το Τεκμήριο 16 - Δήλωση Ενημέρωσης η οποία φαίνεται στο τελευταίο φύλλο να φέρει την υπογραφή υπαλλήλου της κατηγορούμενης εταιρείας). Τα ευρήματα του Δικαστηρίου καταδεικνύουν την αντιμετώπιση του όλου ζητήματος από μέρους της κατηγορούμενης εταιρείας με επιπολαιότητα σε ότι αφορά τους κινδύνους που ενείχε η συγκεκριμένη εργασία και την ανάγκη λήψη μέτρων από μέρους της προκειμένου να αντισταθμίσει τους κινδύνους. Τα ευρήματα του Δικαστηρίου είναι ικανά για να οδηγήσουν σε ασφαλές συμπέρασμα ότι η κατηγορούμενη εταιρεία δεν παρείχε ασφαλές σύστημα και μέθοδο εργασίας κατά τη διαδικασία μετακίνησης μεταλλικών δοκών με τη χρήση της γερανογέφυρας, δεν έλαβε επαρκή μέτρα και ενέργειες για την πρόληψη των κινδύνων που ενείχε η χρήση, χειρισμός και μεταφoρά των μεταλλικών δοκών με τη χρήση της γερανογέφυρας, δεν μερίμνησε για την επίβλεψη της ρηθείσας εργασίας, ούτε μερίμνησε για την παροχή τέτοιων πληρoφoριών, οδηγιών, εκπαίδευσης και επιτήρησης για τη διασφάλιση της ασφάλειας και υγείας του εργοδοτούμενου της κατά τη διαδικασία μετακίνησης μεταλλικών δοκών με τη χρήση της γερανογέφυρας. Τα ευρήματα του Δικαστηρίου καταδεικνύουν επίσης ότι η κατηγορούμενη εταιρεία ανέθεσε τη χρησιμοποίηση εξοπλισμού εργασίας εκ μέρους του εργοδοτούμενου της, ήτοι τη χρησιμοποίηση της γερανογέφυρας για τη μετακίνηση μεταλλικών δοκών χωρίς ο εργοδοτούμενος της να λάβει επαρκή σχετική εκπαίδευση ακόμη και για τους κινδύνους που ενείχε η χρησιμοποίηση αυτού του εξοπλισμού αφού φαίνεται να είχε επαναπαυτεί στην εμπειρία του εργοδοτούμενου της και στην πεπλανημένη αντίληψη που φαίνεται να είχε ότι η χρήση του ιδιαίτερα επικίνδυνου αυτού μηχανήματος ήταν αυτονόητη. Μια από τις θέσεις που προβλήθηκαν από την υπεράσπιση κατά την αντεξέταση της επιθεωρήτριας ήταν ότι η ευθύνη για το ατύχημα βαραίνει τον ίδιο τον τραυματισθέντα αφού σύμφωνα με τη σχετική εισήγηση της υπεράσπισης αυτός ενήργησε με αψυχολόγητο τρόπο, αντίθετα από οδηγίες που έλαβε και συνέτεινε με τη συμπεριφορά του στο να επέλθει το επίδικο ατύχημα. Επί αυτού σημειώνω ότι η ευθύνη για τη διατήρηση συνεχούς ελέγχου και επιτήρησης της πιστής εφαρμογής των κανονισμών ασφαλείας είναι απόλυτη, διαρκής και βαραίνει αποκλειστικά τον εργοδότη ως τον μόνο αρμόδιο να ελέγχει τις συνθήκες εργασίας. Ακόμη και αν είχε καταδειχθεί ότι δόθηκαν οδηγίες τις οποίες αυτός δεν ακολούθησε ως προς τον τρόπο χρήσης της γερανογέφυρας, αυτό και πάλι δεν θα ήταν αρκετό για να οδηγήσει σε απαλλαγή της κατηγορουμένης από την ευθύνη της, ακριβώς επειδή η κατηγορούμενη οφείλει ούτως ή άλλως να διατηρεί συνεχή έλεγχο και επιτήρηση της πιστής εφαρμογής των κανονισμών ασφαλείας. Όπως επισημάνθηκε στην υπόθεση Mass Pack Trading Ltd (ανωτέρω): «Ακόμα και αν είχε αποδειχθεί ο ισχυρισμός της υπεράσπισης ότι ο Μ.Κ.1 απειθαρχώντας στις οδηγίες των εργοδοτών του αποφάσισε να εργαστεί από τη συγκεκριμένη εξέδρα εκθέτοντας έτσι τον εαυτό του σε κίνδυνο, κάτι τέτοιο δεν θα αποτελούσε υπεράσπιση. Έχει λεχθεί ότι ακόμα και όταν οι εργαζόμενοι αφαιρούν μετά την τοποθέτησή τους τα προφυλακτικά μέτρα, η ευθύνη του εργοδότη δεν μειώνεται γιατί η συνεχής παροχή ασφαλούς συστήματος εργασίας αποτελεί αποκλειστικά δική του ευθύνη. Κάθε εργοδότης πρέπει να διατηρεί συνεχή έλεγχο και επιτήρηση της πιστής εφαρμογής των κανονισμών ασφαλείας.» Και στην υπόθεση Evpalia Trading Ltd v Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 162, στις σελ. 166 - 167 λέχθηκε ότι: «.και αν ακόμη ο παθών ενήργησε κατά παράβαση της εκπαίδευσης και των οδηγιών που είχε, οι εφεσείοντες δεν απαλλάσσονταν της ποινικής ευθύνης - (βλ. Mass Pack Trading Ltd ν. Επ. Λειτ. Εργ. Πάφου

(1996)2 Α.Α.Δ. 142). Η ευθύνη τους δε μειώνεται, γιατί η συνεχής παροχή ασφαλούς συστήματος εργασίας τους βαρύνει αποκλειστικά.» Είναι λοιπόν σαφές ότι η τυχόν συντρέχουσα αμέλεια του τραυματισθέντος, η οποία, όπως έχει νομολογηθεί, δυνατό να σχετίζεται με τον καταμερισμό της ευθύνης σε πολιτική υπόθεση, δεν επηρεάζει την ποινική ευθύνη της κατηγορουμένης[22] για την παράλειψη της να φροντίσει όπως ο συγκεκριμένος εργοδοτούμενος διεξάγει την εργασία ανύψωσης των μεταλλικών δοκών με τη χρήση της γερανογέφυρας υπό ασφαλείς συνθήκες. Σύμφωνα, άλλωστε, με το άρθρο 13

(12)του Νόμου «οι υποχρεώσεις των εργοδοτουμένων στον τομέα της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία δε θίγουν την αρχή της ευθύνης του εργοδότη.» Περαιτέρω, σε ότι αφορά την προσπάθεια που έγινε από την Υπεράσπιση να ισχυριστεί ότι υπήρχε στον χώρο του εργοστασίου αρχαιότερος συνάδελφος που μπορούσε να αναλάβει τον ρόλο του επιστάτη και είπε στον Hristov να κατέβει κάτω όταν κατ' ισχυρισμό τον είδε ανυψωμένο στο φορτίο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ακόμα και να γίνονταν αποδεκτές οι επί του προκειμένου αναφορές των μαρτύρων υπεράσπισης οι οποίες για τους λόγους που εμφαίνονται στην αξιολόγηση των μαρτύρων υπεράσπισης απορρίφθηκαν, αυτές και πάλι δεν θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι συνιστούν εκπλήρωση της υποχρέωσης της κατηγορούμενης για διασφάλιση παροχής δέουσας επιστασίας κατά τη διεκπεραίωση της επίδικης εργασίας, αφού ο ρόλος του επιστάτη δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να εξομοιωθεί με έναν αρχαιότερο συνάδελφο ο οποίος κατ' ισχυρισμό όταν τον είδε πάνω στο φορτίο απλώς του φώναξε να κατέβει. Ο επιστάτης όφειλε να βρίσκεται εκεί για να επιβλέπει και να προλαμβάνει τις όποιες αστοχίες ή ακόμα και λάθη εκ μέρους του εργοδοτούμενου προκειμένου να διασφαλίσει την ασφαλή διεκπεραίωση της εργασίας μετακίνησης των μεταλλικών δοκών με τη χρήση της γερανογέφυρας. Υπό το φως των ανωτέρω, αποτελεί αναπόδραστη κατάληξή μου ότι η Κατηγορούσα Αρχή πέτυχε να αποδείξει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας την ενοχή της κατηγορούμενης εταιρείας στις κατηγορίες που αυτή αντιμετωπίζει. Περαιτέρω, κρίνω ότι δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε μαρτυρία εκ μέρους της κατηγορούμενης ικανή για να αποσείσει το βάρος απόδειξης που είχε στους ώμους της ότι έλαβε όλα τα εύλογα μέτρα για την αποτροπή κινδύνων κατά τη διεξαγωγή της συγκεκριμένης εργασίας. Αξιοσημείωτη ήταν η ξεκάθαρη τοποθέτηση του επιστάτη της κατηγορούμενης εταιρείας (ΜΥ2) ότι εάν η συγκεκριμένη εργασία γινόταν υπό την επίβλεψη του, το επίδικο ατύχημα δεν θα συνέβαινε. Υπήρχαν συνεπώς πρακτικώς εφικτά μέτρα και προφυλάξεις που θα μπορούσε να είχε πάρει η κατηγορούμενη, προκειμένου να αποτρέψει τον προβλεπτό κίνδυνο πτώσης του φορτίου και καταπλάκωσης του εργοδοτούμενου της από αυτό κατά τη διαδικασία μετακίνησης των μεταλλικών δοκών με τη χρήση της γερανογέφυρας. Υπό αυτές τις περιστάσεις, είναι η κρίση και κατάληξη του Δικαστηρίου ότι η Κατηγορουμένη απέτυχε να αποδείξει, στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων, τη συνδρομή είτε της υπεράσπισης που δημιουργεί η πρώτη επιφύλαξη του Άρθρου 13

(1)είτε της υπεράσπισης που δημιουργεί το Άρθρο 54 του Νόμου. Συνακόλουθα, η κατηγορούμενη κρίνεται ένοχη στις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. (Υπ.)...................................... Μ. Λ. Λοΐζου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Καννάουρου κ.ά ν. Σταδιώτη κ.ά.

(1990)1 Α.Α.Δ.

1. [2] σελίδα 2 των αποστενοτυπημένων πρακτικών ημερομηνίας 29/11/
2. [3] σελίδα 10 των αποστενοτυπημένων πρακτικών ημερομηνίας 29/11/
3. [4] C & A Pelecanos Associates Ltd v. Ανδρέα Πελεκάνου

(1999)1 Α.Α.Δ. 1273, Ομήρου v. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 506. [5] Νικολάου Νίκος ν. Aντώνη Παπαϊωάνου

(2011)1 Α.Α.Δ. 1797. [6] Kadis v. Nicolaou

(1986)1 C.L.R 212, 216, Ιωάννου ν. Κουννίδη

(1998)1 Α.Α.Δ. 1215, Χρίστου ν. Khoreva

(2002)1 ΑΑΔ 454, Ανδρονίκου ν. Δημοκρατίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 486 και Χρυσάνθου ν. Δημοκρατίας

(2011)2 Α.Α.Δ. 221). [7] Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα

(1992)1 Α.Α.Δ 1056, Scott Graham Brierley v. Αστυνομίας,

(2012)2 ΑΑΔ 476, ημερ. 19/7/12, Χριστοφίνης ν. Φραντζή Πολ. Έφεση328/11, ημερομηνίας 31.5.

1. Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, Π.Ε 185/2012, ημερομηνίας 19.4.2018, ECLI:CY:AD:2018:A
2. [8]Andreas Anastassiades v. R.

(1977)2 C.L.R. 97, Philippou v. Odysseos

(1989)1 C.L.R. 1., Cybarco Ltd v Silvia Kovascik

(2001)1 A.A.Δ. 2013 Davie v. Edinborough Magistrate

(1953)S.C. 34, Vassiliko Cement Works v. Stavrou

(1978)1 C.L.R. 389, Νικολάου ν. Σταύρου

(1982)1 Α.Α.Δ 746, Constantinides ν. Mavrogenis

(1983)1 C.L.R. 663, Pouris v. R

(1983)2 C.L.R. 170, Καουρής ν. Δημητρίου κ.ά.

(2008)1(Β) Α.Α.Δ. 967. [9] Νικολάου ν Δημοκρατίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 390, Ψάλτης ν Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 113, Τυμπιώτης ν Δημοκρατίας

(2004)2 Α.Α.Δ. 612 και Χριστοφίδης ν Αστυνομίας

(2007)2 Α.Α.Δ. 25, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Αλέξανδρου Κωστάκη, ανήλικου, μέσω των γονέων και φυσικών κηδεμόνων του, Χρήστου και Μαρίας Κωστάκη

(2008)1 Α.Α.Δ. 432 [10] Ψάλτης v. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 113) και Κίτση v. Γενικού Εισαγγελέα

(2001)1 Β Α.Α.Δ. 1077 [11] Joy v Yeoman

(1981)2 All E.R. 21, Αθηνής ν Δημοκρατίας

(1990)2 Α.Α.Δ. 47. [12] Evangelou and another v. Ambizas

(1982)1 C.L.R. 41, 57 [13] Αναφορικά με την αξιολόγηση εξ ακοής μαρτυρίας και τη βαρύτητα που πρέπει να της αποδοθεί, σχετική η Θεοπίστη Τουμαζή ν Vandita Dixit, ECLI:CY:AD:2015:A302, Πολιτική Έφεση 274/2010, ημερομηνίας 5.5.

1. βλ. επίσης Λευκόνικο Χρηματιστηριακή Λτδ ν. Χριστοδούλου, Πολιτική Έφεση αρ. 6/11 ημερ. 15/07/2016 [14] Άρθρο 27, Κεφ.
2. [15] Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, Π.Ε 185/2012, ημερομηνίας 19.4.2018, Pissis Ltd v. La Baguette Boulangerie- Patisserie Ltd, Πολ. Έφεση 135/10, ημερομηνίας 30.9.2015, Ιωάννης Τσιάττες v. Kokis Solomonides (Cartridges Industries) Ltd,

(2009)1 ΑΑΔ 974, 16 Ιουλίου, 2009, STARGEL CO LTD ν. LUTKIN κ.α., Πολιτική έφεση ΑΡ. 407/2011, 21/6/2018 και Χρίστου ν. Khoreva

(2001)1 (Γ) ΑΑΔ 1874 [16] Θεμιστοκλέους ν. Δημοκρατίας ECLI:CY:AD:2019:B4, Ποιν. Έφ. Αρ. 176/2018, ημερομηνίας 11.01.2019, ECLI:CY:AD:2019:B4 και Οδυσσέα ν. Αστυνομίας

(1999)2 Α.Α.Δ.

1. [17] BITONIC LTD v. BΑNK OF MOSCOW-BANK JOINT STOCK COMPANY ΠΡΩΗΝ JOINT STOCK COMMERCIAL BANK "BANK OF MOSCOW" (OPEN JOINT-STOCK COMPANY), Πολιτική ΄Εφεση Αρ. 117/2018, 16/3/
2. [18] Γενικός Εισαγγελέας ν. Σπύρος Σπύρου

(2002)2 Α.Α.Δ. 71, Λοΐζου ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363, Σωτηριάδης v. Αστυνομίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 482, Sener Erbekci v Δημοκρατίας

(2005)2 Α.Α.Δ. 434 και Αστυνομία ν. Βρυώνης, Ποιν. Έφεση 97/2017, ημ. 19/7/2019. [19] Φλουρής ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 401. [20] Ιωάννου Σάββας Πλαστήρα κ.α. ν. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ.

1. [21]
2. Όταν η χρησιμοποίηση εξοπλισμού εργασίας ενδέχεται να παρουσιάσει ειδικό κίνδυνο για την ασφάλεια ή την υγεία των εργοδοτουμένων, ο εργοδότης λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα ώστε— (α) Ο εξοπλισμός εργασίας να χρησιμοποιείται μόνο από τους εργοδοτουμένους στους οποίους έχει ανατεθεί η χρήση αυτή, (β) οι εργασίες επισκευής, μετατροπής και συντήρησης (προληπτικής και συνήθους) του εξοπλισμού, να εκτελούνται από εργοδοτουμένους που έχουν ειδική αρμοδιότητα για τον σκοπό αυτό. [22] Σχετικές οι Mass Pack Trading Ltd n Επαρχιακού Λειτουργού Εργασίας Πάφου

(1996)2 Α.Α.Δ. 142, Εταιρεία Γενικών Κατασκευών Λτδ ν Επαρχιακού Λειτουργού Λεμεσού

(1989)2 Α.Α.Δ. 51, Επαρχιακός Λειτουργός Εργασίας Πάφου ν Κώστα Κυριάκου και Υιού Λτδ κ.α.

(1995)2 Α.Α.Δ. 290. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο