ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΔΑΣΩΝ ν. Κ.Σ., Αρ. Yπόθεσης: 4236/2019, 20/10/2023

(2)μάρτυρες κατά τη μαρτυρία των οποίων κατατέθηκαν συνολικά έξι

(6)Τεκμήρια. Πρώτος μάρτυρας ήταν ο κ. Ανδρέας Νικηφόρου, Δασικός Λειτουργός 1ης τάξης στο Τμήμα Δασών (ΜΚ1) και δεύτερος μάρτυρας ήταν ο κ. Ιάκωβος Κυρατζιής, Δασικός Λειτουργός στο Τμήμα Δασών (ΜΚ2). Μετά την ενδιάμεση απόφαση του Δικαστηρίου για απόδειξη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης εναντίον του Κατηγορούμενου και αφού του εξηγήθηκαν τα δικαιώματα του σύμφωνα με το άρθρο 74

(1)(γ) του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, ως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί, ο Κατηγορούμενος επέλεξε να καταθέσει ενόρκως. Κάλεσε επίσης δύο μάρτυρες, την κα Μ.Π. (ΜΥ1) και τον κ. Κ.Μ. (ΜΥ2). Δεν θα προβώ σε εκτενή και λεπτομερή παράθεση των όσων κατέθεσε ο κάθε μάρτυρας στο Δικαστήριο αφού το σύνολο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της διαδικασίας και το έχω κατά νου. Για σκοπούς πληρότητας θα περιοριστώ σε μια συνοπτική αναφορά στα ουσιώδη σημεία της μαρτυρίας έκαστου μάρτυρα.[1] Ο ΜΚ1 κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης του (Έγγραφο Α). Ανέφερε ότι στις 18/5/2018 και ώρα 14:00 έλαβαν μήνυμα από το πυροφυλάκιο της Κωρόνης ότι εντοπίστηκε καπνός στην περιοχή Κομόπετρος στην κοινότητα Αγίου Επιφανείου. Άμεσα κινήθηκαν προς το σημείο που προκλήθηκε η πυρκαγιά μαζί με άλλα άτομα που ήταν στην υπηρεσία εκείνη την ώρα μεταξύ των οποίων και ο δασικός λειτουργός Ιάκωβος Κυρατζιής. Η ώρα 14:16 έφθασαν στο σημείο της πυρκαγιάς όπου άρχισαν την κατάσβεση της δύο μεγάλα πυροσβεστικά οχήματα του Τμήματος Δασών και 2 μικρά defender μαζί με 10 δασοπυροσβέστες. Η πυρκαγιά τέθηκε υπό πλήρη έλεγχο η ώρα 15:30 έχοντας ήδη προκαλέσει ζημιά σε έκταση 1.960 τετραγωνικών μέτρων ιδιωτικής γης το κόστος κατάσβεσης της οποίας ανήλθε σε €1.

1. Σύμφωνα με τον ΜΚ1, κατά τη διάρκεια της έρευνας που έκαναν στο σημείο από όπου ξεκίνησε η πυρκαγιά, ήτοι στην τοποθεσία «Κομόπετρα» του χωριού Άγιος Επιφάνειος της επαρχίας Λευκωσίας και σε απόσταση 65 μέτρων από το κρατικό δάσος Αδελφοί, ο κατηγορούμενος μετά από ερώτηση που του υπέβαλε ο δασικός λειτουργός Ιάκωβος Κυρατζιής σχετικά με το πως προκλήθηκε η πυρκαγιά, απάντησε ότι καθώς χρησιμοποιούσε το σμυρίλιο για να κόψει μέρος σίδερου πετάχτηκαν πυρακτωμένα κομμάτια και από εκεί ξεκίνησε η πυρκαγιά. Περαιτέρω, ο ΜΚ1 ανέφερε ότι όταν λάμβανε κατάθεση από τον κατηγορούμενο, ο κατηγορούμενος του ανέφερε ότι λίγη ώρα αφότου ασχολήθηκε με το κόψιμο σιδήρου με τη χρήση σμυρίλιου είδε φωτιά δίπλα από την οικία όπου εργαζόταν και προσπάθησε να τη σβήσει καλώντας ταυτόχρονα και βοήθεια. Παρά την προσπάθειά του να την σβήσει του ανέφερε ότι αυτό δεν κατέστη δυνατό και η φωτιά κινήθηκε σε διπλανό χωράφι. Τέλος, του ανέφερε ότι έχει ήδη αντιληφθεί τη σοβαρότητα της πράξης του και υποσχέθηκε ότι δεν πρόκειται να συμβεί κάτι παρόμοιο στο μέλλον. Κατέθεσε ως τεκμήριο 1 δέσμη από φωτογραφίες του σημείου όπου ξέσπασε η πυρκαγιά, ως τεκμήριο 2 τοπογραφικό σχέδιο της περιοχής, ως τεκμήριο 3 την κατάθεση που έλαβε από τον κατηγορούμενο και ως τεκμήριο 4 πίνακα με το αναλυτικό κόστος κατάσβεσης της πυρκαγιάς ύψους 1.826€. Ο ΜΚ2 κατέθεσε γραπτή δήλωσή µου ως μέρος της κυρίως εξέτασης του (Έγγραφο Β). Επανέλαβε τα όσα ανέφερε ο ΜΚ1 σε σχέση με τη λήψη του μηνύματος για εντοπισμό καπνού καθώς και την κίνηση τους προς το σημείο που προκλήθηκε η πυρκαγιά καθώς και την κατάσβεση αυτής. Ανέφερε ότι μαζί του ήταν και ο ΜΚ
2. Περαιτέρω, ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια της έρευνας που έκαναν στο σημείο από όπου ξεκίνησε η πυρκαγιά, ήτοι στην τοποθεσία «Κομοπέτρα» του χωριού Άγιος Επιφάνειος της επαρχίας Λευκωσίας και σε απόσταση 65 μέτρων από το κρατικό δάσος Αδελφοί, ο κατηγορούμενος μετά από ερώτηση που του υπέβαλε σχετικά με το πως προκλήθηκε η πυρκαγιά απάντησε ότι καθώς χρησιμοποιούσε το σμυρίλιο για να κόψει μέρος σιδήρου πετάχτηκαν πυρακτωμένα κομμάτια και από εκεί ξεκίνησε η πυρκαγιά. Ο Κατηγορούμενος κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης του (Έγγραφο Γ). Κατά την κυρίως εξέταση του ανέφερε ότι είναι υπαξιωματικός στον στρατό στον βαθμό του επιλοχία και από το έτος 2015 φέρει την ειδικότητα του πυροτεχνουργού. Στις 18/05/2018 πήγαν μαζί με τον ΜΥ2 στο χωριό Άγιος Επιφάνειος στην επαρχία Λευκωσίας στο σπίτι ιδιοκτησίας του ξαδέλφου του ΜΥ2 για να τον βοηθήσει να κάνουν μια βάση ψησταριάς από μπετόν στην αυλή της οικίας του. Έφτασαν στην οικία περί τις 11:00 και ξεκίνησαν τις εργασίες όπου σε πρώτη φάση έκαναν κάποιες προετοιμασίες δηλαδή ίσιωσαν τον χώρο στην αυλή που θα έκαναν τη βάση της ψησταριάς και τον καθάρισαν από περιττά χόρτα, ξύλα και χώμα. Γύρω στις 12:00 χρησιμοποίησε το σμυρίλιο για να κόψει 2 σίδερα τα οποία έπρεπε να βάλουν στη συνέχεια στη βάση της ψησταριάς. Το σμυρίλιο το χρησιμοποίησε μάξιμουμ 5-10 λεπτά, όπως ανέφερε. Περαιτέρω ανέφερε ότι κατά τη χρήση έλαβε όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα προφύλαξης και προστασίας και ειδικότερα, σιγουρεύτηκε ότι δίπλα του είχε βρύση με τρεχούμενο νερό, έκοβε με το σμυρίλιο στην αυλή της οικίας πάνω σε τσιμεντένια επιφάνεια/βάση, έκοβε με το σμυρίλιο με φορά αντίθετη από τα παρακείμενα χωράφια ούτως ώστε, σύμφωνα με τον Κατηγορούμενο, οι σπινθήρες να έχουν κατεύθυνση προς τον τοίχο του σπιτιού, ως επίσης όταν έκοβε με το σμυρίλιο μπροστά του είχε ψηλό τσιμεντένιο τοίχο ενώ τα παρακείμενα χωράφια είχαν και υψομετρική διαφορά από την επιφάνεια που έκοβε σμυρίλιο. Στη συνέχεια, έβαλαν τα σίδερα που έκοψαν στο σημείο που θα έβαζαν μετά το μπετόν και έβαλαν τα αναγκαία καλούπια, δηλαδή ξύλινο πλαίσιο. Περαιτέρω, σύμφωνα με τον Κατηγορούμενο μόλις τελείωσε με αυτές τις εργασίες γύρω στις 13:30 -14:00 παρά, έφτασε στο σπίτι και ο ξάδερφός του ΜΥ2 που επέστρεψε από τη δουλειά και κάθισαν για κανένα δεκαπεντάλεπτο όλοι μαζί πίνοντας τον καφέ τους. Ακολούθως, ο ΜΥ2 με τον ξάδερφό του πήγαν με το αυτοκίνητο του ξαδέρφου του στο χωριό για να πάρουν την μπετονιέρα και ο ίδιος έμεινε στο σπίτι και συνέχισε να καθαρίζει τα εργαλεία που λέρωσαν έξω σε βρύση στην αυλή. Λίγο αργότερα και ενώ καθάριζε τα εργαλεία μύρισε καμένο αλλά δεν είχε οπτική επαφή με κάποια εστία φωτιάς έτσι περπάτησε για να δει προς τα που υπάρχει εστία φωτιάς ή φαίνεται έστω καπνός. Πήγε προς το πιο βόρειο σημείο του σπιτιού επειδή υπήρχε υψομετρική διαφορά με τα παρακείμενα χωράφια και από κει διέκρινε καπνό κάτω χαμηλά στο αργάκι σε σημείο που βρίσκονταν παραπεταμένα και παλιοσιδερικά. Όπως ανέφερε, ήταν σε αρκετή απόσταση το σπίτι από τη φωτιά, τουλάχιστον 50-60 μέτρα μακριά προς τα βορειοδυτικά του σπιτιού. Ο Κατηγορούμενος αρχικά προσπάθησε με λάστιχο που βρήκε στην αυλή της οικίας να δει αν φτάνει να ρίξει νερό το οποίο ήταν περίπου 30 μέτρα πλην όμως δεν έφτανε το νερό από το λάστιχο στην εστία φωτιάς και έτσι πήρε τηλέφωνο τον ΜΥ2 για να ειδοποιήσει τους αρμόδιους επειδή ο ίδιος λόγω του ότι δεν ήταν από την περιοχή δεν την γνώριζε και δεν ήξερε πως να εξηγήσει στην πυροσβεστική που ήταν η φωτιά. Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στην κατάσβεση της πυρκαγιάς στην οποία βοήθησε τόσο ο ίδιος όσο και ο ΜΥ2 και ο ξάδερφος του ΜΥ
3. Σύμφωνα με τον Κατηγορούμενο, ενώ περπατούσε και κατευθυνόταν προς το σπίτι, ένα εκ των πολλών ατόμων που βρίσκονταν εκεί με διακριτικά δασικού λειτουργού έβλεπε προς την αυλή της οικίας, είδε το σμυρίλιο που βρισκόταν στην αυλή και ήταν ήδη πακεταρισμένο και ρωτούσε ανάμεσα στο πλήθος ποιος έκοβε με το σμυρίλιο. Ο ίδιος επειδή άκουσε που ρωτούσε του είπε ότι αυτός έκοψε 2 σίδερα με το σμυρίλιο αλλά πριν πάρα πολλή ώρα. Ο λειτουργός τότε του είπε ότι πρέπει να είναι από το σμυρίλιο που ξεκίνησε η φωτιά και ζήτησε τα στοιχεία του και του τα έδωσε. Ο Κατηγορούμενος τότε του ανέφερε ότι αποκλείεται να ξεκίνησε η πυρκαγιά από το σμυρίλιο και εξήγησε ότι έκοψε απλώς δυο σίδερα για 5-10 λεπτά και ότι πήρε όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα προστασίας και προφύλαξης και ότι η πυρκαγιά ξεκίνησε πολύ μακριά από το σημείο που έκοψε σίδερα με το σμυρίλιο και αρκετή ώρα αργότερα. Ο δασικός λειτουργός επέμενε ότι σίγουρα η φωτιά ξεκίνησε από το σμυρίλιο. Όπως ανέφερε ο Κατηγορούμενος, ο δασικός λειτουργός ήταν ο κ. Αντρέας Νικηφόρου (ΜΚ1). Πρόσθεσε ότι σε καμία περίπτωση δεν θυμάται να ήταν εκεί παρών και ο ΜΚ2 και δεν αντάλλαξε οποιαδήποτε κουβέντα με αυτόν. Περαιτέρω, ανέφερε ότι σε καμία περίπτωση δεν είπε στον ΜΚ1 ότι ο ίδιος προκάλεσε την πυρκαγιά ή ότι του ξέφυγαν πυρακτωμένα μέταλλα ενώ έκοβε με το σμυρίλιο. Το μόνο που του ανέφερε ήταν ότι έκανε χρήση σμυρίλιου αλλά αποκλείεται να προκάλεσε ο ίδιος την πυρκαγιά. Πρόσθεσε ότι ο ΜΚ1 δεν ρώτησε οποιονδήποτε άλλο αν γνωρίζει τις συνθήκες πρόκλησης της πυρκαγιάς παρά το γεγονός ότι τόσο ο ΜΥ2 όσο και ο ξάδελφος του ΜΥ2, σύμφωνα πάντα με τον κατηγορούμενο, ήταν αυτόπτες μάρτυρες των ενεργειών του σε σχέση με το κόψιμο σιδέρων με σμυρίλιο. Ακολούθως, ανέφερε ότι μετά από αρκετό καιρό από το συμβάν περί τα τέλη Αυγούστου του 2018 ο ΜΚ1 τον κάλεσε στο τηλέφωνο του και του ζήτησε σε φιλικό ύφος και διάθεση να μεταβεί στον δασικό σταθμό Τροόδους Γεφύρι Παναγίας για να του δώσει, όπως του είπε ο ΜΚ1, μια απλή κατάθεση για ότι γνώριζε για το συμβάν διότι αυτό ήταν εντολή του διευθυντή. Στη συνέχεια ο Κατηγορούμενος αναφέρθηκε στις συνθήκες υπό τις οποίες έδωσε την κατάθεσή του. Ανέφερε ότι ο ΜΚ1 τον ρωτούσε διάφορα πράγματα και ο ίδιος εξιστορούσε τα γεγονότα που θυμόταν και όπως του ανέφερε θα κατέγραφε μόνο αυτά που θεωρούσε σημαντικά. Αφού τελείωσε με την εξιστόρηση των γεγονότων ο ΜΚ1 του ανέφερε ότι θα έκανε καλή εντύπωση στον διευθυντή να καταγραφεί ότι αντιλήφθηκε τη σοβαρότητα της πράξης του (ότι έκοβε με το σμυρίλιο χωρίς άδεια) και ότι υπόσχεται ότι δεν θα ξανακάνει κάτι παρόμοιο στο μέλλον. Όπως του εξήγησε ο ΜΚ1 αυτό είναι κάτι που συνηθίζεται να βάζουν σε καταθέσεις. Ήταν η θέση του ότι σε κανένα σημείο είτε κατά τη διάρκεια της κατάθεσης του είτε στις 18/05/2018 ανέφερε στον ΜΚ1 ή σε οποιοδήποτε τρίτο ότι ο ίδιος προκάλεσε την πυρκαγιά την οποία διέκρινε σε αρκετή απόσταση από το σημείο που έκανε τη χρήση σμυρίλιου λαμβάνοντας όλα τα αναγκαία μέτρα προφύλαξης και ήταν περαιτέρω η θέση του ότι οι δασικοί λειτουργοί επειδή δεν έκαναν την οποιαδήποτε πραγματική έρευνα για τη διακρίβωση των αληθινών αιτιών που προκάλεσαν την πυρκαγιά, βρήκαν την εύκολη λύση να συμπεράνουν δίχως άλλο ότι επειδή ο ίδιος έκοψε δυο σίδερα με σμυρίλιο στην περιοχή ότι σίγουρα αυτός προκάλεσε την πυρκαγιά. Η ΜΥ1 κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης της (Έγγραφο Δ). Ανέφερε ότι είναι η σύζυγος του κατηγορούμενου. Η ίδια συνόδευσε τον κατηγορούμενο στο δασικό σταθμό Τροόδους στο Γεφύρι Παναγίας για να δώσει την κατάθεση που του ζητήθηκε και ήταν παρούσα καθ' όλη τη διάρκεια της λήψης της κατάθεσης από το σύζυγό της. Ανέφερε ότι ο ΜΚ1 τους υποδέχθηκε με πολύ φιλική διάθεση και επέμενε ότι η κατάθεση ήταν μια απλή τυπική διαδικασία που δεν θα σήμαινε τίποτα και πως ήταν αναγκαία η κατάθεση για να σταματούσε εκεί το ζήτημα. Ακολούθως, αναφέρθηκε στις συνθήκες λήψης της κατάθεσης από το σύζυγό της και πρόσθεσε ότι σε κανένα σημείο κατά τη διάρκεια της κατάθεσής του ο σύζυγός της παραδέχθηκε ότι προκάλεσε την πυρκαγιά και πως το μόνο που ανέφερε στον ΜΚ1 ενώπιον της είναι ότι έκανε χρήση σμυρίλιου αρκετή ώρα πριν την πυρκαγιά αλλά αποκλείεται να είναι αυτός που προκάλεσε την πυρκαγιά με δεδομένα τα μέτρα προφύλαξης που έλαβε και το σημείο που διέκρινε να είχε αρχίσει η πυρκαγιά σε σχέση με το σημείο που έκανε τη χρήση σμυρίλιου. Ο ΜΥ2 κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης του (Έγγραφο Ε). Ανέφερε ότι στις 18/05/2018 ζήτησε από τον κατηγορούμενο να πάει μαζί του στην οικία του ξαδέλφου του στον Άγιο Επιφάνειο για να βοηθήσει να κάνουν μια βάση ψησταριάς από μπετόν στην αυλή της οικίας του ξαδέλφου του. Επανέλαβε τα περί της άφιξης και διεξαγωγής εργασιών στην οικία και λήψης μέτρων προφύλαξης κατά τη χρήση του σμυριλίου ως αυτά αναφέρθηκαν και από τον κατηγορούμενο και συνοψίσθηκαν πιο πάνω. Αφού τελείωσαν τις εργασίες στην οικία έφυγε από τον χώρο για να πάει να πάρει την μπετονιέρα και να επιστρέψει και τη στιγμή που έφυγαν δεν αντιλήφθηκαν σε καμία περίπτωση να υπάρχει κάποια εστία φωτιάς ούτε μύρισαν καμένο. Λίγο αργότερα περί τα 10-15 λεπτά δέχθηκε τηλεφώνημα από τον κατηγορούμενο ο οποίος του ανέφερε ότι υπάρχει φωτιά προς το αργάκι σε απόσταση περίπου 50-60 μέτρων από την οικία και του ζήτησε να καλέσει για βοήθεια. Αναφέρθηκε στις ενέργειες τις οποίες έλαβε για να καλέσει βοήθεια καθώς επίσης και στην επιστροφή τόσο του ίδιου όσο και του ξαδέλφου του στην οικία και στη συνδρομή τους στην κατάσβεση της πυρκαγιάς. Στη συνέχεια αναφέρθηκε στο γεγονός ότι τους προσέγγισε κάποιο πρόσωπο με διακριτικά δασικού λειτουργού που όπως διέκρινε ο ίδιος αλλά του ανέφερε επίσης και ο κατηγορούμενος ήταν ο ΜΚ1 ο οποίος είδε το σμυρίλιο που βρισκόταν στην αυλή της οικίας και ρωτούσε στο πλήθος ποιος έκοβε με το σμυρίλιο. Τότε του απάντησε ο κατηγορούμενος ότι είχε χρησιμοποιήσει εκείνος το σμυρίλιο. Ο ίδιος άκουσε τη συζήτηση μεταξύ του ΜΚ1 και του κατηγορούμενου όπου ο ΜΚ1 είπε στον κατηγορούμενο ότι πρέπει να είναι από το σμυρίλιο που ξεκίνησε η φωτιά ζητώντας τα στοιχεία του κατηγορούμενου. Ο κατηγορούμενος του τα έδωσε λέγοντάς του ότι αποκλείεται να ξεκίνησε η πυρκαγιά από το σμυρίλιο εξηγώντας του ότι έκοψε απλώς δυο σίδερα για 5-10 λεπτά και ότι πήρε όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα προστασίας και προφύλαξης. Πρόσθεσε ότι είχε πολύ κόσμο εκεί στο σημείο όμως δεν θυμάται να ήταν παρών ή να είδε τον κατηγορούμενο να ανταλλάζει οποιαδήποτε κουβέντα με άλλο δασικό λειτουργό εκτός από τον ΜΚ1 και περαιτέρω ο κατηγορούμενος δεν είπε σε καμία περίπτωση στον ΜΚ1 ότι εκείνος προκάλεσε την πυρκαγιά ή ότι του ξέφυγαν πυρακτωμένα μέταλλα ενώ έκοβε με το σμυρίλιο. Το μόνο που τον άκουσε να αναφέρει στον ΜΚ1 ήταν ότι έκανε χρήση σμυρίλιου αλλά αποκλείεται να προκάλεσε αυτός την πυρκαγιά. Περαιτέρω, ανέφερε ότι ούτε ο ΜΚ1 ούτε οποιοσδήποτε άλλος δασικός λειτουργός ρώτησε τον ίδιο που ήταν, σύμφωνα με τον ΜΥ2, αυτόπτης μάρτυρας όλων των ενεργειών του κατηγορούμενου ή οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο αν γνωρίζει τις συνθήκες πρόκλησης της πυρκαγιάς ή τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έκανε ο κατηγορούμενος χρήση του σμυρίλιου. Ούτε τον ιδιοκτήτη της οικίας τον ρώτησαν εάν γνωρίζει οτιδήποτε. Ήταν η θέση του με αναφορά στα τεκμήρια που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο ότι η πυρκαγιά ξεκίνησε από άλλο σημείο από αυτό που φαίνεται στο τεκμήριο 2 σε αρκετή απόσταση τουλάχιστον 50-60 μέτρα από την οικία στο αργάκι και ακόμα πιο μακριά από το σημείο που ο κατηγορούμενος έκαμε χρήση του σμυρίλιου. Μέσα στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου. Παρακολούθησα τις αντιδράσεις τους, φυσικές ή αφύσικες, τον τρόπο που απαντούσαν, τη νευρικότητα ή την επιφυλακτικότητά τους ή την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν, παράγοντες που, σύμφωνα με τη νομολογία, ενέχουν ιδιαίτερη σπουδαιότητα κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας.[2] Δεν παραγνωρίζω βέβαια ότι τα πιο πάνω στοιχεία μπορούν να προσδώσουν θετικότητα στη μαρτυρία ενός μάρτυρα, αλλά δεν μπορούν να αποτελέσουν τον αποκλειστικό λόγο για την αποδοχή της μαρτυρίας του.[3] Αξιολόγησα τη μαρτυρία τους λαμβάνοντας υπόψη το περιεχόμενο, την ποιότητα και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία και έχω λάβει καθοδήγηση από σειρά παραγόντων όπως, μεταξύ άλλων, την πειστικότητα, λογική και εσωτερική συνοχή της μαρτυρίας, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων των μαρτύρων, τη λογικοφάνεια και αληθοφάνεια της εκδοχής τους, την ύπαρξη ή μη υπερβολών ή ουσιωδών αντιφάσεων, το βαθμό στον οποίο συνάδει με το περιεχόμενο των διαφόρων εγγράφων που κατατέθηκαν ως Τεκμήρια όπως επίσης και την ύπαρξη οποιουδήποτε προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης. Έχω επίσης κατά νου την αρχή ότι δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα που κρίθηκε από το Δικαστήριο ως αξιόπιστος.[4] Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν έχει περιοριστεί μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά αλλά την έχω συσχετίσει, αντιπαραβάλει και διερευνήσει με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων, υποβάλλοντας τη στη βάσανο της συνεκτίμησης στο πλαίσιο του συνόλου της μαρτυρίας και υποβάλλοντας επίσης το περιεχόμενο της μαρτυρίας έκαστου μάρτυρα στη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης πείρας με βάση την προσέγγιση που η Νομολογία επιτάσσει στο θέμα αυτό.[5] Τέλος, είχα πάντα κατά νου ότι η αποτίμηση της αξιοπιστίας ενός μάρτυρα είναι έργο διακριτό και εντελώς αποσυναρτημένο από οποιοδήποτε βάρος απόδειξης.[6] Η εντύπωση που το Δικαστήριο αποκόμισε από τον ΜΚ1 δεν ήταν θετική. Η μαρτυρία του δεν παρουσιάζει την αναγκαία σταθερότητα, θετικότητα, σαφήνεια και πειστικότητα ώστε να μπορεί να γίνει αποδεκτή. Δίδω στη συνέχεια κάποια ενδεικτικά και μόνο παραδείγματα των αναφορών του. Αναδύθηκε αστάθεια στις τοποθετήσεις του σε σχέση με τις συνθήκες υπό τις οποίες έλαβε χώρα η κατ' ισχυρισμό προφορική παραδοχή του Κατηγορούμενου σε συνάδελφο του ΜΚ1 ότι καθώς χρησιμοποιούσε το σμυρίλιο του ξέφυγαν πυρακτωμένα μέταλλα και από εκεί ξεκίνησε η πυρκαγιά. Ενώ αρχικά ήταν η θέση του ότι αυτή η κατ' ισχυρισμό προφορική παραδοχή έλαβε χώρα στο πλαίσιο σχετικής ερώτησης που τέθηκε στον Κατηγορούμενο από τον συνάδελφο του, κατά την αντεξέταση του διαφοροποίησε τη θέση του ισχυριζόμενος ότι ήταν ο ίδιος ο Κατηγορούμενος που προσήλθε οικειοθελώς σε αυτούς προβαίνοντας στην κατ' ισχυρισμό προφορική παραδοχή χωρίς να υποβληθούν στον κατηγορούμενο οποιεσδήποτε ερωτήσεις. Περαιτέρω, αστάθεια και προχειρότητα αναδύθηκε στις τοποθετήσεις του σε σχέση με το σημείο έναρξης της πυρκαγιάς και τις συνθήκες υπό τις οποίες κατέληξαν σε αυτό το σημείο. Αρχικά ισχυρίστηκε ότι ο κατηγορούμενος τους έδειξε που ακριβώς ξέσπασε η πυρκαγιά και ειδικότερα δίπλα από την οικία που βρισκόταν ο κατηγορούμενος. Στη συνέχεια, σε περαιτέρω ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν κατά την αντεξέταση του ως προς το κατά πόσο έκαναν οι ίδιοι οποιαδήποτε έρευνα για να καταλήξουν σε αυτό το σημείο ανέφερε αρχικά ότι ο κατηγορούμενος τους είπε ότι πετάχτηκαν πυρακτωμένα μέταλλα εκτός της οικίας και από εκεί ξεκίνησε η πυρκαγιά χωρίς να εξειδικεύσει που ή σε πόση απόσταση κατ' ισχυρισμό πετάχτηκαν πυρακτωμένα μέταλλα τη στιγμή μάλιστα που σε σχετικές ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν σε άλλο σημείο της αντεξέτασης του σε σχέση με την απόσταση των πυρακτωμένων μετάλλων ο ίδιος ανέφερε διάφορες πιθανές αποστάσεις όπως για παράδειγμα 2, 10, 30 και 50 μέτρα ανάλογα και με το μέγεθος του σμυρίλιου (χωρίς να είναι σε θέση να τοποθετηθεί συγκεκριμένα για την επίδικη περίπτωση) για να καταλήξει στη συνέχεια σε σχέση με το σημείο έναρξης της πυρκαγιάς σε περαιτέρω ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν κατά την αντεξέταση του στην εντελώς γενική και αόριστη αναφορά ότι «από κάπου ξεκινά η πυρκαγιά» ως επίσης και ότι οι ίδιοι δεν έκαναν καμία απολύτως έρευνα. Οι αναφορές αυτές αναδεικνύουν εμφανώς την επιπολαιότητα και προχειρότητα με την οποία αντιμετωπίστηκε το ζήτημα αυτό. Προχειρότητα και έλλειψη σαφήνειας αναδύθηκε και στις τοποθετήσεις του σε σχέση με την απόσταση της πυρκαγιάς από το κρατικό δάσος. Ο ίδιος παραδέχθηκε αντεξεταζόμενος ότι δεν έκανε καμία μέτρηση για να υπολογίσει την απόσταση η οποία ως ανέφερε μετρήθηκε από την χωρομετρία του Τμήματος Δασών ενώ ερωτηθείς κατά την αντεξέταση του σε σχέση με τη μέθοδο που ακολουθείται για την μέτρηση της απόστασης ανέφερε γενικά και αόριστα ότι υπάρχουν όργανα με τα οποία μετριέται η απόσταση χωρίς να εξειδικεύσει με οποιοδήποτε τρόπο τη ρηθείσα αναφορά του. Περαιτέρω, αρνητική εντύπωση προκάλεσαν στο Δικαστήριο και οι ασαφείς και γενικές αναφορές του σε σχέση με τα μέτρα που έλαβε ο κατηγορούμενος κατά τη χρήση σμυρίλιου. Ενώ δέχθηκε ότι πράγματι έλαβε μέτρα ο κατηγορούμενος κατά τη χρήση σμυρίλιου ισχυρίστηκε ότι όταν κάνεις χρήση σμυρίλιου είναι «σχεδόν βέβαιο» ότι θα εκδηλωθεί πυρκαγιά. Αυτή του η τοποθέτηση όμως δεν συνάδει με την ταυτόχρονη τοποθέτηση του ότι δεν απαγορεύεται η χρήση σμυρίλιου νοουμένου ότι ληφθούν μέτρα χωρίς όμως να εξειδικεύσει και να εξηγήσει με σαφήνεια και πειστικότητα ποια άλλα μέτρα έπρεπε να λάβει ο κατηγορούμενος από τη στιγμή που κατά τη δική του τοποθέτηση, η χρήση του σμυρίλιου δεν απαγορευόταν. Ερωτηματικά και αμφιβολίες προκαλεί και το γεγονός ότι ενώ η θέση που επιχείρησε να παρουσιάσει ο ΜΚ1 ήταν η κατ' ισχυρισμό παραδοχή του κατηγορούμενου από την πρώτη κιόλας στιγμή ότι του ξέφυγαν πυρακτωμένα μέταλλα κατά τη χρήση σμυρίλιου με αποτέλεσμα την πρόκληση της πυρκαγιάς, σε σχετικές ερωτήσεις και υποβολές κατά την αντεξέταση του ΜΚ1 ότι εάν κάτι τέτοιο ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα, θα υπήρχε τέτοια αναφορά και στην γραπτή κατάθεση που έδωσε ο κατηγορούμενος που δεν υπήρχε, ο ΜΚ1 δεν ήταν σε θέση να δώσει οποιαδήποτε λογική ή πειστική εξήγηση σε σχέση με το ζήτημα αυτό. Περιορίστηκε απλώς να αναφέρει ότι αυτή ήταν η κατάθεση που πήρε από τον κατηγορούμενο. Θα αναμενόταν βεβαίως λογικά είτε να υπήρχε αυτή η κατ' ισχυρισμό προφορική αναφορά του Κατηγορούμενου στην κατάθεση του ή έστω να ήταν σε θέση ο ΜΚ1 να δώσει κάποια πειστική εξήγηση περί τούτου. Εξετάζοντας λοιπόν τη μαρτυρία του ΜΚ1 στο σύνολο της και έχοντας δώσει πιο πάνω κάποια ενδεικτικά και μόνο παραδείγματα του όλου τρόπου που απαντούσε και της έκδηλης αδυναμίας του να δώσει σταθερές, σαφείς και πειστικές απαντήσεις σε απλές ερωτήσεις που του τέθηκαν, καταλήγω ότι η μαρτυρία του επί των αμφισβητούμενων γεγονότων δεν ήταν ειλικρινής και αξιόπιστη και συνακόλουθα, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και απορρίπτεται στην ολότητα της. Για τους λόγους που έχω εξηγήσει πιο πάνω θα ήταν κατά την κρίση μου ακροσφαλές να βασιστώ στη μαρτυρία του ΜΚ1 για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων. Προχωρώ στη συνέχεια στην αξιολόγηση της μαρτυρίας του ΜΚ
4. Η εντύπωση που το Δικαστήριο αποκόμισε δεν ήταν θετική. Η μαρτυρία του ΜΚ2 δεν ήταν συγκροτημένη και δεν χαρακτηρίζεται από πειστικότητα και λογική συνοχή. Ο ίδιος δεν ήταν σταθερός στις απαντήσεις του, υπέπεσε σε αντιφάσεις, αναιρούσε τα λεγόμενα του και αδυνατούσε να στοιχειοθετήσει τις αναφορές του οι οποίες ήταν ασαφείς και συγκεχυμένες. Παραθέτω στη συνέχεια κάποια ενδεικτικά και μόνο παραδείγματα των αναφορών του. Ενώ η θέση του ΜΚ2 ήταν ότι ο Κατηγορούμενος αυτόκλητα παραδέχθηκε προφορικά στον ίδιο ότι πετάχτηκαν πυρακτωμένα μέταλλα κατά τη χρήση σμυρίλιου και από εκεί ξεκίνησε η πυρκαγιά αντεξεταζόμενος σε πλήρη αντίφαση με αυτήν του την τοποθέτηση αναγνώρισε τη γνωστοποίηση αδικήματος - Τεκμήριο 5 και ειδικότερα την υπογραφή του στο έντυπο αυτό στην οποία καταγράφεται, μεταξύ άλλων, η περιγραφή αδικήματος και η ακόλουθη δήλωση παρανομούντος: «προσπάθησα να τη σβήσω και δεν τα κατάφερα» αποδεχόμενος κατά την αντεξέταση του ότι σε αυτήν κατέγραψε ό,τι του είπε ο κατηγορούμενος κάτι που δεν συνάδει με τα όσα κατ' ισχυρισμό προφορικά του παραδέχθηκε ο κατηγορούμενος. Από τη στιγμή που ο ΜΚ2 ευθαρσώς δήλωσε αντεξεταζόμενος ότι κατέγραψε σε αυτό το σημείο ό,τι του είπε ο κατηγορούμενος, θα αναμενόταν λογικά ότι εάν πράγματι ο κατηγορούμενος προέβαινε στην κατ' ισχυρισμό προφορική αναφορά/παραδοχή στην οποία αρχικά αναφέρθηκε ο ΜΚ2, τότε αυτή, θα καταγραφόταν στη γνωστοποίηση αδικήματος. Ιδιαίτερα αρνητική εντύπωση προκάλεσε και το γεγονός ότι όταν στη συνέχεια του υποβλήθηκε εκ νέου η ίδια ερώτηση, αντιλαμβανόμενος προφανώς αυτήν την ανακολουθία στις τοποθετήσεις του, επιχείρησε να διαφοροποιήσει την απάντηση του σε μία ένδειξη αστάθειας και ανακολουθίας λέγοντας ότι δεν θυμάται. Περαιτέρω, αξιοσημείωτη και ενδεικτική της έλλειψης σαφήνειας στις τοποθετήσεις του σε σχέση με την κατ' ισχυρισμό προφορική παραδοχή του Κατηγορούμενου ήταν και το γεγονός ότι ενώ από τη μία ισχυριζόταν ότι ο κατηγορούμενος αυτόκλητα προέβη στην κατ' ισχυρισμό παραδοχή σε άλλο σημείο, αναφερόμενος στην κατ' ισχυρισμό προφορική παραδοχή ανέφερε ότι εν τέλει επρόκειτο για παραδοχή με έμμεσο τρόπο. Επιπρόσθετα, ενώ αρχικά ισχυριζόταν ότι είχε ρωτήσει πως προκλήθηκε η πυρκαγιά και ο κατηγορούμενος του παραδέχθηκε προφορικά ότι κατά τη χρήση σμυρίλιου πετάχτηκαν πυρακτωμένα μέταλλα και από εκεί ξεκίνησε η πυρκαγιά κατά την αντεξέταση του σε πλήρη διάσταση με αυτή του την τοποθέτηση σε σχετικές ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν ανέφερε ότι απλώς βρήκαν το σμυρίλιο και ρώτησαν ποιος το χρησιμοποιούσε. Μάλιστα, σε περαιτέρω ερώτηση που του υποβλήθηκε και ενώ είχε ήδη τοποθετηθεί χωρίς περιστροφές ότι αυτό είχε ρωτήσει, δηλαδή ποιος χρησιμοποιούσε το σμυρίλιο, επιχείρησε σε μία ένδειξη έλλειψης αυθορμητισμού και αστάθειας να ισχυριστεί ότι δεν θυμόταν τελικά αν είχε ρωτήσει μόνο αυτό. Αξιοσημείωτες και ενδεικτικές της προχειρότητας και επιπολαιότητας με την οποία έτυχε χειρισμού το επίδικο περιστατικό ήταν και οι σαφείς δηλώσεις του ΜΚ2 σε σχετικές ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν κατά την αντεξέταση του σύμφωνα με τις οποίες παραδέχθηκε ότι δεν έγινε λεπτομερής έρευνα του επίδικου περιστατικού επειδή ο ίδιος δεν έχει εκπαιδευτεί για κάτι τέτοιο. Περαιτέρω, ενδεικτικές της προχειρότητας με την οποία αντιμετωπίστηκε από τον ΜΚ2 και το ζήτημα της απόστασης της πυρκαγιάς από το κρατικό δάσος ήταν και οι αναφορές του ότι το Τοπογραφικό Σχέδιο που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 2 το είχε ετοιμάσει κάποιος συνάδελφος του από το Τμήμα της Χωρομετρίας τον οποίο δεν κατονόμασε και ότι ο ίδιος δεν προέβη σε οποιοδήποτε υπολογισμό απόστασης, ενώ δέχθηκε ότι υπάρχει συγκεκριμένη μεθοδολογία με την οποία μετριέται η απόσταση πάνω στον χάρτη για την οποία δεν προέβη σε οποιαδήποτε εξειδικευμένη αναφορά. Εξετάζοντας λοιπόν τη μαρτυρία του ΜΚ2 στο σύνολο της και έχοντας δώσει πιο πάνω κάποια ενδεικτικά και μόνο παραδείγματα του όλου τρόπου που απαντούσε και της έκδηλης αδυναμίας του να δώσει σταθερές, σαφείς και πειστικές απαντήσεις, καταλήγω ότι η μαρτυρία του δεν ήταν ειλικρινής και αξιόπιστη και συνακόλουθα, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και απορρίπτεται στην ολότητα της. Για τους λόγους που έχω εξηγήσει πιο πάνω θα ήταν κατά την κρίση μου ακροσφαλές να βασιστώ στη μαρτυρία του ΜΚ2 για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων. O Κατηγορούμενος έκανε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο και εξετάζοντας τη μαρτυρία του συνολικά δεν εντοπίζω εγγενή προβλήματα αξιοπιστίας. Απαντούσε αυθόρμητα και χωρίς ενδοιασμούς τις ερωτήσεις που του τέθηκαν και δεν διαπίστωσα αντιφάσεις στη μαρτυρία του, η οποία ήταν άμεση, συνεκτική και σταθερή. Υπήρξε σαφής και σταθερός στη θέση του ότι ο ίδιος ουδέποτε προέβη σε οποιαδήποτε προφορική παραδοχή είτε στον ΜΚ1 είτε σε οποιοδήποτε άλλο δασικό λειτουργό ότι πετάχτηκαν πυρακτωμένα μέταλλα κατά τη χρήση σμυρίλιου με αποτέλεσμα την πρόκληση της πυρκαγιάς όπως επίσης σαφής και σταθερός υπήρξε και στις αναφορές του σε σχέση με όλα τα μέτρα που έλαβε κατά τη χρήση του σμυρίλιου. Παρά την προσπάθεια της αντεξέτασης, η αξιοπιστία του Κατηγορούμενου δεν έχει κλονιστεί. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειώσω ότι δεν μπορεί να αποδοθεί οποιαδήποτε βαρύτητα στις αναφορές του Κατηγορούμενου σε σχέση με τις συνθήκες λήψης της κατάθεσης του - Τεκμήριο 3 από τον ΜΚ1 και τις κατ' ισχυρισμό παραλείψεις του ΜΚ1 κατά τη λήψη αυτής αφού κατά την κατάθεση του Τεκμηρίου 3 δεν εγέρθηκε οποιαδήποτε ένσταση σε σχέση με τη θεληματικότητα ή αποδεκτότητα της κατάθεσης του και δεν υπήρξε οποιοδήποτε αίτημα για διεξαγωγή δίκης εντός δίκης σε σχέση με αυτήν. Έχοντας κατά νου τη μαρτυρία του Κατηγορούμενου και την όλη συμπεριφορά του στο εδώλιο του μάρτυρα κρίνω ότι επρόκειτο για αξιόπιστο μάρτυρα και με εξαίρεση τις αναφορές του σε σχέση με τις συνθήκες λήψης της κατάθεσης του - Τεκμήριο 3 από τον ΜΚ1 στις οποίες αναφέρθηκα πιο πάνω, αποδέχομαι τη μαρτυρία του στην ολότητα της. Θετική ήταν η εντύπωση που το Δικαστήριο αποκόμισε και από την ΜΥ
5. Η μαρτυρία της ουσιαστικά περιορίστηκε στο γεγονός ότι αυτή συνόδευσε τον σύζυγο της στον δασικό σταθμό Τροόδους για τη λήψη της κατάθεσης του από τον ΜΚ
6. Η ίδια ειλικρινώς ανέφερε ότι δεν έχει προσωπική γνώση σε σχέση με επίδικο περιστατικό αφού τα όσα γνωρίζει ήταν το όσα τις ανέφερε ο Κατηγορούμενος. Οι οποιεσδήποτε αναφορές της στις συνθήκες λήψης της κατάθεσης του συζύγου της - Τεκμήριο 3 από τον ΜΚ1 και οι αναφορές τις στις κατ' ισχυρισμό παραλείψεις του ΜΚ1 κατά τη λήψη αυτής στις οποίες αναφέρθηκε και ο Κατηγορούμενος δεν μπορούν παρά να αγνοηθούν αφού όπως έχει ήδη σημειωθεί πιο πάνω κατά την κατάθεση του Τεκμηρίου 3 δεν εγέρθηκε οποιαδήποτε ένσταση σε σχέση με τη θεληματικότητα ή αποδεκτότητα της κατάθεσης του Κατηγορούμενου. Καταλήγω ότι η ΜΥ1 ήταν αξιόπιστη μάρτυρας πλην όμως στην πραγματικότητα, η μαρτυρία της ΜΥ1 δεν προσέφερε οτιδήποτε ούτε βοήθησε με οποιοδήποτε τρόπο στην επίλυση των επίδικων θεμάτων. Ο ΜΥ2 έκανε επίσης θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Εξετάζοντας τη μαρτυρία του συνολικά δεν εντοπίζω εγγενή προβλήματα αξιοπιστίας. Ο ίδιος παρέμεινε σταθερός και σαφής στις θέσεις του και δεν διαπίστωσα αντιφάσεις στη μαρτυρία του. Ο ίδιος απαντούσε αυθόρμητα στις ερωτήσεις που του τέθηκαν επαναλαμβάνοντας με σταθερό και σαφή τρόπο τη θέση του ότι ήταν μαζί με τον κατηγορούμενο καθ' όλη τη διάρκεια της κατάσβεσης της πυρκαγιάς (κάτι που εν πάση περιπτώσει δεν αμφισβητήθηκε) και ο κατηγορούμενος σε κανένα στάδιο δεν προέβη σε οποιαδήποτε προφορική παραδοχή παρά μόνο δήλωσε ότι έκανε χρήση σμυρίλιου. Παρά την προσπάθεια της αντεξέτασης, η αξιοπιστία του ΜΥ2 δεν κλονίστηκε. Περαιτέρω, η μαρτυρία του συνάδει και με την ενώπιον του Δικαστηρίου αποδεκτή μαρτυρία του Κατηγορούμενου. Έχοντας κατά νου τα πιο πάνω, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η μαρτυρία του ήταν ειλικρινής και αξιόπιστη και την αποδέχομαι. Αμφότεροι οι συνήγοροι των διαδίκων αγόρευσαν υποστηρίζοντας τις εκατέρωθεν θέσεις και εισηγήσεις τους. Έχω θέσει ενώπιον μου τα όσα ανέφεραν αμφότερες οι πλευρές με τις αγορεύσεις τους. Νοείται ότι θα εξετάσω τις θέσεις και τα επιχειρήματα που προβλήθηκαν στο βαθμό που απαιτείται για τις ανάγκες της υπόθεσης έχοντας πάντα κατά νου ότι δεν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αιτιολόγησης δικαστικής απόφασης ειδική αναφορά ή πραγμάτευση κάθε επιχειρήματος που προβάλλεται.[7] Επισημαίνω, ωστόσο, ότι τα επιχειρήματα αμφότερων των πλευρών υπήρξαν, σε όλη τους την εμβέλεια, αντικείμενο σκέψης και προβληματισμού από το Δικαστήριο χωρίς να υπάρχει ανάγκη ειδικής επίκλησης τους.[8] Tο βάρος απόδειξης της σωρευτικής συνύπαρξης όλων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος που προσάπτεται στον Κατηγορούμενο το έχει η Κατηγορούσα Αρχή, με υψηλότατο επίπεδο απόδειξης, δηλαδή πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας.[9] Η Κατηγορούσα Αρχή θα πρέπει να αποδείξει, με αποδεκτή μαρτυρία, την ύπαρξη κάθε συστατικού στοιχείου της κατηγορίας που προσάπτεται στον Κατηγορούμενο χωρίς να επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και εάν είναι.[10] Εναπόκειται στην Κατηγορούσα Αρχή να παρουσιάσει μαρτυρία που να είναι και αξιόπιστη και σαφής.[11] Στην Γενικός Εισαγγελέας v. Ανδρέα Ευριπίδου

(2002)2 ΑΑΔ 246 επισημαίνεται επιπρόσθετα ότι: «Οι κατηγορίες θα πρέπει να αποδεικνύονται πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και όσα ερωτηματικά και αν η συμπεριφορά του εφεσίβλητου εγείρει, δεν θα ήταν δυνατόν να καταδικασθεί μετά την απόρριψη της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής.» Στην Τούμπας v. Δημοκρατίας

(1984)2 C.L.R. 110 και Καίτη Χαραλάμπους και άλλος v. Δημοκρατίας

(1985)2 C.L.R. 97 επισημαίνεται ότι, εάν στο τέλος της υπόθεσης μείνει έστω και η παραμικρή αμφιβολία στο μυαλό του Δικαστηρίου για την ενοχή του κατηγορουμένου, τότε αυτό θα πρέπει να αποφασισθεί υπέρ του και να απαλλαγεί της κατηγορίας. Το άρθρο 32

(1)(δ) του Νόμου, ως αυτό ίσχυε κατά τον χρόνο της κατ' ισχυρισμό διάπραξης του αδικήματος[12], διαλαμβάνει, στο βαθμό που εδώ ενδιαφέρει, τα ακόλουθα: 32.-

(1)Οποιοδήποτε πρόσωπο που δεν είναι εξουσιοδοτημένο δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου ή των δυνάμει αυτού εκδιδόμενων Κανονισμών και ενεργεί χωρίς άδεια που εκδόθηκε από τον Διευθυντή και - . (δ) προκαλεί πυρκαγιά σε κρατικό δάσος ή σε απόσταση δύο χιλιομέτρων (2 χλμ.) από τις παρυφές του συνεπεία αλόγιστης ή αμελούς ενέργειας ή παράλειψής του να λάβει όλες τις αναγκαίες προφυλάξεις, είναι ένοχο αδικήματος και, σε περίπτωση καταδίκης του, υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα πέντε

(5)έτη ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις είκοσι πέντε χιλιάδες ευρώ (€25.000,00) ή και στις δύο

(2)αυτές ποινές. Σύμφωνα με τις ερμηνευτικές διατάξεις του Νόμου «απόσταση δύο

(2)χιλιομέτρων» σημαίνει την απόσταση που υπολογίζεται οριζόντια επί τοπογραφικού χάρτη και «κρατικό δάσος» σημαίνει οποιοδήποτε δάσος ή δασώδη έκταση ή οποιαδήποτε άλλη γη που έχει κηρυχθεί ως κρατικό δάσος, δυνάμει του άρθρου 10. Το άρθρο 10 του Νόμου με τίτλο Κήρυξη κρατικών δασών, διαλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: 10.-

(1)Το Υπουργικό Συμβούλιο δύναται, με Διάταγμα που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας να κηρύξει ως κρατικό δάσος, οποιοδήποτε δάσος ή δασώδη έκταση ή οποιαδήποτε άλλη γη στη Δημοκρατία: Νοείται ότι, για να κηρυχθεί οποιαδήποτε ιδιωτική περιουσία ως κρατικό δάσος, ακολουθείται η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 13. Όπως προκύπτει από το λεκτικό του πιο πάνω άρθρου τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος που κωδικοποιείται στο εδάφιο (δ) του άρθρου 32

(1)είναι: (α) η χωρίς εξουσιοδότηση δυνάμει των διατάξεων του Νόμου ή των δυνάμει αυτού εκδιδόμενων Κανονισμών και χωρίς άδεια που εκδόθηκε από τον Διευθυντή του Τμήματος Δασών (β) πρόκληση πυρκαγιάς (γ) σε κρατικό δάσος ή σε απόσταση δύο χιλιομέτρων (2 χλμ.) από τις παρυφές του κρατικού δάσους ως αυτοί οι όροι καθορίζονται στις ερμηνευτικές διατάξεις του Νόμου (δ) συνεπεία αλόγιστης ή αμελούς ενέργειας ή παράλειψής λήψης όλων των αναγκαίων προφυλάξεων. Έχοντας κατά νου τη νομική πτυχή του αδικήματος σε συνάρτηση με την ενώπιον του Δικαστηρίου προσκομισθείσα μαρτυρία και αξιολόγηση αυτής καθίσταται κατά την κρίση μου σαφές ότι δεν παρουσιάστηκε μαρτυρία εκ μέρους της Κατηγορούσας Αρχής σε σχέση με το συστατικό στοιχείο της απόστασης δύο χιλιομέτρων από τις παρυφές του κρατικού δάσους ως αυτή ορίζεται στον Νόμο. Υπενθυμίζω στο σημείο αυτό ότι σύμφωνα με τις ερμηνευτικές διατάξεις του Νόμου «απόσταση δύο

(2)χιλιομέτρων» σημαίνει την απόσταση που υπολογίζεται οριζόντια επί τοπογραφικού χάρτη. Εν προκειμένω, σε ότι αφορά το ζήτημα της απόστασης, τόσο ο ΜΚ1 όσο και ο ΜΚ2 δήλωσαν ευθαρσώς ότι οι ίδιοι δεν προέβηκαν σε οποιοδήποτε υπολογισμό απόστασης και δεν ήταν αυτοί που ετοίμασαν το τοπογραφικό σχέδιο που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 2 στο οποίο εντοπίζεται η ακόλουθη αναφορά στο Υπόμνημα: «Απόσταση σημείου έναρξης πυρκαγιάς από το κρατικό δάσος: 65 m περίπου». Αξιοσημείωτο είναι επίσης και το γεγονός ότι στο ρηθέν υπόμνημα γίνεται αναφορά σε κρατικό Δάσος «Κομόπετρα» και όχι «Αδελφοί». Μάλιστα, αναφέρθηκε ότι το έγγραφο αυτό το είχε ετοιμάσει κάποιος συνάδελφος τους από το Τμήμα Χωρομετρίας του Τμήματος Δασών ο οποίος δεν κατονομάστηκε. Το εν λόγω πρόσωπο δεν προσήλθε στο Δικαστήριο για να καταθέσει. Το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 2 συνιστά εξ ακοής μαρτυρία η οποία ασφαλώς δεν αποκλείεται μόνο γιατί είναι εξ ακοής, όμως κατά την αξιολόγηση της[13] και όταν αποφασίζεται η αποδεικτική αξία και βαρύτητα που θα της αποδοθεί, το Δικαστήριο πρέπει να εξετάζει όλα τα σχετικά στοιχεία που την περιβάλλουν.[14] Δεν προκύπτει από το περιεχόμενο του συγκεκριμένου εγγράφου ο τρόπος υπολογισμού της απόστασης σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Νόμου, ήτοι οριζόντια επί τοπογραφικού χάρτη, ούτε οι ΜΚ1 και ΜΚ2 ανέφεραν οτιδήποτε περί τούτου. Το Δικαστήριο θα ανέμενε την παρουσία του συντάκτη του εν λόγω εγγράφου προκειμένου να είναι αφενός σε θέση να εξηγήσει τις αναφορές που γίνονται στο εν λόγω έγγραφο και να διαφωτίσει το Δικαστήριο σε σχέση με τα όσα κατέγραψε παρέχοντας τις δέουσες λεπτομέρειες εξηγώντας με ποιο τρόπο υπολογίστηκε η απόσταση που αναγράφεται στο υπόμνημα ως επίσης και το κατά πόσο το κρατικό δάσος Κομόπετρα που αναφέρεται είναι το ίδιο με το Κρατικό δάσος Αδελφοί για το οποίο κατηγορείται ο κατηγορούμενος, αφού μόνο έτσι θα μπορούσε το Δικαστήριο να ελέγξει την ακρίβεια των συγκεκριμένων αναφορών, και αφετέρου, να τεθούν οι αναφορές του στη βάσανο της αντεξέτασης. Δεν δόθηκε οποιαδήποτε εξήγηση για την απουσία του συντάκτη του εν λόγω εγγράφου από το Δικαστήριο προκειμένου αυτός να αντεξεταστεί, ενώ δεν φαίνεται να μην ήταν εύλογο και εφικτό για την πλευρά της Κατηγορούσας Αρχής, που έχει παρουσιάσει αυτή τη μαρτυρία, να είχε κλητεύσει ως μάρτυρα στη διαδικασία το πρόσωπο που συνέταξε το εν λόγω έγγραφο. Ούτε υπήρξε οποιαδήποτε εισήγηση ότι κάτι τέτοιο δεν θα ήταν εύλογο και εφικτό. Στην πραγματικότητα, η πλευρά της Κατηγορούσας Αρχής θα μπορούσε να προσκομίσει την καλύτερη δυνατή μαρτυρία και δεν το έπραξε. Τα στοιχεία που έχω ενώπιον μου σε σχέση με την εξ ακοής μαρτυρία που δόθηκε στο Δικαστήριο δεν μου επιτρέπουν να της αποδώσω τα εχέγγυα της εγκυρότητας, ακεραιότητας και πιστότητας που κατά την κρίση μου πρέπει να χαρακτηρίζουν την εξ ακοής μαρτυρία πριν αποδοθεί σε αυτήν βαρύτητα. Με αυτά τα δεδομένα, κρίνω ότι υπό τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες έχει προσαχθεί η εξ ακοής μαρτυρία, δεν διευκολύνεται η ορθή αξιολόγηση της βαρύτητας της εν λόγω μαρτυρίας. Συνακόλουθα, δεν μπορώ να αποδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στο εν λόγω έγγραφο αφού υπό τις περιστάσεις που αυτό έχει παρουσιασθεί κρίνω ότι θα ήταν ακροσφαλές να στηριχθεί το Δικαστήριο στο περιεχόμενο του εν λόγω εγγράφου για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων. Περαιτέρω, ούτε η αναφορά των ΜΚ1 και ΜΚ2 κατά την κυρίως εξέταση τους ότι η πυρκαγιά ξεκίνησε σε απόσταση 65 μέτρων από το Κρατικό Δάσος «Αδελφοί» καλύπτει αυτό το κενό στη μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής αφού αφενός, δεν ήταν οι ίδιοι που υπολόγισαν την απόσταση όπως ευθαρσώς δήλωσαν και αφετέρου, δεν παρουσίασαν οποιαδήποτε μαρτυρία ούτε έκαναν οποιαδήποτε αναφορά ότι αυτά τα 65 μέτρα έχουν υπολογιστεί οριζόντια επί τοπογραφικού χάρτη ως απαιτεί ο Νόμος. Με άλλα λόγια, δεν προσκομίσθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία από την Κατηγορούσα Αρχή ότι έλαβε χώρα υπολογισμός οποιασδήποτε απόστασης ή της απόστασης των 65 μέτρων στα οποία αναφέρθηκαν οι ΜΚ1 και ΜΚ2 οριζόντια επί τοπογραφικού χάρτη. Η απλή αναφορά σε απόσταση 65 μέτρων από το κρατικό δάσος δεν ικανοποιεί το συστατικό στοιχείο της απόστασης δύο χιλιομέτρων (δηλαδή εντός 2 χλμ.) από τις παρυφές κρατικού δάσους ως αυτή ορίζεται στις ερμηνευτικές διατάξεις του Νόμου. Ένα Δικαστήριο δεν επιτρέπεται να πιθανολογεί, σε επίπεδο εικασιών. Αποφασίζει με βάση την προσκομισθείσα μαρτυρία, την ανάλυση επ' αυτής, την αξιολόγηση και τα τελικά ευρήματα του.[15] Σε αυτό το σημείο παραπέμπω στη μνημειώδη υπόμνηση στην Λοΐζου ν Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363, 365-6, ότι: «Η απόδειξη της κατηγορίας, και κάθε στοιχείου που τη συνιστά, βαρύνει εξ' ολοκλήρου την Κατηγορούσα Αρχή. Δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες κι αν είναι. Κενά αναφορικά με την ύπαρξη των πρωτογενών γεγονότων που συνιστούν και αποδεικνύουν το αδίκημα αφήνουν την κατηγορία ατεκμηρίωτη και έκθετη σε απόρριψη». Έχοντας κατά νου τα πιο πάνω και με δεδομένη την απόρριψη της μαρτυρίας που δόθηκε για την πλευρά της Κατηγορούσας Αρχής για τους λόγους που εξήγησα πιο πάνω, η Κατηγορούσα Αρχή απέτυχε να αποδείξει στον απαιτούμενο βαθμό την κατηγορία που έχει προσαφθεί στον Κατηγορούμενο ο οποίος αθωώνεται και απαλλάσσεται από την κατηγορία που αντιμετωπίζει. Ενόψει της πιο πάνω κατάληξης παρέλκει η εξέταση της εισήγησης της Υπεράσπισης ως αυτή τίθεται στο γραπτό κείμενο της αγόρευσης της περί καθυστέρησης στην προώθηση της υπόθεσης και της κατ' ισχυρισμό παράβασης του δικαιώματος του κατηγορούμενου σε δίκαιη δίκη συνεπεία της κατ' ισχυρισμό καθυστέρησης. Όσον αφορά τα έξοδα αυτά, ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ του Κατηγορούμενου και εναντίον της Κατηγορούσας Αρχής. (Υπ.)...................................... Μ. Λ. Λοΐζου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Καννάουρου κ.ά ν. Σταδιώτη κ.ά.

(1990)1 Α.Α.Δ. 35. [2] C & A Pelecanos Associates Ltd v. Ανδρέα Πελεκάνου

(1999)1 Α.Α.Δ. 1273. Ομήρου v. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 506. [3] Νικολάου Νίκος ν. Aντώνη Παπαϊωάνου

(2011)1 Α.Α.Δ. 1797. [4] Kadis v. Nicolaou

(1986)1 C.L.R 212, 216, Χρίστου ν. Khoreva

(2002)1 ΑΑΔ 454, Ιωάννου ν. Κουννίδη

(1998)1 Α.Α.Δ. 1215, FRANGOUS P.S. LIMITED κ.α. v. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ, Ποινική Έφεση Αρ. 233/2020, 4/7/2022, Κυριάκου ν. Αστυνομίας

(2002)2 ΑΑΔ, 499. [5] Scott Graham Brierley v. Αστυνομίας,

(2012)2 ΑΑΔ 476, ημερ. 19/7/12, Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα

(1992)1 Α.Α.Δ 1056 Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, Π.Ε 185/2012, ημερομηνίας 19.4.2018, ECLI:CY:AD:2018:A179, Χριστοφίνης ν. Φραντζή Πολ. Έφεση328/11, ημερομηνίας 31.5.2017. [6] Αγαθοκλέους κ.α. ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 316 και Αθανασίου κ.α. ν. Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. 614) [7] Θεμιστοκλέους ν. Δημοκρατίας ECLI:CY:AD:2019:B4, Ποιν. Έφ. Αρ. 176/2018, ημερομηνίας 11.01.2019, ECLI:CY:AD:2019:B4 και Οδυσσέα ν. Αστυνομίας

(1999)2 Α.Α.Δ.

1. [8] BITONIC LTD v. BΑNK OF MOSCOW-BANK JOINT STOCK COMPANY ΠΡΩΗΝ JOINT STOCK COMMERCIAL BANK "BANK OF MOSCOW" (OPEN JOINT-STOCK COMPANY), Πολιτική ΄Εφεση Αρ. 117/2018, 16/3/
2. [9] Χαρίτωνος και άλλων v. Δημοκρατίας

(1971)2 CLR 40, Woolmighton v. D.P.P.

(1935)AC 462. [10] Λοϊζου v. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363, Σωτηριάδης v. Αστυνομίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 482, Γενικός Εισαγγελέας v. Σπύρος Σπύρου

(2002)2 ΑΑΔ 71 και Sener Erbekci v. Δημοκρατίας

(2005)2 Α.Α.Δ. 434). [11] Φλουρής v. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 401. [12] Με τον περί Δασών (Τροποποιητικό) Νόμο του 2018 (Ν. 104(I)/2018) Ε.Ε., Παρ.Ι(I), Αρ.4668, 25/7/2018 τροποποιήθηκε το ύψος της προβλεπόμενης ποινής με τρόπο ώστε πρόσωπο που διαπράττει το αδίκημα που στοιχειοθετείται στο άρθρο 32

(1)(δ) του Νόμου υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα δέκα

(10)έτη ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις πενήντα χιλιάδες ευρώ (€50.000,00) ή και στις δύο

(2)αυτές ποινές. [13] Αναφορικά με την αξιολόγηση εξ ακοής μαρτυρίας και τη βαρύτητα που πρέπει να της αποδοθεί, σχετική η Θεοπίστη Τουμαζή ν Vandita Dixit, ECLI:CY:AD:2015:A302, Πολιτική Έφεση 274/2010, ημερομηνίας 5.5.

1. βλ. επίσης Λευκόνικο Χρηματιστηριακή Λτδ ν. Χριστοδούλου, Πολιτική Έφεση αρ. 6/11 ημερ. 15/07/2016 [14] Άρθρο 27, Κεφ.
2. [15] Ξενοφώντος Κύπρος ν. KN Zoo Bar Restaurant Ltd και Άλλων

(2016)1 ΑΑΔ 2786 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο