Α. Ξ. ν. Ε. Ι., Αρ Υπόθεσης: 2380 / 20, 10/11/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. ΣΑΤΣΙΑ ΠΡΟΣ. Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 2380 / 20 Α. Ξ. Παραπονούμενη και Ε. Ι. Κατηγορούμενη Ημερομηνία: 10 Νοεμβρίου 2023 Για την Παραπονούμενη: κος Λ. Ιωαννίδης Για την Κατηγορούμενη: κος Σ. Χατζηθωμάς Κατηγορούμενη: παρούσα ΑΠΟΦΑΣΗ Α. Εισαγωγή 1. Η Κατηγορούμενη αντιμετωπίζει 38 κατηγορίες καταδολίευσης εξ αποφάσεως πιστωτή κατά παράβαση των άρθρων 2, 84
(1), 87
(1), 90
(1), 91Α
(3), 91Β
(1)και
(3)του Περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 6, ως έχει τροποποιηθεί και των άρθρων 2, 3 και 4 περί Καταδολίευσης των εκ Δικαστικής Αποφάσεως Πιστωτών Νόμου του 2008, Ν.60
(1)/2008 (εφεξής «Νόμος»).
- Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος των κατηγοριών τις οποίες αντιμετωπίζει η Κατηγορούμενη, αυτή, ενώ ήταν εξ αποφάσεως οφειλέτης δυνάμει απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας ημερομηνίας 10.12.2014 στην Αγωγή υπ' αριθμό 5659/2014, και ενώ στα πλαίσια της πιο πάνω αγωγής εκδόθηκε εναντίον της στις 25.04.2016 διάταγμα για πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους της με μηνιαίες δόσεις ύψους €60.00 εκάστη (ποσό το οποίο είχε υπολογιστεί ως δίκαιο και εντός των οικονομικών της δυνατοτήτων), η Κατηγορούμενη προς καταδολίευση της εξ αποφάσεως πιστωτή, παρέλειψε να καταβάλει τις δόσεις για την περίοδο από 01.02.2017 - 01.03.2020, ήτοι 38 δόσεις προς €60 εκάστη, συνολικού ύψους €2.
- Β. Η Μαρτυρία η οποία προσκομίστηκε
- Η Κατηγορούσα Αρχή προς απόδειξη της υπόθεσης της κάλεσε ένα μάρτυρα, την παραπονούμενη (εφεξής «ΜΚ1» ή «Παραπονούμενη»). Αφού το Δικαστήριο κατόπιν ενδιάμεσης απόφασης του την 02.10.2023 έκρινε ότι αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση, κάλεσε την Κατηγορούμενη σε απολογία επεξηγώντας της τα δικαιώματα της, σύμφωνα με το άρθρο 74
(1)(γ) του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, ως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί. Ο Κατηγορούμενη επέλεξε να καταθέσει ενόρκως. Εκτός από την Κατηγορούμενη, έδωσε μαρτυρία εκ μέρους της Υπεράσπισης και η μητέρα της κυρία Θεονίτσα Σταύρου.
- Το πλήρες περιεχόμενο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της υπόθεσης. Η προσαχθείσα μαρτυρία μαζί με το περιεχόμενο των τεκμηρίων τα οποία έχουν κατατεθεί κατά τη δίκη έχει τύχει της δέουσας μελέτης και λαμβάνονται υπόψη στο σύνολο τους.
- Δεδομένου ότι οι αρχές οι οποίες διέπουν την αιτιολόγηση δικαστικών αποφάσεων δεν επιβάλλουν την επανάληψη του συνόλου της μαρτυρίας ή την αναφορά σε κάθε επιμέρους πτυχή αυτής, δεν θα προβώ σε εκτενή και λεπτομερή παράθεση των όσων κατέθεσε ο κάθε μάρτυρας στο Δικαστήριο αφού το σύνολο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της διαδικασίας και ως προανέφερα το λαμβάνω υπόψη (Χ. Καννάουρου κ.ά ν. Σταδιώτη κ.ά.
(1990)1 Α.Α.Δ. 35.)
- Θα περιοριστώ σε μια συνοπτική αναφορά στα ουσιώδη σημεία της μαρτυρίας του κάθε μάρτυρα: i. ΜΚ1 - Παραπονούμενη
- Η ΜΚ1 κατά την ακρόαση κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης της (Έγγραφο Α). Ανέφερε ότι την 10.12.2014 εκδόθηκε απόφαση στην Αγωγή αρ. 5659/2014 του Ε.Δ. Λευκωσίας, υπέρ της και εναντίον της Κατηγορούμενης (Εναγόμενη 2) και της αδερφής της (Εναγόμενη 1), δυνάμει της οποίας οι Εναγόμενες διατάχθηκαν, αλληλέγγυα και/ή κεχωρισμένα, να καταβάλουν στην Παραπονούμενη το ποσόν των €247 ως ειδικές αποζημιώσεις, το ποσόν των €1.500 ως γενικές αποζημιώσεις και το ποσόν των €1500 ως παραδειγματικές αποζημιώσεις, πλέον τόκο επί του ποσού αυτού από την 09.10.2014 μέχρι εξοφλήσεως, πλέον έξοδα, Φ.Π.Α. επί των εξόδων και έξοδα επίδοσης. Αντίγραφο της συνταγμένης απόφασης του Ε.Δ. Λευκωσίας ημερ. 10.12.2014 (drawn up judgment) κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Το ένταλμα για κατάσχεση κινητής περιουσίας της Κατηγορούμενης επιστράφηκε ανεκτέλεστο διότι σύμφωνα με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 2 (ειδοποίηση υπογεγραμμένη από Δικαστικό Επιδότη ημερ. 13.05.2015) η εξ αποφάσεως χρεώστης στερείτο κινητής περιουσίας η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο κατάσχεσης.
- Περαιτέρω, στις 25.04.2016, σύμφωνα με την ΜΚ1, εκδόθηκε διάταγμα το οποίο διέτασσε την Κατηγορούμενη να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος δια μηνιαίων δόσεων ύψους €60 εκάστη από την 01.06.2016 μέχρι εξοφλήσεως, πλέον €709 έξοδα, πλέον Φ.Π.Α. και έξοδα επίδοσης. Αντίγραφο της απόφασης του Δικαστηρίου καθώς και του διατάγματος του Δικαστηρίου για την πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους με δόσεις ως είχε συνταχθεί την 28.02.17 κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 3 και 4, αντίστοιχα.
- Ως Τεκμήριο 5 κατατέθηκε η ειδοποίηση ένστασης με την ένορκη δήλωση της Κατηγορούμενης στο πλαίσιο της αίτησης για καταβολή του εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις η οποία καταχωρήθηκε στις 10.02.
- Ως Τεκμήριο 7 κατατέθηκαν από την Παραπονούμενη 4 φωτογραφίες οι οποίες απεικονίζουν την εξωτερική όψη της κατοικίας της Κατηγορούμενης. Η Παραπονούμενη ανέφερε ότι λήφθηκαν στις 23.11.2022 από πρόσωπο το οποίο γνωρίζει καλά την περιοχή.
- Σύμφωνα με τη ΜΚ1 η Κατηγορούμενη μεταξύ της 01.02.2017 και της 01.03.2020 παρέλειψε να καταβάλει τις 38 δόσεις ύψους €60 εκάστη, συνολικού ποσού €2.280 όχι για τους λόγους που επικαλείται (δηλαδή λόγω μεταβολής οικονομικής κατάστασης) αλλά επειδή δεν θέλει να πληρώσει. Η Παραπονούμενη ανέφερε επίσης πως ήταν θύμα ξυλοδαρμού από την Κατηγορούμενη και την αδερφή της και είναι με αυτό τον τρόπο από τον οποίο προέκυψε η οφειλή. Στη Γραπτή της Δήλωση ανέφερε πως η ακραία συμπεριφορά έναντι της συνεχίζεται, ωστόσο κατά την αντεξέταση της από τον ευπαίδευτο συνήγορο της Κατηγορούμενης, διευκρίνισε ότι δεν ισχύει αυτό.
- Σε αυτό το σημείο κρίνω σκόπιμο να σημειώσω ότι την 02.03.2022 καταχωρήθηκε από την Παραπονούμενη Αίτηση για πληρωμή των οφειλόμενων δόσεων καθότι προηγουμένως η Κατηγορούμενη δεν είχε εμφανιστεί στο Δικαστήριο και η υπόθεση είχε οριστεί για απόδειξη. Όταν ήταν ορισμένη η υπόθεση για απόδειξη καθώς και η Αίτηση, δηλαδή στις 14.03.2022, η Κατηγορούμενη εμφανίστηκε στο Δικαστήριο και συνεπώς η υπόθεση προχώρησε. Στην πορεία, για κάποιο λόγο, καταχωρίστηκε και ένσταση στην αίτηση από την Κατηγορούμενη. Η Αίτηση ημερ. 02.03.2022 δεν είχε αποσυρθεί, παρά το ότι η υπόθεση οριζόταν για ακρόαση, μέχρι την 05.10.2023 όταν ξεκίνησε η ακρόαση της υπόθεσης. Πριν την έναρξη της ακρόασης, δεδομένου του ότι, θεωρήθηκε από το Δικαστήριο ανορθόδοξο να εκκρεμεί η Αίτηση για είσπραξη των οφειλόμενων δόσεων καθότι τέτοια αίτηση κατά βάση υποβάλλεται μετά την καταδίκη (ίδετε άρ. 4
(3)του Νόμου: «το δικαστήριο σε περίπτωση καταδίκης ... εκδίδει εφόσον υποβληθεί αίτηση προς τούτο, διάταγμα είσπραξης των οφειλόμενων δόσεων...») από τους συνήγορους να τοποθετηθούν σε σχέση με αυτήν και εν τέλει η Αίτηση αποσύρθηκε. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, ήταν το ότι τα μέρη γνώριζαν επ' ακριβώς τις θέσεις της άλλης πλευράς. Μεγάλο μέρος της μαρτυρίας της Παραπονούμενης αποτέλεσαν οι απαντήσεις σε σχέση με τις θέσεις της Κατηγορούμενης για οικονομική αδυναμία και μεταβολή των οικονομικών της συνθηκών.
- Ως Τεκμήριο 8 κατατέθηκε πιστοποιητικό έρευνας ακίνητης ιδιοκτησίας με εμπράγματα βάρη σε σχέση με την Κατηγορούμενη το οποίο εκδόθηκε από το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας ημερ. 07.12.
- Η Παραπονούμενη ανέφερε πως από το Τεκμήριο 8 προκύπτει ότι η Κατηγορούμενη έχει εγγεγραμμένο επ' ονόματι της το ½ μερίδιο ενός οικοπέδου αξίας €695.
- Η Παραπονούμενη, εν ολίγοις, ανέφερε πως η Κατηγορούμενη είχε την οικονομική δυνατότητα να πληρώσει τις δόσεις της και η οικονομική της δυνατότητα δεν έχει μεταβληθεί. Ούτε και καταχώρησε αίτηση για τροποποίηση του διατάγματος μηνιαίων δόσεων. Τα όσα επικαλείται η Κατηγορούμενη προς απόδειξη της μεταβολής της οικονομικής της κατάστασης δεν ευσταθούν καθότι προϋπήρχαν της έκδοσης του διατάγματος για πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους με δόσεις. Από το Τεκμήριο 5, ανέφερε η Παραπονούμενη, προκύπτει ότι η Κατηγορούμενη παρουσίασε και κατά την ακρόαση της αίτησης για οικονομική εξέταση μια «άθλια οικονομική κατάσταση». Η Παραπονούμενη μάλιστα ανέφερε ότι κατά το χρόνο έκδοσης του διατάγματος για μηνιαίες δόσεις η οικονομική κατάσταση της Κατηγορούμενης φαίνεται να ήταν πιο κακή από τώρα.
- Η Παραπονούμενη περαιτέρω ανέφερε ότι κάποιο γνωστό της πρόσωπο το οποίο είναι γνώστης της περιοχής στην οποία διαμένει η Κατηγορούμενη, και μάλιστα πήρε και φωτογραφίες από την πρόσοψη της κατοικίας της Κατηγορούμενης, της ανέφερε ότι η τελευταία είχε προβεί σε ανακαίνιση της κατοικίας της και αυτό με βάση τα όσα ανέφερε η Παραπονούμενη προκύπτει από τις φωτογραφίες.
- Η Κατηγορούμενη δεν πλήρωσε οποιοδήποτε ποσό μετά την καταχώρηση της παρούσας υπόθεσης και συνεπώς εξακολουθεί να οφείλει το ποσό των €2.
- Τέλος, η ΜΚ1 ζητά την έκδοση διατάγματος για είσπραξη του οφειλόμενου ποσού ως χρηματική ποινή.
- Κατά την αντεξέταση της Παραπονούμενης, ο ευπαίδευτος συνήγορος της Κατηγορούμενης την ρώτησε ποιος έβγαλε τις φωτογραφίες (Τεκμήριο 7) τις οποίες παρουσίασε από το σπίτι της Κατηγορούμενης. Η Παραπονούμενη τον κατονόμασε και είπε πως είναι συνάδελφος της από τον οποίο ζήτησε να φωτογραφίσει το σπίτι καθότι εκτελούνταν εργασίες τις οποίες περιέγραψε ως ανακαίνιση. Ανέφερε πως το θεωρεί κοροϊδία να διατείνεται η Κατηγορούμενη πως η οικονομική της κατάσταση είναι άθλια αλλά την ίδια περίοδο να προβαίνει σε ανακαίνιση της κατοικίας της. Γι' αυτό το λόγο προσκόμισε τις φωτογραφίες.
- Ανέφερε ότι δεν συνεχίζεται η «ακραία», όπως τη χαρακτήρισε κατά την κυρίως εξέταση της, συμπεριφορά της Κατηγορούμενης έναντι της (αναφερόμενη στην επίθεση την οποία είχε δεχθεί από την Κατηγορούμενη και την αδελφή της) και συνεπώς απέσυρε τον ισχυρισμό αυτό από τη γραπτή της δήλωση. Συμπλήρωσε ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε εχθρότητα μεταξύ τους.
- Όταν της υποβλήθηκε πως έχει μεταβληθεί η οικονομική κατάσταση της Κατηγορούμενης προς το χειρότερο, η Παραπονούμενη επέμεινε ότι θεωρεί πως δεν έχει μεταβληθεί και σε κάθε περίπτωση δεν έχει μεταβληθεί σε σημείο που να μην μπορεί να πληρώνει τα €60 μηνιαίως. Ανέφερε ότι τα δάνεια τα οποία παρουσιάζει η Κατηγορούμενη προϋπήρχαν και τα παρουσίασε κατά την οικονομική εξέταση στο πλαίσιο της αγωγής.
- Όταν ερωτήθηκε σε σχέση με το γιο της Κατηγορούμενης ανέφερε ότι γνωρίζει πως πάσχει από νοητική υστέρηση. Ανέφερε επίσης πως γνωρίζει πως η κυβέρνηση παρέχει βοήθεια σε αυτά τα πρόσωπα καθότι έχει και η ίδια παιδί με αναπηρία και λαμβάνει €
- Επανέλαβε σε διάφορα σημεία της αντεξέτασης ότι δεν είναι σε θέση να είναι σίγουρη για το εισόδημα της Κατηγορούμενης, ωστόσο αυτό που φαίνεται είναι ότι γίνεται μια προσπάθεια να δικαιολογήσει το ότι δεν πληρώνει ενώ δεν έχει μεταβληθεί η οικονομική της κατάσταση. ii. ΜΥ1 - Κατηγορούμενη
- Η Κατηγορούμενη ως μέρος της κυρίως εξέτασης της υιοθέτησε το περιεχόμενο της γραπτής της Δήλωσης - Έγγραφο Β. Ανέφερε πως διαμένει μαζί με το σύζυγο της, τον υιό της, την μικρή της κόρη, τη μεγάλη της κόρη, το σύζυγο της μεγάλης της κόρης και το παιδί τους (δηλαδή το εγγόνι της) στη Λακατάμια. Το 2016 η κατοικία της εμφάνισε σημαντικές φθορές, ήτοι κατέρρευσε μέρος της οροφής σε διάφορα μέρη της κατοικίας και ζημιές στα παράθυρα και πόρτες της κατοικίας. Λόγω της κακής της οικονομικής κατάστασης δεν έχει προβεί μέχρι και την ημέρα κατά την οποία έδωσε μαρτυρία σε επιδιορθώσεις. Ως Τεκμήριο 9 κατέθεσε δέσμη αποτελούμενη από 3 φύλα - 6 σελίδες στις οποίες περιλαμβάνεται αριθμός φωτογραφιών στις οποίες απεικονίζονται οι ζημιές στην κατοικία της.
- Ανέφερε ακολούθως ότι η μεγάλη της κόρη προέβη σε κάποιας μορφής ανακαίνιση στο υπόγειο της κατοικίας τους με δικά της έξοδα το οποίο αποτελείται από δύο δωμάτια ώστε να διαμείνει εκεί με το σύζυγο της και το παιδί της, η κόρη της είναι οικονομικά ανεξάρτητη και μάζεψε σιγά σιγά κάποια χρήματα για να διαμορφώσει το χώρο αν και μέχρι σήμερα δεν έχει καταφέρει να τον επιπλώσει.
- Η κατάσταση της υγείας της και τα οικογενειακά της προβλήματα έχουν επηρεάσει αρνητικά την οικονομική της κατάσταση. Ο σύζυγος της ο οποίος παλαιότερα εργαζόταν ως υδραυλικός - ψυκτικός σταμάτησε να εργάζεται λόγω διάγνωσης του με καρδιοπάθεια. Κατέθεσε το Τεκμήριο 10, ιατρικό πιστοποιητικό των ιατρικών υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας, ημερ. 16.03.2017 στο οποίο αναφέρεται πως ο σύζυγος της αντιμετωπίζει προβλήματα εδώ και 4 χρόνια (δηλαδή από το έτος 2013).
- Ως Τεκμήριο 11 κατατέθηκε ιατρικό πιστοποιητικό από ψυχίατρο στο οποίο αναφέρεται πως η Κατηγορούμενη έχει διαγνωστεί με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή και κατάθλιψη μέτριου βαθμού. Το πιστοποιητικό φέρει ημερ. 22.6.2022 και αναφέρει το τέλος ότι λόγω της κατάστασης της Κατηγορούμενης στην «παρούσα φάση» δεν είναι σε θέση να εργαστεί. Αναφέρεται ότι παρακολουθείτο εδώ και περίπου 8 χρόνια.
- Ο ενήλικας γιος της είναι άτομο με νοητική υστέρηση και σύμφωνα με την Κατηγορούμενη στηρίζεται για τη φροντίδα του αποκλειστικά σε αυτήν πράγμα το οποίο δεν της επιτρέπει να εργαστεί ακόμα και αν η δική της υγεία της το επέτρεπε. Ιατρικές βεβαιώσεις ως προς την κατάσταση υγείας του γιου της Κατηγορούμενης κατατέθηκαν ως δέσμη και σημειώθηκαν ως Τεκμήριο
- Το πρώτο πιστοποιητικό φέρει ημερομηνία 17.05.2016 και αναφέρει συμπερασματικά ότι ο υιός της Κατηγορούμενης δεν μπορεί να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία. Το δεύτερο πιστοποιητικό από ψυχίατρο φέρει ημερ. 23.03.2022 και επίσης αναφέρει ότι επειδή ο υιός της Κατηγορούμενης παρουσίασε καταθλιπτικό επεισόδιο και εκρήξεις θυμού θα ήταν δύσκολο να αντεπεξέλθει στη στρατιωτική του θητεία. Το τρίτο πιστοποιητικό (16.05.2022) αναφέρει ότι πάσχει από μείζονα καταθλιπτική διαταραχή και λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή. Σημειώνω σε αυτό το σημείο ότι τα πιστοποιητικά στο Τεκμήριο 12 δεν αναφέρουν ότι ο γιος της Κατηγορούμενης χρήζει συνεχούς φροντίδας.
- Η Κατηγορούμενη ανέφερε ότι λόγω των προβλημάτων υγείας της οικογένειας της έχει μεταβληθεί η οικονομική της κατάσταση προς το χειρότερο επειδή πρέπει να πληρώνει μηνιαίως φάρμακα και επισκέψεις σε ιατρούς, κονδύλια τα οποία δεν είχαν ληφθεί υπόψη όταν εκδόθηκε το διάταγμα πληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις στις 25.04.
- Αναφέρω σε αυτό το σημείο πως από τις ημερομηνίες στα Τεκμήρια 9 - 12 προκύπτει πως τα προβλήματα αυτά προϋπήρχαν του διατάγματος για καταβολή του χρέους με μηνιαίες δόσεις και είχαν τεθεί στην ένσταση της Κατηγορούμενης (ίδετε Τεκμήριο 3).
- Ως Τεκμήριο 13, η Κατηγορούμενη κατέθεσε καταστάσεις αναφορικά με το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα το οποίο λαμβάνει. Ανέφερε πως από το Μάρτιο του 2022 μειώθηκε το ποσό το οποίο ελάμβανε κατά €300 δεδομένου ότι η κόρη της ξεκίνησε να εργάζεται ως συμβασιούχα οπλίτης.
- Περαιτέρω η Κατηγορούμενη ανέφερε πως έχει μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Προσκόμισε καταστάσεις οι οποίες κατατέθηκαν ως Τεκμήριο
- Επιπλέον, ανέφερε πως είναι ιδιοκτήτρια ½ μεριδίου του χωραφιού με 9 ελιές όπως αναφέρεται στο Τεκμήριο 8 το οποίο παρουσίασε η Παραπονούμενη. Αναφέρει επίσης στη δήλωση της ότι «το συγκεκριμένο ακίνητο παραμένει αναξιοποίητο και δεν μου επιφέρει κανένα εισόδημα ή όφελος».
- Συμπερασματικά, αναφέρει πως λόγω των όσων προαναφέρει αδυνατεί να καταβάλει τα ποσά των δόσεων. Δεν είχε σκοπό να προβεί σε καταδολίευση αλλά δεν ήξερε ότι έπρεπε να καταχωρήσει αίτηση για τροποποίηση ή αναστολή του διατάγματος πληρωμής των μηνιαίων δόσεων. Ο λόγος είναι διότι αναλάμβανε η αδελφή της τις εμφανίσεις στο Δικαστήριο και την πληροφόρησε πως δεν έπρεπε να κάνει κάτι. Συνεχίζει αναφέροντας τα ακόλουθα: «Ο λόγος που αναλάμβανε η αδελφή μου όλες τις εμφανίσεις στο Δικαστήριο ήταν διότι το χρέος εκ δικαστικής απόφασης προήλθε από συμβάν στο οποίο εμπλεκόταν η αδελφή μου και ακολούθως το σχετικό διάταγμα ημερομηνίας 25/4/2016 το οποίο έχει παρουσιαστεί από την Παραπονούμενη και καταχωρήθηκε από το Δικαστήριο ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3, εκδόθηκε εναντίον της αδελφής μου Άννας Σπανού αλληλέγγυα και/ή κεχωρισμένα με εμένα».
- Καταλήγει ότι δεν υπήρξε πρόθεση καταδολίευσης από μέρους της και ο λόγος για τον οποίο δεν προέβη σε καμία πληρωμή είναι η μεταβολή της οικονομικής της κατάστασης.
- Σε αυτό το σημείο πρέπει να αναφερθεί ότι το Τεκμήριο 3 - Απόφαση του Ε.Δ. Λευκωσίας ημερ. 24.04.2016 στο πλαίσιο της αίτησης έρευνας ημερ. 04.07.2015 φαίνεται ξεκάθαρα ότι αφορά την Κατηγορούμενη η οποία ήταν η Εναγόμενη 2 στην αγωγή αρ. 5659/2014 και Καθ' ης η Αίτηση 2 στο πλαίσιο της αίτησης ερευνάς. Κατά συνέπεια, δεν ευσταθεί το ότι η απόφαση για πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις δεν αφορά την Κατηγορούμενη αλλά την αδελφή της.
- Κατά την μακρά αντεξέταση της από το συνήγορο της Παραπονούμενης η Κατηγορούμενη αρχικά δήλωσε πως δεν θυμάται να εκδόθηκε απόφαση εναντίον της να πληρώνει το εξ αποφάσεως χρέος με μηνιαίες δόσεις. Στην κυρίως εξέταση της ανέφερε ότι δεν εκδόθηκε εναντίον της διάταγμα, στην αντεξέταση ανέφερε πως θυμάται ότι την αντεξέτασε ο κύριος Ιωαννίδης αλλά δεν θυμάται να ήταν παρούσα όταν εκδόθηκε η απόφαση να πληρώνει με δόσεις.
- Υποβλήθηκε στην Κατηγορούμενη πως ψεύδεται όταν λέγει πως δεν θυμάται τίποτε και ότι τα χειρίστηκε όλα η αδελφή της καθότι συμμετείχε στην επίθεση εναντίον της Παραπονούμενης, θυμάται ότι της επέδωσαν κλητήριο ένταλμα το οποίο περιελάμβανε ισχυρισμούς για βίαιη επίθεση εναντίον της Παραπονούμενης και ότι ήρθε στο Δικαστήριο όπου και αντεξέταστηκε.
- Στην αντεξέταση ανέφερε πως η αρρώστια του άντρα της προέκυψε μετά από την απόφαση στην αίτηση έρευνας στις 25.04.2016 κάτι το οποίο φαίνεται ότι δεν συνάδει με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 10 το οποίο η ίδια κατέθεσε.
- Ανέφερε σε υποβολή του κ. Ιωαννίδη ότι δεν πλήρωσε κανένα ποσό σε σχέση με αυτή την υπόθεση ότι κάποτε πλήρωσε €300 αλλά δεν έχει την απόδειξη. Περαιτέρω, υποβλήθηκε στη μάρτυρα ότι παρά το γεγονός ότι παρουσιάζει μια άθλια οικονομική κατάσταση είναι ιδιοκτήτης του ½ ενός ακινήτου αξίας €695,000 (αξία του όλου). Η μάρτυρας ανέφερε πως η εκτίμηση που έγινε στο πλαίσιο του σχεδίου ΕΣΤΙΑ είναι €293.
- Σε κάποιο σημείο ανέφερε πως παίρνει από το 2015 ΕΕΕ. Στην επόμενη ερώτηση όταν ερωτήθηκε αν ορκίστηκε στις 10/02/2016 ότι δεν έχει κανένα εισόδημα επειδή είναι άνεργή απάντησε καταφατικά. Όταν της υποβλήθηκε πως επειδή λαμβάνει τώρα ΕΕΕ υπήρξε αύξηση στα εισοδήματα της απάντησε «δεν συμφωνώ».
- Της υποβλήθηκε ότι εσκεμμένα απέκρυψε σε προηγούμενες περιπτώσεις ότι είναι ιδιοκτήτρια του ακινήτου που αναφέρεται στα Τεκμήρια 8 και
- Η Κατηγορούμενη απάντησε πως δεν είχε πρόθεση να το αποκρύψει αλλά μπορεί να της διέφυγε. Πρόσθεσε πως ήταν φανερό πως θα γινόταν έρευνα άρα δεν θα μπορούσε να το κρύψει.
- Σε κάποιο στάδιο της αντεξέτασης της η Κατηγορούμενη επεξήγησε πως το «χωράφι με 9 ελιές» είναι το ακίνητο στο οποίο είναι κτισμένο το σπίτι της και όταν ανέφερε στην δήλωση της πως είναι αναξιοποίητο εννοούσε πως το σπίτι είναι «ετοιμόρροπο». Επίσης, επί του ακινήτου ανέφερε υπάρχουν επιβαρύνσεις.
- Σχετικά με τα ψυχολογικά θέματα τα οποία αντιμετωπίζει η Κατηγορούμενη της υποβλήθηκε ότι τα αντιμετώπιζε και τότε (ήτοι το 2016 κατά την ακρόαση της αίτησης έρευνας) και δεν άλλαξε τίποτε. Η Κατηγορούμενη παραδέχθηκε πως είχε και τότε θέματα αλλά με την πάροδο του χρόνου «προχώρησε το πρόβλημα» καθότι με τόσα προβλήματα στο σπίτι η ψυχική της υγεία έχει επιβαρυνθεί. Σε υποβολή του κ. Ιωαννίδη ότι τα ψυχολογικά προβλήματα τα οποία έχει δεν είναι τόσο σοβαρά η Κατηγορούμενη απάντησε πως μόνο αυτή γνωρίζει πόσο σοβαρά είναι τα θέματα που αντιμετωπίζει.
- Όσον αφορά τις φωτογραφίες που παρουσίασε ως Τεκμήριο 9 η Κατηγορούμενη, κατά την αντεξέταση αποδέχθηκε πως οι φωτογραφίες του ταβανιού από το οποίο υποχώρησε ο σοβάς είναι από ένα δωμάτιο στο σπίτι το οποίο χρησιμοποιείται ως αποθήκη. Προηγουμένως χρησιμοποιείτο ως "hall", όμως όταν μετακόμισε η κόρη της στο σπίτι το έκλεισαν με γυψοσανίδα και έτσι χρησιμοποιείται έκτοτε ως αποθήκη. Η Κατηγορούμενη έλαβε τις φωτογραφίες. Όταν ερωτήθηκε γιατί τις έβγαλε απάντησε «Γιατί να μην τις βγάλω; Από τη στιγμή που έχω φθορές και ήθελα να τις δείξω στο Δικαστήριο όντι όντως το σπίτι μου είναι ετοιμόρροπο και δεν μπορώ να το διορθώσω».
- Της υποβλήθηκε από τον συνήγορο της Παραπονούμενης ότι οι φωτογραφίες αυτές λήφθηκαν όταν γινόταν η ανακαίνιση της κατοικίας της, υποβολή την οποία απέρριψε κατηγορηματικά η Κατηγορούμενη.
- Αποδέχθηκε ότι έγινε ανακαίνιση στο υπόγειο της κατοικίας από την κόρη της όμως όπου διαμένουν με το σύζυγο της και το παιδί της. Υπήρξε μια διαφωνία μεταξύ της Κατηγορούμενης και του συνηγόρου της Παραπονουμένης για το κατά πόσον το μέρος το οποίο φαίνεται στις φωτογραφίες (Τεκμήριο 7, φωτογραφία 4) το οποίο φαίνεται να έχει βαφτεί πρόσφατα είναι υπόγειο ή όχι.
- Σε σχέση με την υποβολή ότι επειδή τώρα υπάρχει ΓΕΣΥ η Κατηγορούμενη είναι σε καλύτερη κατάσταση επειδή πρέπει να πληρώνει λιγότερα χρήματα, αυτή αρνήθηκε και απάντησε ότι τώρα υπάρχει συμπληρωμή για ορισμένα φάρμακα και συνεπώς δεν ισχύει αυτή η θέση.
- Αρνήθηκε τις επανειλημμένες υποβολές ότι η οικονομική της κατάσταση δεν άλλαξε από το τότε που εκδόθηκε το διάταγμα για καταβολή του εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις. iii. ΜΥ2 - Θ. Σ.
- Η κυρία Σταύρου είναι η μητέρα της Κατηγορούμενης. Ως μέρος της μαρτυρίας της κατέθεσε γραπτή δήλωση (Έγγραφο Γ).
- Στη γραπτή της δήλωση ανέφερε ότι η κόρη της δεν μπορεί να πληρώνει τις δόσεις της διότι κατά την δική της αντίληψη δεν τα βγάζουν πέρα. Περαιτέρω, ανέφερε ότι το σπίτι της κατηγορούμενης είναι σε άθλια κατάσταση λόγω φυσικής φθοράς και δεν μπορεί να το επιδιορθώσει. Την ανακαίνιση σε μέρος της κατοικίας την έκανε η εγγονή της.
- Γνωρίζει ότι η κόρη της αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας όπως και ο σύζυγος της και ο γιος της και κανένας εξ αυτών δεν μπορεί να εργαστεί. Περαιτέρω, ανέφερε, έχουν πολλά δάνεια.
- Όσον αφορά το ακίνητο, χωράφι με ελιές, ανέφερε ότι «γύρω στο 1987 το μεταβίβασα στις δύο μου κόρες από κοινού ... το οποίο απλά μέχρι σήμερα κάθεται».
- Κατά την αντεξέταση διευκρίνισε πως το χωράφι δεν «κάθεται» αλλά έκοψαν τις ελιές έκτισαν μέσα το σπίτι της Κατηγορούμενης.
- Όσον αφορά το γιο της Κατηγορούμενης, ο συνήγορος της Παραπονούμενης της υπέβαλε ότι στα πιστοποιητικά τα οποία παρουσιάστηκαν δεν αναφέρεται ότι χρήζει συνεχούς φροντίδας. Η ΜΥ2 ανέφερε ότι επειδή έχει ψυχολογικά χρειάζεται να τον ελέγχουν.
- Περαιτέρω, η ΜΥ2 επέμενε ότι η κόρη της δεν εργάζεται, ότι είναι σε κακή οικονομική κατάσταση και ότι η οικονομική της κατάσταση είναι άσχημη. Γ. Αξιολόγηση της Μαρτυρίας και Ευρήματα
- Αφού συνοψίσθηκε η προσκομισθείσα μαρτυρία προχωρώ με την αξιολόγηση της. Είχα την ευκαιρία να ακούσω με προσοχή τους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιον μου και να παρακολουθήσω τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο.
- Σύμφωνα με τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η εντύπωση την οποία αφήνει ο μάρτυρας στο δικαστήριο, αγαθή ή δυσμενής, είναι παράγων εξαιρετικής σπουδαιότητας για την κρίση της αξιοπιστίας (C & A Pelecanos Associates Ltd v. Ανδρέα Πελεκάνου
(1999)1 Α.Α.Δ. 1273). Παρακολούθησα, μεταξύ άλλων, την εμφάνιση και συμπεριφορά των μαρτύρων ενόσω καταθέταν, τις αντιδράσεις τους, κατά πόσο δηλαδή ήταν φυσικές ή αφύσικες, τον τρόπο με τον οποίο απαντούσαν, τη νευρικότητα ή την επιφυλακτικότητα τους, την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν, την αμεσότητα και αυθορμητισμό κατά την κατάθεση τους και το κατά πόσον υπεκφεύγαν. 56. Όσο όμως και αν ο σταθερός λόγος και ήρεμη συμπεριφορά μπορούν να προσδώσουν θετικότητα στη μαρτυρία ενός μάρτυρα, δεν μπορούν να αποτελέσουν τον αποκλειστικό λόγο για την αποδοχή της μαρτυρίας τους (Νικολάου Νίκος ν. Aντώνη Παπαϊωάνου
(2011)1 Α.Α.Δ. 1797.) Η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενό της, την ποιότητα και πειστικότητά της και με βάση τη σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία (Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506.)
- Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά αλλά αντιπαραβάλλεται και διερευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές. Επιπρόσθετα, οι θέσεις των μαρτύρων έχουν τύχει αντιπαραβολής με την πραγματική μαρτυρία η οποία τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου.
- Έχω κατά νου την αρχή ότι μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς, ενώ δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα (βλ. Kadis v. Nicolaou
(1986)1 C.L.R 212, 216 και Χρίστου ν. Khoreva
(2002)1(A) Α.Α.Δ. 45). 59. Όπως έχει εξηγηθεί σε σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου το ζήτημα του βάρους της απόδειξης είναι καθαρά διακριτό από το έργο της αξιολόγησης της μαρτυρίας. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας των μαρτύρων απολήγει στη διαπίστωση των πραγματικών γεγονότων, οπότε, με αυτά ως δεδομένα, εξετάζεται αν εκείνος που έχει το βάρος της απόδειξης το απέσεισε (Αθανασίου v. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614 ). 60. Στην περίπτωση κατά την οποία ένας μάρτυρας δεν αντεξετασθεί επί όλων των ουσιαστικών γεγονότων τα οποία αμφισβητούνται, αυτό γενικώς θεωρείται ως αποδοχή της εκδοχής που προβάλλει ένας μάρτυρας (ίδετε Frederickou Schools Co. Ltd κ.α v. Acuac Inc
(2002)1 ΑΑΔ 1527). Πρέπει επίσης να υπομνησθεί ότι οι υποβολές από αφ' εαυτού δεν έχουν καμιά αποδεικτική αξία και αν δεν προσαχθεί αντίστοιχη μαρτυρία παραμένουν μετέωροι ισχυρισμοί (Ησαϊας Ιωαννίδης ν. Αστυνομίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 640).
- Η ΜΚ1 - Παραπονούμενη προκάλεσε γενικώς θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Απαντούσε με σαφήνεια, σταθερότητα και ήταν αυθόρμητη. Εξετάζοντας τη μαρτυρία της συνολικά, θεωρώ ότι συνάδει με τα τεκμήρια τα οποία καταχωρήθηκαν. Αντιπαραβάλλοντας τη μαρτυρία της με το σύνολο της μαρτυρίας η οποία προσκομίστηκε θεωρώ ότι προσήλθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια αναφορικά με τα ζητήματα τα οποία γνωρίζει. Εν πάση περιπτώσει δεν αμφισβητήθηκε από την Υπεράσπιση η εκδοχή της Παραπονούμενης όσον αφορά τα ουσιώδη μέρη της μαρτυρίας της, ήτοι το κατά πόσον είναι εκ δικαστικής αποφάσεως πιστωτής, το ότι η Κατηγορούμενη είναι εκ δικαστικής αποφάσεως οφειλέτης, ότι εκδόθηκε διάταγμα για πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους με δόσεις και ότι η Κατηγορούμενη δεν πλήρωσε τις δόσεις που περιγράφονται στις σχετικές κατηγορίες.
- Δεν δίστασε να αναφέρει ότι δεν ήταν βέβαιη για ορισμένα ζητήματα για παράδειγμα σε σχέση με την ανακαίνιση στο σπίτι της Κατηγορούμενης, ή για το κατά πόσον η οικονομική κατάσταση της Κατηγορούμενης έχει μεταβληθεί, γεγονός το οποίο δείχνει την ειλικρίνεια της και την έλλειψη υπερβολής στη μαρτυρία της. Περιορίστηκε, δηλαδή, στα ζητήματα τα οποία γνώριζε. Το ότι ανέφερε πως ήταν λάθος η διατύπωση στη γραπτή της δήλωση ότι η ακραία συμπεριφορά έναντι της από την Κατηγορούμενη συνεχίζεται, εκλαμβάνεται από το Δικαστήριο ως ένδειξη της ειλικρίνειας της.
- Κατά την αντεξέταση δεν κλονίστηκε, δεν υπέπεσε σε οποιαδήποτε αντίφαση σε σχέση με τα ουσιώδη ζητήματα της υπόθεσης και παρέμεινε σταθερή στις θέσεις της αν και στην ουσία δεν αμφισβητήθηκε η εκδοχή της επί των ουσιωδών σε σχέση με την υπόθεση θεμάτων.
- Συνεπώς, καταλήγω στο ότι η μαρτυρία της ήταν ειλικρινής και αξιόπιστη και την αποδέχομαι στο σύνολο της εκτός από ένα σημείο στο οποίο αναφέρομαι ευθύς αμέσως: Αναφορικά με τον ισχυρισμό της ότι έγινε ανακαίνιση στο σπίτι της Κατηγορούμενης, αυτός δεν αμφισβητήθηκε και πράγματι η Κατηγορούμενη ανέφερε πως έγινε ανακαίνιση του υπογείου από την κόρη της. Συνεπώς, αποδέχομαι αυτό τον ισχυρισμό, ότι δηλαδή έγινε στο σπίτι της Κατηγορούμενης κάποια εργασία ανακαίνισης αλλά δεν θεωρώ πως αποδείχθηκε πως έγινε από την Κατηγορούμενη η ανακαίνιση.
- Η εντύπωση την οποία αποκόμισα από την Κατηγορούμενη δεν ήταν θετική. Η μαρτυρία της ως σύνολο φανερώνει αντιφατικότητα και μια τάση για υπερβολή. Σε διάφορα σημεία της αντεξέτασης απέφευγε να απαντήσει τις ερωτήσεις οι οποίες τίθεντο από το συνήγορο της Παραπονούμενης.
- Παραδείγματα υπεκφυγών εντοπίζονται στις σελίδες 4 και 9 των πρακτικών ημερομηνίας 13.10.2023 και σελίδες 10 και 14 των πρακτικών ημερομηνίας 12.10.
- Για παράδειγμα απέφευγε να απαντήσει ερωτήσεις σχετικά με το ακίνητο το οποίο είναι εγγεγραμμένο στο όνομα της και παρουσίαζε τον εαυτό της ως ένα πρόσωπο το οποίο δεν είναι σε θέση να γνωρίζει σχετικά με αυτά τα θέματα. Στη σελίδα 23 όμως των πρακτικών απάντησε ότι έχει στην κατοχή της σε email μια εκτίμηση για το ακίνητο η οποία συγκεκριμένα, ως ανέφερε, αποτελείται από 34 σελίδες και προκάλεσε τον συνήγορο της Παραπονούμενης να του την δείξει, γεγονός που δεν συνάδει με την προηγούμενη της θέση ότι δεν καταλαβαίνει η ότι δεν γνωρίζει λεπτομέρειες σε σχέση με αυτά τα θέματα.
- Σε σχέση με το ακίνητο, σε άλλο σημείο ανέφερε πως είναι συνιδιοκτήτες με το σύζυγο της ενώ σε άλλο σημείο ανέφερε πως είναι συνιδιοκτήτριες με την αδελφή της ενώ παρείχε και λεπτομέρειες σχετικά με το ότι τους το μεταβίβασε η μητέρα τους το
- Η μεταβίβαση του ακινήτου στην ίδια και την αδελφή της συνάδει με τη μαρτυρία της ΜΥ
- Περαιτέρω, στη γραπτή της δήλωση παρουσίαζε το ακίνητο ως ένα χωράφι με 9 ελιές το οποίο είναι «αναξιοποίητο» ωστόσο στην πορεία ανέφερε πως είναι το οικόπεδο στο οποίο είναι κτισμένο το σπίτι της, και ότι με τον όρο «αναξιοποίητο» εννοούσε πως το σπίτι της είναι «ετοιμόρροπο». Αυτό το σημείο θεωρώ ότι διαφαίνεται μια αντίφαση στη μαρτυρία της και μια προσπάθεια παραπλάνησης του αναγνώστη της γραπτής δήλωσης της καθότι ένα χωράφι με ελιές το οποίο δεν έχει αξιοποιηθεί αναμένεται να μην έχει σημαντική αξία.
- Η κατηγορούμενη ανέφερε πως μέρη της οροφής της κατοικίας της κατέρρευσαν σε διάφορα σημεία. Κατά την αντεξέταση διαφάνηκε πως είναι από ένα δωμάτιο το οποίο χρησιμοποιείται ως αποθήκη. Διέκρινα μια τάση υπερβολής σε αυτό το μέρος της μαρτυρίας της καθότι χαρακτήριζε το σπίτι της ως ετοιμόρροπο σε διάφορα σημεία της μαρτυρίας της. Αν ήταν όντως σε τόσο κακή κατάσταση θα ανέμενε κάποιος πως δεν θα κατοικείτο από αυτήν και την οικογένεια της συμπεριλαμβανομένων των εγγονιών της και η κόρη της δεν θα προέβαινε σε ανακαίνιση μέρους της κατοικίας για να μείνει σε αυτήν με το παιδί της. Όντως η κατοικία φαίνεται να είναι έχει κάποια μέρη τα οποία χρήζουν επιδιόρθωσης όμως δεν μπορεί να γίνει πιστευτός ο ισχυρισμός ότι βρίσκεται σε κατάσταση μη κατοικήσιμη. Η ίδια η Κατηγορούμενη παραδέχθηκε πως πήρε της φωτογραφίες όταν έπεσε ο σοβάς της οροφής από το δωμάτιο που χρησιμοποιείται ως αποθήκη για να τις παρουσιάσει στο Δικαστήριο.
- Η Κατηγορούμενη, περαιτέρω, αρχικά ανέφερε πως έχει πρόβλημα με τη μνήμη της σε σχέση με κάποια ζητήματα. Δεν προσκόμισε μαρτυρία για τεκμηρίωση τέτοιου προβλήματος. Παρά ταύτα σε άλλα σημεία φάνηκε ότι είχε την ικανότητα να θυμηθεί γεγονότα που έλαβαν χώρα το 2014 ή το
- Για παράδειγμα, δεν απαντούσε για το κατά πόσον θυμάται ότι εκδόθηκε εναντίον της διάταγμα για πληρωμή εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις επικαλούμενη την κακή μνήμη της, ωστόσο σε άλλα σημεία (π.χ. σελ. 14 πρακτικών 12.10.2023) ανέφερε γεγονότα τα οποία είχαν λάβει χώρα την ίδια περίοδο. Κατά συνέπεια, δημιουργήθηκε μια εικόνα ενός προσώπου το οποίο απέφευγε να δώσει κάποιες απαντήσεις επικαλούμενη κακή μνήμη αλλά θυμόταν γεγονότα τα οποία θεωρούσε ότι την ευνοούν.
- Υπέπεσε σε διάφορες αντιφάσεις η Κατηγορούμενη κατά την μαρτυρία της. Η μαρτυρία της δεν συνάδει με τεκμήρια τα οποία η ίδια παρουσίασε. Για παράδειγμα σε σχέση με τα προβλήματα υγείας του συζύγου της ανέφερε ότι ξεκίνησαν μετά το 2016 όταν εκδόθηκε το διάταγμα μηνιαίων δόσεων (δείτε σελ. 15 πρακτικών ημερ. 12.10.2023). Ακολούθως ανέφερε ότι μπορεί να άρχισαν από το 2015 ή μπορεί και από το τέλος του 2014 (σελ. 16 πρακτικών, 13.10.2023). Κατέθεσε όμως η ίδια το Τεκμήριο 10, ιατρικό πιστοποιητικό των ιατρικών υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας, ημερ. 16.03.2017 στο οποίο αναφέρεται πως ο σύζυγος της αντιμετωπίζει προβλήματα εδώ και 4 χρόνια (δηλαδή από το έτος 2013).
- Τα προβλήματα υγείας της Κατηγορούμενης και των μελών της οικογένειας της είχαν τεθεί και ενώπιον του Δικαστηρίου στο πλαίσιο της Αίτησης Έρευνας το
- Δεν φαίνεται να έχουν προκύψει μετά την έκδοση του Διατάγματος για πληρωμή του χρέους με δόσεις. Η Κατηγορούμενη προσπάθησε να πείσει πως τα προβλήματα επιδεινώθηκαν, ωστόσο, χωρίς να προσκομίσει την αναγκαία μαρτυρία προς τεκμηρίωση των ισχυρισμών αυτών. Με άλλα λόγια τα τεκμήρια τα οποία παρουσίασε δεν δείχνουν ότι τα προβλήματα υγείας της Κατηγορούμενης και των μελών της οικογένειάς της έχουν επιδεινωθεί.
- Η Κατηγορούμενη κατά την αντεξέταση της ανέφερε πως ελάμβανε ΕΕΕ από το 2015 (σελ. 23 και 24 των πρακτικών 12.10.2023). Στην ένσταση της η οποία υποβλήθηκε στο πλαίσιο της Αίτησης για οικονομική εξέταση ανέφερε ότι είναι άνεργη και δεν έχει καθόλου εισόδημα (Τεκμήριο 5, παρ. 19 Ε.Δ. της Κατηγορούμενης ημερ. 10.02.2016). Συνεπώς, φαίνεται ότι υπάρχει προηγούμενη αντιφατική δήλωση της Κατηγορούμενης η οποία αναπόφευκτα πλήττει την αξιοπιστία της.
- Όσον αφορά τις φωτογραφίες που παρουσίασε ως Τεκμήριο 9 η Κατηγορούμενη, κατά την αντεξέταση αποδέχθηκε πως οι φωτογραφίες του ταβανιού από το οποίο υποχώρησε ο σοβάς είναι από ένα δωμάτιο στο σπίτι το οποίο χρησιμοποιείται ως αποθήκη. Προηγουμένως χρησιμοποιείτο ως "hall", όμως όταν μετακόμισε η κόρη της στο σπίτι το έκλεισαν με γυψοσανίδα και έτσι χρησιμοποιείται έκτοτε ως αποθήκη. Η Κατηγορούμενη έλαβε τις φωτογραφίες. Όταν ερωτήθηκε γιατί τις έβγαλε απάντησε «Γιατί να μην τις βγάλω; Από τη στιγμή που έχω φθορές και ήθελα να τις δείξω στο Δικαστήριο ότι όντως το σπίτι μου είναι ετοιμόρροπο και δεν μπορώ να το διορθώσω». Η απάντηση της αυτή σε συνδυασμό με την τάση της για υπερβολή έδωσε την εντύπωση στο Δικαστήριο ότι η Κατηγορούμενη δεν είναι ειλικρινής και αυθόρμητη και ότι η μαρτυρία της ενείχε το στοιχείο του προσχεδιασμού για τη δημιουργία εντυπώσεων.
- Κατά τη μαρτυρία της έγινε μια προσπάθεια να δείξει ότι μεταβλήθηκε η οικονομική της κατάσταση προς το χειρότερο. Ωστόσο, η θέση αυτή δεν συνάδει με τα τεκμήρια τα οποία κατέθεσε. Για παράδειγμα, όπως προαναφέρθηκε ο σύζυγος της Κατηγορούμενης φαίνεται να είχε προβλήματα υγείας πριν από την οικονομική εξέταση το 2016, η ίδια με βάση το Τεκμήριο 11 φαίνεται να αντιμετωπίζει κάποια ψυχολογικά θέματα από το 2014, ενώ δεν προσκομίστηκε κάποιο πιστοποιητικό το οποίο να δείχνει ότι η κατάσταση υγείας του υιού της απαιτεί την συνεχή του φροντίδα. Τα δύο ιατρικά πιστοποιητικά ανέφεραν ότι θα ήταν δύσκολο για αυτόν να εκπληρώσει τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις. Αναφορικά με τα δάνεια τα οποία έλαβε η Κατηγορούμενη τα οποία είναι μη εξυπηρετούμενα δεν προσκομίστηκε μαρτυρία η οποία να δείχνει ότι καταχωρήθηκαν αγωγές και εκδόθηκαν αποφάσεις Δικαστηρίου σε σχέση με αυτά. Ήταν και το 2016 μη εξυπηρετούμενα όταν εκδόθηκε το διάταγμα για πληρωμή του χρέους με μηνιαίες δόσεις.
- Ορισμένα σημεία της μαρτυρίας της Κατηγορούμενης δεν έχουν τύχει αμφισβήτησης. Συνεπώς, το Δικαστήριο αποδέχεται τη μαρτυρία της όσον αφορά τα προβλήματα υγείας τα οποία αντιμετωπίζει, τα θέματα τα οποία αντιμετωπίζει ο γιος της και τα θέματα υγείας του συζύγου της. Περαιτέρω, δεν έχει τύχει αμφισβήτησης από το συνήγορο της Παραπονούμενης πως η οικονομική κατάσταση της Κατηγορούμενης είναι κακή. Αυτό που αμφισβητήθηκε και συνεπώς αυτό το οποία ήταν επίδικο ήταν το κατά πόσο η οικονομική της κατάσταση έχει μεταβληθεί.
- Αποδέχομαι επίσης το ότι η ανακαίνιση έγινε από την κόρη της στο υπόγεια της κατοικίας και όχι από την Κατηγορούμενη. Αυτό ανέφερε και η ΜΥ2 και επίσης οι φωτογραφίες που παρουσίασε η Παραπονούμενη δεν συνάδουν με την θέση περί γενικής ανακαίνισης της κατοικίας.
- Το Δικαστήριο όμως δεν μπορεί να βασιστεί στη μαρτυρία της για την απόδειξη της αλλαγής της οικονομικής της κατάστασης προς το χειρότερο. Παρέθεσα πιο πάνω παραδείγματα των αντιφάσεων στις οποίες υπέπεσε, της αδυναμίας της να παράσχει σαφείς και πειστικές απαντήσεις σε απλά ερωτήματα και καταλήγω στο ότι η μαρτυρία της σε σχέση με τα αμφισβητούμενα γεγονότα δεν μπορεί να γίνει αποδεχτή. Αποδέχομαι το ότι λαμβάνει ΕΕΕ, αυτό εξάλλου δεν έχει τύχει αμφισβήτησης, παρά ταύτα το 2016 όταν εκδόθηκε το διάταγμα για πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις η Κατηγορούμενη ανέφερε πως δεν είχε κανένα απολύτως εισόδημα. Η απόφαση αυτή του Δικαστηρίου (Τεκμήριο 3) δεν έχει εφεσιβληθεί ούτε και έχει καταχωρηθεί αίτηση για τροποποίηση του διατάγματος πληρωμής του χρέους με μηνιαίες δόσεις. Για τους λόγους τους οποίους έχω επεξηγήσει θα ήταν κατά την κρίση μου ακροσφαλές να βασιστώ στη μαρτυρία της για σκοπούς εξαγωγής ευρημάτων.
- Αναφορικά με την ΜΥ2, μητέρα της Κατηγορούμενης, από τη μαρτυρία της προκύπτει αβίαστα ότι προσήλθε στο Δικαστήριο για να βοηθήσει την Κατηγορούμενη. Αποδέχομαι αφενός τη μαρτυρία της στο βαθμό που αφορά την δική της αντίληψη για την οικονομική κατάσταση της Κατηγορούμενης, ότι δηλαδή είναι κακή, αφετέρου δε, δεν μπορώ να βασιστώ στη μαρτυρία της για την εξαγωγή οποιωνδήποτε ασφαλών συμπερασμάτων όσον αφορά τα επίδικα θέματα της υπόθεσης. Δεν έδωσε η ΜΥ2 μαρτυρία σχετικά με την μεταβολή της οικονομικής κατάστασης της Κατηγορούμενης. Έγινε απλώς μια προσπάθεια να ενισχύσει κάποιες θέσεις της Κατηγορούμενης, η οποία ωστόσο δεν ήταν επιτυχής.
- Παραδείγματος χάριν, όσον αφορά το ακίνητο της Κατηγορούμενης, η ΜΥ2 το περιέγραψε ως χωράφι με ελιές και περαιτέρω ανέφερε ότι «γύρω στο 1987 το μεταβίβασα στις δύο μου κόρες από κοινού ... το οποίο απλά μέχρι σήμερα κάθεται. Αντεξεταζόμενη όμως παραδέχθηκε πως το χωράφι που εν τέλει αποδείχθηκε πως δεν είναι χωράφι αλλά οικόπεδο με κατοικία, δεν «κάθεται» αλλά έκοψαν τις ελιές έκτισαν μέσα το σπίτι της Κατηγορούμενης. Γενικότερα, φάνηκε ότι δεν είχε γνώση περί των επίδικων θεμάτων της υπόθεσης και προσήλθε στο Δικαστήριο μόνο για να ενισχύσει την εκδοχή της κόρης της.
- Έχοντας μελετήσει και αξιολογήσει τη μαρτυρία που προσάχθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου καθώς και τα τεκμήρια που κατατέθηκαν και λαμβάνοντας υπόψη τις πτυχές της μαρτυρίας που δεν έχουν τύχει αμφισβήτησης, καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα: 81.1 Την 10.12.2014 εκδόθηκε απόφαση στην Αγωγή με αρ. 5659/2014 του Ε.Δ. Λευκωσίας, υπέρ της Παραπονούμενης και εναντίον της Κατηγορούμενης (Εναγόμενη 2) και της αδερφής της (Εναγόμενη 1), δυνάμει της οποίας οι Εναγόμενες διατάχθηκαν, αλληλέγγυα και/ή κεχωρισμένα, να καταβάλουν στην Παραπονούμενη το ποσόν των €247 ως ειδικές αποζημιώσεις, το ποσόν των €1.500 ως γενικές αποζημιώσεις και το ποσόν των €1500 ως παραδειγματικές αποζημιώσεις, πλέον τόκο επί του ποσού αυτού από την 09.10.2014 μέχρι εξοφλήσεως, πλέον έξοδα, ΦΠΑ επί των εξόδων και έξοδα επίδοσης. Αντίγραφο της συνταγμένης απόφασης του Ε.Δ. Λευκωσίας ημερ. 10.12.2014 (drawn up judgment) κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- 81.2 Το ένταλμα για κατάσχεση κινητής περιουσίας της Κατηγορούμενης επιστράφηκε ανεκτέλεστο διότι σύμφωνα με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 2 (ειδοποίηση υπογεγραμμένη από Δικαστικό Επιδότη ημερ. 13.05.2015) η εξ αποφάσεως χρεώστης στερείτο κινητής περιουσίας η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο κατάσχεσης. 81.3 Στις 25.04.2016 εκδόθηκε διάταγμα το οποίο διέτασσε την Κατηγορούμενη να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος δια μηνιαίων δόσεων ύψους €60 εκάστη από την 01.06.2016 μέχρι εξοφλήσεως, πλέον €709 έξοδα, πλέον ΦΠΑ και έξοδα επίδοσης. Αντίγραφο της απόφασης του Δικαστηρίου καθώς και του διατάγματος του Δικαστηρίου για την πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους με δόσεις ως είχε συνταχθεί την 28.02.17 κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 3 και 4, αντίστοιχα. 81.4 Το Τεκμήριο 3 αποτελεί την αιτιολογημένη απόφαση του Ε.Δ. Λευκωσίας στην Αίτηση Έρευνας 04.07.2015 εναντίον της Κατηγορούμενης. Το Δικαστήριο κατέληξε σε εύρημα ότι η Κατηγορούμενη είναι σε θέση να αποπληρώνει το χρέος της με μηνιαίες δόσεις ύψους €
- Περαιτέρω, το Δικαστήριο είχε καταλήξει σε εύρημα ότι η Κατηγορούμενη ήταν σε θέση να εργαστεί. Η εν λόγω Απόφαση δεν έχει εφεσιβληθεί από την Κατηγορούμενη. 81.5 Όπως προκύπτει από το Τεκμήριο 5, ειδοποίηση ένστασης με ένορκη δήλωση της Κατηγορούμενης στο πλαίσιο της αίτησης για καταβολή του εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις, η οποία καταχωρήθηκε στις 10.02.2016 η Κατηγορούμενη είχε δηλώσει πως δεν έχει κανένα εισόδημα. 81.6 Η Κατηγορούμενη μεταξύ της 01.02.2017 και της 01.03.2020 παρέλειψε να καταβάλει τις 38 δόσεις ύψους €60 εκάστη, συνολικού ποσού €2.
- 81.7 Η Παραπονούμενη ήταν θύμα ξυλοδαρμού από την Κατηγορούμενη και την αδερφή της και είναι με αυτό τον τρόπο από τον οποίο προέκυψε η οφειλή. 81.8 Η Κατηγορούμενη δεν έχει υποβάλει οποιαδήποτε αίτηση για τροποποίηση ή αναστολή του διατάγματος ημερ. 25.04.
- 81.9 Η Κατηγορούμενη λαμβάνει Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα (ΕΕΕ). Δεν μπορεί να υπάρξει εύρημα σχετικά με το χρόνο κατά τον οποίο άρχισε να λαμβάνει το ΕΕΕ. Από τον Μάρτιο του 2022 μειώθηκε το ποσό το οποίο λαμβάνει η Κατηγορούμενη ως ΕΕΕ επειδή μια από τις κόρες της ξεκίνησε να εργάζεται. 81.10 Η Κατηγορούμενη αντιμετωπίζει ψυχολογικά προβλήματα από το έτος
- Ο γιος της είναι πρόσωπο με νοητική υστέρηση. Ο σύζυγος της αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας από το έτος
- Τα ζητήματα αυτά τέθηκαν και κατά την εκδίκαση της Αίτησης Έρευνας το έτος
- 81.11 Η Κατηγορούμενη δεν έχει ανακαινίσει το σπίτι της. Η κόρη της ανακαίνισε το υπόγειο της κατοικίας για να μείνει εκεί με την οικογένεια της. Μέρος του ταβανιού της κατοικίας της Κατηγορούμενης - ο σοβάς - υποχώρησε και δεν έχει επιδιορθωθεί. 81.12 Η οικονομική κατάσταση της Κατηγορούμενης δεν είναι καλή. Ούτε και όταν εκδόθηκε το Διάταγμα για πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις ήταν καλή. 81.13 Η Κατηγορούμενη είναι ιδιοκτήτρια του ½ μεριδίου ενός ακινήτου του οποίου η αξία εκτιμήθηκε σε €695.700 το οποίο περιγράφεται ως χωράφι με ελιές αλλά εντός αυτού κτίστηκε η κατοικία της Κατηγορούμενης. Δ. Νομική Πτυχή
- Τα άρθρα 3
(1)(γ) και
(2)του περί Καταδολίευσης των εκ Δικαστικής Αποφάσεως Πιστωτών Νόμου του 2008, Ν.60
(1)/2008 προνοούν τα ακόλουθα: «3.
(1)Οποιοσδήποτε εκ δικαστικής αποφάσεως οφειλέτης χρέους: [....] (γ) παραλείψει να καταβάλει προς τον εκ δικαστικής αποφάσεως πιστωτή το ποσό οποιασδήποτε δόσης κατά την ημερομηνία πληρωμής που είχε διαταχθεί από το Δικαστήριο κατά την έκδοση διατάγματος πληρωμής εκ δικαστικής αποφάσεως χρέους με δόσεις, για λόγο άλλο από οικονομική ή φυσική αδυναμία. είναι ένοχος ποινικού αδικήματος και σε περίπτωση καταδίκης του υπόκειται στις ποινές που προβλέπονται στο άρθρο 4.
(2)Ουδεμία δίωξη ασκείται, δυνάμει της παραγράφου (γ) του εδαφίου
(1), εναντίον εκ δικαστικής αποφάσεως οφειλέτη χρέους, εκτός αν αυτός παραλείπει να καταβάλει την πληρωμή τουλάχιστον τριών δόσεων.»
- Προκύπτει από λεκτικό της πιο πάνω διάταξης ότι τα συστατικά στοιχεία του εν προκειμένω αδικήματος είναι τα ακόλουθα: (α) Ο κατηγορούμενος πρέπει να είναι εκ δικαστικής αποφάσεως οφειλέτης χρέους. (β) Το εκ δικαστικής αποφάσεως χρέος δεν έχει εξοφληθεί. (γ) Εκδόθηκε διάταγμα πληρωμής του εκ δικαστικής αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις. (δ) Ο κατηγορούμενος παρέλειψε να καταβάλει τις δόσεις που είχε διαταχθεί να καταβάλει όταν αυτές κατέστησαν πληρωτέες. (ε) Η παράλειψη πληρωμής των δόσεων έλαβε χώρα για λόγο άλλο από οικονομική ή φυσική αδυναμία.
- Οι υπερασπίσεις σε σχέση με το πιο πάνω αδίκημα καθορίζονται ρητώς από το Νόμο. Το άρθρο 3
(4)(γ) του Νόμου προνοεί τα ακόλουθα: «3
(4)Σε οποιαδήποτε ποινική διαδικασία για αδίκημα δυνάμει του εδαφίου
(1)αποτελεί υπεράσπιση για τον κατηγορούμενο αν αποδείξει: [...] (γ) προκειµένου περί κατηγορίας δυνάµει της παραγράφου (γ) του εδαφίου
(1), ότι έχει συµµορφωθεί µε το διάταγµα πληρωµής εκ δικαστικής αποφάσεως χρέους µε δόσεις ή ότι έχει µεταβληθεί η οικονοµική του κατάσταση από την ηµεροµηνία έκδοσης του εν λόγω διατάγµατος ή ότι έχει υποβάλει αίτηση στο Δικαστήριο για τροποποίηση ή αναστολή του διατάγµατος την οποία έχει επιδώσει στον εκ δικαστικής αποφάσεως πιστωτή, πριν από την επίδοση του κατηγορητηρίου σ' αυτόν».
- Προκύπτει από το λεκτικό της πιο πάνω διάταξης ότι ο εξ αποφάσεως οφειλέτης έχει στη διάθεση του τις ακόλουθες υπερασπίσεις: (α) ότι υπήρξε συμμόρφωση με το διάταγμα πληρωμής του εκ δικαστικής απόφασης χρέους του με δόσεις, (β) ότι έχει μεταβληθεί η οικονομική του κατάσταση από την ημερομηνία έκδοσης του διατάγματος, (γ) ότι έχει υποβάλει αίτηση στο Δικαστήριο για τροποποίηση ή αναστολή του διατάγματος, την οποία έχει επιδώσει στον εκ δικαστικής αποφάσεως πιστωτή πριν από την επίδοση του κατηγορητηρίου σε αυτόν.
- Τα συστατικά στοιχεία του εν προκειμένω αδικήματος καθώς και οι σχετικές υπερασπίσεις σε αυτό έτυχαν νομολογιακής ανάλυσης από το Ανώτατο Δικαστήριο στις αποφάσεις Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα Λτδ ν. Παρδάλη, Ποιν. έφ.153/15, 28.11.2017, ECLI:CY:AD:2017:B427, Νικολάου ν. City Principal Investments Ltd, Ποιν. εφ.160/14, ημερ. 20.12.2016, Προδρόμου ν. Τράπεζας Κύπρου Δημόσιας Εταιρείας Λτδ,
(2014)2 Α.Α.Δ. 108, ΝΤΑΓΚΛΑΣ ν. ΚΥΛΙΛΗ, Ποινική Έφεση 76/19, 22/4/2020 και ΧΧΧ Κεσίδης ν. Χαράλαμπου Παπανικόλα και Υιοί Λίμιτεδ Ποιν. Εφ. 39/2021 ECLI:CY:AD:2021:B586, ημερ. 22.12.2021 87. Το Ανώτατο Δικαστήριο στην απόφαση του στην Νικολάου ν. City Principal Investments Ltd (ανωτέρω) ανέφερε τα ακόλουθα (η έμφαση είναι δική μου): «Στην υπό κρίση περίπτωση η αντικειμενική υπόσταση του αδικήματος είχε στοιχειοθετηθεί με την προσαγωγή αδιαμφισβήτητης μαρτυρίας ότι ο εφεσείων (α) είναι εκ δικαστικής αποφάσεως οφειλέτης με πιστωτή την εφεσίβλητη, (β) δεν είχε εξοφλήσει το χρέος του, (γ) αποδέκτηκε να το εξοφλήσει με μηνιαίες δόσεις και στη βάση αυτή εκδόθηκε σχετικό διάταγμα και (δ) παρέλειψε να καταβάλει οποιαδήποτε δόση κατά την ημερομηνία πληρωμής που είχε διαταχθεί από το Δικαστήριο. Στη βάση αυτή ό,τι παρέμεινε για το πρωτόδικο Δικαστήριο ήταν η στοιχειοθέτηση και της υποκειμενικής υπόστασης του αδικήματος, για την οποία ο Νόμος αναγνωρίζει στον οφειλέτη την Υπεράσπιση της οικονομικής ή φυσικής αδυναμίας. Επί του προκειμένου δεν μπορεί να υποστηριχτεί βάσιμα - όπως είναι ο ισχυρισμός του εφεσείοντα - ότι το βάρος απόδειξης για τη μη ύπαρξη οικονομικής ή φυσικής αδυναμίας το έχει ο πιστωτής εφόσον το ζήτημα αυτό εμπίπτει αποκλειστικά στη γνώση του οφειλέτη (βλ. Ζίττη ν. ΣΕΔΙΓΕΠ ΛΥΣΗΣ ΛΤΔ, Ποιν. Εφ. 272/15 ημερ. 4.3.16). Κατά συνέπεια το υπό συζήτηση βάρος απόδειξης, ως Υπεράσπιση, ήταν επί των ώμων του εφεσείοντα το οποίο μπορούσε να αποσείσει στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Ζήτημα για το οποίο και ο ίδιος ο Νόμος (άρθρο 3
(4)(γ)) είναι σαφής, προνοώντας ότι εναπόκειται στον οφειλέτη να αποδείξει ότι «έχει μεταβληθεί η οικονομική του κατάσταση από την ημερομηνία έκδοσης του εν λόγω διατάγματος ή ότι έχει υποβάλει αίτηση στο Δικαστήριο για τροποποίηση ή αναστολή του διατάγματος».
- Το βάρος της απόδειξης σωρευτικής συνύπαρξης όλων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος το βρίσκεται στους ώμους της Κατηγορούσας Αρχής, με υψηλότατο επίπεδο απόδειξης, δηλαδή αυτό του πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας.
- Η Κατηγορούσα Αρχή θα πρέπει να αποδείξει, με αποδεκτή μαρτυρία, την ύπαρξη κάθε συστατικού στοιχείου της κατηγορίας και δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και εάν είναι. Εναπόκειται στην Κατηγορούσα Αρχή να παρουσιάσει μαρτυρία που να είναι και αξιόπιστη και σαφής.
- Στις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου στις υποθέσεις Τούμπας v. Δημοκρατίας
(1984)2 C.L.R. 110 και Καίτη Χαραλάμπους και άλλος v. Δημοκρατίας
(1985)2 C.L.R. 97 επισημαίνεται ότι, εάν στο τέλος της υπόθεσης παραμείνει έστω και η παραμικρή αμφιβολία στο μυαλό του Δικαστηρίου για την ενοχή του κατηγορουμένου, τότε αυτό θα πρέπει να αποφασισθεί υπέρ του και να απαλλαγεί της κατηγορίας. 91. Ωστόσο, όσον αφορά την υποκειμενική υπόσταση του αδικήματος, με βάση τη Νικολάου (ανωτέρω) το βάρος απόδειξης σε σχέση με την ύπαρξη οικονομικής ή φυσικής αδυναμίας το φέρει ο εξ αποφάσεως οφειλέτης στο επίπεδο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, δεδομένου ότι το ζήτημα εμπίπτει αποκλειστικά στη γνώση του οφειλέτη. Δεν μπορεί να αναμένεται από τον Παραπονούμενο να αποδείξει ότι δεν υπάρχει οικονομική ή φυσική αδυναμία από μέρους του οφειλέτη Κατηγορούμενου. Όπως αναφέρεται στη Νικολάου, η υπεράσπιση αυτή μπορεί να πετύχει εάν ο Κατηγορούμενος αποδείξει στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων έχει μεταβληθεί η οικονομική του κατάσταση από την ημερομηνία έκδοσης του εν λόγω διατάγματος ή ότι έχει υποβάλει αίτηση στο Δικαστήριο για τροποποίηση ή αναστολή του διατάγματος («...ζήτημα για το οποίο και ο ίδιος ο Νόμος (άρθρο 3
(4)(γ)) είναι σαφής, προνοώντας ότι εναπόκειται στον οφειλέτη να αποδείξει ότι «έχει μεταβληθεί η οικονομική του κατάσταση...»)
- Σημειώνεται επίσης ότι στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Προδρόμου (ανωτέρω), η οποία αφορούσε σε κατηγορίες δυνάμει Νόμου, παρόμοιες με τις παρούσες, το Ανώτατο Δικαστήριο τόνισε ότι το ζητούμενο δεν ήταν το συνολικό ποσό του χρέους, κατά την ημέρα της ακρόασης, αλλά το κατά πόσον οι επίδικες δόσεις είχαν ή όχι καταβληθεί. Το μόνο το οποίο ενδιαφέρει εν προκειμένω είναι η διαπίστωση της παράλειψης καταβολής των δόσεων και το γεγονός ότι ακόμα δεν είχαν πληρωθεί, κατά τον ουσιώδη χρόνο, και όχι το υπόλοιπο του εξ αποφάσεως χρέους. Στις περιπτώσεις αυτές το ουσιώδες δεν είναι η διακρίβωση του χρέους, εφόσον αυτό προκύπτει από δικαστική απόφαση.
- Στην Ευαγγέλου Γιαννάκης ν. Κωστάκης Κουρέας & Υιός Λτδ
(2005)2 ΑΑΔ 415 λέχθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με το άρθρο 91 του Κεφ. 6 και την υπεράσπιση της μεταβολής της οικονομικής κατάστασης του εξ αποφάσεως οφειλέτη: «Από τα πιο πάνω άρθρα [άρθρα 91Α
(1)(α) και (β), 91Α
(3), άρθρα 91Β
(1)και 91Β
(3)(α) και (β)] αναγιγνωσκόμενα στο σύνολό τους, και, ιδιαίτερα, από το συνδυασμό του άρθρου 91Α
(3)με το άρθρο 91Β
(3)(β) είναι, κατά την άποψή μας, πρόδηλο ότι, εφόσον αποδειχθεί πέραν πάσης ευλόγου αμφιβολίας ότι (α) εξεδόθη διάταγμα πληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους με δόσεις, και (β) υπήρξε παράλειψη καταβολής οποιασδήποτε δόσης, ο εξ αποφάσεως οφειλέτης θεωρείται ότι προέβη σε πράξη καταδολίευσης εκτός εάν αποδείξει, στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων, την υπεράσπιση του άρθρου 91Β
(3)(β). Η φράση "δύναται να θεωρείται" στο άρθρο 91Α
(3)υποδηλώνει απλώς ότι η κατάταξη της παράλειψης πληρωμής ως αξιόποινης τελεί υπό την αίρεση της μη συνδρομής της υπεράσπισης του άρθρου 91Β
(3)(β). Ε. Υπαγωγή των γεγονότων στις εφαρμοστέες Νομικές Αρχές
- Έχοντας υπόψη μου τη μαρτυρία που έχει κριθεί ως αποδεκτή, την απόρριψη του μεγαλύτερου μέρους της μαρτυρίας της Κατηγορούμενης, τη νομική πτυχή της υπόθεσης, το βάρος απόδειξης και τα ευρήματα του Δικαστηρίου καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέδειξε πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος που προσάπτεται στην Κατηγορούμενη.
- Όπως και στη Νικολάου προσκομίστηκε αδιαμφισβήτητη μαρτυρίας ότι η Κατηγορούμενη: (α) είναι εκ δικαστικής αποφάσεως οφειλέτης με πιστωτή την Παραπονούμενη, (β) δεν είχε εξοφλήσει το χρέος της, (γ) εκδόθηκε εναντίον της διάταγμα για εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους της με μηνιαίες δόσεις και (δ) παρέλειψε να καταβάλει οποιαδήποτε δόση κατά την ημερομηνία πληρωμής που είχε διαταχθεί από το Δικαστήριο.
- Στην ουσία δεν αμφισβητήθηκε το ότι δεν υπήρξε συμμόρφωση με το διάταγμα πληρωμής του εκ δικαστικής απόφασης χρέους του με δόσεις (Τεκμήριο 4). Δεν αμφισβητήθηκε ότι η Κατηγορούμενη είναι εξ αποφάσεως οφειλέτης της Παραπονούμενης και ότι εκδόθηκε η απόφαση στο Τεκμήριο 1 αλλά ούτε και το ότι η Κατηγορούμενη δεν πλήρωσε το εξ αποφάσεως χρέος της. Αντιθέτως, η Κατηγορούμενη παραδέχθηκε ότι δεν πλήρωσε το εξ αποφάσεως χρέος επικαλούμενη τη μεταβολή της οικονομικής της κατάστασης από την ημερομηνία έκδοσης του διατάγματος.
- Περαιτέρω, ενόψει των όσων προαναφέρθηκαν, κρίνω ότι η Κατηγορούμενη δεν απέσεισε το βάρος το οποίο είχε στους ώμους της ότι έχει μεταβληθεί η οικονομική της κατάσταση από την ημερομηνία έκδοσης του διατάγματος. Επιπρόσθετα, δεν προβλήθηκε κανένας ισχυρισμός και δεν δόθηκε καμία μαρτυρία σε σχέση με αίτηση για τροποποίηση ή αναστολή του διατάγματος για πληρωμή του χρέους με δόσεις.
- Η μόνη υπεράσπιση που προωθήθηκε ήταν ότι υπήρξε μεταβολή της οικονομικής κατάστασης της Κατηγορούμενης από την έκδοση του διατάγματος προς το χειρότερο κατά τρόπο που να περιήλθε σε οικονομική αδυναμία.
- Αυτό το οποίο πρέπει να αποφασίσει το Δικαστήριο είναι το κατά πόσο υπήρξε αυτή η μεταβολή. Η Υπεράσπιση κατά την παρουσίαση της δικής της εκδοχής επιχείρησε να προβάλει μαρτυρία για τη δεινή οικονομική κατάσταση της Κατηγορούμενης. Με βάση τα όσα ανέφερε η Κατηγορούμενη η οικονομική της κατάσταση ήταν κακή από τότε που είχε εκδοθεί το διάταγμα για αποπληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις. Κατά την αντεξέταση της η Κατηγορούμενη ανέφερε πως λάμβανε Ε.Ε.Ε. από το 2015, δηλαδή πριν από την έκδοση του Διατάγματος για πληρωμή του χρέους εξ αποφάσεως με μηνιαίες δόσεις. Δεν προσκόμισε μαρτυρία όμως για απόδειξη αυτού του ισχυρισμού.
- Ωστόσο, πρέπει να διευκρινιστεί ότι δεν είναι αυτό το ζήτημα το οποίο θα πρέπει να αποφασιστεί εν προκειμένω. Συνεπώς, δεν θα αξιολογηθεί η ικανότητα της Κατηγορούμενης για εργασία, ούτε το κατά πόσον η οικονομική της κατάσταση δεν της επιτρέπει να πληρώνει το χρέος της με μηνιαίες δόσεις. Το μόνο σχετικό ζήτημα εν προκειμένω είναι το κατά πόσον επήλθε μεταβολή προς το χειρότερο σε σχέση με την οικονομική της κατάσταση.
- Οι θέσεις τις οποίες προέβαλε η Κατηγορούμενη στο Δικαστήριο δια μέσου της μαρτυρίας της της δεν φανερώνουν την επίκληση της υπεράσπισης περί μη καταβολής των οφειλόμενων δόσεων λόγω οικονομικής αδυναμίας αφού, δεν έχει καταδείξει ότι η οικονομική της κατάσταση από την ημερομηνία έκδοσης του επίδικου Διατάγματος και εντεύθεν έχει μεταβληθεί προς το χειρότερο, ή ότι έχει υποβάλει αίτηση στο Δικαστήριο για τροποποίηση ή αναστολή του.
- Εν αντιθέσει αυτό το οποίο διαφάνηκε ήταν ότι η οικονομική αδυναμία προϋπήρχε της έκδοσης του Διατάγματος αφού υπάρχει εύρημα του Δικαστηρίου και δήλωση της Κατηγορούμενης ενόρκως ότι τότε δεν είχε κανένα απολύτως εισόδημα. Το εύρημα αυτό του Δικαστηρίου στο πλαίσιο της Αίτησης Έρευνας δεν έχει εφεσιβληθεί ούτε και έχει επιχειρηθεί ο παραμερισμός ή η τροποποίηση της απόφασης. Η οικονομική της κατάσταση διαφοροποιήθηκε όχι προς το χειρότερο, αλλά, θα μπορούσε να λεχθεί, ότι διαφοροποιήθηκε προς το καλύτερο μετά την έκδοση του διατάγματος καθότι έχει, ως έχει η ίδια δηλώσει, κάποιο εισόδημα.
- Αποτελεί συνεπώς κρίση του Δικαστηρίου ότι η υπεράσπιση την οποία θέτει ο Νόμος στο άρθρο 3
(4)αυτού, δεν έχει αποδειχθεί στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Τυχόν αποδοχή της θέσης της Κατηγορούμενης θα οδηγούσε το Δικαστήριο σε επαναξέταση της ορθότητας έκδοσης του επίδικου Διατάγματος μηνιαίων δόσεων ή κατά πόσον αυτό όφειλε όπως εκδοθεί δυνάμει της οικονομικής κατάστασης της Κατηγορούμενης, πράγμα ανεπίτρεπτο στο πλαίσια της εξέτασης της παρούσας ποινικής διαδικασίας.
- Υπενθυμίζεται ότι η απόφαση του Δικαστηρίου στο πλαίσιο αίτησης έρευνας ημερ. 25.04.2016 (Τεκμήριο 3) δεν έχει εφεσιβληθεί και επομένως η ορθότητα του δεν επιδέχεται αμφισβήτησης. Εάν το Δικαστήριο, μετά από αποδοχή της θέσης της Κατηγορούμενης ότι έχει κάποιο εισόδημα ενώ πριν δεν είχε κανένα εισόδημα, αποφασίσει ότι έχει μεταβληθεί η οικονομική της κατάσταση θα ισοδυναμεί με ανατροπή της απόφασης του Δικαστηρίου ημερ. 25.04.
- Εν πάση περιπτώσει, δεν έχει αποδειχθεί στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων δυσμενής μεταβολή της οικονομικής κατάστασης της Κατηγορούμενης που είναι αυτό που θεωρείται υπεράσπιση εν προκειμένω. ΣΤ. Συμπέρασμα
- Υπό το φως των όσων προαναφέρθηκαν, δηλαδή με βάση την ενώπιον μου μαρτυρία, το βάρος απόδειξης, τη νομική πτυχή και την σχετική επί του ζητήματος Νομολογία, καταλήγω ότι έχουν αποδειχθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας τα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων τα οποία αντιμετωπίζει η Κατηγορουμένη.
- Έχει συγκεκριμένα αποδειχθεί ότι η Κατηγορούμενη είναι εκ δικαστικής αποφάσεως οφειλέτης και η Παραπονούμενη εκ δικαστικής αποφάσεως πιστωτής εν τη εννοία του Νόμου, ότι στις 25.04.2016 εκδόθηκε εναντίον της Κατηγορούμενης Διάταγμα για πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους της δια μηνιαίων δόσεων με το οποίο η Κατηγορούμενη δεν έχει συμμορφωθεί, μη καταβάλλοντας καμία δόση μεταξύ των ημερομηνιών από 01.02.2017 - 01.03.2020, ήτοι 38 δόσεις προς €60 εκάστη, συνολικού ύψους €2.
- Καταλήγω συνεπώς ότι, η Κατηγορούσα Αρχή έχει επιτύχει να αποδείξει την υπόθεση της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας εναντίον της Κατηγορούμενης. Η κατηγορούμενη κρίνεται ένοχη πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας σε όλες τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. (Υπ.)...................................... Χ. Σατσιάς, Προσ. Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο