Δημοκρατία ν. Νικόλας Νικολάου, Αρ. Υπόθεσης: 11669/22, 13/2/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEM:2023:3 ΣΤΟ ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Α. Κονή, Π.Ε.Δ. Φ. Τιμοθέου, A.Ε.Δ. Α. Φυλακτού, E.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 11669/22 Δημοκρατία ν. Νικόλας Νικολάου Κατηγορούμενου Ημερομηνία: 13/2/2023 Για τη Δημοκρατία: κα Μ. Μασούρα (για να ακούσει την απόφαση η κα Λ. Σίγαρ). Για τον Κατηγορούμενο: κ. Κ. Σπηλιωτόπουλος. Κατηγορούμενος παρών. ΠΟΙΝΗ Ο κατηγορούμενος έχει κριθεί ένοχος, κατόπιν παραδοχής του, σε κατηγορίες ότι έθεσε φωτιά σε εσοδείες και φυτείες, κατά παράβαση του άρθρου 317(γ) του Ποινικού Κώδικα (κατηγορίες 1, 4, 6 και 8) και ότι εγκατέλειψε άσβεστη φωτιά την οποία άναψε στην ύπαιθρο, κατά παράβαση του άρθρου 5(β) του περί Προλήψεως Πυρκαϊών στην Ύπαιθρο Νόμου 220/1988 (κατηγορίες 2, 5, 7 και 9). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικημάτων των εν λόγω κατηγοριών, ο κατηγορούμενος: · Στις 5/7/2022, στον δρόμο της Γ' Βιομηχανικής περιοχής του Ύψωνα προς το Βατί, της Επαρχίας Λεμεσού, εσκεμμένα και παράνομα έθεσε φωτιά σε δένδρα που δεν ήταν κομμένα, δενδρύλλια ή θάμνους υπό καλλιέργεια φυτεμένα εκ φύσεως ή όχι, ήτοι έθεσε φωτιά (κατηγορία 1) και εγκατέλειψε άσβεστη την εν λόγω φωτιά (κατηγορία 2), η οποία κατέκαψε περίπου 2 εκτάρια ξηρά χόρτα και άγρια βλάστηση. · Στις 23/8/2021, στην περιοχή Βατί, της Επαρχίας Λεμεσού, εσκεμμένα και παράνομα έθεσε φωτιά σε δένδρα που δεν ήταν κομμένα, δενδρύλλια ή θάμνους υπό καλλιέργεια φυτεμένα εκ φύσεως ή όχι, ήτοι έθεσε φωτιά (κατηγορία 4) και εγκατέλειψε άσβεστη την εν λόγω φωτιά (κατηγορία 5), η οποία κατέκαψε περίπου 1 δεκάριο ξηρά χόρτα και άγρια βλάστηση. · Στις 5/7/2022, στο χωριό Άλασσα, της Επαρχίας Λεμεσού, εσκεμμένα και παράνομα έθεσε φωτιά σε δένδρα που δεν ήταν κομμένα, δενδρύλλια ή θάμνους υπό καλλιέργεια φυτεμένα εκ φύσεως ή όχι, ήτοι έθεσε φωτιά (κατηγορία 6) και εγκατέλειψε άσβεστη την εν λόγω φωτιά (κατηγορία 7), η οποία κατέκαψε περίπου 50 τ.μ. από άγρια βλάστηση, ξηρά χόρτα και θάμνους. · Στις 5/7/2022, στο χωριό Άγιος Γεώργιος Συλίκου, της Επαρχίας Λεμεσού, εσκεμμένα και παράνομα έθεσε φωτιά σε δένδρα που δεν ήταν κομμένα, δενδρύλλια ή θάμνους υπό καλλιέργεια φυτεμένα εκ φύσεως ή όχι, ήτοι έθεσε φωτιά (κατηγορία 8) και εγκατέλειψε άσβεστη την εν λόγω φωτιά (κατηγορία 9), η οποία κατέκαψε περίπου 1 δεκάριο από άγρια βλάστηση, ξηρά χόρτα και θάμνους. Αναφορικά με την κατηγορία 3, ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας καταχώρησε αναστολή της ποινικής δίωξης και έτσι ο κατηγορούμενος απαλλάχθηκε από αυτήν. Τα γεγονότα της υπόθεσης, ως έχουν εκτεθεί από την κατηγορούσα αρχή, έχουν ως ακολούθως: · Στις 5/7/2022 και περί ώρα 07:36, λήφθηκε πληροφορία στην Πυροσβεστική Υπηρεσία Λεμεσού ότι υπήρχε φωτιά στο χωριό Άλασσα και συγκεκριμένα στον δρόμο που οδηγεί προς το χωριό Λόφου. Μέλη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας μετέβησαν στη σκηνή όπου κατέσβησαν τη φωτιά, ενώ στη σκηνή μετέβησαν και μέλη του Αστυνομικού Σταθμού Λάνιας, τα οποία προέβησαν σε επιτόπιες εξετάσεις. Τη φωτιά αντιλήφθηκε περαστικός και ειδοποίησε την Πυροσβεστική Υπηρεσία. Η φωτιά τέθηκε υπό έλεγχο την ίδια μέρα και περί ώρα 07:
- Για την κατάσβεση της χρειάστηκε περίπου ½ - 1 τόνος νερού. Από τις εξετάσεις που διενεργήθηκαν διαπιστώθηκε ότι η φωτιά τέθηκε εσκεμμένα και παράνομα και κατέκαυσε 50 τ.μ. από άγρια βλάστηση, θάμνους και ξηρά χόρτα. · Ακολούθως μετά την πάροδο 16 λεπτών και συγκεκριμένα η ώρα 07:52 λήφθηκε πληροφορία στην Πυροσβεστική Υπηρεσία Λεμεσού ότι υπήρχε φωτιά εντός των ορίων του χωριού Άγιος Γεώργιος Συλίκου. Μέλη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας μαζί με μέλη του Αστυνομικού Σταθμού Λάνιας μετέβησαν στο μέρος όπου κατέσβησαν τη φωτιά. Τη φωτιά αντιλήφθηκε περαστικός. Η φωτιά τέθηκε υπό έλεγχο την ίδια μέρα και περί ώρα 08:
- Για την κατάσβεση της χρειάστηκε περίπου ½ - 1 τόνος νερού. Από τις εξετάσεις που διενεργήθηκαν διαπιστώθηκε ότι η φωτιά τέθηκε εσκεμμένα και παράνομα και κατέκαυσε 1 δεκάριο από άγρια βλάστηση, θάμνους και ξηρά χόρτα. Από περαιτέρω εξετάσεις που διενεργήθηκαν, διαπιστώθηκε ότι η φωτιά ξεκίνησε από την άκρη του δρόμου και επεκτάθηκε σε δύο ιδιωτικά τεμάχια, τα οποία επηρεάστηκαν, δηλαδή κάηκε η άγρια βλάστηση, τα χόρτα και οι θάμνοι που βρίσκονταν σε αυτά. · Την ίδια μέρα ήτοι 5/7/2022 και περί ώρα 09:14 λήφθηκε πληροφορία στην Πυροσβεστική Υπηρεσία Λεμεσού ότι υπήρξε φωτιά στον δρόμο της Γ' Βιομηχανικής του Ύψωνα προς το Βατί. Μέλη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας μετέβησαν στο μέρος όπου κατέσβησαν τη φωτιά. Τη φωτιά αντιλήφθηκε περαστικός, ο οποίος ειδοποίησε την Πυροσβεστική Υπηρεσία. Η φωτιά τέθηκε υπό έλεγχο την ίδια μέρα και περί ώρα 11:
- Για την κατάσβεση της χρειάστηκαν περίπου 10 + τόνοι νερού. Για την κατάσβεση της φωτιάς, εκτός από την Πυροσβεστική Υπηρεσία βοήθησε και προσωπικό του Δήμου Ύψωνα καθώς και εκσκαφέας του Δήμου. Από τις εξετάσεις που διενεργήθηκαν διαπιστώθηκε ότι η φωτιά τέθηκε εσκεμμένα και κατέκαυσε 2 εκτάρια από άγρια βλάστηση, θάμνους και ξηρά χόρτα. Περαιτέρω, διαπιστώθηκε ότι από τη φωτιά, επηρεάστηκαν (δηλαδή κάηκαν θάμνοι και χόρτα) δύο ιδιωτικά τεμάχια και περαιτέρω, επηρεάστηκε μέρος γης που ανήκει στη διαχείριση του Υπουργείου Εμπορίου, Ενέργειας και Βιομηχανίας. · Λίγα λεπτά πριν ληφθεί η πληροφορία για τη φωτιά στην περιοχή του Ύψωνα, και συγκεκριμένα η ώρα 09:13, ο Λοχ.133 Π. Σοφοκλέους του Αστυνομικού Σταθμού Λάνιας, έλαβε πληροφορία από αξιόπιστο πρόσωπο, ότι ενδεχομένως τις φωτιές να τις θέτει ο κατηγορούμενος. Την ίδια μέρα και περί ώρα 09:20, ο Λοχ.133 επικοινώνησε τηλεφωνικώς με τον κατηγορούμενο και του ζήτησε όπως μεταβεί στον Σταθμό Λάνιας για να ανακριθεί σχετικά. Όπως του ανάφερε ο κατηγορούμενος, βρισκόταν λίγη ώρα προηγουμένως πλησίον της Λάνιας και τη δεδομένη στιγμή βρισκόταν στον Άγιο Συλά. Ως εκ τούτου, ο Λοχ.133 του ζήτησε όπως μεταβεί στον Αστυνομικό Σταθμό Πολεμιδιών αφού ήταν και ο πλησιέστερος του Σταθμός. Ακολούθως, ο Λοχ.133 επικοινώνησε με τη Λοχ.1106 Σ. Ιωάννου και την ενημέρωσε για την πληροφορία που έλαβε σε σχέση με τον κατηγορούμενο. Στο ενδιάμεσο, ο κατηγορούμενος μετέβη στον Αστυνομικό Σταθμό Πολεμιδιών η ώρα 10:
- Ακολούθως, η Λοχ.1106 τον ρώτησε αν βρισκόταν στην περιοχή Βατί το πρωί και ο κατηγορούμενος της ανέφερε ότι αυτός έβαλε τη φωτιά και ήθελε να τα ομολογήσει όλα σε κατάθεση εφόσον το μετάνιωσε. Την ίδια μέρα και μεταξύ των ωρών 10:50-11:15, στον Αστυνομικό Σταθμό Πολεμιδιών, ο κατηγορούμενος προέβη σε θεληματική κατάθεση, στην οποία παραδέχτηκε ότι έθεσε τις 3 φωτιές με τη χρήση αναπτήρων και αφού τις έθεσε, εγκατέλειψε άσβεστες τις φωτιές που άναψε. Περαιτέρω, στη φωτιά στην περιοχή προς το Βατί, αφού πρώτα έβαλε τη φωτιά, στη συνέχεια πέταξε τον αναπτήρα στο σημείο εκεί. · Ακολούθως, την ίδια μέρα και μεταξύ των ωρών 11:40-11:50, μετά από γραπτή συγκατάθεση του κατηγορούμενου, η Λοχ.1106 ερεύνησε το όχημα που οδηγούσε και εντόπισε στη θήκη, στο πίσω κάθισμα του συνοδηγού, δύο αναπτήρες και αφού του επίστησε την προσοχή στο Νόμο, ο κατηγορούμενος απάντησε «Πιάστους χαλάλι σου εγώ δεν καπνίζω». Ακολούθως εντοπίστηκε στη μπροστινή θέση του συνοδηγού ένας αναπτήρας και αφού του επίστησε την προσοχή στο Νόμο, ο κατηγορούμενος απάντησε «Έχω τους να κρούζω σκάρτα σε βαρέλι όταν καθαρίζω». · Με βάση την πιο πάνω εξέλιξη, εναντίον του κατηγορούμενου εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης και συνελήφθηκε την ίδια μέρα στα γραφεία του ΤΑΕ Λεμεσού. Αφού του εξηγήθηκαν οι λόγοι σύλληψης του και του επιστήθηκε η προσοχή στο Νόμο, ο κατηγορούμενος απάντησε «Έκαμα λάθος». · Την ίδια μέρα μεταξύ των ωρών 15:16-17:15, ο κατηγορούμενος προέβη σε υποδείξεις σκηνών. Συγκεκριμένα, στις 15:45, σε δρόμο προς τη Λόφου, ο κατηγορούμενος υπέδειξε σημείο - σε στροφή στον δρόμο προς Λόφου, μετά την έξοδο από τον δρόμο Λεμεσού - Πλατρών, όπου υπήρχαν καμένα χόρτα και αφού ο Αστ.1807 Μ. Περικλέους του επίστησε την προσοχή στο Νόμο, ο κατηγορούμενος ανέφερε «Εν που δαμέ που την έβαλα». Στη συνέχεια και περί ώρα 15:58, ο κατηγορούμενος υπέδειξε ανοιχτό χώρο σε ανήφορο όπου υπήρχαν καμένα χόρτα και αφού ο Αστ.1807 του επίστησε την προσοχή στο Νόμο, ο κατηγορούμενος ανέφερε «Εεν που δαμέ που έβαλα την δεύτερη φωθκιά». Στη συνέχεια και περί ώρα 16:45, στον δρόμο που οδηγεί από τον δρόμο Λεμεσού - Πλατρών προς την Γ' Βιομηχανική Ύψωνα, ο κατηγορούμενος υπέδειξε πλάγια βουνού, απέναντι από τη νέα μονάδα για παραγωγή προϊόντων πατάτας, καμένα χόρτα και αφού ο Αστ.1807 του επίστησε την προσοχή στο Νόμο, ο κατηγορούμενος ανέφερε «Τούτη εν η τελευταία που έβαλα εν θα ξαναβάλω» και η ώρα 16:58 υπέδειξε σημείο πυκνής βλάστησης απέναντι από το σημείο της φωτιάς όπου ανέφερε ότι πέταξε τον αναπτήρα και αφού του επιστήθηκε η προσοχή στο Νόμο ο κατηγορούμενος απάντησε «Έκαμα λάθος». · Στις 6/7/2022 ο κατηγορούμενος παρουσιάστηκε ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, το οποίο εξέδωσε διάταγμα προσωποκράτησης του για περίοδο 3 ημερών. · Την ίδια ημέρα, ο κατηγορούμενος ενώ βρισκόταν υπό κράτηση, εξέφρασε την επιθυμία να προβεί σε συμπληρωματική θεληματική κατάθεση σχετικά με φωτιά που έβαλε το
- Την ίδια ημέρα και μεταξύ των ωρών 15:15-15:45, λήφθηκε συμπληρωματική θεληματική κατάθεση από τον κατηγορούμενο, στην οποία παραδέχτηκε ότι κατά τον μήνα Ιούλιο ή Αύγουστο του 2021, προς την περιοχή Βατί, πήρε χαρτί τουαλέτας, στο οποίο έβαλε φωτιά με τη χρήση αναπτήρα και το έριξε στα χόρτα, βάζοντας έτσι φωτιά και στη συνέχεια εγκατέλειψε τη σκηνή. Ως περαιτέρω ανέφερε, δεν υπήρχε κάποιος συγκεκριμένος λόγος που το έκανε, παρά μόνο ότι έτσι ένιωσε κατά τη δεδομένη στιγμή. · Την ίδια μέρα και μεταξύ των ωρών 18:05-19:10, ο κατηγορούμενος προέβη σε υποδείξεις σκηνών. Συγκεκριμένα, στις 18:25, στη δεξιά πλευρά του δρόμου προς τη Γ' Βιομηχανική Ύψωνα, απέναντι από πινακίδα «ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΥΝΗΓΙΟΥ», ο κατηγορούμενος υπέδειξε σημείο στο οποίο έβαλε φωτιά το
- Αφού του επιστήθηκε η προσοχή στο Νόμο ο κατηγορούμενος απάντησε «Δαμέ ήσιεν σκουπίθκια τζαι άναψα το θκιό φορές διαφορετικά, ήταν λάθος μου τούτο που έκαμα. Άναψα το ρολό τουαλέτας με τον αναπτήρα τζαι άναψα την φωθκιά». · Από εξετάσεις που διενεργήθηκαν στο σύστημα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, διαπιστώθηκε ότι ο κατηγορούμενος έθεσε φωτιά στις 23/8/
- Συγκεκριμένα, η φωτιά έγινε αντιληπτή από περαστικό η ώρα 09:06, ο οποίος ειδοποίησε την Πυροσβεστική Υπηρεσία. Η φωτιά τέθηκε υπό έλεγχο την ίδια μέρα και περί ώρα 09:
- Για την κατάσβεση της χρειάστηκαν περίπου 5 - 6 τόνοι νερού. Από εξετάσεις που έγιναν διαπιστώθηκε ότι η φωτιά τέθηκε εσκεμμένα και παράνομα και κατέκαυσε 1 δεκάριο από άγρια βλάστηση, θάμνους και ξηρά χόρτα. O συνήγορος του κατηγορούμενου στην αγόρευση του για μετριασμό της ποινής αναφέρθηκε στην άμεση παραδοχή του κατηγορούμενου τόσο ενώπιον του Δικαστηρίου αλλά και στην Αστυνομία και στη συνεργασία που επέδειξε κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης, στοιχεία που, κατά τον συνήγορο, καταδεικνύουν ότι αντιλήφθηκε τη σοβαρότητα των πράξεων του και μεταμελείται για αυτές. Περαιτέρω, σε σχέση με τις προσωπικές, οικογενειακές και λοιπές περιστάσεις του κατηγορούμενου, ο κ. Σπηλιωτόπουλος υιοθέτησε την έκθεση του Γραφείου Ευημερίας που ετοιμάσθηκε για τον κατηγορούμενο και αναφέρθηκε στα προβλήματα ψυχικής υγείας που αντιμετωπίζει ο πελάτης του, για τα οποία παρουσίασε σχετικές ιατρικές βεβαιώσεις (τεκμήρια Α και Β). Αναφορικά δε με τις περιστάσεις που περιβάλλουν τη διάπραξη των αδικημάτων, ο συνήγορος υποστήριξε ότι ο κατηγορούμενος έδρασε παρορμητικά και χωρίς να σκεφτεί τις συνέπειες των πράξεων του ενώ αναφέρθηκε και στη μη αποκόμιση οποιουδήποτε οφέλους αλλά και στην έλλειψη οποιασδήποτε πρόθεσης εκδίκησης εκ μέρους του πελάτη του. Περαιτέρω ο κ. Σπηλιωτόπουλος υπέδειξε ότι, πέραν της καύσης άγριας βλάστησης και θάμνων, δεν υπήρξαν άλλες ζημιές εφόσον εκεί όπου ο κατηγορούμενος έθεσε τις φωτιές δεν υπήρχε δάσος, καρποφόρα δέντρα ή οικίες. Ήταν τέλος εισήγηση του συνηγόρου υπεράσπισης όπως, ενόψει των ανωτέρω, σε περίπτωση που το Δικαστήριο επιβάλει στον κατηγορούμενο ποινές φυλάκισης, αυτές ανασταλούν. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα αδικήματα που παραδέχθηκε ο κατηγορούμενος είναι σοβαρά. Αυτό διαφαίνεται κατ' αρχάς από τη σοβαρότητα που προσδίδεται σε αυτά από το Νομοθέτη, όπως προσδιορίζεται από το ανώτατο όριο ποινής. Συγκεκριμένα για τα αδικήματα των κατηγοριών 1, 4, 6 και 8 προβλέπεται ποινή φυλάκισης 14 ετών ενώ για τα αδικήματα των κατηγοριών 2, 5, 7 και 9 προβλέπεται ποινή φυλάκισης 5 ετών ή χρηµατική ποινή €20.000 ή και οι δύο ποινές. Η σοβαρότητα των επίδικων αδικημάτων προκύπτει από το γεγονός ότι τέτοιες πράξεις επηρεάζουν άμεσα το φυσικό περιβάλλον, δηλαδή τη χλωρίδα και την πανίδα και κατ' επέκταση τη βιοποικιλότητα της χώρας μας. Καθημερινά είμαστε μάρτυρες, ιδιαίτερα την καλοκαιρινή περίοδο, η οποία στον τόπο μας διαρκεί περισσότερο από άλλες χώρες του βορείου ημισφαιρίου, των καταστροφικών επιπτώσεων που φέρουν οι πυρκαγιές είτε στο φυσικό περιβάλλον, είτε στην περιουσία συμπολιτών μας, είτε ακόμα και στη ζωή συνανθρώπων μας. Στην Fournides ν. The Republic
(1986)2 C.L.R. 73, λέχθηκε ότι είναι αδύνατο να προβλεφθούν οι καταστροφικές συνέπειες της φωτιάς και δυστυχώς, αποτελεί κοινό τόπο, πως κάθε χρόνο, κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, εξαιτίας των πυρκαγιών, οι καταστροφές που επισωρεύονται στο πράσινο, που αποτελεί το φυσικό κάλλος του νησιού μας καθώς και στις περιουσίες των πολιτών του, είναι ανυπολόγιστες, χωρίς να μας διαφεύγει ούτε στιγμή, ότι, ενίοτε, εξαιτίας των πυρκαγιών, είτε ακόμη, στη μάχη για την κατάσβεσή τους, θρηνήσαμε ακόμη και την απώλεια αθώων συνανθρώπων μας. Εδώ να σημειωθεί ότι ο ίδιος ο Νομοθέτης, έχοντας υπόψην τα ως άνω και σε μια προσπάθεια να ανακόψει αυτό το φαινόμενο και τις επακόλουθες συνέπειες του, αύξησε τις προβλεπόμενες για τα αδικήματα ποινές. Συγκεκριμένα με το Νόμο 108(Ι)/2018 (τέθηκε σε ισχύ στις 25/7/2018) αύξησε την ποινή για τα αδικήματα των κατηγοριών 1, 4, 6 και 8, από 7 σε 14 έτη φυλάκισης ενώ με το Νόμο 103(Ι)/2018 (τέθηκε σε ισχύ επίσης στις 25/7/2018) αύξησε την ποινή για τα αδικήματα των κατηγοριών 2, 5, 7 και 9, από 3 έτη φυλάκισης και Λ.Κ.5.000 πρόστιμο σε 5 έτη φυλάκισης και €20.000 πρόστιμο. Περαιτέρω λαμβάνουμε υπόψη ότι τα αδικήματα της παρούσας, όσο και άλλα παρόμοια αδικήματα που σχετίζονται με το άναμμα ή πρόκληση φωτιάς, παρουσιάζουν έξαρση. Πέραν των πιο πάνω που αναφέρουμε, το Δικαστήριο λαμβάνει δικαστική γνώση για τούτο, τόσο από τον αριθμό υποθέσεων τέτοιας φύσης, που καταχωρούνται ενώπιον του αλλά και από τη σχετική νομολογία (βλ. Selmani κ.α. ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Εφέσεις 235-236/13, ημερ. 5/10/2016). Στην Μελανίτης ν. Δημοκρατίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 309, η οποία αφορούσε το αδίκημα του άρθρου 315(α) του Ποινικού Κώδικα, λέχθηκε ότι αδικήματα τέτοιας φύσης βρίσκονται σε έξαρση τα τελευταία χρόνια και ότι διαπράττονται σχεδόν καθημερινά. Συνακόλουθα δεν μπορεί να παραγνωρισθεί η ανάγκη επιβολής αποτρεπτικών ποινών. Δεν μας διαφεύγει ότι η αποτρεπτικότητα μιας ποινής, έχει δύο παραμέτρους. Η μια αφορά την αποτροπή του ιδίου του παραβάτη από την επανάληψη του εγκλήματος στο μέλλον ενώ η δεύτερη την αποτροπή τρίτων από τη διάπραξη όμοιων ή παρόμοιων εγκλημάτων. Στη δεύτερη δε περίπτωση η αποτροπή έχει δύο συνισταμένες. Πρώτο, την αποτροπή που είναι συνυφασμένη με τη σοβαρότητα του εγκλήματος και δεύτερο την αποτροπή ως μέσου για την καταστολή εγκλημάτων που βρίσκονται σε έξαρση (βλ. Πισκόπου ν. Δημοκρατίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 342). Φυσικά θα πρέπει στο σημείο αυτό να επαναληφθεί ότι κάθε υπόθεση κρίνεται με βάση τα ιδιαίτερα περιστατικά της και ότι ανάλογα με αυτά υπάρχει διαβάθμιση στη σοβαρότητα των αδικημάτων, η οποία θα πρέπει να αντανακλάται στην ποινή. Η ιδιαίτερη σοβαρότητα της επίδικης συμπεριφοράς του κατηγορούμενου στην παρούσα προκύπτει από τα γεγονότα που περιβάλλουν τη διάπραξη των αδικημάτων και ιδιαίτερα από το ότι δεν συνίστατο σε ένα μεμονωμένο περιστατικό αλλά ήταν επαναλαμβανόμενη και έλαβε χώραν σε διαφορετικούς χώρους. Πιο συγκεκριμένα από τα γεγονότα που έχουν τεθεί ενώπιον μας φαίνεται ότι η δράση του κατηγορούμενου άρχισε στις 23/8/2021, όταν, με τη χρήση αναπτήρα και χαρτιού τουαλέτας, έθεσε φωτιά, την οποία άφησε άσβεστη, στην περιοχή Βατί, με αποτέλεσμα να καεί 1 δεκάριο ξηρά χόρτα και άγρια βλάστηση. Η δράση του κατηγορούμενου όμως δεν σταμάτησε εκεί. Περίπου 10 μήνες αργότερα, στις 5/7/2022, ο κατηγορούμενος επανέλαβε την πράξη αυτή και μάλιστα όχι μια αλλά τρεις φορές την ίδια ημέρα σε σύντομο χρόνο και σε 3 διαφορετικές περιοχές. Συγκεκριμένα, με τη χρήση αναπτήρα, αρχικά έθεσε φωτιά στο χωριό Άλασσα, στον δρόμο που οδηγεί προς το χωριό Λόφου (η πληροφορία δόθηκε στην Πυροσβεστική Υπηρεσία περί ώρα 07:36 και αποτέλεσμα της φωτιάς ήταν να καούν 50 τ.μ. από άγρια βλάστηση, θάμνους και ξηρά χόρτα). Λίγα λεπτά αργότερα έθεσε φωτιά εντός των ορίων του χωριού Άγιος Γεώργιος Συλίκου (η πληροφορία δόθηκε στην Πυροσβεστική Υπηρεσία περί ώρα 07:52 και αποτέλεσμα της φωτιάς ήταν να καεί 1 δεκάριο από άγρια βλάστηση, ξηρά χόρτα και θάμνους). Η εγκληματική του δράση δεν σταμάτησε ούτε εκεί εφόσον λίγη ώρα αργότερα (η πληροφορία δόθηκε στην Πυροσβεστική Υπηρεσία περί ώρα 09:14) έθεσε φωτιά στον δρόμο Γ' Βιομηχανικής του Ύψωνα προς το Βατί. Μάλιστα αυτή τη φορά η εγκληματική του ενέργεια είχε ως αποτέλεσμα η φωτιά να κατακαύσει πολύ μεγαλύτερη έκταση από τις άλλες φωτιές που έθεσε (περίπου 2 εκτάρια ξηρά χόρτα και άγρια βλάστηση) εξ ου και για την κατάσβεση της χρειάστηκε η παρέμβαση περισσότερων μέσων και προσωπικού (αναλώθηκαν περίπου 10 τόνοι νερού και συμμετείχε εκτός της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, προσωπικό και εκσκαφέας του Δήμου Ύψωνα) και περισσότερος χρόνος (τέθηκε υπό έλεγχο περί ώρα 11:08). Φαίνεται δε ότι η εγκληματική δράση του ανακόπηκε εκείνη την ημέρα δηλαδή στις 5/7/2022, λόγω του ότι, λίγα λεπτά μετά που έγινε γνωστή η ύπαρξη της τελευταίας στη σειρά φωτιάς, περί ώρα 09:20 και ενώ ο κατηγορούμενος βρισκόταν σε άλλη περιοχή, έλαβε τηλεφώνημα από την Αστυνομία ώστε να μεταβεί σε Αστυνομικό Σταθμό για να ανακριθεί σχετικά. Λαμβάνουμε βέβαια υπόψην ότι ο κατηγορούμενος δεν είχε οποιοδήποτε όφελος από τη διάπραξη των αδικημάτων ούτε και όποια πρόθεση εκδίκησης. Από τα πιο πάνω όμως προκύπτει ότι η όλη συμπεριφορά και δράση του δεν ήταν «παρορμητική», ως υποστήριξε ο συνήγορος του, όπως δεν μπορεί να γίνει δεκτό ούτε ότι ο κατηγορούμενος έδρασε χωρίς να σκεφθεί τις συνέπειες των πράξεων του. Εκείνο δε που προκύπτει, από το σύνολο της προαναφερόμενης δράσης του και λαμβάνοντας περαιτέρω υπόψην ότι για αυτήν δεν δόθηκε κάποιος λόγος και ότι αυτή έλαβε χώραν στην ύπαιθρο, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, όταν δηλαδή λόγω των ψηλών θερμοκρασιών και της ξηρότητας που επικρατεί, ο κίνδυνος πρόκλησης και επέκτασης πυρκαγιών είναι πολύ μεγαλύτερος, είναι η ύπαρξη αδιαφορίας εκ μέρους του κατηγορούμενου ως προς τις ενδεχόμενες πολύ σοβαρές συνέπειες των πράξεων του. Σε σχέση με το πιο πάνω πρέπει να λεχθεί ότι δεν μας διαφεύγει ότι από τη δράση του κατηγορούμενου στις 5/7/2022 επηρεάσθηκαν και ιδιωτικά τεμάχια γης καθώς και μέρος γης που ανήκει στη διαχείριση του Κράτους. Από την άλλη δεν μας διαφεύγει ούτε ότι οι συνέπειες των ως άνω πράξεων του κατηγορούμενου δεν ήταν ιδιαίτερα σοβαρές αφού οι φωτιές που έθεσε δεν προκάλεσαν μεγάλη ζημιά στο φυσικό περιβάλλον (κάηκε μόνο άγρια βλάστηση και θάμνοι και όχι μέρος δάσους) ούτε σε ιδιωτική ή δημόσια περιουσία (δεν προκλήθηκε ζημιά σε καρποφόρα δένδρα ή οικίες) και κυριότερα με αυτές δεν τέθηκαν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Πρέπει όμως να επισημάνουμε ότι αυτό δεν οφείλεται σε οποιαδήποτε ενέργεια του κατηγορούμενου αλλά σε συγκυρίες και κυρίως στο ότι οι φωτιές έγιναν έγκαιρα αντιληπτές από περαστικούς, οι οποίοι ειδοποίησαν αμέσως την Πυροσβεστική Υπηρεσία. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την έγκαιρη, άμεση και καταλυτική κινητοποίηση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και άλλου προσωπικού και μέσων και την κατάσβεση των φωτιών πριν αυτές επεκταθούν και απειλήσουν άλλες περιοχές, προκαλώντας μεγαλύτερες ζημιές. Παρά τα πιο πάνω, η σοβαρότητα των αδικημάτων και η ανάγκη για αυστηρή αντιμετώπιση τους δεν μειώνει σε καμία περίπτωση την ανάγκη για εξατομίκευση της ποινής ούτως ώστε αυτή να μην συνιστά απλώς τιμωρία αλλά να αρμόζει στο πρόσωπο του συγκεκριμένου παραβάτη. Το καθήκον εξατομίκευσης της ποινής δεν ατονεί ακόμη και στις περιπτώσεις όπου υπάρχει η ανάγκη επιβολής αποτρεπτικής ποινής. Τονίζεται όμως ότι η εξατομίκευση δεν θα πρέπει να οδηγεί σε εξουδετέρωση ούτε της σοβαρότητας ούτε του στοιχείου της αποτροπής, που επιβάλλουν η φύση και τα περιστατικά του αδικήματος τόσο για τον ίδιο τον κατηγορούμενο όσο και για το κοινό γενικότερα (βλ. Ιωάννου κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 171, Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 224, Φιλίππου ν. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 245 και Γενικού Εισαγγελέα ν. Στυλιανού
(2001)2 Α.Α.Δ. 55). Προς όφελος του κατηγορούμενου λαμβάνουμε υπόψην όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μας. Ιδιαίτερα λαμβάνουμε υπόψην την άμεση παραδοχή του στο Δικαστήριο. Ως έχει νομολογηθεί, η παραδοχή ενός κατηγορούμενου λαμβάνεται υπόψη σαν μετριαστικός παράγοντας (βλ. Χαρτούπαλος ν. Δημοκρατίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 28). Η βαρύτητα που μπορεί να της αποδοθεί ποικίλει ανάλογα με την περίπτωση. Δεν υπάρχει δε αμφιβολία, στην προκειμένη, ότι ενόψει της παραδοχής του, εξοικονομήθηκε πολύτιμος δικαστικός χρόνος και έξοδα (βλ. Ghafari v. Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 442). Έχουμε δε πάντα υπόψην την αρχή ότι η παραδοχή ενοχής θα πρέπει να ανταμοίβεται με έκπτωση στην ποινή καθότι πέραν του ότι αποτελεί ένδειξη της ειλικρινούς μεταμέλειας του κατηγορούμενου, προάγει και τους σκοπούς της Δικαιοσύνης και ωφελεί την κοινωνία γενικότερα (βλ. G. Piki, Sentencing in Cyprus (2nd ed.) σελ. 65-66). Λαμβάνουμε περαιτέρω υπόψη την άμεση παραδοχή και τη συνεργασία του κατηγορούμενου με την Αστυνομία (βλ. Mbakoub v. Δημοκρατίας
(2015)2Α Α.Α.Δ 119), η οποία οδήγησε στην πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης αλλά και την αυτόβουλη αποκάλυψη προγενέστερης παρόμοιας δράσης του, για την οποία δεν υπήρχε μαρτυρία εναντίον του (βλ. Ναζίπ ν. Αστυνομίας
(2014)2Β Α.Α.Δ 808 και Μιχαήλ. ν. Δημοκρατίας
(1992)2 Α.Α.Δ 216). Παραθέτουμε σχετικά τα ακόλουθα: Στις 5/7/2022 λίγη ώρα μετά που έθεσε την τρίτη κατά σειρά φωτιά και μετά που ειδοποιήθηκε από την Αστυνομία, ο κατηγορούμενος μετέβηκε από μόνος του σε Αστυνομικό Σταθμό για να ανακριθεί. Εκεί παραδέχθηκε αρχικά προφορικά και στη συνέχεια σε θεληματική κατάθεση, που ο ίδιος ζήτησε να δώσει καθώς, ως είπε, ήθελε να τα ομολογήσει όλα εφόσον μετάνιωσε, στην οποία περιέγραψε τις κινήσεις και τον τρόπο δράσης του. Ακολούθως την ίδια ημέρα συγκατατέθηκε στην έρευνα του οχήματος που οδηγούσε και αργότερα προέβη σε υποδείξεις σκηνών και δη των σημείων όπου έθεσε τις φωτιές αλλά και πέταξε τον αναπτήρα που χρησιμοποίησε. Περαιτέρω την επόμενη μέρα και ενώ τελούσε υπό κράτηση, κατόπιν επιθυμίας του προέβη σε συμπληρωματική θεληματική κατάθεση, στην οποία παραδέχθηκε ότι έθεσε φωτιά και στις 23/8/2021 και αποκάλυψε τον χώρο και τον τρόπο που έδρασε ενώ προέβη και πάλι σε σχετικές υποδείξεις σκηνών. Η πιο πάνω συμπεριφορά του κατηγορούμενου καταδεικνύει ότι αντιλήφθηκε τη σοβαρότητα των αδικημάτων που διέπραξε αλλά και πραγματική μεταμέλεια, η οποία αποτελεί σοβαρό μετριαστικό παράγοντα. Περαιτέρω λαμβάνουμε υπόψη ότι η παραδοχή ενός εγκλήματος, είναι από μόνη της βασική στη διαλεύκανση του εγκλήματος, ωφελώντας έτσι την κοινωνία (βλ. G. Piki, Sentencing in Cyprus (2nd ed.) σελ. 65-66). Το λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορούμενου είναι στοιχείο που επίσης λαμβάνεται υπόψην προς όφελος του, εφόσον του δίδει το δικαίωμα να αιτείται την επιείκεια του Δικαστηρίου (βλ. Ψωμά ν. Αστυνομίας
(1992)2 Α.Α.Δ. 40). Τέλος λαμβάνουμε υπόψη τις προσωπικές, οικογενειακές και λοιπές περιστάσεις του κατηγορούμενου, ως φαίνονται από την έκθεση του Γραφείου Ευημερίας και τα όσα συμπληρωματικά παρέθεσε ο συνήγορος του και ιδιαίτερα ότι: · Είναι ηλικίας 40 χρόνων, άγαμος και άτεκνος. · Είναι το μικρότερο από τα 3 παιδιά που απέκτησαν από το γάμο τους οι γονείς του. Ο πατέρας του απεβίωσε το 2014 σε ηλικία 69 χρόνων λόγω πολλαπλών προβλημάτων υγείας. Η μητέρα του απεβίωσε το 2016 σε ηλικία 70 ετών. · Ένας εκ των αδελφών του, μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο που υπέστη πριν 5 χρόνια, χρήζει φροντίδας, λόγω αναπηρίας. Ο άλλος αδελφός του είναι έγγαμος και εργάζεται. Μεταξύ τους υπάρχουν σχέσεις αλληλοϋποστήριξης. · Μετά την αποφοίτησή του από το δημοτικό, ο κατηγορούμενος εργάστηκε για κάποιο διάστημα ως βοηθός στα χωράφια του πατέρα του, όταν εκείνος ήταν αγρότης. Εκτέλεσε κανονικά τη στρατιωτική του θητεία. Εδώ και αρκετά χρόνια, βρίσκεται εκτός οποιουδήποτε εργασιακού πλαισίου και συντηρείται διαχρονικά από Κρατικά επιδόματα. · Αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας και συγκεκριμένα πάσχει από [ ] και είναι [ ]. Επίσης, αντιμετωπίζει θέματα [ ] και ακολουθεί ειδική διατροφή. · Σύμφωνα με το τεκμήριο Α (ιατρική βεβαίωση Δρα Γ. Γεωργίου, ημερ. 6/7/2022), ο κατηγορούμενος παρακολουθείται από ιδιώτη ψυχίατρο. Κατά τη ψυχιατρική του εξέταση δεν εμφανίζει ενεργό ψυχοπαθολογία. Είναι ήρεμος, συνεργάσιμος, «προσανατολισμός». Αντιλαμβάνεται τις συνέπειες των πράξεων του και είναι ικανός για να παρακολουθήσει δικαστική διαδικασία. · Σύμφωνα με το τεκμήριο Β (ιατρικό σημείωμα ημερ. 19/12/2022) ο κατηγορούμενος παρακολουθείται ασταθώς στο ιατρείο του ψυχιάτρου Δρα Β. Χατζηβασίλη, ως [ ] και δεν ακολουθεί οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή. Η εν λόγω διαταραχή ή αλλιώς [ ] εκδηλώνεται στον κατηγορούμενο με [ ], [ ], [ ] για άλλους, τάσεις προς [ ], προβλήματα [ ] και [ ]. Η κατάσταση του αυτή τον δυσκολεύει να εργαστεί και να κάνει οποιεσδήποτε σχέσεις και τον καθιστά άτομο απομονωμένο και αποκλεισμένο. Παρά δε το ότι η εν λόγω κατάσταση χρήζει φαρμακευτικής αγωγής, ο κατηγορούμενος δεν ακολουθεί τέτοια. Θα πρέπει στο σημείο αυτό να λεχθεί, σε σχέση με τις προσωπικές, οικογενειακές και λοιπές περιστάσεις του κατηγορουμένου, περιλαμβανομένων φυσικά των προβλημάτων ψυχικής υγείας που παρουσιάζει, ότι αυτά αποτελούν παράγοντες που συνυπολογίζονται κατά την επιμέτρηση της ποινής (βλ. Chocami v. Δημοκρατίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 189). Σε σοβαρά όμως αδικήματα, όπως στην παρούσα, όπου λόγω της συχνότητας διάπραξης τους προβάλει επιτακτική η ανάγκη επιβολής αποτρεπτικής ποινής, οι παράγοντες αυτοί είναι ήσσονος σημασίας. Προέχει η αυστηρή τιμωρία για την προστασία της κοινωνίας (βλ. Ιωάννου ν. Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ 382, Αργυρού ν. Αστυνομίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 670 και Cristinel v. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 742). Όλοι οι πιο πάνω παράγοντες λαμβάνονται λοιπόν υπόψην προς μετριασμό της ποινής αλλά δεν είναι τέτοιας φύσης ή έκτασης που να υπερφαλαγγίζουν την ανάγκη για αποτελεσματική εφαρμογή του Νόμου, λόγω της σοβαρότητας των αδικημάτων, όπως την έχουμε περιγράψει ανωτέρω. Μπορούν να επενεργήσουν στο ύψος όχι όμως και στο είδος της ποινής. Συνεκτιμώντας λοιπόν όλα τα δεδομένα και λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψην τα γεγονότα που περιβάλλουν τη διάπραξη αλλά και τη φύση και τη σοβαρότητα της εν γένει εγκληματικής συμπεριφοράς του κατηγορούμενου και με δεδομένη την ανάγκη για αποτροπή, κρίνουμε ότι οι μόνες αρμόζουσες ποινές στην παρούσα είναι αυτές της φυλάκισης. Οποιαδήποτε άλλη ποινή θα καταστρατηγούσε τους σκοπούς του Νόμου και θα έστελνε λανθασμένα μηνύματα σε επίδοξους νέους παραβάτες. Όσον δε αφορά τα αδικήματα των κατηγοριών 4 και 5, δέον όπως αναφερθεί ότι, από τα όσα τέθηκαν ενώπιον μας προκύπτει ότι, αυτά διαπράχθηκαν σε διαφορετικό χρόνο (10 και πλέον μήνες προηγουμένως) από τα αδικήματα των λοιπών κατηγοριών και δεν έχει αναφερθεί, ούτε και προκύπτει οποιαδήποτε σύνδεση τους, ώστε να μπορούν να αντιμετωπιστούν ως μέρος μιας ενιαίας ενέργειας. Παρά λοιπόν το γεγονός ότι τα αδικήματα των κατηγοριών 4 και 5 είναι ίδιας φύσεως με αυτά των λοιπών κατηγοριών, εντούτοις δεν αποτελούν μέρος μιας ενιαίας ενέργειας αλλά πρόκειται για δύο ξεχωριστές και αυτοτελείς παράνομες δραστηριότητες του κατηγορουμένου, οι οποίες έλαβαν χώραν σε διαφορετικούς χρόνους. Ως εκ των άνω κρίνουμε ότι οι ποινές που θα πρέπει να επιβληθούν ως προς τα αδικήματα των κατηγοριών 4 και 5 θα πρέπει να είναι διαδοχικές με τις ποινές που θα επιβληθούν για τα αδικήματα των λοιπών κατηγοριών. Αντίθετα για τα τελευταία, με δεδομένο ότι συνδέονται μεταξύ τους αφού αποτελούν μέρος μιας ενιαίας χρονικά εγκληματικής συμπεριφοράς του κατηγορούμενου, κρίνουμε ότι οι ποινές θα πρέπει να συντρέχουν (βλ. Σάκκος ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφεση Αρ.196/2020, ημερ. 20/9/2022). Αναφέρουμε τα πιο πάνω χωρίς βέβαια να παραγνωρίζουμε ότι το σύνολο των διαδοχικών ποινών δεν θα πρέπει να είναι τέτοιο ώστε να παραβιάζεται η αρχή της συνολικότητας της ποινής. Καταληκτικά επιβάλλονται στον κατηγορούμενο οι ακόλουθες ποινές: Στην κατηγορία 1: ποινή φυλάκισης 3 ετών. Στην κατηγορία 2: ποινή φυλάκισης 1 έτους. Στην κατηγορία 4: ποινή φυλάκισης 9 μηνών. Στην κατηγορία 5: ποινή φυλάκισης 3 μηνών. Στην κατηγορία 6: ποινή φυλάκισης 18 μηνών. Στην κατηγορία 7: ποινή φυλάκισης 6 μηνών. Στην κατηγορία 8: ποινή φυλάκισης 18 μηνών. Στην κατηγορία 9: ποινή φυλάκισης 6 μηνών. Οι ποινές φυλάκισης που επιβλήθηκαν στις κατηγορίες 1, 2, 6, 7, 8 και 9 να συντρέχουν μεταξύ τους και να είναι διαδοχικές με τις ποινές φυλάκισης, οι οποίες επιβλήθηκαν στις κατηγορίες 4 και 5, οι οποίες να συντρέχουν μεταξύ τους. Η περίοδος έκτισης των ποινών φυλάκισης που επιβλήθηκαν μειώνεται κατά το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο κατηγορούμενος τελεί σε προφυλάκιση για την παρούσα δηλαδή από τις 6/7/2022. Τα τεκμήρια της υπόθεσης να καταστραφούν. (Υπ.) .............. Α. Κονής, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ................ Φ. Τιμοθέου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Α. Φυλακτού, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο