ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΛΑΤΩΝΟΣ κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 4233/22, 1/2/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDLEM:2023:1 ΣΤΟ ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Α. Κονή, Π.Ε.Δ. Φ. Τιμοθέου, A.Ε.Δ. Α. Φυλακτού, E.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 4233/22 ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν.
- ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΛΑΤΩΝΟΣ
- Δ.Χ. Κατηγορούμενος Ημερομηνία: 1/2/2023 Για τη Δημοκρατία: κ. Α. Αριστείδης (για να ακούσει την απόφαση η κα Ξ. Ξενοφώντος). Για τον Κατηγορούμενο 1: κ. Μ. Νεοκλέους. Κατηγορούμενος 1 παρών. Π Ο Ι Ν Η Ο κατηγορούμενος 1 (στο εξής «ο κατηγορούμενος») κρίθηκε ένοχος, μετά από παραδοχή του, σε κατηγορίες κατοχής, κατοχής με σκοπό την προμήθεια και προμήθειας ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β', κατά παράβαση του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου 29/77 (κατηγορίες 3-6) και σε κατηγορίες κατοχής εκρηκτικών υλών, κατά παράβαση του περί Εκρηκτικών Υλών Νόμου, Κεφ.54 (κατηγορίες 8-9). Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος των εν λόγω κατηγοριών, ο κατηγορούμενος: § Στις 17/3/2022, στη Λεμεσό, κατείχε ελεγχόμενο φάρμακο Τάξεως Β', δηλαδή 4 κιλά και 888,3 γραμμάρια κάνναβης, από την οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη, χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας και κατείχε την εν λόγω ποσότητα με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα (κατηγορίες 3 και 4 αντίστοιχα). § Μεταξύ άγνωστης ημερομηνίας και της 17/3/2022, στη Λεμεσό, κατείχε ελεγχόμενο φάρμακο Τάξεως Β', δηλαδή περίπου 10 κιλά κάνναβης, από την οποία δεν είχε εξαχθεί η ρητίνη, χωρίς την άδεια του Υπουργού Υγείας και προμήθευσε την εν λόγω ποσότητα σε άλλα πρόσωπα (κατηγορίες 5 και 6 αντίστοιχα). § Στις 17/3/2022, στο χωριό Πύργος της Επαρχίας Λεμεσού, είχε στην κατοχή του εκρηκτικές ύλες δηλαδή τρία φυσίγγια στρατιωτικού τύπου και ένα πλαστικό δοχείο το οποίο περιείχε εκρηκτική ύλη βάρους ενός γραμμαρίου σε μορφή σκόνης, χωρίς την άδεια του Επιθεωρητή Εκρηκτικών Υλών (κατηγορίες 8 και 9 αντίστοιχα). Εδώ να σημειωθεί ότι ο κατηγορούμενος αντιμετώπιζε και τις κατηγορίες 1, 2 και 7, από τις οποίες όμως απαλλάχθηκε αφού ο Γενικός Εισαγγελέας ανέστειλε την ποινική δίωξη του. Τα γεγονότα της υπόθεσης, πέραν των όσων αναφέρονται στις λεπτομέρειες των αδικημάτων, έχουν ως ακολούθως:
- Στις 17/3/2022 και περί ώρα 15:00, μέλη της Υ.ΚΑ.Ν. Αρχηγείου έθεσαν υπό παρακολούθηση όχημα, το οποίο οδηγείτο από τον κατηγορούμενο (στο εξής «το όχημα») και κατευθυνόταν από την περιοχή της Παρεκκλησιάς προς το χωριό Κελλάκι.
- Στη συνέχεια ο κατηγορούμενος στάθμευσε το όχημα σε σημείο του δρόμου, που οδηγεί από το χωριό Κελλάκι προς το χωριό Σανίδα. Αφού εξήλθε από αυτό, ο κατηγορούμενος κατευθύνθηκε πεζός σε συγκεκριμένο σημείο, από όπου παρέλαβε ένα σακούλι σκουπιδιών, το οποίο ήταν τοποθετημένο μέσα σε ένα κιούγκι. Ακολούθως ο κατηγορούμενος επέστρεψε στο όχημα και αφού τοποθέτησε το εν λόγω σακούλι στον χώρο αποσκευών, ξεκίνησε να οδηγεί με κατεύθυνση αρχικά το Κελλάκι και στη συνέχεια την Παρεκκλησιά.
- Σε κάποιο σημείο της διαδρομής, μέλη της Υ.ΚΑ.Ν., τα οποία επέβαιναν σε περιπολικό και ακολουθούσαν το όχημα, προσπάθησαν να ανακόψουν την πορεία του τελευταίου. Όταν ο κατηγορούμενος αντιλήφθηκε την παρουσία της Αστυνομίας, επιδίωξε να διαφύγει, κτυπώντας με το όχημα του το περιπολικό. Ακολούθως, μέλος της Υ.ΚΑ.Ν., που εξήλθε του περιπολικού, στάθηκε σε σημείο του δρόμου, ως ήταν η πορεία του οχήματος, για να εμποδίσει τη διαφυγή του κατηγορούμενου. Ο τελευταίος ανέπτυξε ταχύτητα και ο αστυφύλακας, για να αποφύγει το χτύπημα, πήδηξε στο μπροστινό καπό του οχήματος, προσκρούοντας στον ανεμοθώρακα. Κατόπιν τούτου, ο κατηγορούμενος σταμάτησε το όχημα και εξήλθε αυτού.
- Την ίδια μέρα και περί ώρα 15:35 διενεργήθηκε, στην παρουσία του κατηγορουμένου, έρευνα στο εσωτερικό του οχήματος, όπου στον χώρο των αποσκευών εντοπίστηκε το προαναφερόμενο σακούλι σκουπιδιών εντός του οποίου βρίσκονταν 5 νάιλον συσκευασίες, περιέχουσες κάνναβη συνολικού βάρους 4 κιλών και 888,3 γραμμαρίων.
- Σε ανακριτική κατάθεση που έδωσε στις 17/3/2022, ο κατηγορούμενος παραδέχτηκε ότι, κατείχε την ανευρεθείσα ποσότητα ναρκωτικών, την οποία σκόπευε να προμηθεύσει σε τρίτα πρόσωπα. Επιπλέον ανέφερε ότι σε προηγούμενο χρόνο είχε στην κατοχή του κάνναβη, συνολικού βάρους 10 περίπου κιλών, την οποία προμήθευσε σε άλλα πρόσωπα. Ο συνήγορος του κατηγορούμενου, στην αγόρευση του για μετριασμό της ποινής, αφού αποδέχθηκε τη σοβαρότητα των επίδικων αδικημάτων, παρέθεσε τους παράγοντες που, ως εισηγήθηκε, θα πρέπει να προσμετρήσουν προς όφελος του πελάτη του, στα πλαίσια επιμέτρησης της ποινής. Στα πλαίσια αυτά ο κ. Νεοκλέους αναφέρθηκε κατ' αρχάς στην παραδοχή του κατηγορούμενου, τόσο ενώπιον του Δικαστηρίου όσο και στις αστυνομικές αρχές, ως στοιχεία που καταδεικνύουν και την ειλικρινή μεταμέλεια του. Ως προς την παραδοχή του κατηγορούμενου, ο συνήγορος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός ότι τα αδικήματα των κατηγοριών 5 και 6, δεν θα μπορούσαν να διαλευκανθούν, εάν ο κατηγορούμενος δεν αποκάλυπτε τη διάπραξη τους, στη θεληματική του κατάθεση. Περαιτέρω ο συνήγορος αναφέρθηκε στο νεαρό της ηλικίας, στο λευκό ποινικό μητρώο καθώς και στις προσωπικές, οικογενειακές και λοιπές περιστάσεις του κατηγορούμενου, με ιδιαίτερη αναφορά στα ψυχολογικά του προβλήματα, στο χαμηλό μορφωτικό του επίπεδο αλλά και στο γεγονός της εξάρτησης του από τα ναρκωτικά, όντας χρόνιος χρήστης τέτοιων ουσιών . Τέλος ο κ. Νεοκλέους αναφέρθηκε στην ποσότητα και το είδος των επίδικων ναρκωτικών αλλά και στις συνθήκες υπό τις οποίες ο πελάτης του διέπραξε τα αδικήματα που αφορούν ναρκωτικές ουσίες καθώς και στους λόγους που τον ώθησαν σε αυτά και σχετίζονται με τις προαναφερόμενες προσωπικές του περιστάσεις. Οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος είναι αδιαμφισβήτητα πολύ σοβαρές και οι ποινές που προβλέπονται πολυετείς. Συγκεκριμένα για το αδίκημα της κατοχής ελεγχομένου φαρμάκου τάξεως Β΄ προβλέπεται ποινή φυλάκισης 8 ετών ενώ για τα αδικήματα της κατοχής του ίδιου ελεγχόμενου φαρμάκου, με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα και της προμήθειας του σε άλλα πρόσωπα προβλέπεται ποινή δια βίου φυλάκισης. Σοβαρό είναι και το αδίκημα της κατοχής εκρηκτικών υλών για το οποίο προβλέπεται ποινή φυλάκισης 15 ετών (μετά την τροποποίηση που επέφερε ο Νόμος 27/1978) ή πρόστιμο €5.000 (μετά την τροποποίηση που επέφερε ο Νόμος 173(Ι)/2020) ή και οι δύο ποινές. Αναφορικά με αδικήματα που αφορούν ναρκωτικές ουσίες, στην Παγιαβλάς ν. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 240 λέχθηκε ότι η χρήση τέτοιων ουσιών έχει προσλάβει ανησυχητικές διαστάσεις, γεγονός που επιβάλλει, κατά κανόνα, την επιβολή αποτρεπτικών ποινών. Η χρήση των εν λόγω ουσιών έχει ποικιλόμορφα χαρακτηριστεί ως «κοινωνική μάστιγα και ως νάρκη στο θεμέλιο της κοινωνίας» εφόσον τα ναρκωτικά αποτελούν κίνδυνο τόσο για τη φυσική όσο και για την κοινωνική ευημερία του κοινού και ιδιαίτερα της νεολαίας μας. Τα τελευταία χρόνια διακινούνται στη χώρα μας μεγάλες ποσότητες ναρκωτικών ουσιών με αποτέλεσμα ο αριθμός των θυμάτων να αυξάνεται ανεξέλεγκτα. Η απώλεια ζωών, νέων κυρίως ανθρώπων, έχει γίνει μέρος της καθημερινής μας πραγματικότητας και η λίστα των νέων που έχουν εθιστεί στα ναρκωτικά μεγαλώνει μέρα με τη μέρα. Το κοινωνικό και οικονομικό κόστος από τη χρήση ναρκωτικών ουσιών είναι υπερβολικό. Παρά τις σημαντικές προσπάθειες που έχουν καταβληθεί για την πρόληψη και την καταστολή του παγκόσμιου αυτού φαινομένου, φαίνεται το πρόβλημα να έχει διογκωθεί και να έχει προσλάβει ανησυχητικές διαστάσεις. Η ενασχόληση με ναρκωτικά είτε για ιδία χρήση, είτε κατά μείζονα λόγο, για εμπορία με τη διάθεση ή προμήθεια σε τρίτα πρόσωπα αποτελεί μέγιστο κίνδυνο στην κοινωνική συνοχή ενόψει των τεραστίων προβλημάτων που επιφέρει η εξάρτηση από τις ουσίες αυτές (βλ. Ναζίπ ν. Αστυνομίας
(2014)2Β Α.Α.Δ. 808). Εδώ φυσικά πρέπει να σημειωθεί ότι τόσο ο περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμος 29/77 όσο και η σχετική νομολογία προβαίνουν σε διαφοροποίηση ως προς την μεταχείριση των χρηστών σε αντίθεση με τους εμπόρους ναρκωτικών. Έτσι στην Beyki ν. Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 60, λέχθηκε ότι θεμελιωμένη είναι η αρχή της διάκρισης της σοβαρότητας των αδικημάτων που αφορούν σε εμπορία ναρκωτικών και εκείνων που αφορούν σε κατοχή και χρήση. Οι έμποροι ναρκωτικών καθιστούν επάγγελμα τους τη διασπορά του θανάτου και ως εκ τούτου είναι δύσκολο να ανευρεθούν ερείσματα για μετριασμό των ποινών που επιβάλλονται σ' αυτούς. Για τους χρήστες ναρκωτικών, όμως, υπάρχει κάποιο περιορισμένο περιθώριο για επίδειξη επιεικείας, το οποίο σχετίζεται με την αδυναμία του ανθρώπου και ειδικά των χρηστών ναρκωτικών, ανάλογα βέβαια με τις περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Η προαναφερόμενη διάκριση φαίνεται και στην Παγιαβλάς (ανωτέρω), όπου αναφέρθηκε ότι στην περίπτωση των εμπόρων η ανάγκη για την επιβολή αποτρεπτικών ποινών είναι κατάδηλη εφόσον αυτοί αποζούν από τη διασπορά της καταστροφής. Το είδος, η ποσότητα και ο σκοπός για τον οποίο κατέχονται τα ναρκωτικά, ως και ο ρόλος του δράστη, είναι παράγοντες βαρύνουσας σημασίας κατά τον καθορισμό της ποινής. Η επιβολή ιδιαίτερα σοβαρών ποινών ενδείκνυται σε περιπτώσεις όπου η ποσότητα είναι μεγάλη και η κατοχή συνοδεύεται με πρόθεση εμπορίας των ναρκωτικών (βλ. Esper v. The Republic
(1972)2 C.L.R. 73, Moussa v. Δημοκρατία
(1992)2 Α.Α.Δ. 320 και Μallouk v. Δημοκρατία
(2000)2 Α.Α.Δ. 711). Σε υποθέσεις προμήθειας αλλά και κατοχής ναρκωτικών με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα μπορεί να αποτυπωθεί ως απαύγασμα της νομολογίας, η ανάγκη για επιβολή αυστηρών και αποτρεπτικών ποινών, λόγω ακριβώς των ολέθριων αποτελεσμάτων που ενέχει η εγκληματική αυτή συμπεριφορά, ευρύτερα στην κοινωνία. Ο ρόλος των Δικαστηρίων στην καταπολέμηση και πάταξη της σύγχρονης μάστιγας των ναρκωτικών είναι ουσιαστικός. Τα πιο πάνω όπως και η σοβαρότητα τέτοιων αδικημάτων έχουν βέβαια επισημανθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο επανειλημμένα τόνισε την ανάγκη αυστηρής αντιμετώπισης τους και επιβολής αποτρεπτικών ποινών. Η έξαρση στη χρήση των ναρκωτικών αλλά και οι δυσμενείς συνέπειες τους, ιδιαίτερα στη νεολαία μας, καθιστούν την αποτροπή κυρίαρχο στοιχείο στον καθορισμό της ποινής (βλ. Ξυδάς ν. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 807 και Bora ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφεση Αρ. 79/17, ημερ. 13/3/2018, ECLI:CY:AD:2018:B110). Ο αποτρεπτικός χαρακτήρας των ποινών, ο οποίος πρέπει να αντανακλάται από το ύψος τους, αποτελεί λοιπόν το κύριο γνώρισμα τους (βλ. Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 557). Αποτελεί επίσης, πάγια νομολογιακή αρχή, ότι όπου παρατηρείται έξαρση και επιμονή στη διάπραξη παρόμοιας φύσεως αδικημάτων, παρά τις επιβληθείσες από τα Δικαστήρια αυστηρές ποινές, δικαιολογείται η επιβολή ακόμη αυστηρότερων ποινών (βλ. Selmani κ.ά ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφεση Αρ. 235/2013, ημερ. 5/10/2016, ECLI:CY:AD:2016:B469, Μιχαήλ ν. Αστυνομίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 577 και Abunazha v. Δημοκρατίας
(2009)2 Α.Α.Δ. 551). Μολονότι τα Δικαστήρια επιβάλλουν αυστηρές και αποτρεπτικές ποινές σε υποθέσεις ναρκωτικών, εντούτοις, αδικήματα αυτής της φύσης αντί να παρουσιάζουν σημεία κάμψης, απεναντίας παρουσιάζουν έξαρση. Αναφορικά με την επιβολή ποινών σε αδικήματα κατοχής εκρηκτικών υλών, υπάρχουν αρκετές αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Δέον όμως όπως σημειωθεί ότι στις πλείστες εξ αυτών, οι εκρηκτικές ύλες κατέχονταν ή χρησιμοποιήθηκαν κυρίως για την επίτευξη εγκληματικών σκοπών, δεδομένο που δεν φαίνεται να υπάρχει στην παρούσα. Τούτο λαμβάνεται υπόψην όσον αφορά τις κατηγορίες 8 και 9, εφόσον καθιστά τη συγκεκριμένη συμπεριφορά του κατηγορούμενη λιγότερη σοβαρή. Από την άλλη δεν μας διαφεύγει ότι δυνητικά ενυπάρχει, σε κάθε περίπτωση παράνομης κατοχής εκρηκτικών υλών, κίνδυνος καθ' ό,τι τα κίνητρα που προκαλούν τις ενέργειες των ανθρώπων είναι συχνά απρόβλεπτα (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Λεωνίδου
(1997)2 Α.Α.Δ. 300). Το είδος των εκρηκτικών υλών, η ποσότητα αλλά και ο σκοπός για τον οποίο κατέχονται αποτελούν παράγοντες που επίσης πρέπει να συνυπολογίζονται στην επιμέτρηση της ποινής σε τέτοιες κατηγορίες. Σε σχέση με το ύψος των ποινών, ως λέχθηκε στη Σαμπή ν. Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 100, δεν υπάρχει προκαθορισμένο πλαίσιο και ακριβής προσδιορισμός της επιβαλλόμενης ποινής αναλόγως προηγούμενων αποφάσεων. Η αναφορά σε προηγούμενη νομολογία ενδεικτική μόνο σημασία μπορεί να έχει διότι ουδέποτε υπάρχει απόλυτη ταύτιση μεταξύ των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων δύο υποθέσεων. Κάθε υπόθεση κρίνεται λοιπόν με βάση τις ιδιαίτερες περιστάσεις της και ανάλογα με αυτές διαβαθμίζεται η σοβαρότητα των αδικημάτων, η οποία θα πρέπει να αντανακλάται στις επιβληθείσες ποινές. Η σοβαρότητα της παρούσας υπόθεσης προκύπτει αναμφίβολα από τη συνολική δράση του κατηγορούμενου και ιδιαίτερα από την ενασχόληση του με ναρκωτικές ουσίες και εξηγούμε. Από τα όσα σχετικά τέθηκαν ενώπιον μας προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος, σε δύο ξεχωριστές περιπτώσεις, κατείχε μεγάλες ποσότητες ναρκωτικών. Συγκεκριμένα στις 17/3/2022 συνελήφθη να κατέχει ποσότητα 4 κιλών και 888,3 γραμμαρίων ενώ σε προγενέστερο χρόνο, ως ο ίδιος αποκάλυψε στη θεληματική του κατάθεση, κατείχε μεγαλύτερη ποσότητα και δη περίπου δέκα κιλά. Η ενασχόληση λοιπόν του κατηγορούμενου με τέτοιες ναρκωτικές ουσίες και μάλιστα με μεγάλες ποσότητες δεν ήταν μεμονωμένη αλλά επαναλαμβανόμενη. Περαιτέρω, από τα γεγονότα προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος δεν περιορίσθηκε στην κατοχή τέτοιων ουσιών εφόσον, όσον αφορά τα δέκα κιλά, προχώρησε και σε προμήθεια αυτών σε άλλα πρόσωπα. Δεν μπορεί δε να αγνοηθεί το γεγονός ότι, πριν ο κατηγορούμενος συλληφθεί για τα αδικήματα που αφορούν τα 4 κιλά και 888,3 γραμμάρια κάνναβης, όταν αντιλήφθηκε την παρουσία της Αστυνομίας, προσπάθησε να διαφύγει. Στην προσπάθεια του αυτή κτύπησε μάλιστα, με το όχημα του, το περιπολικό ενώ στη συνέχεια έθεσε σε κίνδυνο μέλος της Υ.ΚΑ.Ν., το οποίο επιχείρησε πεζό να τον εμποδίζει να διαφύγει και για να αποφύγει το χτύπημα, πήδηξε στο μπροστινό καπό του οχήματος του κατηγορούμενου, προσκρούοντας στον ανεμοθώρακα. Λαμβάνουμε λοιπόν υπόψην τα πιο πάνω, χωρίς φυσικά να μας διαφεύγει το είδος των ναρκωτικών και δη ότι επρόκειτο και στις δύο περιπτώσεις για κάνναβη, η οποία δεν εμπίπτει στα σκληρά ναρκωτικά. Λαμβάνουμε επίσης υπόψη τις συνθήκες υπό τις οποίες ο κατηγορούμενος διέπραξε τα αδικήματα που αφορούν τα ναρκωτικά και συγκεκριμένα ότι, σαν πρόσωπο χαμηλού μορφωτικού επιπέδου, που αντιμετωπίζει προβλήματα ψυχικής υγείας και είναι εξαρτημένος λόγω της χρόνιας χρήσης ναρκωτικών ουσιών, δεν ήταν ο τελικός παραλήπτης των επίδικων ναρκωτικών αλλά, ως ανέφερε ο συνήγορος του, υπήρξε στόχος των εμπόρων ναρκωτικών και χρησιμοποιήθηκε ως μεταφορέας των ναρκωτικών, με αντάλλαγμα κάποια ποσότητα τέτοιων ουσιών για προσωπική του χρήση. Περαιτέρω λαμβάνουμε υπόψη ότι όταν ρωτήθηκε αρνήθηκε να κατονομάσει τους τελικούς παραλήπτες των ναρκωτικών, γιατί φοβήθηκε για τη σωματική ακεραιότητα του ιδίου και των μελών της οικογένειας του. Ως προς τα πιο πάνω δεν μπορούμε όμως να παραγνωρίσουμε ότι ο ρόλος του ως μεταφορέα των εν λόγω ουσιών, λαμβανομένης υπόψην της επαναληπτικής του δράσης, η οποία αφορούσε μάλιστα μεγάλες ποσότητες τέτοιων ουσιών που θα διοχετεύονταν εν τέλει στην αγορά, δεν ήταν επουσιώδης, εφόσον αποτέλεσε βασικό και αναγκαίο κρίκο στην αλυσίδα διάδοσης του αργού θανάτου. Στην πρόσφατη απόφαση Xhaferi ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφεση Αρ. 207/2021, ημερ. 16/11/2022, ECLI:CY:AD:2022:B453, το Ανώτατο Δικαστήριο επισήμανε ότι η νομολογία μας αναγνωρίζει ότι πρέπει να επιβάλλονται αυστηρότερες ποινές σε οργανωμένους εμπόρους απ' ό,τι σε περιστασιακούς προμηθευτές ή διαμεσολαβητές με παράλληλη, όμως, επισήμανση ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως ελαφρυντικό ο λόγος προώθησης των ναρκωτικών. Αυτό διότι, ως λέχθηκε, είτε γίνεται για χρηματικό κέρδος, είτε για άλλο όφελος, η κατάληξη παραμένει η ίδια, δηλαδή η διάδοση ναρκωτικών σε άλλα πρόσωπα. Η εγκληματικότητα του προμηθευτή ναρκωτικών και του διαμεσολαβητή για τη διάθεση τους δεν διαφέρει αφού κοινός είναι ο σκοπός και το αντικείμενο ήτοι η μόλυνση της κοινωνίας και το κέρδος (έγινε παραπομπή στις Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας 2005) 2 Α.Α.Δ. 466 και στην Salaryand v. Αστυνομίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 541). Ενδεικτικό είναι και το ακόλουθο απόσπασμα από τη ίδια υπόθεση: «Εκείνο το οποίο, ωστόσο, παραμένει ως γεγονός στην παρούσα περίπτωση είναι ότι ο Εφεσείων αναμφίβολα κατέστη συνεργός κάποιου ή κάποιων οργανωμένων εμπόρων ναρκωτικών. Με τις ενέργειες του προσέφερε σημαντική εκδούλευση και συνδρομή στον τελικό προμηθευτή και έμπορο ναρκωτικών, όποιος και αν ήταν αυτός. Η κατάληξη της ενέργειας του αυτής δεν μπορούσε να ήταν άλλη εκτός από τη συνδρομή στη διακίνηση και διάδοση των ναρκωτικών σε άλλα πρόσωπα. Οφείλουμε δε καθηκόντως να παρατηρήσουμε και τα ακόλουθα: Παρότι αυτός ο τρόπος δράσης δεν μετατρέπει κάποιο συνεργό αυτού του είδους σε ιθύνοντα νου και ούτε εξισώνει την ευθύνη μεταξύ τους, εντούτοις δεν καθιστά άνευ σπουδαιότητας και σημασίας τη συνδρομή, συνέργεια, βοήθεια και εκδούλευση την οποία παρέχουν οι ενδιάμεσοι συνεργάτες προς ευόδωση του τελικού στόχου, που είναι η ολοκλήρωση του εγκλήματος, χωρίς τον κίνδυνο σύλληψης του ίδιου του εμπόρου από την Αστυνομία. Στην πραγματικότητα οι συνεργοί αυτού του είδους, εν γνώσει τους και έναντι κάποιας μορφής ανταλλάγματος, συμμετέχουν στα πιο ριψοκίνδυνα στάδια της δραστηριότητας και συνιστούν απαραίτητους κρίκους στην αλυσίδα διακίνησης ναρκωτικών κατά τρόπο που μπορεί να λεχθεί ότι χωρίς την προθυμία τέτοιων ατόμων δεν θα διαπράττετο το αδίκημα ή τουλάχιστον δεν θα καθίστατο τόσο εύκολη η διάπραξη του για τους οργανωτές του. Στην παρούσα περίπτωση λοιπόν αυτό ακριβώς έπραξε ο Εφεσείων. Έχοντας υπό τη φύλαξη του τα ναρκωτικά σε αποθήκη της οποίας αυτός κρατούσε το κλειδί, ορθά κρίθηκε από το Κακουργιοδικείο ότι έδιδε καθοριστικής σημασίας κάλυψη στον πραγματικό ιδιοκτήτη των ναρκωτικών μέχρι τέλους, αφού δεν τον κατονόμασε. Ορθώς, επομένως, το Κακουργιοδικείο σημείωσε ότι ο Εφεσείων διαπράττοντας τα αδικήματα είχε κύρια συνδρομή στην αλυσίδα διακίνησης των ναρκωτικών, δίδοντας ξεκάθαρα σημαντικό «χέρι βοήθειας» προφανώς σε εμπόρους τους οποίους επέλεξε να μην αποκαλύψει». Σε κάθε περίπτωση δέον όπως λεχθεί ότι ως άνω αναφερόμενες συνθήκες, υπό τις οποίες ο κατηγορούμενος ενεπλάκη στη διακίνηση ναρκωτικών, είναι οριακής σημασίας σε τέτοιας φύσεως υποθέσεις όσον αφορά τον καθορισμό της ποινής. Αυτό καθότι, ως έχει σημειωθεί από τη σχετική νομολογία, η πείρα καταδεικνύει ότι οι έμποροι ναρκωτικών επιλέγουν συνήθως συνεργάτες άτομα ευάλωτα, με ειδικά προβλήματα, που έχουν κάποια ανάγκη, όπως ο κατηγορούμενος στην προκειμένη. Η κατανόηση αυτών των αδυναμιών και προβλημάτων δεν μπορεί όμως να επιδράσει κατά τρόπο που να εξασθενίζει την αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου (βλ. Marius v. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφεση Αρ. 155/14 ημερ. 27/5/2015, ECLI:CY:AD:2015:B380). Στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπομνησθεί ότι τα Δικαστήρια στα πλαίσια της εξατομίκευσης μιας ποινής δεν βασίζονται μόνο στη σοβαρότητα ενός αδικήματος και στην προβλεπόμενη ποινή, αλλά λαμβάνουν υπόψη και τις προσωπικές και άλλες περιστάσεις ενός κατηγορούμενου. Σε καμία περίπτωση δεν μειώνεται η ανάγκη για εξατομίκευση της ποινής ούτως ώστε αυτή να μην συνιστά απλώς τιμωρία αλλά να αρμόζει στο πρόσωπο του συγκεκριμένου παραβάτη. Το καθήκον εξατομίκευσης της ποινής δεν ατονεί ακόμη και στις περιπτώσεις όπου υπάρχει η ανάγκη επιβολής αποτρεπτικής ποινής. Τονίζεται όμως ότι η εξατομίκευση δεν θα πρέπει να οδηγεί σε εξουδετέρωση ούτε της σοβαρότητας, ούτε του στοιχείου της αποτροπής, που επιβάλλουν η φύση και τα περιστατικά του αδικήματος τόσο για τον ίδιο τον κατηγορούμενο όσο και για το κοινό γενικότερα (βλ. Ιωάννου κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 171). Προς όφελος του κατηγορουμένου λαμβάνουμε υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μας. Κατ' αρχάς λαμβάνουμε υπόψη την άμεση παραδοχή του κατηγορούμενου στο Δικαστήριο, με την οποία εξοικονομήθηκε πολύτιμος δικαστικός χρόνος και έξοδα (βλ. Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 28). Δεν διαφεύγει δε της προσοχής μας ούτε το γεγονός ότι συνεργάσθηκε με την Αστυνομία, αποκαλύπτοντας την όλη δράση του, μέσω της θεληματικής κατάθεσης που έδωσε (βλ. Mbakoub v. Δημοκρατίας
(2015)2Α Α.Α.Δ 119). Έχουμε δε πάντα υπόψην μας τη βασική αρχή ότι η παραδοχή ενοχής θα πρέπει να ανταμοίβεται με έκπτωση στην ποινή καθότι πέραν του ότι αποτελεί ένδειξη της ειλικρινούς μεταμέλειας του κατηγορούμενου, προάγει και τους σκοπούς της Δικαιοσύνης και ωφελεί την κοινωνία γενικότερα (βλ. G. Piki, Sentencing in Cyprus (2nd ed.) σελ. 65-66). Από την άλλη δεν μπορεί να παραγνωρισθεί και το ότι σε υποθέσεις ναρκωτικών, ως έχει νομολογηθεί, η παραδοχή δεν πρέπει να υπερτιμάται εφόσον τέτοιας φύσεως παράνομη συμπεριφορά δεν βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με άλλες περιπτώσεις παραβατικής συμπεριφοράς. Στην παραδοχή του κατηγορουμένου δίδεται λοιπόν η δέουσα βαρύτητα, αλλά όσον αφορά τα αδικήματα των κατηγοριών 3 και 4, όπου ο κατηγορούμενος υπό τις συνθήκες που περιγράψαμε ανωτέρω, δηλαδή αφού προσπάθησε να διαφύγει, συνελήφθηκε επ' αυτοφώρω να διαπράττει τα αδικήματα, η παραδοχή είναι μειωμένης αξίας (βλ. Κατσαπάου ν. Δημοκρατία
(2012)2 Α.Α.Δ. 318). Μεγαλύτερη βέβαια βαρύτητα αποδίδουμε στο γεγονός της παραδοχής του κατηγορούμενου όσον αφορά τις κατηγορίες 5 και 6, εφόσον ήταν ο ίδιος που αυτόβουλα αποκάλυψε, στη θεληματική του κατάθεση, τη διάπραξη των εν λόγω σοβαρών αδικημάτων, για τα οποία δεν υπήρχε μαρτυρία που τον ενέπλεκε και συναφώς δεν θα μπορούσαν να διαλευκανθούν άλλως πως (βλ. Ναζίπ ν. Αστυνομίας
(2014)2Β Α.Α.Δ 808 και Μιχαήλ. ν. Δημοκρατίας
(1992)2 Α.Α.Δ 216). Η πιο πάνω συμπεριφορά του κατηγορούμενου καταδεικνύει πραγματική και γνήσια μεταμέλεια, η οποία αποτελεί σοβαρό μετριαστικό παράγοντα. Περαιτέρω λαμβάνουμε υπόψη ότι η παραδοχή ενός εγκλήματος, είναι από μόνη της βασική στη διαλεύκανση του εγκλήματος, ωφελώντας έτσι την κοινωνία (βλ. G. Piki, Sentencing in Cyprus (2nd ed.) σελ. 65-66). Το λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορουμένου είναι ένας πολύ σημαντικός μετριαστικός παράγοντας, που λαμβάνεται υπόψην προς όφελος του εφόσον του δίδει το δικαίωμα να αιτείται την επιείκεια του Δικαστηρίου (βλ. Ψωμά ν. Αστυνομίας
(1992)2 Α.Α.Δ. 40). Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας που λαμβάνεται υπόψην είναι και το νεαρό της ηλικίας του κατηγορούμενου. Στο σύγγραμμα G. Piki, Sentencing in Cyprus (2nd ed.) σελ. 88-90, τονίζεται το πόσο ευαίσθητο έργο αποτελεί το καθήκον επιβολής ποινής σε νεαρά άτομα για τα οποία έμφαση πρέπει να δίδεται στην αναμόρφωση παρά στην τιμωρία. Για αυτά υπερισχύει η αρχή της υποβοήθησης τους να αναμορφωθούν, αφού ακριβώς η πιθανότητα αναμόρφωσης στους νέους είναι ισχυρότερη από τα μεγαλύτερα σε ηλικία άτομα (βλ. επίσης Ioannou v. Police
(1986)2 C.L.R. 149). Το στοιχείο της αποτροπής στην περίπτωση νεαρών ατόμων θα πρέπει να μετριάζεται από το συμφέρον της κοινωνίας στην αναμόρφωση τους (βλ. Savvides v. Republic
(1988)2 C.L.R. 51). Από την άλλη το νεαρό της ηλικίας ενός κατηγορούμενου δεν αποτελεί πάντοτε παράγοντα που επηρεάζει από μόνος του την ποινή. Συνεκτιμάται και αυτός μαζί με όλους τους άλλους σχετικούς παράγοντες (βλ. Φανάρας κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 50). Εδώ δέον όπως λεχθεί ότι σε υποθέσεις που αφορούν ναρκωτικά, το Ανώτατο Δικαστήριο τόνισε ότι, ναι μεν το νεαρό της ηλικίας ενός παραβάτη δεν πρέπει να παραγνωρίζεται, αλλά ειδικά σε αυτό τον τομέα οι νεαροί θα πρέπει να αναπτύξουν ιδιαίτερες αντιστάσεις, σκεπτόμενοι ότι τα ναρκωτικά προορίζονται κυρίως για συνομήλικους τους, στην εξαθλίωση των οποίων συμβάλλουν με την εμπλοκή στη διακίνηση τους (βλ. Marius v. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφεση Αρ. 155/14 ημερ. 27/5/2015, ECLI:CY:AD:2015:B380). Στην προκειμένη έχοντας κατά νου τα πιο πάνω, λαμβάνουμε δεόντως υπόψη το νεαρό της ηλικίας του κατηγορούμενου, ο οποίος κατά το χρόνο διάπραξης των αδικημάτων ήταν 28 ετών, χωρίς φυσικά να μας διαφεύγει η σοβαρότητα της όλης κολάσιμης συμπεριφοράς του και τα όσα έχουμε προαναφέρει. Άλλος παράγοντας, τον οποίο λαμβάνουμε υπόψην είναι οι προσωπικές, οικογενειακές και λοιπές περιστάσεις του κατηγορούμενου και ιδιαίτερα ότι: · Είναι ηλικίας 28 ετών, άγαμος και άτεκνος. · Είναι ο μικρότερος από τα 3 παιδιά της οικογένειας του. · Οι γονείς του χώρισαν όταν ο ίδιος ήταν πολύ μικρός και ο πατέρας του ήταν πάντα απών από τη ζωή του. · Η μητέρα του αργότερα σύναψε νέο γάμο, από τον οποίο απέκτησε άλλα 2 παιδιά. Μέχρι το καλοκαίρι του 2022 εργαζόταν αλλά τους τελευταίους 6 μήνες ασχολείται αποκλειστικά με τα οικιακά, λόγω προβλημάτων υγείας (έχει υποστεί 3 εγκεφαλικά επεισόδια, παρουσιάζει ανεύρυσμα εγκεφάλου και λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή). · Ο κατηγορούμενος είναι χαμηλού μορφωτικού επιπέδου εφόσον διέκοψε τη φοίτησή του στο γυμνάσιο, λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος ενώ αξιολογήθηκε από επαγγελματίες ψυχικής υγείας για μαθησιακές δυσκολίες. Δηλώνει δε αναλφάβητος. · Από την εφηβική του ηλικία, εργάσθηκε σε συνεργεία αυτοκινήτων, εργάτης σε πισίνες, σε γυψοσανίδες, βοηθός σε κατάστημα ενοικίασης αυτοκινήτων κ.ά. Σε ηλικία 18 ετών εκτέλεσε μειωμένη στρατιωτική θητεία, λόγω κοινωνικοοικονομικών παραγόντων. · Τον τελευταίο χρόνο, πριν την κράτηση του για την παρούσα υπόθεση, εργαζόταν ως αποθηκάριος / φορτωτής σε εργοστάσιο. · Είναι χρόνιος χρήστης ναρκωτικών, εθισμένος - εξαρτημένος από τέτοιες ουσίες. Από 16 περίπου ετών ασχολείται με διάφορες δραστηριότητες, στην προσπάθεια του να χρηματοδοτήσει τον εθισμό του στην κάνναβη και την κοκαΐνη. · Για 2 χρόνια διατηρούσε δεσμό με κοπέλα από τη Λεμεσό, με την οποία συμβίωναν. Χώρισαν πριν 4 μήνες περίπου, ενόψει της κράτησης του, στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης. · Παρουσιάζει προβλήματα ψυχικής υγείας. Στην τρυφερή ηλικία των δέκα ετών άρχισε συνεδρίες σε ψυχολόγο, τις οποίες δεν ολοκλήρωσε και έχει ήδη εκφράσει προθυμία να αρχίσει εκ νέου τις συνεδρίες με τον ψυχίατρο των Κεντρικών Φυλακών. · Κατά την παραμονή του στις Κεντρικές Φυλακές, εξέφρασε αυτοκαταστροφικές και ετεροκαταστροφικές τάσεις και έκανε απόπειρα αυτοκτονίας, με αποτέλεσμα να νοσηλευτεί, κατόπιν σχετικού διατάγματος υποχρεωτικής νοσηλείας, στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας, την περίοδο 12-14/04/2022. · Στο παρόν στάδιο, συνεχίζει τη συνεργασία του με τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας του Τμήματος Φυλακών και λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπομνήσουμε, ότι σύμφωνα με τη νομολογία μας, οι προσωπικές και οικογενειακές συνθήκες ενός παραβάτη περιλαμβανομένων των όποιων προβλημάτων ψυχικής υγείας παρουσιάζει, σε αυτού του είδους των υποθέσεων, λαμβάνονται βέβαια σε κάποιο βαθμό υπόψη και η εξατομίκευση έχει τη θέση της, αλλά δεν μπορεί να εξουδετερώσει ή αποδυναμώσει τη μέριμνα για προστασία της κοινωνίας και τη συναφή αντιμετώπιση των σοβαρότατων συνεπειών που προκύπτουν για αυτήν και ιδίως για νέους ανθρώπους, από την κατοχή και διακίνηση ναρκωτικών ουσιών (βλ. Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 577, Abe ν. Δημοκρατίας
(2008)2 A.A.Δ. 211 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Χρυσάνθου, Ποιν. Έφεση Αρ. 137/15, ημερ. 2/6/2016). Αφού εξετάσαμε και λάβαμε λοιπόν υπόψην όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μας, περιλαμβανομένων των μετριαστικών παραγόντων που εκθέσαμε ανωτέρω αλλά και της ανάγκης για αποτροπή, που επιβάλλουν η φύση και η σοβαρότητα των επίδικων αδικημάτων και κατόπιν συνυπολογισμού αυτών και στάθμισης όλων των σχετικών παραγόντων, κρίνουμε ότι οι μόνες αρμόζουσες ποινές στην παρούσα είναι αναπόφευκτα οι ποινές φυλάκισης. Όσον δε αφορά τα αδικήματα των κατηγοριών 5 και 6, δέον όπως αναφερθεί ότι, από τα όσα τέθηκαν ενώπιον μας προκύπτει ότι, αυτά διαπράχθηκαν σε διαφορετικό χρόνο από τα αδικήματα των λοιπών κατηγοριών. Δεν έχει δε αναφερθεί οποιαδήποτε σύνδεση μεταξύ της ποσότητας των 10 περίπου κιλών κάνναβης με αυτήν των 4 κιλών και 888,3 γραμμαρίων. Συνεπώς δεν φαίνεται τα αδικήματα αυτά να σχετίζονται μεταξύ τους, ώστε να μπορούν να αντιμετωπιστούν ως μέρος μιας ενιαίας ενέργειας. Παρά λοιπόν το γεγονός ότι τα αδικήματα των κατηγοριών 5 και 6 αφορούν ναρκωτικά όπως δηλαδή αυτά των κατηγοριών 3 και 4, εντούτοις δεν αποτελούν μέρος μιας ενιαίας ενέργειας ή συμπεριφοράς αλλά πρόκειται για δύο ξεχωριστές και αυτοτελείς παράνομες δραστηριότητες του κατηγορουμένου, οι οποίες έλαβαν χώραν σε διαφορετικούς χρόνους. Ως εκ των άνω κρίνουμε ότι οι ποινές που θα πρέπει να επιβληθούν ως προς τα αδικήματα των κατηγοριών 5 και 6 θα πρέπει να είναι διαδοχικές με τις ποινές που θα επιβληθούν για τα αδικήματα των λοιπών κατηγοριών. Αντίθετα για τα τελευταία, με δεδομένο ότι συνδέονται μεταξύ τους αφού αποτελούν μέρος μιας ενιαίας χρονικά εγκληματικής συμπεριφοράς του κατηγορούμενου, κρίνουμε ότι οι ποινές θα πρέπει να συντρέχουν (βλ. Σάκκος ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφεση Αρ.196/2020, ημερ. 20/9/2022). Αναφέρουμε τα πιο πάνω χωρίς βέβαια να παραγνωρίζουμε ότι το σύνολο των διαδοχικών ποινών δεν θα πρέπει να είναι τέτοιο ώστε να παραβιάζεται η αρχή της συνολικότητας της ποινής. Ως εκ των άνω επιβάλλονται στον κατηγορούμενο 1 οι ακόλουθες ποινές: Στην κατηγορία 4: ποινή φυλάκισης 6 ετών. Στην κατηγορία 6: ποινή φυλάκισης 7 ετών. Στην κατηγορία 8: ποινή φυλάκισης 1 μηνός. Στην κατηγορία 9: ποινή φυλάκισης 10 ημερών. Στις κατηγορίες 3 και 5 δεν επιβάλλονται ποινές διότι τα γεγονότα αυτών εμπεριέχονται στα γεγονότα των κατηγοριών 4 και 6, στις οποίες έχουμε ήδη επιβάλει ποινές (βλ. Βασιλείου ν. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 385 και Περικλέους ν. Αστυνομίας
(1996)2 Α.Α.Δ. 34). Οι ποινές φυλάκισης που επιβλήθηκαν στις κατηγορίες 4, 8 και 9 να συντρέχουν ενώ η ποινή φυλάκισης που επιβλήθηκε στην κατηγορία 6 να είναι διαδοχική των ως άνω ποινών. Η περίοδος έκτισης των ποινών φυλάκισης που επιβλήθηκαν στον κατηγορούμενο 1, μειώνεται κατά το χρονικό διάστημα, κατά το οποίο αυτός τελεί σε προφυλάκιση για την παρούσα δηλαδή από τις 17/3/2022. (Υπ.) .............. Α. Κονής, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ................ Φ. Τιμοθέου, Α.Ε.Δ. (Υπ.) .............. Α. Φυλακτού, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο