← Κύπρος

Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Μιχαήλ Χριστάκης, Υπόθ. αρ.: 9249/18, 6/4/2023

Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Μιχαήλ Χριστάκης, Υπόθ. αρ.: 9249/18, 6/4/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2023:B5 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Θεοκλήτου, Ε.Δ. Υπόθ. αρ.: 9249/18 Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού εναντίον Μιχαήλ Χριστάκης Κατηγορούμενου Ημερομηνία: 6 Απριλίου, 2023 Για την Κατηγορούσα Αρχή: κ. Ν. Νικολάου Για τον Κατηγορούμενο: κ. Η. Αγαθοκλέους Κατηγορούμενος παρών ΑΠΟΦΑΣΗ Στα πλαίσια της παρούσας δίωξης, o Κατηγορούμενος αντιμετωπίζει τρεις συνολικά κατηγορίες που αφορούν ισχυριζόμενες παραβιάσεις του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.

  1. Συγκεκριμένα κατηγορείται ότι, στις 6.6.17, στη Λεμεσό: (α) Διέπραξε επίθεση που προκάλεσε πραγματική σωματική βλάβη στον Χάρη Αριστείδου, κατά παράβαση των άρθρων 243 και 20 του Κεφ. 154 (1η κατηγορία). (β) Προκάλεσε στον Χάρη Αριστείδου τρόμο απειλώντας τον με βία, δηλαδή τον απείλησε με τη φράση «θα σου κόψω τον λαιμό σου, θα σου σπάσω τις μασέλλες σου», κατά παράβαση των άρθρων 91Α και 20 του Κεφ. 154 (2η κατηγορία). (γ) Σε δημόσιο χώρο, δηλαδή στην οδό Χαράλαμπου Φτερούδη, εξύβρισε τον Χάρη Αριστείδου με τη λέξη «Μπασταρτούι», κατά τρόπο ενδεχόμενο να προκαλέσει σε παρευρισκόμενο πρόσωπο επίθεση, κατά παράβαση των άρθρων 99 και 20 του Κεφ. 154 (3η κατηγορία). Ο Κατηγορούμενος αρνείται ενοχή. Παραδεκτά γεγονότα
  2. Η παραλαβή, συσκευασία, σφράγιση, διακίνηση και φύλαξη όλων των τεκμηρίων της υπόθεσης μέχρι την κατάθεση τους στο Δικαστήριο έγινε ορθά και νομότυπα, χωρίς να διασπαστεί η αλυσίδα και χωρίς να επέλθει οποιαδήποτε αλλοίωση ή επέμβαση στα τεκμήρια πλην για τις απαραίτητες επιστημονικές εξετάσεις στο πλαίσιο διερεύνησης της υπόθεσης.
  3. Το περιεχόμενο της ιατρικής αναφοράς της Δρος Ε. Παναγιώτου, Τεκμήριο
  4. Η εξέταση έγινε από την Δρα Ε. Παναγιώτου η οποία είναι ιατρός των Πρώτων Βοηθειών στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, στις 6.6.
  5. Το Τεκμήριο 4 το ετοίμασε ο Αστ. 4111, Μ. Γεωργίου. Το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 4 είναι παραδεκτό. Το USB που αναφέρεται στην Έκθεση είναι το Τεκμήριο 2 και το αντίγραφο του, δηλαδή ο ψηφιακός δίσκος, είναι το Τεκμήριο
  6. Μαρτυρία Προς απόδειξη της υπόθεσης της Κατηγορούσας Αρχής, κατέθεσαν στο Δικαστήριο τέσσερεις μάρτυρες και συγκεκριμένα οι Αστ. 2846, Κ. Τσαγγάρης (ΜΚ1), Αστ. 722, Φ. Ιορδάνους (ΜΚ2), Αστ. 1260, Μ. Μιχαήλ (ΜΚ3) και Χάρης Αριστείδου (ΜΚ4). Κατατέθηκαν επίσης διάφορα έγγραφα, ένα USB και ένας ψηφιακός δίσκος ως Τεκμήρια 1 έως
  7. Ο Κατηγορούμενος αφού κλήθηκε να προβάλει την υπεράσπιση του, τήρησε το δικαίωμα της σιωπής ενώ δεν κάλεσε μάρτυρες υπεράσπισης. Μαρτυρία Αστ. 2846, Κ. Τσαγγάρη (ΜΚ1) Ο ΜΚ1 υιοθέτησε την κατάθεση του Τεκμήριο
  8. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 2 ένα USB και ως Τεκμήριο 3 ένα ψηφιακό δίσκο (στον οποίο μεταφέρθηκε το περιεχόμενο του USB) στα οποία αποτυπώνεται το επίδικο επεισόδιο. Ως Τεκμήριο 4 κατέθεσε Έκθεση στην οποία περιέχονται τρεις φωτογραφίες που απομονώθηκαν από το περιεχόμενο των ανωτέρω, στις οποίες απεικονίζεται, όπως είπε, ο Κατηγορούμενος και ακόμα ένα πρόσωπο το οποίο ο ΜΚ1 κατονόμασε (στο εξής θα αναφέρεται ως «το άλλο πρόσωπο»), τους οποίους ο μάρτυρας γνωρίζει. Το άλλο πρόσωπο κατηγορήθηκε για το ίδιο επεισόδιο στα πλαίσια άλλης υπόθεσης. Το βίντεο προβλήθηκε στο Δικαστήριο. Ο ΜΚ1 αντεξετάστηκε από τον συνήγορο Υπεράσπισης. Αντεξετασθείς ανέφερε ότι δεν είναι ο ίδιος που τιτλοφόρησε το αρχείο - βίντεο «αναιμικός και μπράβος» και πως εξ όσων γνωρίζει αυτός είναι ο τίτλος που έδωσε στο αρχείο ο ΜΚ
  9. Ανέφερε επίσης πως ο Κατηγορούμενος φαίνεται να εξέρχεται του οχήματος που φαίνεται στην τρίτη φωτογραφία από τη θέση του συνοδηγού, κάτι που φαίνεται ακόμα πιο καθαρά στο βίντεο. Ανέφερε τέλος πως στο βίντεο ο Κατηγορούμενος δεν φαίνεται να χτυπά τον ΜΚ4, ούτε φαίνεται να παρακινεί οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο να επιτεθεί στον ΜΚ
  10. Μαρτυρία Αστ. 722, Φ. Ιορδάνους (ΜΚ2) Ο ΜΚ2 υιοθέτησε την κατάθεση του Τεκμήριο
  11. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 6 την ανακριτική κατάθεση που έλαβε από τον Κατηγορούμενο στις 3.4.18 και ως Τεκμήριο 7 τη γραπτή κατηγορία που του απηύθυνε. Κατέθεσε επίσης, ως Τεκμήριο 8, ανοικτή κατάθεση που έδωσε ο Κατηγορούμενος στις 7.6.
  12. Ο ΜΚ2 αντεξετάστηκε από τον συνήγορο Υπεράσπισης. Αντεξετασθείς ανέφερε ότι στο βίντεο (Τεκμήριο 3), ο Κατηγορούμενος δεν φαίνεται να χειροδικεί εναντίον του ΜΚ4, ούτε ακούγεται να τον απειλεί ή να τον βρίζει. Μαρτυρία Αστ. 1260, Μ. Μιχαήλ (ΜΚ3) Ο ΜΚ3 υιοθέτησε την κατάθεση του Τεκμήριο
  13. Ανέφερε ότι στις 10.6.18, ο ΜΚ4 του παρέδωσε το usb, Τεκμήριο
  14. Κατέθεσε επίσης ως Τεκμήριο 10 την ανακριτική κατάθεση που έλαβε από τον Κατηγορούμενο στις 11.6.
  15. Ο ΜΚ3 αντεξετάστηκε από τον συνήγορο Υπεράσπισης. Μαρτυρία Χάρη Αριστείδου (ΜΚ4) Ο ΜΚ4 υιοθέτησε τις καταθέσεις του ημερ. 6.6.17 (Τεκμήριο 11) και 10.6.17 (Τεκμήριο 12). Στην κατάθεση του Τεκμήριο 11, ανέφερε ότι στις 6.6.17, περί ώρα 17:15, έφυγε από το σπίτι του και 100 περίπου μέτρα πιο κάτω είδε ένα άντρα γύρω στα 25 - 30 ο οποίος ήταν πεζός και του έκανε σήμα να σταματήσει. Αφού ο ΜΚ4 σταμάτησε, ο άγνωστος άντρας πήγε έξω από το παράθυρο του αυτοκινήτου του και τον ρωτούσε διάφορα, όπως αν είναι αυτός που γράφει εναντίον του φίλου του. Ο ΜΚ4 δεν απάντησε και την ίδια στιγμή πήγε στο μέρος ο Κατηγορούμενος, ο οποίος τον ρώτησε γιατί συνεχίζει να γράφει για τον πατέρα του. Σε κάποια στιγμή, ο άντρας που τον είχε σταματήσει, τον χτύπησε με το χέρι του στην αριστερή κροταφική χώρα και του είπε «αν συνεχίσεις εναντίον του φίλου μου θα σου κόψω τον λαιμό σου». Είχε παράπονο, είπε, για το άτομο που τον χτύπησε και τον απείλησε, τη σωματική διάπλαση και εμφάνιση του οποίου περιέγραψε. Στην κατάθεση του Τεκμήριο 12 ανέφερε ότι το επεισόδιο καταγράφηκε από την κάμερα που είχε εγκατεστημένη στο όχημα του (το σχετικό αρχείο είναι αποθηκευμένο στο Τεκμήριο 2). Φαίνεται, είπε, ότι επρόκειτο για συνωμοσία εναντίον του επειδή του είχαν στήσει ενέδρα στο συγκεκριμένο σημείο και τον ανέμεναν. Συγκεκριμένα μόλις έφτασε στο τέρμα της οδού Πηγής κάποιος φώναξε στον Κατηγορούμενο δίνοντας του σήμα ότι ο ΜΚ4 περνά από το σημείο και αμέσως ο Κατηγορούμενος μαζί με το άλλο πρόσωπο απομακρύνθηκαν από ένα αυτοκίνητο Mercedes χρώματος άσπρου, τον πλησίασαν και του έκαναν σήμα να σταματήσει. Την ώρα του επεισοδίου, ο ΜΚ4 δεν είχε προσέξει ότι στο μέρος βρισκόταν και ο Κατηγορούμενος. Ο ΜΚ4 σταμάτησε επειδή υπήρχε πολύς κόσμος στο σημείο και αρκετά αυτοκίνητα σταθμευμένα και νόμισε πως κάποιος χρειαζόταν βοήθεια. Θεωρεί, είπε, τον Κατηγορούμενο ως τον ηθικό αυτουργό της συνωμοσίας και της ενέδρας. Το περιστατικό έγινε, όπως είπε, στην οδό [ ]. Ανέφερε επίσης ότι σε κατοπινό στάδιο, μέσω έρευνας, βρήκε ποιο ήταν το πρόσωπο που φαίνεται στο βίντεο και το οποίο τον χτύπησε και τον απείλησε και ενημέρωσε την Αστυνομία. Όταν το άλλο πρόσωπο τον απείλησε, αυτός αισθάνθηκε φόβο για την ασφάλεια του παιδιού του. Είπε επίσης ότι μετά το συμβάν είχε επισκεφθεί το Νοσοκομείο και αν θυμάται καλά υπήρχε μία εκδορά κοντά στο αριστερό του μάτι. Ανέφερε περαιτέρω ότι εγκατέστησε μέσα στο αυτοκίνητο του κάμερα, μετά από απόπειρα δολοφονίας που έγινε εις βάρος του την οποία, κατά τη θέση του, η Αστυνομία συγκάλυψε, και για την οποία θεωρεί τον Κατηγορούμενο ως ένα από τους βασικούς υπόπτους. Ο ΜΚ4 αντεξετάστηκε από τον συνήγορο Υπεράσπισης. Αγορεύσεις Μετά την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας οι συνήγοροι των δύο πλευρών αγόρευσαν προς υποστήριξη των θέσεων τους. Οι θέσεις και οι εισηγήσεις τους έχουν μελετηθεί προσεκτικά και λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο. Αξιολόγηση μαρτυρίας Κατά την ακρόαση είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με κάθε δυνατή προσοχή τους μάρτυρες και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την αξιοπιστία και τη μαρτυρία τους προς εξαγωγή των αναγκαίων ευρημάτων και συμπερασμάτων έχοντας κατά νου και καθοδηγούμενη από τις παγίως νομολογηθείσες αρχές αξιολόγησης της μαρτυρίας (βλ., μεταξύ άλλων, C & A Pelekanos Associates Limited ν. Πελεκάνου

(1999)1(Β) Α.Α.Δ. 1273, 1280 - 1281, Χατζηγεωργίου ν. Δημοκρατίας
(1995)2 Α.Α.Δ. 174, Swepco Construction Ltd v. Επίσημου Παραλήπτη κ.α., Πολ. Έφ. 195/09, ημερ. 30.5.14, Μαρκίτσης ν. Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 23/15, ημερ. 21.4.16, σελ. 12 και 13, Τυμπιώτης ν. Δημοκρατίας
(2004)2 Α.Α.Δ. 612, 629, Kadis v. Nicolaou
(1986)1 C.L.R. 212, 216, Χρίστου ν. Khoreva
(2002)1(A) Α.Α.Δ. 454 και Ομήρου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506). Η εντύπωση που ο ΜΚ1 άφησε στο Δικαστήριο ήταν καλή. Κατά την αντεξέταση του αμφισβητήθηκε η θέση του ότι ο Κατηγορούμενος είναι το πρόσωπο που φαίνεται στη φωτογραφία 3 στο Τεκμήριο 4 δίπλα από την πόρτα του συνοδηγού του οχήματος χρώματος άσπρου. Παρά την αντεξέταση όμως, ο μάρτυρας επέμεινε στη θέση του ότι το πρόσωπο που φαίνεται στο εν λόγω σημείο είναι ο Κατηγορούμενος τον οποίο, όπως είπε, γνώριζε από πριν. Προσεχτική δε παρατήρηση του βίντεο (το οποίο αποτελεί πραγματική μαρτυρία) αποκαλύπτει πως ο Κατηγορούμενος όταν πρωτοφαίνεται στο βίντεο πράγματι βρίσκεται δίπλα από την πόρτα του συνοδηγού του οχήματος η οποία είναι ανοιχτή και την οποία κλείνει προτού κινηθεί για να πλησιάσει το παράθυρο του οχήματος του ΜΚ4, και επιβεβαιώνει συνεπώς τη θέση του ΜΚ1, η οποία γίνεται αποδεκτή. Εξ άλλου το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος είχε ως αφετηρία το σημείο στο οποίο ο ΜΚ1 αναφέρθηκε, υποστηρίζεται και από τη μαρτυρία του ΜΚ
  1. Κατά τα λοιπά, δεν αμφισβητήθηκαν οι θέσεις του μάρτυρα ως προς τις ενέργειες στις οποίες προέβη κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης, οι οποίες γίνονται αποδεκτές. Και ο ΜΚ2 άφησε καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Ο ΜΚ2 αναφέρθηκε στην κυρίως εξέταση του στις ενέργειες στις οποίες προέβη κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης και η σχετική μαρτυρία του δεν αμφισβητήθηκε. Συνεπώς γίνεται αποδεκτή. Ξεκαθάρισε κατά την αντεξέταση του ότι η μαρτυρία στη βάση της οποίας ανέκρινε τον Κατηγορούμενο, ήταν τα όσα ο ΜΚ4 ανέφερε στην Αστυνομία και το βίντεο που παρέδωσε. Η μαρτυρία του ΜΚ3 ήταν τυπική. Κατά την αντεξέταση του ερωτήθηκε γιατί παρέλαβε το Τεκμήριο 2 στις 10.6.17 και πέρασαν πέντε μήνες (και συγκεκριμένα μέχρι την 16.11.17) για να το παραδώσει στο εργαστήριο φωτογραφίας, εικόνας και γραφικών της ΥΠΕΓΕ Αρχηγείου Αστυνομίας για να τύχει εξετάσεων. Ο ΜΚ3 με ειλικρίνεια, κρίνω, απάντησε ότι δεν θυμόταν τον λόγο που πέρασε αυτό το χρονικό διάστημα, ξεκαθαρίζοντας όμως πως η Αστυνομία διερευνούσε ταυτόχρονα και άλλες υποθέσεις και όχι μόνο αυτή. Κατά τα λοιπά, δεν αμφισβητήθηκε η θέση του ότι την ημέρα και ώρα που ανέφερε έλαβε ανακριτική κατάθεση από τον Κατηγορούμενο (το Τεκμήριο 10), η οποία ακολούθησε τα όσα ανέφερε ο ΜΚ4 στην Αστυνομία στην κατάθεση του ημερ. 10.6.17 (Τεκμήριο 12) και την παραλαβή του Τεκμηρίου
  2. Ο ΜΚ4 κατά τον ουσιώδη χρόνο είχε διαφορές και αντιδικίες με τον Κατηγορούμενο. Το γεγονός αυτό συνιστά κοινό έδαφος. Υποβλήθηκε άλλωστε στον ΜΚ4 κατά την αντεξέταση του η θέση ότι ο Κατηγορούμενος πράγματι ήθελε να τού μιλήσει εκείνες τις μέρες αναφορικά με αναρτήσεις του ΜΚ4 στο διαδίκτυο τις οποίες ο Κατηγορούμενος θεωρούσε δυσφημιστικές για εκείνον και τον πατέρα του. Ενώ προϋπήρχε μεταξύ των δύο (Κατηγορούμενου και ΜΚ4) δικαστική διαμάχη. Ως προς τα όσα επισυνέβησαν κατά το επίμαχο περιστατικό, αυτά καταγράφονται στο βίντεο που παρέδωσε στην Αστυνομία (Τεκμήρια 2 και 3), το οποίο αποτελεί πραγματική μαρτυρία και ως τέτοια παρέχει στο Δικαστήριο την ευχέρεια της άμεσης παρακολούθησης των διαδραματισθέντων. Οι όποιες μικροδιαφορές μεταξύ της περιγραφής του επεισοδίου στην κατάθεση του ΜΚ4 και των όσων πράγματι φαίνονται στο βίντεο είναι αναμενόμενες (εφόσον η ανθρώπινη μνήμη δεν λειτουργεί μηχανιστικά και σίγουρα ο ανθρώπινος νους δεν εργάζεται ως ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής ώστε να καταγράφει εξομοιωτικά και να αναπαράγει με τον ίδιο τρόπο λεπτομέρειες περιγράφοντας μια σκηνή ή ένα επεισόδιο[1]), επουσιώδεις και δεν θα ήταν ικανές να πλήξουν την αξιοπιστία του. Ισχυρίστηκε ο ΜΚ4 ότι μόλις φάνηκε το αυτοκίνητο του στην στροφή, το άλλο πρόσωπο κατέβηκε από το άσπρο Mercedes και τού έκανε νόημα να σταματήσει. Η θέση του αυτή αμφισβητήθηκε. Παρά την αντεξέταση όμως, ο ΜΚ4 δεν κλονίστηκε καθόλου. Δέχομαι τη σταθερή θέση του ΜΚ4 ότι το άλλο πρόσωπο τού έκανε νόημα να σταματήσει. Τα όσα δε φαίνονται στο βίντεο δεν διαψεύδουν τη θέση του μάρτυρα, αφού μεταξύ της εξόδου του άλλου προσώπου από το άσπρο αυτοκίνητο και της κίνησης εκείνου να πλησιάσει το αυτοκίνητο του ΜΚ4, μεσολαβεί κάποιος χρόνος (περί το ένα δευτερόλεπτο, βλ. 0.00:13 Τεκμήριο 3), στον οποίο το άλλο πρόσωπο δεν καταγράφεται από τη κάμερα. Προφανώς είναι σε εκείνο το χρονικό σημείο που το άλλο πρόσωπο έκανε νόημα στον ΜΚ4 να σταματήσει. Ο ΜΚ4 ισχυρίστηκε ότι όταν το άλλο πρόσωπο εκστόμισε τις φράσεις που αναφέρονται στη δεύτερη κατηγορία, αυτός αισθάνθηκε φόβο για την ασφάλεια του παιδιού του. Η θέση αυτή του μάρτυρα δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση του και εν πάση περιπτώσει δεν κλονίστηκε μέσα από αυτή και γίνεται αποδεκτή. Ισχυρίστηκε επίσης ότι το άλλο πρόσωπο τον χτύπησε και ότι απ' ό,τι θυμάται, από το κτύπημα προκλήθηκε μία εκδορά κοντά στο αριστερό του μάτι. Ούτε η θέση του ότι το άλλο πρόσωπο τον χτύπησε αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση του, και επίσης γίνεται αποδεκτή. Τα ευρήματα δε της ιατρού που τον εξέτασε την ίδια ημέρα επιβεβαιώνουν ότι εντοπίστηκε μία εκδορά μπροστά από το αριστερό αυτί του ΜΚ4 (βλ. Τεκμήριο 13). Τα ουσιώδη λοιπόν ζητήματα επί των οποίων επικεντρώνεται η αξιολόγηση αφορούν τα όσα ανέφερε ο ΜΚ4 σε σχέση με την ανάμειξη του Κατηγορούμενου και ειδικότερα τις θέσεις του ότι επρόκειτο περί ενέδρας που στήθηκε από τον Κατηγορούμενο και περί του ότι το άλλο πρόσωπο είναι ο μπράβος του Κατηγορούμενου, θέσεις οι οποίες αμφισβητήθηκαν κατά την αντεξέταση του (ΜΚ4). Όσον αφορά στη θέση του ότι επρόκειτο περί «ενέδρας» ανέφερε ότι αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι όταν έφθασε στη στροφή ακούγεται κάποιος στο βίντεο (ο οποίος είναι είτε βαποράκι του Κατηγορούμενου είτε φίλος του) να φωνάζει «έτον ρε Μιχάλη», το δε άλλο πρόσωπο έκανε νόημα στον ΜΚ4 να σταματήσει. Προκύπτει επίσης, είπε, από το γεγονός ότι το άσπρο Mercedes ανήκει στον Κατηγορούμενο ο οποίος παραχώρησε τη θέση του οδηγού στον άλλον για να μπορέσει ο τελευταίος να βγει εύκολα από το αυτοκίνητο στον δρόμο και να του κάνει νόημα να σταματήσει. Όσον αφορά στη θέση του ΜΚ4 ότι το άλλο πρόσωπο είναι ο μπράβος του Κατηγορούμενου, ερωτηθείς κατά την αντεξέταση του αν έχει στοιχεία που να υποστηρίζουν κάτι τέτοιο ανέφερε «Αυτά τα οποία δήλωσε ο ίδιος στον φακό και το γεγονός ότι στη συνέχεια πλησίασε και ο ίδιος ή είχε πλησιάσει και ο ίδιος.». Επί των ανωτέρω θέσεων του ΜΚ4, σημειώνω τα εξής: Όταν ερωτήθηκε ο ΜΚ4 κατά πόσον έτυχε να ξαναδεί το άλλο πρόσωπο μαζί με τον Κατηγορούμενο μετά το επίδικο περιστατικό, ο ΜΚ4 απάντησε αρνητικά. Ερωτήθηκε επίσης αν από την έρευνα του στο διαδίκτυο βρήκε κάτι που να συνδέει το άλλο πρόσωπο με τον Κατηγορούμενο και απάντησε και πάλι αρνητικά. Προκύπτει συνεπώς, πως πέραν της ταυτόχρονης παρουσίας του Κατηγορούμενου και του άλλου προσώπου στη σκηνή και πέραν του ότι τα δύο αυτά πρόσωπα είχαν κοινή αφετηρία, δεν υπάρχουν άλλα στοιχεία που να δείχνουν την ύπαρξη σχέσης του είδους της σχέσης στην οποία ο ΜΚ4 αναφέρθηκε μεταξύ του Κατηγορούμενου και του άλλου προσώπου. Περαιτέρω, ερωτηθείς ο ΜΚ4 αν έχει στοιχεία που να δείχνουν ότι το άσπρο Mercedes ανήκει στον Κατηγορούμενο απάντησε αρνητικά και δέχθηκε ότι πρόκειται για υπόθεση του ιδίου επειδή σε κατοπινό στάδιο είδε τον Κατηγορούμενο να κυκλοφορεί στον Άγιο Αθανάσιο με ένα καινούριο Mercedes και υπέθεσε ότι το αυτοκίνητο το είχε πάρει ο Κατηγορούμενος πριν το αγοράσει για να το δοκιμάσει. Πρόκειται, συνεπώς, ξεκάθαρα για μία εικασία του ΜΚ4, η οποία δεν βασίζεται σε οτιδήποτε το απτό το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει στο συμπέρασμα που εισηγήθηκε, ότι, δηλαδή, το όχημα ανήκε στον Κατηγορούμενο ο οποίος παραχώρησε τη θέση του οδηγού στο άλλο πρόσωπο για να βρίσκεται ο τελευταίος πιο κοντά στον δρόμο και να μπορεί να βγει εύκολα από αυτό και «να νέψει» στον ΜΚ
  3. Στο βίντεο πράγματι ακούγεται κάποιος να φωνάζει «έ Μιχάλη» (και όχι «έτον ρε Μιχάλη»). Το πρόσωπο που ακούγεται να φωνάζει την εν λόγω φράση χαρακτηρίστηκε από τον ΜΚ4 ως «βαποράκι» του Κατηγορούμενου ή φίλος του Κατηγορούμενου. Όμως το εν λόγω πρόσωπο ουδέποτε κατονομάστηκε από τον ΜΚ4, ούτε αναφέρθηκε το κατά πόσον ο Κατηγορούμενος ήταν το μοναδικό πρόσωπο με το όνομα Μιχάλης στον χώρο όπου επισυνέβη το επίδικο συμβάν. Ακόμα δε και αν θεωρήσω πως τον Κατηγορούμενο είναι πράγματι που φώναξε το πρόσωπο που ακούγεται στο βίντεο να λέει «έ Μιχάλη» και ακόμα και αν θεωρήσω πως φώναξε την εν λόγω φράση για να ενημερώσει τον Κατηγορούμενο ότι ο ΜΚ4 περνούσε από το σημείο, και πάλιν δεν θα μπορούσα να καταλήξω σε εύρημα ότι επρόκειτο περί ενέδρας, δηλαδή περί μίας προσχεδιασμένης παγίδας, με σκοπό να βλάψει ο Κατηγορούμενος τον ΜΚ4 (αν με αυτή την έννοια είναι που αναφέρθηκε ο ΜΚ4 στην εν λόγω λέξη). Αυτό που θα μπορούσε να λεχθεί, είναι ότι τόσο το πρόσωπο που φώναξε «έ Μιχάλη» όσο και το άλλο πρόσωπο, γνώριζαν ότι ο Κατηγορούμενος ήθελε να μιλήσει στον ΜΚ4 (όπως ήταν και η θέση που υποβλήθηκε, υπενθυμίζω, στον ΜΚ4 από τον συνήγορο Υπεράσπισης), χωρίς όμως αυτό να μπορεί να οδηγήσει σε συμπέρασμα ότι επρόκειτο περί ενέδρας, ιδιαίτερα υπό την απουσία άλλων στοιχείων που να υποστηρίζουν κάτι τέτοιο. Υπό το φως των ανωτέρω, δεν μπορώ να αποδεχτώ τις θέσεις του ΜΚ4 ότι το άλλο πρόσωπο ήταν ο «μπράβος» του Κατηγορούμενου ή ότι ο Κατηγορούμενος του είχε στήσει «ενέδρα». Βεβαίως, όσον αφορά γενικότερα στο κατά πόσον από τα όσα φαίνονται στο βίντεο, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το άλλο πρόσωπο έκανε στον ΜΚ4 νόημα να σταματήσει και τα άλλα στοιχεία που θα αποτελέσουν ευρήματα του Δικαστηρίου μπορεί να οδηγήσουν σε απόδειξη των κατηγοριών εναντίον του Κατηγορούμενου, είναι θέμα που θα εξεταστεί πιο κάτω στα πλαίσια της νομικής πτυχής. Ο Κατηγορούμενος τήρησε το δικαίωμα της σιωπής. Τονίζω πως τούτο αποτελεί απόρροια του συνταγματικά κατοχυρωμένου τεκμηρίου αθωότητας του (Άρθρο 12.4 του Συντάγματος και Άρθρο 6.2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου) και συναρτάται και με το δικαίωμα του για μη αυτοενοχοποίηση (βλ. Δημοκρατία ν. Αβρααμίδου κ.α.
(2004)2 Α.Α.Δ. 51). Ουδέν ενοχοποιητικό για τον Κατηγορούμενο συμπέρασμα εξάγεται ένεκα της πιο πάνω επιλογής του, η απόφαση σε σχέση με την ενοχή του οποίου θα ληφθεί στη βάση του μαρτυρικού υλικού που κρίθηκε αποδεκτό (βλ. Mohammad κ.α. ν. Αστυνομίας
(2009)2 Α.Α.Δ. 590). Αξίζει όμως στο σημείο αυτό να γίνει αναφορά στα όσα ο Κατηγορούμενος ανέφερε στις καταθέσεις του.[2] Στην ανοιχτή του κατάθεση, Τεκμήριο 8, ανέφερε ότι έχει δικαστικές διαμάχες με τον ΜΚ4, μεταξύ άλλων, ότι καταχώρησε εναντίον του (του ΜΚ4) αγωγή για δυσφήμιση της οικογένειας του. Όσον αφορά στην επίμαχη ημέρα και ώρα, ανέφερε ότι βρισκόταν στο γήπεδο της ΣΕΚ Αγίου Αθανασίου. Ανέφερε επίσης ότι η μοναδική στιγμή που είδε τον ΜΚ4 την επίδικη ημέρα, ήταν γύρω στις 11:00 - 11:30 το πρωί όταν κατέβηκε να πάρει καφέ από το περίπτερο της γειτονιάς και ο ΜΚ4 πέρασε από εκεί με το αυτοκίνητο του. Ανέφερε τέλος ότι δεν γνωρίζει κάποιον με το αυτοκίνητο που περιέγραψε ο ΜΚ
  1. Στην ανακριτική του κατάθεση, Τεκμήριο 10, ερωτηθείς αν συνάντησε τον ΜΚ4 στις 6.6.17, γύρω στις 17:20, ανέφερε ότι σε κάποια φάση που κατέβηκε στο περίπτερο τον είδε που σταμάτησε και μιλούσε με κάποιον και πήγε και ο ίδιος να του πει να σταματήσει να γράφει στο Facebook για τον ίδιο και την οικογένεια του. Ανέφερε επίσης ότι δεν γνωρίζει το άλλο πρόσωπο το οποίο μιλούσε με τον ΜΚ4, ούτε ήταν σε θέση να το περιγράψει. Ούτε είδε, είπε, το εν λόγω πρόσωπο να χτυπά τον ΜΚ
  2. Όσον αφορά στο γιατί στην κατάθεση του Τεκμήριο 8 είχε αναφέρει ότι την επίδικη ώρα δεν είχε δει τον ΜΚ4, ανέφερε ότι είχε συγχίσει την ώρα που είδε τον ΜΚ4 στις 6.6.17, επειδή εκείνη την ημέρα τον είχε δει τέσσερεις - πέντε φορές. Στην κατάθεση του Τεκμήριο 6 απάντησε σε όλες τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν με τη φράση «Ό,τι έχω να πω, θα το πω στο Δικαστήριο», όπως έπραξε και απαντώντας στις γραπτές κατηγορίες που του απαγγέλθηκαν (Τεκμήριο 7). Επαναλαμβάνω κατ' αρχάς ότι η θέση του Κατηγορούμενου πως με τον ΜΚ4 είχε κατά τον ουσιώδη χρόνο διαφορές, αποτελεί κοινό έδαφος. Επίσης η θέση του ότι ο χώρος όπου επισυνέβη το επίμαχο περιστατικό είναι το περίπτερο «της γειτονιάς» δεν αντικρούεται από οποιοδήποτε στοιχείο. Κατά τα λοιπά όμως, είναι προφανές ότι ο Κατηγορούμενος δεν είπε στις καταθέσεις του την αλήθεια αναφορικά με τα όσα επισυνέβησαν την επίδικη ημέρα. Στην πρώτη του κατάθεση προέβαλε ότι δεν ήταν καν στον χώρο του συμβάντος, λέγοντας ότι τον ΜΚ4 τον είχε δει μόνο το πρωινό της επίδικης ημέρας. Στη δεύτερη του κατάθεση, μη μπορώντας πλέον να επιμείνει στην αρχική του εκδοχή, ανέφερε ότι δήθεν σύγχισε τις ώρες, προβάλλοντας πως αυτό έγινε επειδή εκείνη την ημέρα είδε τον ΜΚ4 τέσσερεις - πέντε φορές, σε αντίθεση βέβαια με την πρώτη κατάθεση του στην οποία ανέφερε ότι τον είδε μόνο μία φορά. Καθόλου δε πειστική δεν είναι και η θέση του ότι δεν γνώριζε το άλλο πρόσωπο. Αφενός, στο βίντεο Τεκμήριο 3 φαίνεται να έχει κοινή αφετηρία με το άλλο πρόσωπο (το άσπρο Mercedes), αφετέρου θα ήταν πολύ περίεργο να γνώριζε το άλλο πρόσωπο για τις διαφορές του Κατηγορούμενου με τον ΜΚ4 και να πάει να μιλήσει στον ΜΚ4 για αυτές, αν δεν είχε ενημερωθεί για αυτές από τον Κατηγορούμενο. Ούτε η θέση του ότι δεν μπορούσε να περιγράψει το άλλο πρόσωπο είναι πειστική με δεδομένα τα πιο πάνω, και με δεδομένο επιπλέον το γεγονός ότι κατά το επίδικο περιστατικό στέκονταν ο ένας δίπλα από τον άλλο. Καταλήγω συνεπώς πως ο Κατηγορούμενος δεν είπε την αλήθεια στις καταθέσεις του στην Αστυνομία. Αντίθετα, αυτό που προσπάθησε ήταν να αποκρύψει την ταυτότητα του άλλου προσώπου και την όποια σχέση του ιδίου με το άλλο πρόσωπο. Ευρήματα Ο ΜΚ4 είχε κατά τον ουσιώδη χρόνο διαφορές με τον Κατηγορούμενο. Στις 6.6.17, περί ώρα 17:15, ο ΜΚ4 έφυγε από το σπίτι του. Στο αυτοκίνητο του έχει εγκατεστημένη βιντεοκάμερα. Όταν το όχημα του ΜΚ4 σταμάτησε στη στροφή η οποία βρισκόταν λίγα μέτρα από το σπίτι του και λίγα μέτρα από το περίπτερο έξω από το οποίο επισυνέβη το επίδικο περιστατικό (το οποίο είναι το περίπτερο της γειτονιάς του Κατηγορούμενου) στην οδό [ ], κάποιος φώναξε «έ Μιχάλη». Ταυτόχρονα εξήλθε από ένα όχημα χρώματος άσπρου μάρκας Mercedes, το άλλο πρόσωπο από την πόρτα του οδηγού, με τον Κατηγορούμενο να καταγράφεται δίπλα από την ανοικτή πόρτα του συνοδηγού του ίδιου οχήματος. Ο ΜΚ4 δεν είδε αυτή την κίνηση (η οποία κατεγράφη στην κάμερα). Αυτό που είδε ήταν το άλλο πρόσωπο να τού κάνει νόημα να σταματήσει (κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν γνώριζε ποιο ήταν το άλλο πρόσωπο, σε κατοπινό όμως στάδιο, κατόπιν έρευνας στο διαδίκτυο, διαπίστωσε το ονοματεπώνυμο του). Αφού ο ΜΚ4 σταμάτησε, το άλλο πρόσωπο πλησίασε το παράθυρο του οδηγού του οχήματος του ΜΚ4 και τον ρώτησε, μεταξύ άλλων, τι έπαθε με τον φίλο του. Ταυτόχρονα πλησίασε το ίδιο παράθυρο ο Κατηγορούμενος. Ο Κατηγορούμενος ρώτησε τον ΜΚ4 γιατί επιμένει και γράφει στο Facebook για εκείνον και τον πατέρα του. Ο ΜΚ4 τον ρώτησε γιατί δεν τον κατήγγειλε αν τον «έβαλε μέσα στο Facebook». Ο Κατηγορούμενος τού ζήτησε να σταματήσει να ασχολείται μαζί του. Ακολούθως το άλλο πρόσωπο είπε στον ΜΚ4 να μην ξανακάνει λάθος και φώναξε εκστομίζοντας, μεταξύ άλλων, τις φράσεις «εννά σου κόψω τον λαιμό σου» και «θα σου σπάσω τις μασέλλες σου». Επίσης το άλλο πρόσωπο χτύπησε τον ΜΚ4 με το χέρι του στην αριστερή κροταφική χώρα. Αργότερα και όταν ο ΜΚ4 ξεκίνησε να φύγει, το άλλο πρόσωπο εκστόμισε, μεταξύ άλλων, τη λέξη «μπασταρτούι». Όταν το άλλο πρόσωπο είπε στον ΜΚ4 ότι θα του κόψει τον λαιμό και ότι θα του σπάσει «τις μασέλλες» του ο ΜΚ4 αισθάνθηκε φόβο για την ασφάλεια του παιδιού του. Μετά το περιστατικό ο ΜΚ4 μετέβη στην Αστυνομία και έδωσε την κατάθεση Τεκμήριο
  3. Ακολούθως την ίδια ημέρα εξετάστηκε από την ιατρό Δρα Ε. Παναγιώτου στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Ο ΜΚ4 παραπονείτο για πονοκέφαλο, ζάλη και εμβοές. Κατά την κλινική εξέταση εντοπίστηκε εκδορά μπροστά από το αριστερό αυτί. Το αναπνευστικό, καρδιαγγειακό, γαστρεντερικό και νευρικό σύστημα του ΜΚ4 ήταν φυσιολογικά. Ο ακτινολογικός έλεγχος κρανίου ήταν φυσιολογικός. Στον ΜΚ4 δόθηκαν οδηγίες για κρανιοεγκεφαλική κάκωση και παραπέμφθηκε σε ωτορινολαρυγγολόγο (βλ. Τεκμήριο 13). Στις 7.6.17 ο Κατηγορούμενος έδωσε την ανοιχτή κατάθεση Τεκμήριο
  4. Στις 10.6.17 ο ΜΚ4 μετέβη εκ νέου στην Αστυνομία και παρέδωσε το usb Τεκμήριο 2 στο οποίο μετέφερε την καταγραφή του επίδικου περιστατικού από την βιντεοκάμερα που είχε εγκατεστημένη στο αυτοκίνητο του. Τιτλοφόρησε το αρχείο «αναιμικός και μπράβος». Την ίδια μέρα έδωσε την κατάθεση Τεκμήριο
  5. Στις 11.6.17, ο Κατηγορούμενος έδωσε την ανακριτική κατάθεση Τεκμήριο
  6. Στις 16.11.17 το Τεκμήριο 2 μεταφέρθηκε στο εργαστήριο φωτογραφίας, εικόνας και γραφικών της ΥΠΕΓΕ Αρχηγείου. Το περιεχόμενο του αντιγράφτηκε σε ψηφιακό δίσκο (το Τεκμήριο 3) και απομονώθηκαν από αυτό οι τρεις φωτογραφίες που φαίνονται στην Έκθεση Τεκμήριο
  7. Στις 3.4.18 λήφθηκε δεύτερη ανακριτική κατάθεση από τον Κατηγορούμενο (Τεκμήριο 6) και ακολούθως κατηγορήθηκε γραπτώς (Τεκμήριο 7). Νομική πτυχή Σε όλες τις ποινικές υποθέσεις, όπως και στην παρούσα, το βάρος απόδειξης σωρευτικής συνύπαρξης όλων των συστατικών στοιχείων του αδικήματος το έχει η Κατηγορούσα Αρχή, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας (Woolmighton v. D.P.P. [1935] AC 462, Charitonos a.o. v. The Republic
(1971)2 C.L.R. 40). Η Κατηγορούσα Αρχή θα πρέπει να αποδείξει, με αποδεκτή μαρτυρία, την ύπαρξη κάθε συστατικού στοιχείου του αδικήματος, αντικείμενο της κατηγορίας και δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και εάν είναι (Λοΐζου ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 363). Το βάρος εναποτίθεται στους ώμους της Κατηγορούσας Αρχής να παρουσιάσει μαρτυρία που να είναι αξιόπιστη και σαφής (Φλουρής ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 401). Η πρώτη κατηγορία αφορά στο αδίκημα της επίθεσης που προκάλεσε πραγματική σωματική βλάβη. Βασίζεται στο άρθρο 243 του Κεφ. 154, το οποίο προβλέπει τα εξής: «243. Όποιος διαπράττει επίθεση που προκαλεί πραγματική σωματική βλάβη, είναι ένοχος πλημμελήματος και υπόκειται σε φυλάκιση τριών χρόνων.» Τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος, είναι τα ακόλουθα: (α) Επίθεση ενάντια σε άλλο πρόσωπο και (β) Πρόκληση πραγματικής σωματικής βλάβης από την εν λόγω επίθεση. Η δεύτερη κατηγορία αφορά στο αδίκημα της απειλής. Το άρθρο 91Α του Κεφ. 154 στο οποίο βασίζεται η κατηγορία προβλέπει τα εξής: «91Α. Πρόσωπο το οποίο προκαλεί σε άλλον τρόμο ή ανησυχία απειλώντας τον με βία ή άλλη παράνομη πράξη ή παράλειψη, διαπράττει αδίκημα και, σε περίπτωση καταδίκης, υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα τρία
(3)έτη.» Τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος είναι τα ακόλουθα: (α) Η απειλή χρήσης βίας ή άλλης παράνομης πράξης ή παράλειψης. (β) Η εξ αυτής πρόκληση στον παραπονούμενο τρόμου ή ανησυχίας. Η τρίτη κατηγορία αφορά στο αδίκημα της δημόσιας εξύβρισης. Το άρθρο 99 του Κεφ. 154 επί του οποίου η κατηγορία ερείδεται προνοεί τα εξής: «
  1. Όποιος, σε δημόσιο χώρο ή σε χώρο που δεν είναι δημόσιος με τέτοιο τρόπο ή κάτω από συνθήκες ώστε να ενδέχεται να ακουστεί από οποιοδήποτε πρόσωπο που βρίσκεται σε δημόσιο χώρο, εξυβρίζει άλλο με τέτοιο τρόπο που ενδέχεται να προκαλέσει σε παρευρισκόμενο πρόσωπο επίθεση, είναι ένοχος πλημμελήματος και υπόκειται σε φυλάκιση ενός μήνα ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις εβδομήντα πέντε λίρες ή και στις δύο αυτές ποινές.» Τα συστατικά του στοιχεία του αδικήματος είναι τα ακόλουθα: (α) Η εξύβριση άλλου. (β) Η εξύβριση να γίνεται με τέτοιο τρόπο που ενδέχεται να προκαλέσει σε παρευρισκόμενο πρόσωπο επίθεση. (γ) Η εξύβριση να γίνεται σε δημόσιο χώρο ή σε χώρο που δεν είναι δημόσιος με τέτοιο τρόπο ή κάτω από συνθήκες ώστε να ενδέχεται να ακουστεί από οποιοδήποτε πρόσωπο που βρίσκεται σε δημόσιο χώρο. Αποτελεί κοινό έδαφος ότι ο Κατηγορούμενος δεν διέπραξε επίθεση εναντίον του ΜΚ4 και ότι δεν εκστόμισε ο ίδιος οποιεσδήποτε από τις λέξεις και φράσεις που αναφέρονται στη δεύτερη και την τρίτη κατηγορία. Τόσο η ισχυριζόμενη επίθεση όσο και η εξύβριση και η απειλή αποδίδονται από τον ΜΚ4 στο άλλο πρόσωπο. Εξ ου και η Κατηγορούσα Αρχή περιέλαβε και στις τρεις κατηγορίες το άρθρο 20 του Κεφ.
  2. Όπως ειδικότερα εξήγησε ο κ. Νικολάου, η υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής βασίζεται στο άρθρο 20(γ) του Κεφ. 154, το οποίο προνοεί τα εξής: «
  3. Όταν διαπράττεται ποινικό αδίκημα, καθένας από τους ακόλουθους θεωρείται ότι συμμετέσχε στη διάπραξη και θεωρείται ότι είναι ένοχος για αυτό και δύναται να διωχτεί ως αυτουργός σύμφωνα με τα ακόλουθα: [..] (γ) εκείνος που παρέχει βοήθεια σε άλλον ή που παρακινεί αυτόν κατά τη διάπραξη ποινικού αδικήματος[3] [...].» Στο σύγγραμμα Blackstone's Criminal Practice, έκδοση του 2018, παρ. Α4.5, στη σελ. 73 αναφέρονται τα εξής: «The actus reus of an accessory involves two concepts: (a) aiding, abetting, counselling and procuring (b) an offence. The mens rea can also be expected to relate to these two concepts. The mental element for an accessory is generally considerably narrower and more demanding than that required for the principal offender in that intention or knowledge rather than recklessness or negligence or any other less culpable state of mind is required.» Στο σύγγραμμα Archbold, έκδοση του 2009, παρ. 18-14, στη σελ. 1887, αναφέρονται τα εξής: «There must also be a participation in the act: R v. Borthwick
(1779)1 Doug. 207; for even if a man is present whilst an offence is committed, if he takes no part in it and does not act in concert with those who commit it, he does not become an aider and abettor merely because he does not endeavour to prevent the offence, or fails to apprehend the offender.» Η αντικειμενική και η υποκειμενική υπόσταση της συνέργειας, αναλύθηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Μαμαλικόπουλος κ.α. ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Εφ. 25/14 κ.α., ημερ. 20.9.18 (απόφαση Τ. Οικονόμου Δ. στην Ποιν. Έφ. 29/14): «Η αντικειμενική υπόσταση της συνέργειας . . . Συνεπώς δεν είναι περιττό να αναφέρουμε ότι το κοινοδίκαιο όπως κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 20 προβλέπει παροχή συνέργειας με παροχή βοήθειας (aiding), παρακίνησης (abetting), συμβουλών (counselling) και με προαγωγή (procuring). Κατά το σύνηθες σχήμα, η παροχή βοήθειας και παρακίνησης αφορά το χρόνο διάπραξης του αδικήματος και γι' αυτό εξομοιούται με συναυτουργία (principals in the second degree) ενώ η παροχή συμβουλών και η προαγωγή, αναφέρεται σε προγενέστερο χρόνο (Archbold Criminal Pleading, Evidence and Practice 2018 Ed., 18-9). Ειδικότερα η έννοια της «παροχής βοήθειας» («aiding») έχει ερμηνευθεί με ευρύτητα: «Aiding can be satisfied by any act of assistance before or at the time of the offence. Suppling a weapon or transporting P to the scene of the crime are obvious examples. Aiding does not imply any casual connection between D's act and P's. D may assist P and enable him to commit the offence more easily, earlier or with greater safety and, if so, D is surely guilty even if P would have committed the same offence if D had not intervened.» (Smith and Hogan's, Criminal Law, 13th Ed., p. 192-193) H απλή παρουσία στη σκηνή του εγκλήματος και η απραξία προς αποτροπή του κατ΄αρχάς δεν στοιχειοθετούν συνέργεια, αλλά «it may be sufficient evidence for the drawing of an inference of encouragement» (Archbold, ibid, 18-13), ή όπως τίθεται στο Smith & Hogan's, ibid, σελ. 198: «In some cases D's presence will constitute encouragement or assistance because he is present in pursuance of an agreement that the crime be committed.» Στην υπόθεση Robinson [2011] UKPC 3, αφού επαναβεβαιώθηκε ότι η απλή παρουσία, άνευ ετέρου, δεν συνιστά συνέργεια, ελέχθη ότι: «If D's presence could properly be held to amount to communicating to P (whether expressly or by implication) that he was there to help in any way he could if the opportunity or need arose, that was perfectly capable at amounting to aiding .» H υποκειμενική υπόσταση της συνέργειας Όπως ήδη έχω αναφέρει, στη Jogee[4] επαναβεβαιώθηκε η παγιωμένη αρχή, με αναφορά στις υποθέσεις National Coal Board v Gamble [1959] 1 Q.B. 11 και Maxwell v DPP for Northern Ireland, 68 Cr. App. R. 128, ότι η υποκειμενική υπόσταση της συνέργειας σε αδίκημα συνίσταται στην πρόθεση παροχής βοήθειας κ.τ.λ. για τη διάπραξη του αδικήματος, κάτι που προϋποθέτει γνώση των ουσιωδών γεγονότων που συνθέτουν το παράνομο της πράξης: «. the mental element in assisting or encouraging is an intention to assist or encourage the commission of the crime and this requires knowledge of any existing facts necessary for it to be criminal.» Η προϋπόθεση περί πρόθεσης αναφέρεται και σε ειδική πρόθεση (specific intent), όταν αυτό είναι αναγκαίο: «If the crime requires a particular intent, [the accessory] must intend to assist [the principal] to act with such intent,» Το νοητικό στοιχείο, συνεπώς, της συνέργειας είναι πιο στενό και πιο απαιτητικό απ΄ ότι απαιτείται για να στοιχειοθετηθεί η ευθύνη του αυτουργού (Johnson v Youden [1950] 1 KB 455, Παυλόπουλος v. Skopy Shoe Fatory Ltd
(2003)2 ΑΑΔ 261). Η υποκειμενική αμέλεια (recklessness) και, έτι περαιτέρω η αντικειμενική αμέλεια (negligence) δεν επαρκούν (Calow v Tillstone [1900] 83 LT 411, Giorgianni v The Queen
(1986)156 CLR 476, Smith & Hogan's, ibid, σελ. 204). . . .» Άμεση μαρτυρία περί παρακίνησης του άλλου προσώπου ή περί παροχής βοήθειας σε αυτόν από τον Κατηγορούμενο, δεν προσφέρθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή. Η μαρτυρία που προσφέρθηκε, είναι στην ουσία περιστατική. Όπως έχει νομολογηθεί, εκεί όπου η υπόθεση της Κατηγορούσας Αρχής εδράζεται πάνω σε περιστατική μαρτυρία (η οποία ποιοτικά δεν υπολείπεται, ούτε είναι υποδεέστερης αξίας από την άμεση μαρτυρία), η μαρτυρία αυτή όχι μόνο θα πρέπει να συμβιβάζεται με την ενοχή του κατηγορουμένου, αλλά και δεν θα πρέπει να συμβιβάζεται με οποιοδήποτε άλλο λογικό συμπέρασμα από το συμπέρασμα ότι ο κατηγορούμενος διέπραξε το αδίκημα. (Παφίτης ν. Δημοκρατίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 444, Δρουσιώτης ν. Αστυνομίας
(2013)2 ΑΑΔ 505). Από τα ευρήματα του Δικαστηρίου, προκύπτουν τα εξής: (α) Όταν ο ΜΚ4 πλησίασε στο σημείο όπου εκτιλύχθηκε το επίμαχο επεισόδιο κάποιος ακούστηκε να λέει: «έ Μιχάλη!». (β) Αμέσως το άλλο πρόσωπο βγήκε από το αυτοκίνητο και έκανε νόημα στον ΜΚ4 να σταματήσει. (γ) Το άλλο πρόσωπο πλησίασε πρώτο το ανοιχτό παράθυρο του αυτοκινήτου του ΜΚ4 και σχεδόν ταυτόχρονα πλησίασε και ο Κατηγορούμενος. (δ) Το άλλο πρόσωπο χτύπησε τον ΜΚ4 και από το χτύπημα προκλήθηκε μια εκδορά μπροστά από το αριστερό αυτί του ΜΚ
  1. Επίσης το άλλο πρόσωπο εκστόμισε τις φράσεις και λέξη που αναφέρονται στη δεύτερη και στην τρίτη κατηγορία. (ε) Ο ΜΚ4 είχε διαφορές με τον Κατηγορούμενο. (στ) Ο ΜΚ4 δεν γνώριζε κατά τον ουσιώδη χρόνο το άλλο πρόσωπο ούτε και είχε διαφορές με το άλλο πρόσωπο. (ζ) Η συζήτηση που προηγήθηκε της επίθεσης, αφορούσε τις διαφορές του ΜΚ4 με τον Κατηγορούμενο. (η) Ο Κατηγορούμενος μιλούσε στον ΜΚ4 σε ήπιο τόνο και του ζήτησε εξηγήσεις γιατί «γράφει εναντίον του» στο διαδίκτυο, ζητώντας του ακολούθως να σταματήσει να ασχολείται μαζί του. (θ) Στο βίντεο ο Κατηγορούμενος δεν φαίνεται ή ακούγεται να παροτρύνει το άλλο πρόσωπο να προβεί σε κάποια πράξη. (ι) Ο Κατηγορούμενος δεν αποκάλυψε στην Αστυνομία το όνομα του άλλου προσώπου ή την περιγραφή του. Η πιο πάνω μαρτυρία δεν είναι, κατά την κρίση μου, αρκετά ισχυρή ούτως ώστε να οδηγήσει σε καταδίκη του Κατηγορούμενου στις κατηγορίες που αντιμετωπίζει στον βαθμό που απαιτείται. Δύο είναι τα ενδεχόμενα που προκύπτουν: είτε ότι ο Κατηγορούμενος παρείχε βοήθεια ή παρακίνησε το άλλο πρόσωπο στη διάπραξη των αδικημάτων, είτε ότι το άλλο πρόσωπο, από μόνο του, αποφάσισε να διαπράξει και πράγματι διέπραξε τα αδικήματα. Αν και αναμφίβολα από την προσφερθείσα αξιόπιστη μαρτυρία συνάγεται ότι ο λόγος που το άλλο πρόσωπο ενήργησε με τον τρόπο που ενήργησε, έχει ως αφετηρία και έναυσμα τις διαφορές του Κατηγορούμενου με τον ΜΚ4 (και όχι οποιεσδήποτε διαφορές του ίδιου του άλλου προσώπου με τον ΜΚ4 αφού τέτοιες δεν υπάρχουν), τα πιο πάνω στοιχεία δεν μπορούν να οδηγήσουν σε συμπέρασμα ότι ο Κατηγορούμενος είχε γνώση για τις πράξεις στις οποίες θα προέβαινε το άλλο πρόσωπο και ότι το παρακίνησε ή του παρείχε βοήθεια για να διαπράξει αυτές. Δεν υπάρχουν οποιαδήποτε στοιχεία που να μπορούν να οδηγήσουν σε σαφές συμπέρασμα προσυνεννόησης μεταξύ του άλλου προσώπου και του Κατηγορούμενου, ούτε και στοιχεία που να δείχνουν πως ο Κατηγορούμενος γνώριζε για τις προθέσεις του άλλου προσώπου, ούτε και στοιχεία που να δείχνουν ότι οι πράξεις του άλλου προσώπου ήταν αποτέλεσμα τυχόν παρακίνησης από μέρους του Κατηγορούμενου. Ο δε Κατηγορούμενος, στο βίντεο στο οποίο κατεγράφη το περιστατικό (Τεκμήριο 3), όπως προαναφέρθηκε, φαίνεται να μιλά σε ήπιο τόνο στον ΜΚ4, δεν προβαίνει δε σε οποιαδήποτε κίνηση ούτε και λέει κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε συμπέρασμα περί παρακίνησης. Το ενδεχόμενο, λοιπόν, το άλλο πρόσωπο να ενήργησε αυτόβουλα και μόνος, έστω και προς «υπεράσπιση» του Κατηγορούμενου, είναι καθόλα ανοιχτό και η περιστατική μαρτυρία που προσφέρθηκε συμβιβάζεται και με αυτή την εκδοχή. Η δε παρουσία του Κατηγορούμενου στη σκηνή των αδικημάτων, δεν φτάνει σε καμία περίπτωση μέχρι του σημείου να εξισωθεί με επί τούτου σκόπιμη παρουσία κατ' εφαρμογήν προηγηθείσας διευθέτησης προς διάπραξη των αδικημάτων. Τα πιο πάνω οδηγούν αναπόδραστα σε αποτυχία της Κατηγορούσας Αρχής να αποδείξει την υπόθεση της στον βαθμό που απαιτείται. Κατάληξη Υπό το φως των ανωτέρω, καταλήγω ότι η Κατηγορούσα Αρχή δεν απέδειξε πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας την ενοχή του Κατηγορούμενου στις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. Ο Κατηγορούμενος αθωώνεται και απαλλάσσεται των κατηγοριών 1, 2 και
  2. (Υπ) .............................. Μ. Θεοκλήτου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Βλ. Σκορδέλλη κ.α. ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 101/13 κ.α., ημερ. 6.6.
  3. [2] Οι αρχές στη βάση των οποίων αξιολογείται κατάθεση κατηγορούμενου συνοψίστηκαν στην Χαραλάμπους κ.α. ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 96/16 κ.α., ημερ. 28.11.17: «Αναφορικά με το ζήτημα των γραπτών καταθέσεων και της αξιολόγησής τους, είναι αποκρυσταλλωμένο ότι μία γραπτή κατάθεση κατηγορουμένου γίνεται μεν αποδεκτή στο σύνολο του περιεχομένου της ως μαρτυρία, εν τούτοις, κάθε μέρος της κατάθεσης αξιολογείται ως προς την αλήθεια των ισχυρισμών που προβάλλονται. Το Δικαστήριο είναι ελεύθερο να αποδώσει τη βαρύτητα που κρίνει ότι επιβάλλεται σε διαφορετικά μέρη της κατάθεσης. Είναι επίσης επιτρεπτό για το Δικαστήριο να απορρίψει ως αναληθές μέρος της κατάθεσης και να αποδεχθεί άλλο (βλ. Κωνσταντινίδης ν. Αστυνομίας
(1991)2 ΑΑΔ 190).» [3] «(c) every person who aids or abets another person in committing the offence ;» [4] Σημείωση δική μου: Το Δικαστήριο αναφέρεται στην R. V. Jogee; Ruddock v. R. [2017] A.C. 387, SC & PC. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.