Έφορο Φορολογίας ν. MINISTOP EXPRESS LTD κ.α., Αρ. Υπόθεσης 16228/21, 5/10/2023

(9),

(10), (10Α)

(12)και

(13): «

(9)Οποιοδήποτε πρόσωπο παραλείπει να καταβάλει το Φ.Π.Α. που εμφαίνεται σε φορολογική δήλωσή του ως καταβλητέος σε σχέση με οποιαδήποτε περίοδο μέσα στην προθεσμία που προβλέπουν Κανονισμοί που εκδίδονται δυνάμει του άρθρου 20

(1), είναι ένοχο ποινικού αδικήματος και υπόκειται σε χρηματική ποινή μέχρι πέντε χιλιάδες λίρες ή σε φυλάκιση μέχρι δώδεκα μήνες ή και στις δύο αυτές ποινές.

(10)Οποιοδήποτε πρόσωπο παραλείπει να υποβάλει φορολογική δήλωση για καθορισμένη φορολογική περίοδο μέσα στην προθεσμία που προβλέπουν Κανονισμοί που εκδίδονται δυνάμει του άρθρου 20

(1), είναι ένοχο ποινικού αδικήματος και υπόκειται σε χρηματική ποινή μέχρι πέντε χιλιάδες λίρες ή σε φυλάκιση μέχρι δώδεκα μήνες ή και στις δύο αυτές ποινές. (10Α) Κάθε πρόσωπο που παραλείπει ή αρνείται να καταβάλει στον Έφορο οποιοδήποτε ποσό πρόσθετου φόρου ή χρηματικής επιβάρυνσης ή τόκου που επιβάλλεται δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου ή των Κανονισμών που εκδίδονται δυνάμει αυτού είναι ένοχο ποινικού αδικήματος και υπόκειται σε χρηματική ποινή μέχρι του δέκα τοις εκατόν (10%) του οφειλόμενου ποσού. [.]

(12)Ανεξάρτητα από τις διατάξεις οποιουδήποτε άλλου νόμου, το ποινικό δικαστήριο που κηρύσσει οποιοδήποτε πρόσωπο ένοχο για παράλειψη καταβολής στον Έφορο οποιουδήποτε ποσού που οφείλει με βάση τις διατάξεις του παρόντος Νόμου, περιλαμβανομένων χρηματικών επιβαρύνσεων και τόκου, έχει εξουσία εκτός από την επιβολή ποινής, να εκδώσει διάταγμα με το οποίο να διατάσσει τον καταδικασθέντα να καταβάλει στον Έφορο το εν λόγω ποσό.

(13)Ανεξάρτητα από τις διατάξεις οποιουδήποτε άλλου νόμου, το διάταγμα που εκδίδεται με βάση το εδάφιο

(12), θεωρείται ότι αποτελεί απόφαση πολιτικού δικαστηρίου και μπορεί να συντάσσεται, υπογράφεται και εκτελείται ως απόφαση σε αγωγή σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου.» Επιπλέον, το άρθρο 48 του Περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Νόμου, Ν.95(Ι)/2000 προνοεί τα εξής: «48

(1)Όταν διαπράττεται ποινικό αδίκημα που αναφέρεται στον παρόντα Νόμο από νομικό πρόσωπο, την ευθύνη για το αδίκημα αυτό φέρουν εκτός από το ίδιο το νομικό πρόσωπο, οι σύμβουλοι ή οι διευθύνοντες αξιωματούχοι του νομικού προσώπου.

(2)Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου "διευθύνων αξιωματούχος", σε σχέση με νομικό πρόσωπο, σημαίνει οποιοδήποτε διευθυντή, γραμματέα ή άλλο παρόμοιο αξιωματούχο του νομικού προσώπου ή οποιοδήποτε πρόσωπο που φέρεται ότι ενεργεί σε σχέση με οποιαδήποτε τέτοια ιδιότητα ή ως σύμβουλος.» Υιοθετώντας τα γεγονότα ως αυτά αναφέρονται στις λεπτομέρειες των αδικημάτων του παρόντος κατηγορητηρίου, η ευπαίδευτη συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής ανάφερε ότι το συνολικό οφειλόμενο ποσό, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ανέρχεται στις €5.328,69 και ότι οι Κατηγορούμενοι 1 - 4 έχουν πλήρως συμμορφωθεί και δεν βαρύνονται με οποιαδήποτε προηγούμενη καταδίκη. Η ευπαίδευτος συνήγορος Υπεράσπισης των Κατηγορουμένων 1 - 4 δεν αμφισβήτησε επί της ουσίας τους τα γεγονότα ως τέθησαν από την Κατηγορούσα Αρχή και αγόρευσε προφορικά προς μετριασμό της ποινής των Κατηγορουμένων 1 -

1. Το σύνολο της αγόρευσης της ευπαιδεύτου συνηγόρου έχει ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο και δεν χρειάζεται να αναφερθεί εδώ στην ολότητα του. Αξίζει όμως να αναφέρω ότι γίνεται αναφορά στις προσωπικές, οικονομικές και οικογενειακές συνθήκες των Κατηγορουμένων 2 έως
2. Επιπλέον αναφορά έγινε στις συνθήκες διάπραξης των επίδικων αδικημάτων και ότι οι Κατηγορούμενοι 1 έως 4 έχουν παραδεχθεί και πλήρως συμμορφωθεί με τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν. Έλαβα υπόψη μου όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μου από πλευράς τόσο της Κατηγορούσας Αρχής όσο και των Κατηγορούμενων 1 - 4, μέσω της ευπαίδευτης δικηγόρου τους. Πιο κάτω θα αναφερθώ στα συγκεκριμένα στοιχεία τα οποία κρίνονται ουσιαστικά για την διαμόρφωση της κρίσης του Δικαστηρίου αναφορικά με την επιβαλλόμενη ποινή. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα αδικήματα για την διάπραξη των οποίων οι Κατηγορούμενοι 1 έως 4 κρίθηκαν ένοχοι είναι σοβαρά, κυρίως εις ότι αφορά τα αδικήματα των κατηγοριών παράλειψης υποβολής φορολογικής δήλωσης και μη καταβολής Φ.Π.Α. (Κατηγορίες 1 - 6). Αυτό άλλωστε διαφαίνεται και από τη σοβαρότητα που προσδίδεται σε αυτά από τον Νομοθέτη, όπως προσδιορίζεται από το ανώτατο όριο ποινής που προβλέπεται από τον Νόμο. Συγκεκριμένα για τις κατηγορίες 1 - 6 που περιλαμβάνονται στο κατηγορητήριο, ως αναφέρω ανωτέρω, προβλέπεται ποινή φυλάκισης μέχρι 12 μήνες ή χρηματική ποινή μέχρι €8.543 ή και τις δυο ποινές. Η ανάγκη για αυστηρή αντιμετώπιση αδικημάτων που σχετίζονται με την εκπλήρωση των φορολογικών υποχρεώσεων των πολιτών έχει τονιστεί επανειλημμένα από την Νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Συγκεκριμένα στην Γενικός Εισαγγελέας ν. Andreas Makris Tourist Taxi Service Co Ltd

(1996)2 Α.Α.Δ. 262, αναφέρθηκαν τα εξής: «Η παράλειψη εκπλήρωσης των φορολογικών υποχρεώσεων που θέτει ο Νόμος περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, όπως και κάθε άλλη φορολογική νομοθεσία, συνιστά σοβαρό παράπτωμα και η εκπλήρωση τους ενέχει μεγάλη σημασία για το δημόσιο. Ανάλογα μεγάλη είναι και η ευθύνη των πολιτών για εκπλήρωση των υποχρεώσεων αυτών (Βλ. Rainbow v. Republic

(1984)3 CLR 846 και Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Νίκου Σχίζα κ.α. Ποινικές Εφέσεις αρ. 6081, 6082 και 6086, ημερ. 7.6.96).» Στην ίδια απόφαση μάλιστα τονίζεται ότι: ″Κατά συνέπεια, οι ποινές που πρέπει να επιβάλλονται, πρέπει να αντανακλούν τη σοβαρότητα των αδικημάτων που διαπράχθηκαν και παράλληλα να είναι αποτρεπτικές για τους αδικοπραγούντες και για το κοινό, για να μην υπάρχει ενθάρρυνση στην παρανομία και στην παράνομη κατακράτηση των εσόδων του κράτους″. Στην Γενικός Εισαγγελέας ν. Χαράλαμπου Ζακατζιώτη

(2001)2 Α.Α.Δ. 85, αναφέρθηκε ότι: «......Ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας καθίσταται οφειλόμενος από τη στιγμή που διενεργείται η παράδοση ή παροχή υπηρεσιών και ο επιχειρηματίας καθίσταται εμπιστευματοδόχος του κράτους για την είσπραξη του οφειλόμενου ποσού. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια ο επιχειρηματίας έχει υποχρέωση να εισπράττει αμέσως τις σχετικές φορολογικές επιβαρύνσεις και να τις αποδίδει χωρίς καθυστέρηση στο κράτος .............................. Η ποινή καθορίζεται πάντα από το πρωτόδικο Δικαστήριο μέσα στα προβλεπόμενα νομοθετικά πλαίσια. Η μικρή ποινή σε σχέση με τα ιδιάζοντα περιστατικά κάθε υπόθεσης αποτελεί έμμεσο τρόπο ενθάρρυνσης της παρανομίας, όταν η σοβαρότητα των αδικημάτων επιβάλλει την παρουσία του στοιχείου της αποτρεπτικότητας.» Περαιτέρω, στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν Σπύρου Σπύρου, Ποινική Έφεση Αρ. 276/2015, ημερ. 18/09/2017, το Ανώτατο Δικαστήριο, αναφερόμενο στην σοβαρότητα των αδικημάτων εξέφρασε την θέση ότι αναφορικά με αδικήματα που αφορούν τον Νόμο περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (της παράλειψης καταβολής Φ. Π. Α., πρόσθετου φόρου και τόκων και παράλειψης υποβολής φορολογικών δηλώσεων), οι ποινές που ο νόμος προνοεί για αυτά, δεν αντικατοπτρίζουν την σοβαρότητα των αδικημάτων. Έχοντας υπόψη τις ποινές που προβλέπει ο προαναφερόμενος Νόμος αναφορικά με τα αδικήματα τα οποία αποτελούν αντικείμενο της παρούσας υπόθεσης, την σχετική επί του θέματος νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ως έχει αναλυθεί πιο πάνω, όλες τις περιστάσεις της υπόθεσης και όσα ελέχθει από πλευράς της συνηγόρου των Κατηγορουμένων 1 - 4, προς μετριασμό της ποινής τους, κρίνω ότι για προσδιορισμό και εξατομίκευση της ποινής που καλούμαι να επιβάλλω ότι τα εξής αποτελούν επιβαρυντικά στοιχεία:

(1)Η σοβαρότητα των αδικημάτων και το γεγονός ότι, αδικήματα του παρόντος κατηγορητηρίου, διαταράσσουν τον σχεδιασμό μίας αυτοσυντηρούμενης φορολογίας, που χαρακτηρίζεται από μελετητές της φιλοσοφίας του δικαίου της φορολογίας, ως η δικαιότερη υπάρχουσα φορολογία, εφόσον στηρίζεται στην κατανάλωση, γεγονός, που, εκτός του ότι οδηγεί σταδιακά, όταν είναι σε έξαρση, σε μετατόπιση της φορολογικής επιβάρυνσης σε άλλους φορολογουμένους, ανατρέπει σε κάποιο βαθμό και τον οικονομικό προγραμματισμό του κράτους (βλ. Nina Rainbow v The Commissioner of Income Tax

(1984)3 Α.Α.Δ. 846 και Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν Νίκος Σχίζας κ. α.

(1996)2 Α.Α.Δ. 175).

(2)Η έξαρση που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στην διάπραξη των αδικημάτων αυτών, για το οποίο λαμβάνω δικαστική γνώση από τις υποθέσεις οι οποίες καταχωρούνται ενώπιον του Δικαστηρίου και που, σε συνδυασμό με την σοβαρότητα των αδικημάτων όπως αυτή διαφαίνεται μέσα από τις προβλεπόμενες εκ του Νόμου ποινές, επιβάλλει την επιβολή αποτρεπτικής ποινής στους Κατηγορούμενους 1 έως 4.

(3)Το ύψος του συνόλου του οφειλόμενου ποσού, που είναι ενδεικτικό της τάσης στην διάπραξη των αδικημάτων, ειδικότερα σε ότι αφορά τον οφειλόμενο φόρο.

(4)Το χρονικό διάστημα διάπραξης των αδικημάτων, ήτοι (α) από 01/01/19 - 31/03/20, αναφορικά με τα αδικήματα της παράλειψης υποβολής φορολογικής δήλωσης, (β) από 01/10/20 - 31/12/20, αναφορικά με το αδίκημα της παράλειψης καταβολής Φ.Π.Α. και (γ) από 01/04/19 - 31/03/20, αναφορικά με τα αδικήματα της παράλειψης καταβολής χρηματικών επιβαρύνσεων και τόκων. Βεβαίως τα πιο πάνω εξετάζονται σε συνάρτηση με τους ελαφρυντικούς παράγοντες, ως έχουν τεθεί από την ευπαίδευτο συνήγορο των Κατηγορουμένων 1 - 4. Αναφορικά με τους μετριαστικούς παράγοντες των Κατηγορουμένων 1- 4 λαμβάνονται ιδιαίτερα υπόψη:

(1)Η παραδοχή των Κατηγορουμένων 1 έως 4 στις κατηγορίες σε σχέση με τις οποίες τώρα τους επιβάλλεται ποινή. Χωρίς όμως να παραβλέπετε ότι αυτή δεν ήταν άμεση (βλ. Χαρτούμπαλος v. Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 28, Λένος Γεωργίου Μυλωνά ν Δημοκρατίας

(2006)2 Α.Α.Δ. 384, Κυριάκος Παντέλα ν Αστυνομίας

(2011)2 Α.Α.Δ. 562).

(2)Το λευκό ποινικό μητρώο των Κατηγορουμένων 1 έως 4 (βλ. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν Λεωνίδα Ματθαίου

(1994)2 Α.Α.Δ. 1, Γεώργιος Χατζηνικολάου ν Αστυνομίας

(1976)2 Α.Α.Δ. 63).

(3)Οι προσωπικές, οικονομικές και οικογενειακές περιστάσεις των Κατηγορουμένων 2 έως 4.

(4)Το γεγονός ότι το οφειλόμενο συνολικά ποσό έχει πλήρως εξοφληθεί. Αναφορικά με τις συνθήκες διάπραξης των αδικημάτων, ήτοι η κακοδιαχείριση των Κατηγορουμένων, αυτό δεν μπορεί να αποτελέσει μετριαστικό παράγοντα καθότι τα χρήματα του Φ.Π.Α. εισπράχθηκαν από του Κατηγορούμενους 1 έως 4 δια λογαριασμό της Δημοκρατίας. Με βάση τα πιο πάνω, χωρίς να υποβιβάζω τη σοβαρότητα των αδικημάτων στα οποία κρίθηκαν ένοχοι οι Κατηγορούμενοι 1 έως 4, ενόψει κυρίως της πλήρης συμμόρφωσης τους κρίνω ότι η αρμόζουσα ποινή είναι η χρηματική ποινή. Σημειώνεται βεβαίως ότι σχετικά με την Κατηγορούμενη 1 Εταιρεία, που είναι νομικό πρόσωπο, η μόνη ποινή που δύναται να της επιβληθεί δεν μπορεί να είναι άλλη από την χρηματική. Κατά συνέπεια και επιδεικνύοντας κάθε δυνατή επιείκεια και εφαρμόζοντας την αρχή της συνολικότητας και αναλογικότητας της ποινής επιβάλλονται στους Κατηγορούμενους 1 έως 4 οι ακόλουθες ποινές: Στην Κατηγορούμενη 1 Εταιρεία Στις κατηγορίες 1 - 6 επιβάλλεται χρηματική ποινή €75 σε έκαστη των κατηγοριών 1 έως

1. Στις κατηγορίες 7 - 10, δεν επιβάλλω καμιά ποινή εφόσον οι χρηματικές επιβαρύνσεις και τόκοι έχουν ήδη εισπραχθεί αλλά και για χάρη της αρχής της συνολικότητας και αναλογικότητας της ποινής. Στον Κατηγορούμενο 2 Στις κατηγορίες 1 - 6 επιβάλλεται χρηματική ποινή €50 σε έκαστη των κατηγοριών 1 έως
2. Στις κατηγορίες 7 - 10, δεν επιβάλλω καμιά ποινή εφόσον οι χρηματικές επιβαρύνσεις και τόκοι έχουν ήδη εισπραχθεί αλλά και για χάρη της αρχής της συνολικότητας και αναλογικότητας της ποινής. Στον Κατηγορούμενο 3 Στις κατηγορίες 1 - 6 επιβάλλεται χρηματική ποινή €50 σε έκαστη των κατηγοριών 1 έως
3. Στις κατηγορίες 7 - 10, δεν επιβάλλω καμιά ποινή εφόσον οι χρηματικές επιβαρύνσεις και τόκοι έχουν ήδη εισπραχθεί αλλά και για χάρη της αρχής της συνολικότητας και αναλογικότητας της ποινής. Στον Κατηγορούμενο 4 Στις κατηγορίες 1 - 6 επιβάλλεται χρηματική ποινή €50 σε έκαστη των κατηγοριών 1 έως
4. Στις κατηγορίες 7 - 10, δεν επιβάλλω καμιά ποινή εφόσον οι χρηματικές επιβαρύνσεις και τόκοι έχουν ήδη εισπραχθεί αλλά και για χάρη της αρχής της συνολικότητας και αναλογικότητας της ποινής. (Υπ.)........... Α. Παρπαρίνου, Πρ. Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο