Αναφορικά με τον θάνατο του Αθανάσιου Νικολάου ν. -, Θανατική Ανάκριση: 104/05, 10/11/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Ντ. Βαρωσιώτου, Θανατικού Ανακριτή Θανατική Ανάκριση: 104/05 Αναφορικά με τον θάνατο του Αθανάσιου Νικολάου Ημερομηνία: 10 Νοεμβρίου 2023 Εμφανίσεις: Για την αστυνομία: κα Ξ. Ξενοφώντος Για την οικογένεια του αποβιώσαντα: κος Λ. Λουκαΐδης Πατέρας και μητέρα αποβιώσαντα (Χαράλαμπος και Αντριάνα Νικολάου): παρόντες ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΗΣ ΘΑΝΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΚΡΙΣΗΣ 104/2005 Η θανατική ανάκριση υπ' αριθμό 104/05 έχει βεβαρημένο ιστορικό και πολύχρονες δικαστικές διαδικασίες. Αυτά θα καταγραφούν στο κατάλληλο στάδιο της θανατικής ανάκρισης της οποίας διατάχθηκε το επανάνοιγμα από την Πρόεδρο του Επαρχιακού Δικαστηρίου κ. Στ. Χατζηγιάννη (ως ήταν τότε και νυν Δικαστής του Α.Σ.Δ) στις 26/02/20 κατόπιν αίτησης ημερομηνίας 19/02/20 που καταχωρίστηκε από τους οικείους του αποβιώσαντα. Κατόπιν μεταγενέστερων αιτήσεων εκδόθηκε διάταγμα εκταφής της σορού του αποβιώσαντα και διάταγμα με το οποίο διατάχθηκε όπως το υοειδές οστό της σορού αποσταλεί από τον εκπρόσωπο της Αστυνομίας Κύπρου στο Α᾽ Εργαστήριο της Παθολογικής Ανατομικής Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Γουδί για εξέταση και επιστροφή του στην Κύπρο. Η υπόθεση τέθηκε ενώπιον μου και ορίστηκε για προγραμματισμό στις 31/10/23. Κατά την έναρξη της διαδικασίας, ζήτησα από τη δικηγόρο της αστυνομίας και από τον δικηγόρο της οικογένειας να εκφράσουν τις απόψεις τους ως προς τον κατάλληλο τρόπο διεξαγωγής της θανατικής ανάκρισης. Κατά την εν λόγω ημερομηνία εμφανίστηκε στο Δικαστήριο ο κ. Σταυριανός με δικηγόρο και ζήτησε όπως μετέχει στη διαδικασία ως ενδιαφερόμενο μέρος και σε περίπτωση έγκρισης του αιτήματος να του δοθεί το μαρτυρικό υλικό. Το αίτημα του κ. Σταυριανού για συμμετοχή του στη διαδικασία ως ενδιαφερόμενο μέρος υποστήριξε η δικηγόρος της αστυνομίας. Ανέφερε σχετικά, πως ο ιατροδικαστής κ. Σταυριανός που διενήργησε την πρώτη νεκροψία της σορού του αποβιώσαντος και έδωσε μαρτυρία στην ακρόαση των προηγούμενων θανατικών ανακρίσεων, υποβάλλει αίτημα να παρουσιαστεί στην παρούσα διαδικασία ως ενδιαφερόμενο μέρος εκπροσωπούμενος από δικηγόρο. Η δικηγόρος της αστυνομίας υποστηρίζοντας τη θέση της έκανε αναφορά στο πόρισμα των ιδιωτών ποινικών ανακριτών που διόρισε ο Γενικός Εισαγγελέας, δηλαδή του κ. Μάτσα και του κ. Αλεξόπουλου, με το οποίο πόρισμα, ως η ίδια ανέφερε, ο κ. Σταυριανός θεωρείται «ουσιαστικά συνεργός» «στη διάπραξη κάποιων αδικημάτων». Σε αυτό το στοιχείο στήριξε την εισήγηση της η κα Ξενοφώντος, αναφέροντας πως ο κ. Σταυριανός έχει συμφέρον και ως εκ τούτου δικαίωμα να μετέχει στη διαδικασία και να εξετάζει μάρτυρες. Ο προτεινόμενος δικηγόρος που εμφανίστηκε για τον κ. Σταυριανό πρόσθεσε πως θεωρεί απαραίτητη τη συμμετοχή του κ. Σταυριανού ως ενδιαφερόμενο μέρος γιατί αυτός ήταν παρών στη διαδικασία εκταφής. Σύμφωνα με το άρθρο 14(β) του Περί Θανατικών Ανακριτών Νόμου (Κεφ. 153) «κάθε ενδιαφερόμενο μέρος δύναται να εμφανιστεί είτε με δικηγόρο είτε προσωπικά και να εξετάσει, αντεξετάσει ή επανεξετάσει, ανάλογα με την περίπτωση, οποιοδήποτε μάρτυρα». Το προαναφερόμενο άρθρο δεν καθορίζει ποια πρόσωπα δύναται να θεωρηθούν ως «ενδιαφερόμενα μέρη». Το ζήτημα αυτό αποφασίζεται από τον Θανατικό Ανακριτή, στο πλαίσιο της διακριτικής του ευχέρειας, η οποία ασκείται λαμβάνοντας υπόψη τον περιορισμένο σκοπό και τη φύση της θανατικής ανάκρισης. Η θανατική ανάκριση δεν ακολουθεί την αντιπαραθετική διαδικασία, γνωστή στο δικαïκό μας σύστημα και στην οποία υπάρχουν διάδικοι. Η θανατική ανάκριση είναι εξεταστικού χαρακτήρα και ο μόνος διάδικος σε αυτή είναι ο Γενικός Εισαγγελέας, συνήθως εκπροσωπούμενος από την αστυνομία. Όπως όμως έχει νομολογιακά καθιερωθεί προσωπικό συμφέρον και επομένως δικαίωμα εμφάνισης έχουν οι πλησιέστεροι συγγενείς ή μέλη της οικογένειας του αποβιώσαντα. (Πιττάκης Αβραάμ Μ και Άλλη, ως διαχειριστές της περιουσίας του Μάρκου Αβραάμ Πιττάκη
(1994)1 Α.Α.Δ 297). Για να αποφασιστεί το ζήτημα που ηγέρθη αναφορικά με τον κ. Σταυριανό, πρέπει να διακριβωθεί η ιδιότητα του στην υπόθεση και ο λόγος για τον οποίο ζητείται η εμπλοκή του στη διαδικασία ως ενδιαφερόμενο μέρος. Αρχικά αναφέρω πως το πόρισμα των ιδιωτών ποινικών ανακριτών που διόρισε ο Γενικός Εισαγγελέας ακόμη δεν έχει τεθεί ενώπιον μου. Και αυτό γιατί, όπως αναφέρθηκε στην προηγούμενη δικάσιμο αποτελεί μέρος του νέου μαρτυρικού υλικού που θα παρουσιαστεί στην παρούσα διαδικασία. Εκείνο όμως που σαφώς προκύπτει από τον φάκελο της υπόθεσης και που αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός είναι ο ρόλος του κ. Σταυριανού ως ο ιατροδικαστής που προέβη πρώτος σε ευρήματα αναφορικά με την αιτία θανάτου του αποβιώσαντα. Η κα Ξενοφώντος υποστήριξε τη θέση της για την αναγκαιότητα της συμμετοχής του κ. Σταυριανού ως ενδιαφερόμενο μέρος, βασιζόμενη στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου Αναφορικά με την Αίτηση των Δρ. Χρίστου Χρίστου και Δρ. Σάββα Κωνσταντινίδη
(2015)1 Α.Α.Δ
- Ανέφερε πως το Ανώτατο Δικαστήριο στην πιο πάνω απόφαση έκρινε ότι οι αναφερόμενοι στην υπόθεση γιατροί είχαν δικαίωμα και νομιμοποιούνταν να καταχωρήσουν αίτηση για έκδοση προνομιακού εντάλματος certiorari για να ζητήσουν την ακύρωση του πορίσματος της Θανατικής Ανακρίτριας. Και τούτο, συνεχίζει η δικηγόρος της αστυνομίας, διότι το πόρισμα της Θανατικής Ανακρίτριας «φωτογράφιζε» τους γιατρούς ως ενεχόμενους σε παράνομες πράξεις που σχετίζονταν με τον θάνατο του αποβιώσαντα. Ήταν η εισήγηση της κας Ξενοφώντος πως με αυτή την απόφαση, το Ανώτατο Δικαστήριο «παρεμπιπτόντως» καθόρισε και τα πρόσωπα που μπορούν να είναι ενδιαφερόμενα μέρη στη διαδικασία της θανατικής ανάκρισης. Η εισήγηση της κας Ξενοφώντος δεν με βρίσκει σύμφωνη. Τα γεγονότα και το σκεπτικό της απόφασης στην οποία αναφέρθηκε η κα Ξενοφώντος ουδεμία σχέση έχουν με την παρούσα υπόθεση. Το πόρισμα σε εκείνη την υπόθεση ακυρώθηκε διότι κρίθηκε πως υπήρξε νομικό σφάλμα το οποίο ήταν έκδηλο από το πρακτικό και πως η Θανατική Ανακρίτρια υπερέβη τις εξουσίες της ως αυτές προβλέπονται στο Κεφ.
- Σε εκείνη την περίπτωση το έννομο συμφέρον των αιτητών-γιατρών δημιουργήθηκε από το περιεχόμενο του πορίσματος της Θανατικής Ανακρίτριας, η οποία συνέδεσε τον θάνατο του αποβιώσαντα με πράξεις ή παραλείψεις των ενεχόμενων γιατρών. Με βάση το πόρισμα της Θανατικής Ανακρίτριας ήταν δυνατή η έναρξη ποινικής δίωξης εναντίον των ενεχόμενων γιατρών ως υπαίτιοι του θανάτου του αποβιώσαντα. Για αυτόν τον λόγο κρίθηκε πως αυτοί είχαν έννομο συμφέρον και νομιμοποιούντο να καταχωρήσουν αίτηση για άδεια καταχώρησης προνομιακού εντάλματος certiorari για ακύρωση του πορίσματος. Στην παρούσα υπόθεση δεν τίθεται τέτοιο ζήτημα, αφού ο κ. Σταυριανός ήταν ιατροδικαστής στην υπόθεση και προς τούτο έδωσε μαρτυρία στις προηγούμενες θανατικές ανακρίσεις. Εν προκειμένω, φρονώ πως η συμμετοχή του κ. Σταυριανού ως ενδιαφερόμενο μέρος στην παρούσα διαδικασία επιχειρείται για σκοπούς που ουδόλως σχετίζονται με το περιορισμένο πλαίσιο που θέτει το Κεφ. 153, που είναι η διακρίβωση αναφορικά με το πού, πότε και πώς απεβίωσε ο θανόντας. Περαιτέρω, η κ. Ξενοφώντος πληροφόρησε το Δικαστήριο ότι ο κ. Σταυριανός θα καταθέσει ως μάρτυρας στην παρούσα διαδικασία. Αντίθετη ήταν η θέση της οικογένειας του αποβιώσαντα που εισηγήθηκε πως εφόσον ο ίδιος ο Γενικός Εισαγγελέας όρισε ιδιώτες ποινικούς ανακριτές δεν υπάρχει λόγος να δώσει μαρτυρία ο κ. Σταυριανός, του οποίου η μαρτυρία καθώς επίσης και τα σχετικά ευρήματα του είναι ήδη μέρος του φακέλου της υπόθεσης. Εκ περισσού αναφέρω πως εφόσον η δικηγόρος της αστυνομίας επιθυμεί όπως κληθεί ο κ. Σταυριανός για να καταθέσει ως μάρτυρας στην υπόθεση, ό,τι έχει να πει θα το πει στη μαρτυρία του. Η μαρτυρία του κ. Σταυριανού όπως και των υπόλοιπων μαρτύρων και οποιοδήποτε αποδεικτικό υλικό παρουσιαστεί θα αξιολογηθεί στο τέλος στο πόρισμα που θα εκδοθεί. Σπεύδω να επαναλάβω πως η διαδικασία της θανατικής ανάκρισης διεξάγεται μέσα στο πλαίσιο που ρητά ορίζει ο νόμος και για τους σκοπούς που παρατίθενται σε αυτό. Το αίτημα επομένως της συμμετοχής του κ. Σταυριανού στη διαδικασία ως ενδιαφερόμενο μέρος απορρίπτεται. Τέλος, και με κάθε σεβασμό προς την κα Ξενοφώντος, αναφορικά με το σχόλιο της, πως η εισήγηση της σε σχέση με την αναγκαιότητα συμμετοχής του κ. Σταυριανού ως ενδιαφερόμενο μέρος, έγινε προληπτικά για να διαφυλάξει, ως η ίδια επεσήμανε, τη νομιμότητα της διαδικασίας, αναφέρω ότι τα καθήκοντα του Θανατικού Ανακριτή είναι πολύ καλά γνωστά στο Δικαστήριο που έχει έγνοια τόσο για τη νομιμότητα της διαδικασίας όσο και για την ορθή διεκπεραίωση της υπόθεσης μέχρι το τέλος. Βάσει των εισηγήσεων που έγιναν στο Δικαστήριο αναφορικά με τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί στην παρούσα υπόθεση και έχοντας υπόψη το περιεχόμενο του διατάγματος επανανοίγματος της υπόθεσης, του διατάγματος της εκταφής της σορού και των νέων στοιχείων που θα παρουσιαστούν, ορίζω τη διεξαγωγή της θανατικής ανάκρισης ως ακολούθως: Να κατατεθεί εκ μέρους της αστυνομίας όλο το μαρτυρικό υλικό, τα πορίσματα, τα τεκμήρια, τα έγγραφα που παρουσιάστηκαν στις προηγούμενες θανατικές ανακρίσεις. Στη συνέχεια, να κατατεθούν από τους αρμόδιους μάρτυρες όλα τα νεότερα στοιχεία, έγγραφα, πορίσματα που αφορούν την υπόθεση μετά το διάταγμα επανανοίγματος και εκταφής. Ο δικηγόρος της οικογένειας να καλέσει ακολούθως οποιοδήποτε μάρτυρα επιθυμεί. Στο τέλος θα ακουστούν οι εισηγήσεις όλων των μερών της διαδικασίας και θα εκδοθεί το πόρισμα. (Υπ.) ............. Ντ. Βαρωσιὠτου Θανατικός Ανακριτής Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο