Αναφορικά με τον θάνατο του Αθανάσιου Νικολάου ν. -, Θανατική Ανάκριση: 104/05, 8/12/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Ντ. Βαρωσιώτου, Θανατικού Ανακριτή Θανατική Ανάκριση: 104/05 Αναφορικά με τον θάνατο του Αθανάσιου Νικολάου Ημερομηνία: 08 Δεκεμβρίου 2023 Εμφανίσεις: Για τον Γενικό Εισαγγελέα: κα Ξενοφώντος Για την οικογένεια του αποβιώσαντος: κα Καριόλου και κα Δήμα Πατέρας και Μητέρα αποβιώσαντος (Χαράλαμπος και Αντριάνα Νικολάου) και αδέρφια αποβιώσαντος: παρόντες ΑΠΟΦΑΣΗ Στις 04/12/2023 άρχισε η ακρόαση της πιο πάνω θανατικής ανάκρισης, με βάση το διάταγμα που εξέδωσε η Πρόεδρος του Επαρχιακού Δικαστηρίου κα Στ. Χατζηγιάννη (ως ήταν τότε και νυν Δικαστής του Α.Σ.Δ) για επανάνοιγμα της τελευταίας θανατικής ανάκρισης που διεξήχθη σε σχέση με τον αποβιώσαντα Αθανάσιο Νικολάου. Πιστό αντίγραφο του φακέλου της Γενικής Αίτησης 37/20 που αφορούσε το επανάνοιγμα της θανατικής ανάκρισης καταχωρήθηκε ως Τεκμήριο 1 στις 04/12/
- Το διάταγμα επανανοίγματος ημερομηνίας 26/02/2020 στηρίχθηκε στην Αίτηση ημερομηνίας 19/02/2020 που καταχωρήθηκε εκ μέρους της οικογένειας του αποβιώσαντος. Το αίτημα στηρίχθηκε στη θέση πως η εξέταση των οστικών υπολειμμάτων ήταν αναγκαία ώστε να διακριβωθεί κατά πόσο πράγματι προκύπτουν σκελετικές κακώσεις συμβατές με πτώση από ύψος 30 μέτρων ή από εγκληματική ενέργεια. Μετά την έκδοση του διατάγματος επανανοίγματος καταχωρήθηκε στις 04/12/2020 αίτηση εκταφής της σορού του αποβιώσαντος για επιστημονική εξέταση του υοειδούς οστού από εμπειρογνώμονες, η οποία έγινε αποδεκτή και εκδόθηκε σχετικό διάταγμα στις 09/12/
- Στις 07/01/2021 καταχωρήθηκε αίτηση για έκδοση διατάγματος για αποστολή του υοειδούς οστού που λήφθηκε από τον σκελετό του αποβιώσαντος, στο εξωτερικό για επιστημονικές εξετάσεις. Ο Δικαστής του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, κ. Φακοντής, εξέδωσε στις 26/01/2021 διάταγμα το οποίο παραθέτω αυτούσιο όπως έχει τροποποιηθεί στις 12/02/2021: «Το Δικαστήριο αυτό δια του παρόντος ΔΙΑΤΑΤΤΕΙ ΟΠΩΣ: Εκδοθεί και δια του παρόντος εκδίδεται διάταγμα δια του οποίου διατάσσεται όπως το υοειδές οστό του αποβιώσαντα Αθανάσιου Νικολάου σταλεί και παραδοθεί από εκπρόσωπο της Αστυνομίας Κύπρου στο Α' Εργαστήριο της Παθολογικής Ανατομικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Γουδί, Μικράς Ασίας
- Αυτό θα παραληφθεί από τους Δρ. Εμμανουήλ Αγαπητό ο οποίος εξουσιοδοτήθηκε να ενεργήσει εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας και από την Δρ. Δήμητρα Καραγιάννη η οποία ενεργεί ως τεχνικός σύμβουλος της οικογένειας του αποβιώσαντα και μπορεί να παρίσταται και να επιβλέπει την όλη διαδικασία. Οι κ.κ. Κουτσάφτης και Τσαντίρης μπορούν επίσης να παραστούν και να επιβλέπουν την όλη διαδικασία ως τεχνικοί σύμβουλοι της οικογένειας του αποβιώσαντα. Η Παθολογοανατομική επεξεργασία του υλικού περιλαμβάνει ακτινογραφία του οστού, αφαλάτωση (μέσα σε ειδικό διάλυμα για να μαλακώσει το οστό) και στην συνέχεια θα ληφθούν ιστολογικές τομές οι οποίες θα χρωστούν με ηωσίνη - αιματοξυλίνη και άλλες ειδικές ιστοχημικές χρεώσεις για ανίχνευση αιμοσιδηρίνης (κυανούν του Βερολίνου) και στη συνέχεια θα επισκοπηθούν σε κοινό οπτικό μικροσκόπιο. Νοείται ότι η φύλαξη του οστού, όπως και σε όλα τα αντίστοιχα υλικά, θα ακολουθεί τους κανόνες ασφαλείας και ιατρικής δεοντολογίας και η ολοκλήρωση των εξετάσεων δεν θα πρέπει να ξεπερνά την περίοδο 3 μηνών από την ημερομηνία έκδοσης του διατάγματος (26/01/2021). Μετά την ολοκλήρωση των εξετάσεων εκπρόσωπος της Αστυνομίας Κύπρου θα παραλάβει και μεταφέρει πίσω στην Κύπρο το υοειδές οστό και/ή στην κατάσταση που αυτό θα ευρίσκεται μετά την ολοκλήρωση των εξετάσεων το οποίο θα παραμείνει σε ασφαλή χώρο στην Αστυνομική Διεύθυνση Λεμεσού μέχρι νεότερης διαταγής του Θανατικού Ανακριτή. Τα αποτελέσματα της εξέτασης του υοειδούς οστού θα κοινοποιηθούν στον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και στον δικηγόρο της οικογένειας του αποβιώσαντα μόλις είναι έτοιμα. Τα υπόλοιπα οστά που τώρα βρίσκονται στο Νεκροτομείο του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού θα φυλαχθούν σε ασφαλή χώρο της Αστυνομικής Διεύθυνσης Λεμεσού με την βοήθεια της Ανθρωπολόγου κας. Ελευθερίας Χαρίλαου μέχρι την συμπλήρωση όλων των εξετάσεων και νεότερης διαταγής του Θανατικού Ανακριτή. Ο Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού να ενημερώσει τον Θανατικό Ανακριτή για την επιστροφή του υοειδούς οστού στην Κύπρο εντός 3 ημερών από την άφιξη του στην Κύπρο για να τεθεί ο φάκελος ενώπιον του και να εξεταστεί το ενδεχόμενο έκδοσης νέων οδηγιών και/ή διαταγμάτων που αφορούν την περαιτέρω πορεία του φακέλου της Θανατικής Ανάκρισης και την διάθεση του συνόλου του οστικού σκελετού του αποβιώσαντα Αθανάσιου Νικολάου». Σύμφωνα με το διάταγμα, το υοειδές οστό αποστάληκε για επιστημονικές εξετάσεις στην Ανατομική Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Γουδί. Εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα εξουσιοδοτήθηκε όπως ενεργήσει ο Δρ. Εμμανουήλ Αγαπητός και εκ μέρους της οικογένειας η Δρ. Καραγιάννη. Μετά το πέρας των εξετάσεων, το υοειδές οστό επιστράφηκε στην Κύπρο και ο φάκελος της θανατικής ανάκρισης τέθηκε ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστή Λεμεσού κ. Φακοντή στις 04/10/
- Με τη σύμφωνη γνώμη όλων των εμπλεκόμενων μερών, η θανατική ανάκριση τέθηκε εκτός πινακίου, μέχρι την έκδοση του πορίσματος από τους ιδιώτες ποινικούς ανακριτές τους οποίους είχε διορίσει ο Γενικός Εισαγγελέας για διερεύνηση της υπόθεσης για τυχόν ποινικές ευθύνες. Στις 29/06/2023 αποστάληκε στο Πρωτοκολλητείο του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού επιστολή εκ μέρους της οικογένειας με αίτημα όπως η υπόθεση επανατεθεί ενώπιον Θανατικού Ανακριτή για τη διεξαγωγή της μεταθανάτιου ανάκρισης με βάση το διάταγμα επανανοίγματος. Η υπόθεση τέθηκε ενώπιον μου τέλη Σεπτεμβρίου του
- Στις 31/10/2023 άκουσα τις θέσεις των εμπλεκόμενων μερών σε σχέση με την πορεία της υπόθεσης καθώς και το αίτημα που ηγέρθη από τον Γενικό Εισαγγελέα σε σχέση με την εμφάνιση του κ. Πανίκκου Σταυριανού ως ενδιαφέρομενο μέρος στη διαδικασία. Στις 10/11/2023 εξέδωσα απόφαση με την οποία απέρριψα το αίτημα για συμμετοχή του κ. Πανίκκου Σταυριανού στη διαδικασία ως ενδιαφερόμενο μέρος καθορίζοντας παράλληλα την πορεία της υπόθεσης. Την ίδια ημέρα κατόπιν δικαιολογημένου αιτήματος δόθηκε άδεια στον κ. Λουκαΐδη να αποσυρθεί από δικηγόρος της οικογένειας. Στις 24/11/2023 εμφανίστηκαν στη διαδικασία οι νέοι δικηγόροι που διόρισε η οικογένεια και η υπόθεση ορίστηκε για ακρόαση στις ακόλουθες ημερομηνίες: 04/12/2023, 06/12/2023, 11/12/2023, 14/12/2023, 20/12/2023 και 22/12/
- Στις 04/12/2023 δόθηκε μαρτυρία από 4 μάρτυρες. Κατά τη δεύτερη ημέρα της ακρόασης δηλαδή στις 06/12/2023, ημερομηνία κατά την οποία αναμενόταν να καταθέσει ως μάρτυρας της Εισαγγελίας ο ιατροδικαστής κ. Πανίκκος Σταυριανός, η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα ανέφερε στο Δικαστήριο πως ο εν λόγω μάρτυρας έπασχε από οξεία γαστρεντερίτιδα καθώς επίσης μόλις πρόσφατα υποβλήθηκε σε εγχείρηση ανοικτής καρδίας και δεν μπορούσε να παραστεί ενώπιον του Δικαστηρίου υποβάλλοντας σχετικό αίτημα αναβολής. Ανέφερε δε πως μέχρι τις 11/12/2023 που είναι ορισμένη η υπόθεση για συνέχιση της ακρόασης, ο κ. Πανίκκος Σταυριανός θα έχει αναρρώσει και θα μπορεί να δώσει μαρτυρία. Πρόσθεσε όμως πως ήθελε να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου άλλα ζητήματα τα οποία άπτονται της πορείας της υπόθεσης. Συγκεκριμένα ανέφερε πως από τα τεκμήρια τα οποία έχουν ήδη κατατεθεί στο Δικαστήριο, διαπιστώνεται πως υπάρχει μια σειρά από αντικρουόμενες θέσεις ιατρών, ήτοι των κ. Πανίκκου Σταυριανού, κ. Ορφέα Περίδη, κ. Μάριου Ματσάκη, κας. Δήμητρας Σταύρου, κ. Σοφοκλή Σοφοκλέους, κ. Φίλιππου Κουτσάφτη, κ. Εμμανουήλ Αγαπητού και κας Δήμητρας Καραγιάννη. Ως εκ τούτου, όπως ανέφερε η κα Ξενοφώντος, ο Γενικός Εισαγγελέας απευθύνθηκε στον Δρ. Ανδρέα Μαρνερίδη, ως ειδικό ιατροδικαστή και παθολογοανατόμο που ασκεί την ειδικότητα του στην Αγγλία, για να βοηθήσει την κα Ξενοφώντος στο χειρισμό της υπόθεσης. Συνεχίζοντας, η κα Ξενοφώντος ανέφερε ότι το υπόμνημα του Δρ. Ανδρέα Μαρνερίδη στάληκε στην Εισαγγελία στις 03/12/2023 και αφού το μελέτησε ο Γενικός Εισαγγελέας, έδωσε οδηγίες όπως τεθεί ενώπιον του Θανατικού Ανακριτή. Πρόσθετα με αυτό το αίτημα, η κα Ξενοφώντος ανέφερε ότι ο Δρ. Ανδρέας Μαρνερίδης είναι έτοιμος να προσέλθει να καταθέσει στο Δικαστήριο εφόσον όμως του δοθούν δύο ημέρες προηγουμένως τα πλακίδια των οστών του αποβιώσαντος για να τα εξετάσει. Η κα Ξενοφώντος προς υποστήριξη του αιτήματος της παρουσίασε το υπόμνημα το οποίο κατατέθηκε ως Τεκμήριο Α προς Αναγνώριση. Το υπόμνημα φέρει τίτλο «Περιστατικό Αθανάσιου Νικολάου» και υπότιτλο «Υπόμνημα Δρ. Ανδρέα Μαρνερίδη, ημερομηνίας 03/12/2023, προς υποβοήθηση προετοιμασίας της Ανώτερου Δημόσιας Κατήγορου Ξένιας Ξενοφώντος, Εισαγγελία Λεμεσού, κατόπιν έγκρισης και εντολής από τη Γενική Εισαγγελία Κύπρου». Μετά την υποβολή του σχετικού αιτήματος, υπέβαλα σχετικές ερωτήσεις στην εκπρόσωπο του Γενικού Εισαγγελέα, για να αντιληφθώ ποιος ο ρόλος του Δρ. Ανδρέα Μαρνερίδη στην παρούσα διαδικασία, δεδομένου ότι δεν είχε καμία συμβολή στη διαδικασία ολόκληρης της υπόθεσης, η οποία αφού συμπληρώθηκε με τα νέα στοιχεία δυνάμει της διαταγής επανανοίγματος, τέθηκε ενώπιον μου για ακρόαση. Η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα ανέφερε πως το υπόμνημα του Δρ. Ανδρέα Μαρνερίδη (Τεκμήριο Α προς Αναγνώριση) είναι αναγκαίο στοιχείο που θα διαφωτίσει τον Θανατικό Ανακριτή ως προς τα αίτια θανάτου του αποβιώσαντος. Επεσήμανε μάλιστα πως πρόκειται περί ανεξάρτητου μάρτυρα, έγκριτου στον τομέα της ιατροδικαστικής επιστήμης. Συνεχίζοντας, επανέλαβε πως η αναγκαιότητα κλήσης του ως μάρτυρα στη διαδικασία, προκύπτει λόγω του ότι υπάρχουν αντιφατικές θέσεις μεταξύ των εμπειρογνωμόνων ως προς την αιτία του θανάτου του αποβιώσαντος. «Είναι μεγάλης σημασίας» η μαρτυρία του συγκεκριμένου προσώπου, ανέφερε η κα Ξενοφώντος, διότι παρουσιάζει «διεθνείς βιβλιογραφίες και ευρήματα». Οι δικηγόροι της οικογένειας έφεραν ένσταση στο αίτημα τόσο για την επιθεώρηση των πλακιδίων εκ μέρους του Δρ. Ανδρέα Μαρνερίδη όσο και για την παρουσία του ως μάρτυρα στη διαδικασία και την κατάθεση του εν λόγω εγγράφου. Όπως αναφέρθηκε μεταξύ άλλων εκ μέρους των δικηγόρων της οικογένειας, ο Γενικός Εισαγγελέας είχε ήδη διορίσει τον Δρ. Εμμανουήλ Αγαπητό, μετά το διάταγμα επανανοίγματος της υπόθεσης. Σύμφωνα με τις πρόνοιες του Περί Θανατικών Ανακριτών Νόμου (Κεφ. 153), στις οποίες έχω αναφερθεί πολλές φορές σε αυτή τη διαδικασία, η παρούσα μεταθανάτιος εξέταση διεξάγεται μετά τη διαταγή επανανοίγματος της υπόθεσης. Όπως προανέφερα μετά το διάταγμα εκταφής της σορού του αποβιώσαντος, ο Γενικός Εισαγγελέας όρισε ως πραγματογνώμονα τον Δρ. Εμμανουήλ Αγαπητό εξ Ελλάδος και η οικογένεια την Δρ. Δήμητρα Καραγιάννη επίσης εξ Ελλάδος. Τα ευρήματα των δύο πραγματογνωμόνων κατατέθηκαν στο Δικαστήριο την πρώτη μέρα έναρξης της ακρόασης (μέρος του Τεκμηρίου 6). Ο Γενικός Εισαγγελέας μετά από την απόφαση του ΕΔΑΔ στην οποία κρίθηκε πως οι αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν έκαναν τις δέουσες και αναγκαίες έρευνες για να διαπιστωθεί που οφειλόταν ο θάνατος του αποβιώσαντος, διόρισε ιδιώτες ποινικούς ανακριτές, οι οποίοι αφού διεκπεραίωσαν το έργο τους, κατέθεσαν το πόρισμα τους στον Γενικό Εισαγγελέα. Το πόρισμα τούτο κατατέθηκε ως τεκμήριο 11 στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας. Με τα πιο πάνω καθίσταται φανερό πως ο φάκελος της υπόθεσης που αφορούσε την εξέταση των αιτιών θανάτου συμπληρώθηκε και τέθηκε ενώπιον του Θανατικού Ανακριτή για έναρξη της ακρόασης. Με αυτά τα δεδομένα το Δικαστήριο αφού άκουσε και τις εισηγήσεις των δικηγόρων καθόρισε την πορεία της διεξαγωγής της θανατικής ανάκρισης. Το αίτημα της δικηγόρου που εκπροσωπεί τον Γενικό Εισαγγελέα, για να παρουσιάσει σήμερα, μετά τη συμπλήρωση του φακέλου της υπόθεσης, το υπόμνημα (Τεκμήριο Α προς Αναγνώριση) καθώς επίσης και το αίτημα της για επανεξέταση των πλακιδίων των οστών του αποβιώσαντος, δεν δικαιολογείται. Και τούτο, διότι αν το αίτημα γίνει αποδεκτό είναι ωσάν να επανανοίγω εκ νέου την υπόθεση που τέτοια δικαιοδοσία δεν έχω. Περαιτέρω, αν γινόταν αποδεκτό τέτοιο αίτημα θα σήμαινε πως με το ίδιο επιχείρημα κάθε φορά θα μπορεί να παρουσιάζεται στη διαδικασία και άλλος εμπειρογνώμονας για να εκφέρει άποψη επί των προηγούμενων εκθέσεων πραγματογνωμόνων, και η υπόθεση θα συνεχίζεται στο διηνεκές με αποτέλεσμα η διαδικασία της θανατικής ανάκρισης να καθίσταται ατελέσφορη. Αναφέρω επίσης πως στο περιεχόμενο του υπομνήματος (Τεκμήριο Α προς Αναγνώριση) όπως ο ίδιος ο Δρ. Μαρνερίδης το αποκαλεί, εμπεριέχονται διάφορες φωτογραφίες στραγγαλισμού σε διαφορετικές περιπτώσεις περιλαμβανομένης και φωτογραφίας του κατάγματος υοειδούς οστού. Επίσης ο Δρ. Ανδρέας Μαρνερίδης σχολιάζει στο υπόμνημα του τις εκθέσεις των δύο παθολογανατόμων Δρ. Εμμανουήλ Αγαπητού και Δρ. Καραγιάννη και εκφράζει τη δική του θεωρία μολονότι δεν είχε ποτέ όπως είπα προηγουμένως οποιαδήποτε προσωπική ανάμειξη στην όλη διαδικασία αφού το υπόμνημα του φέρει ημερομηνία 03/12/
- Η δικηγόρος της Εισαγγελίας εισηγήθηκε πως το υπόμνημα αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί από το Δικαστήριο ως βοήθημα, δηλαδή όπως καταλαβαίνω, ως βιβλίο ή εγχειρίδιο αυθεντικού περιεχομένου. Είναι όμως έργο του Δικαστηρίου να αξιολογήσει το υλικό που τέθηκε νόμιμα ενώπιον του και να καταλήξει στη δική του κρίση ως προς τα αίτια θανάτου. Για τους πιο πάνω λόγους το αίτημα της δικηγόρου του Γενικού Εισαγγελέα σε σχέση με την εξέταση των πλακιδίων των οστών από τον Δρ. Ανδρέα Μαρνερίδη δεν γίνεται αποδεκτό. Ως εκ τούτου δεν επιτρέπεται ούτε η παρουσία του ως μάρτυρα στη διαδικασία. Κατά συνέπεια δεν επιτρέπεται η κατάθεση του υπομνήματος (Τεκμήριο Α προς Αναγνώριση) ως τεκμήριο. Σε σχέση με τους υπόλοιπους μάρτυρες που επιθυμεί η Εισαγγελία να παρουσιάσει, ήτοι τον κ. Πανίκκο Σταυριανό, την κα Δήμητρα Σταύρου, την κα Ελευθερία Χαρίλαου, τον Λοχία 35 κ. Ορφανό και την ένσταση που προβλήθηκε εκ μέρους της οικογένειας, η Εισαγγελία έχει δικαίωμα να το πράξει και η πλευρά της οικογένειας έχει δικαίωμα να αντεξετάσει τους εν λόγω μάρτυρες. Το δε ζήτημα που αφορά τον κ. Πανίκκο Σταυριανό έχει ήδη εξεταστεί στην απόφαση μου ημερ. 10/11/
- Τέλος, αισθάνομαι το καθήκον να αναφερθώ στην έκφραση που ανέφερε η κα Ξενοφώντος κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ότι δείχνω «εχθρότητα» και τούτο γιατί επιδεικνύω σπουδή στη διεκπεραίωση της παρούσας θανατικής ανάκρισης, δίδοντας μάλιστα προτεραιότητα, έναντι άλλων υποθέσεων. Προς τούτο να πω ότι ο προγραμματισμός των υποθέσεων είναι αποκλειστικό έργο του Δικαστηρίου, με τη συνεργασία βεβαίως των δικηγόρων. Είναι δε γενική αρχή πως οι υποθέσεις ενώπιον των Δικαστηρίων πρέπει να διεκπεραιώνονται σε εύλογο χρονικό διάστημα, αρχή η οποία επαναλαμβάνεται στη νομολογία μας. Η παρούσα θανατική ανάκριση εκκρεμεί εδώ και 18 χρόνια, πρωτοφανές φαινόμενο για τα χρονικά των Δικαστηρίων μας. Δεν παραβλέπω βεβαίως τη σοβαρότητα της υπόθεσης. Είναι γι᾽ αυτό το λόγο που όλα τα εμπλεκόμενα μέρη πρέπει και εύχομαι να επιδιώκουν την ορθή και ταχεία διεξαγωγή της παρούσας θανατικής ανάκρισης, στη βάση του οικείου νόμου και των αρχών της νομολογίας μας. (Υπ.) ............. Ντ. Βαρωσιώτου Θανατικός Ανακριτής Πιστό Αντίγραφο, Πρωτοκολλητής. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο