ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΡΑΛΛΗΣ, Υπόθεση Αρ.: 20886/2022, 6/2/2023

(1), 6

(3), 30, 30Α, 31 και 38 και της παραγράφου 1 του Μέρους ΙΙ του Πρώτου Πίνακα και του Τρίτου Πίνακα του Ν.29/77, ότι δηλαδή, την 1.11.2022 κατείχε 11 κιλά και 50 γραμμάρια κάνναβης με σκοπό την προμήθεια σε άλλο πρόσωπο (Κατηγορία 4). Η κατηγορία 1 (συνωμοσία προς διάπραξη κακουργήματος), η κατηγορία 2 (εισαγωγή ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β) και η κατηγορία 3 (κατοχή ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β), ανεστάλησαν και ο κατηγορούμενος απαλλάχτηκε σε σχέση με αυτές. Τα γεγονότα της υπόθεσης, όπως εκτέθηκαν από την Κατηγορούσα Αρχή και με τα οποία συμφώνησε ο συνήγορος του κατηγορουμένου, είναι τα ακόλουθα: «Την 1/11/2022, και περί ώρα 13:40 ο κατηγορούμενος αφίχθηκε στο αεροδρόμιο λάρνακας από την Ισπανία μέσω Βιέννης. Περί ώρα 13:50 και ενώ ο κατηγορούμενος βρισκόταν στον ιμάντα παραλαβής αποσκευών αρ. 5, εντοπίστηκε από τον Αν. Λοχ. 3060 να συμπεριφέρεται ύποπτα. Κατόπιν τούτου ο Αν. Λοχ. 3060 υπέδειξε στον κατηγορούμενο στην τελωνειακή λειτουργό Φιλιώ Μιτίδου, με σκοπό να ερευνηθούν οι αποσκευές του. Αφού ο κατηγορούμενος παρέλαβε την αποσκευή του, κατευθύνθηκε προς την έξοδο και ανακόπηκε από την τελωνειακή λειτουργό για έρευνα. Τον ρώτησε αν έχει οτιδήποτε παράνομο στην κατοχή του, του επέστησε την προσοχή του στο νόμο, και αυτός απάντησε «είναι τα ρούχα μου». Κατά τη διάρκεια της έρευνας στην αποσκευή του κατηγορουμένου, πάνω στην οποία ήταν επικολλήμενη μία κάρτα ζύγισης στο όνομα του κατηγορουμένου, εντόπισε μία συσκευασία που αποτελείτο από τέσσερεις διαφανείς σακούλες κενού αέρος, και η οποία ήταν περιτυλιγμένη με δύο λευκά σεντόνια. Αφού έκανε τομή σε αυτή, διαπίστωσε ότι περιείχε ξηρή φυτική ύλη. Αμέσως την υπέδειξε στον κατηγορούμενο, του επέστησε την προσοχή του στο νόμο και αυτός απάντησε «είναι ναρκωτικά». Στη συνέχεια αυτός συνελήφθη για αυτόφωρο αδίκημα, του εξήγησαν τους λόγους της σύλληψης του, του επέστησε την προσοχή του στο νόμο και απάντησε «εγώ ήρθα απλώς να τα φέρω». Πάραυτα ενημερώθηκε η ΥΚΑΝ Λάρνακας, όπου μέλη της οποίας μετέβηκαν στο μέρος και παρέλαβαν τόσο τον συλληφθέντα όσο και τα τεκμήρια που είχαν παραληφθεί από την τελωνειακή λειτουργό. Αφού υποδείχθηκαν στον κατηγορούμενο, και αφού του επεστήθη η προσοχή στο νόμο, αυτός απάντησε «είναι δικά μου». Παρέλαβαν περαιτέρω από τον ίδιο το κινητό του τηλέφωνο και μεταφέρθηκε στα γραφεία της ΥΚΑΝ Λάρνακας για συνέχιση των εξετάσεων. Λήφθηκε ανακριτική κατάθεση από τον κατηγορούμενο όπου μεταξύ άλλων παραδεχεται ότι κατόπιν οδηγιών άλλου προσώπου τον οποίο αρνείται να κατονομάσει, αναφέροντας ότι φοβάται, μετάβηκε από Ελλάδα στην Ισπανία, παρέλαβε από άλλο άγνωστο πρόσωπο τα υπό αναφορά ναρκωτικά, και αφού τα συσκεύασε τα τοποθέτησε στη συγκεκριμένη αποσκευή, την οποία ο ίδιος αγόρασε, από κατάστημα στην Ισπανία. Περαιτέρω αναφέρει ότι πάντα με οδηγίες του ιδίου προσώπου, πήγε από την Ισπανία στη Βιέννη και ακολούθως αφίχθηκε στην Κύπρο. Όταν θα έφτανε στην Κύπρο, θα πήγαινε σε ξενοδοχείο που θα διάλεγε ο ίδιος, και θα παρέδιδε τα ναρκωτικά σε πρόσωπο που θα του έλεγε το πρόσωπο που του έδινε τις οδηγίες. Στις 2/11/2022 συνελήφθη κατόπιν δικαστικού εντάλματος σύλληψης στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας, του εξηγήθηκαν οι λόγοι της σύλληψης του και τα δικαιώματα του, του επέστησαν την προσοχή του στο νόμο και απάντησε «ήταν μια επιπόλαιη απόφαση και τεράστιο λάθος να μεταφέρω τη συγκεκριμένη αποσκευή και απολογούμαι πραγματικά». Στις καταθέσεις του αναφέρει ότι έλαβε θα λάμβανε το ποσό των 15,000 ευρώ για αυτή τη μεταφορά της βαλίτσας με τα ναρκωτικά στην Κύπρο, ενώ έλαβε το ποσό των 1000 ευρώ για τα έξοδα του ταξιδιού του. Στην ενέργεια αυτή προέβη για καθαρά οικονομικούς λόγους. Σύμφωνα με την έκθεση του Γενικού Χημείου του Κράτους, πρόκειται για πράσινη ξηρή φυτική ύλη κάνναβης, βάρους 11050,0 γρ.» Ο κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορουμένου, προς υποβοήθηση του Δικαστηρίου, ετοίμασε γραπτή αγόρευση για μετριασμό της ποινής. Υιοθέτησε το περιεχόμενο της κοινωνικοοικονομικής έκθεσης του Γραφείου Ευημερίας που ετοιμάστηκε για τον κατηγορούμενο και επεκτάθηκε σε περαιτέρω λεπτομέρειες αναφορικά με τις προσωπικές του περιστάσεις αλλά και τις περιστάσεις διάπραξης του αδικήματος τις οποίες παραθέτουμε πιο κάτω. Παρέδωσε επίσης στο Δικαστήριο αριθμό πιστοποιητικών, Παραρτήματα Α - Θ, που αφορούν την οικογενειακή του κατάσταση, το μορφωτικό του επίπεδο, αλλά και της κατάστασης υγείας μελών της οικογένειας του. Αναφέρθηκε επίσης και στην νομολογία επί του θέματος. Ο κατηγορούμενος είναι ηλικίας 24 ετών, άγαμος και άτεκνος, ο οποίος γεννήθηκε και διέμενε, μέχρι και τη σύλληψη του, στην Αθήνα. Εκεί διαμένουν και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας του, άλλα και η φίλη του ηλικίας 21 ετών. Η φίλη του, παράλληλα με τις σπουδές της εργάζεται σε υπεραγορά. Ο πατέρας του είναι ηλικίας 52 ετών και η μητέρα του 46. Εκτός από τον κατηγορούμενο έχουν άλλα 3 τέκνα, ένα υιό, ηλικίας 21 ετών, και δίδυμα κορίτσια, ηλικίας 13 ετών (βλ. Παράρτημα Α - πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης Δημάρχου Χαλανδρίου). Ο πατέρας του κατηγορούμενου εργαζόταν στη Δημόσια Υπηρεσία. Πριν 1½ έτος, περίπου, λόγω επιπλοκών που παρουσιάστηκαν σε εγχείρηση καρδίας, κατέστη παραπληγικός με 95% αναπηρία (βλ. Παραρτήματα Δ, Ε και Στ, Ιατρικές βεβαιώσεις και πιστοποίηση αναπηρίας). Είναι καθηλωμένος σε αναπηρικό αμαξάκι και δεν μπορεί να εργαστεί. Η μητέρα του κατηγορουμένου έπαυσε να εργάζεται ώστε να φροντίζει τον σύζυγο της. Προηγουμένως εργαζόταν σε βιοτεχνία ειδών ένδυσης. Ο αδελφός του κατηγορούμενου δεν εργάζεται αφού θα υπηρετήσει στρατιωτική θητεία και οι αδελφές του είναι μαθήτριες. Η οικογένεια διαμένει σε ενοικιαζόμενο διαμέρισμα τριών υπνοδωματίων. Το ενοίκιο ανέρχεται στα €500 μηνιαίως. Η οικογένεια αντιμετωπίζει διαδικασία έξωσης λόγω οφειλόμενων ενοικίων (βλ. Παράρτημα Η). Υπάρχουν οφειλόμενοι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος που ανέρχονται στα €5.181 (βλ. Παράρτημα Θ). Ο κατηγορούμενος είναι απόφοιτος Τεχνολόγος Τροφίμων και Ποτών Επαγγελματικού Λυκείου (βλ. Παράρτημα Β - Πτυχίο της Σχολής). Το 2019 - 2020 παρακολούθησε σπουδές Μαγειρικής και Ζαχαροπλαστικής για 1½ χρόνο σε ιδιωτική σχολή (βλ. Παράρτημα Γ - Πιστοποιητικό Ιδιωτικής Σχολής). Διέκοψε για να υπηρετήσει εξάμηνη θητεία στον Ελληνικό Στρατό. Απολύθηκε νωρίτερα λόγω της οικογενειακής του κατάστασης. Ακολούθως εργάστηκε σε χώρους εστίασης στην Σκίαθο και την Αθήνα ως εποχιακός υπάλληλος. Ο κατηγορούμενος ανέλαβε, ως εκ τούτου, τις οικονομικές υποχρεώσεις της οικογένειας, κάτι που του προκάλεσε άγχος. Σε προσπάθεια να διαχειριστεί την δύσκολη συναισθηματική του κατάσταση προέβαινε σε περιστασιακή χρήση κάνναβης. Η σύλληψη του επέφερε περαιτέρω δυσκολίες στην οικογένεια του. Πριν συλληφθεί λάμβανε περί τα €1.000 μηνιαίως τα οποία συνεισέφερε στην κάλυψη των οικογενειακών εξόδων. Ο συνήγορος του κατηγορούμενου ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος όταν ήταν μικρός δέχθηκε συστηματικό εκφοβισμό (bullying) λόγω της καταγωγής της μητέρας του (κατάγεται από το Καζακστάν και τον αποκαλούσαν «μόγγολο»). Παρουσίασε καταθλιπτική διάθεση με διαταραχές στις γνωστικές λειτουργίες μνήμης και συγκέντρωσης. Είχε επίσης μειωμένη λειτουργικότητα και αυτοκτονικό ιδεασμό, κάτι που αντιμετώπισε με τη βοήθεια ειδικών και φαρμακευτικής αγωγής. Λόγω της κατάστασης υγείας του πατέρα του παρουσίασε, σε ελαφρύτερη μορφή, την ίδια συμπτωματολογία. Η σοβαρότητα του αδικήματος το οποίο διέπραξε ο κατηγορούμενος αντικατοπτρίζεται, κατ' αρχήν, από την προβλεπόμενη ποινή. Για το αδίκημα της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β με σκοπό την προμήθεια προβλέπεται ποινή φυλάκισης δια βίου. Το ύψος της προβλεπόμενης ποινής προδιαγράφει και την σοβαρότητα που θέλησε ο νομοθέτης να προσδώσει στο κάθε συγκεκριμένο αδίκημα και κατ' επέκταση τον βαθμό προστασίας του έννομου αγαθού που προστατεύεται, στοιχείο το οποίο το Δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη κατά την επιμέτρηση της ποινής (βλ. Souilmi ν Αστυνομίας

(1992)2 ΑΑΔ 248, 250). Το στοιχείο αυτό, δηλαδή η ανώτατη προβλεπόμενη ποινή, λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής και συνεκτιμάται με τα γεγονότα της υπόθεσης, τόσο για την επιλογή του είδους της ποινής όσο και για τον καθορισμό της έκτασης της (βλ. Διευθυντής Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ν Χρυσοστόμου κ.α.

(2002)2 ΑΑΔ 575, 580). Στην υπό κρίση περίπτωση, ο νομοθέτης διά της προβλεπόμενης μέγιστης ποινής της ισόβιας φυλάκισης προσδίδει μια όλως ιδιαίτερη σοβαρότητα στα αδικήματα αυτά αφού το έννομο αγαθό που προστατεύεται είναι η ίδια η κοινωνία (βλ. Saliba v Δημοκρατίας

(2008)2 ΑΑΔ 388, 391). Η επιβολή της ποινής αποτελεί έργο λεπτό και δύσκολο. Απαιτείται η εξισορρόπηση του γενικού συμφέροντος της δικαιοσύνης από τη μια και της εξατομίκευσης της ποινής από την άλλη. Πρώτιστο καθήκον του Δικαστηρίου είναι η προστασία της κοινωνίας, που επιτυγχάνεται μόνο με την αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου. Τα ναρκωτικά έχουν δυστυχώς εξαπλωθεί παντού. Ουδείς μπορεί να παραμένει αδιάφορος μπροστά σε αυτό το φαινόμενο. Τα ναρκωτικά αποτελούν τον σύγχρονο εφιάλτη κάθε γονέα και απειλούν το κάθε παιδί με τον όλεθρο και την καταστροφή. Μέχρι στιγμής οι προσπάθειες για αντιμετώπιση αυτής της μάστιγας δεν έχουν αποδώσει. Τα αδικήματα που σχετίζονται με τα ναρκωτικά δεν παρουσιάζουν κάμψη. Αντιθέτως, βρίσκονται σε έξαρση και για αυτό καθίσταται αναγκαίο να επιβάλλονται αυστηρές και αποτρεπτικές ποινές. Η χρήση ναρκωτικών έχει χαρακτηρισθεί και ως νάρκη στο θεμέλιο της κοινωνίας. Τα ναρκωτικά αποτελούν κίνδυνο, τόσο για τη φυσική όσο και για την κοινωνική ευημερία του ανθρώπου. Ο αγώνας ενάντια στα ναρκωτικά διεξάγεται σε παγκόσμια κλίμακα (βλ. Kablawi & Others v Δημοκρατίας

(1990)2 ΑΑΔ 494, 498 και Jokarbozorgi v Αστυνομίας

(2001)2 ΑΑΔ 726, 728). Η έξαρση, η οποία παρατηρείται στη χρήση ναρκωτικών, καθιστά την αποτροπή κυρίαρχο στοιχείο στον καθορισμό της φύσης της ποινής, γεγονός που κατά κανόνα καθιστά την φυλάκιση αναπόφευκτη. Η τιμωρία δεν αποτελεί αυτοσκοπό αλλά μέτρο άμυνας έναντι παραβιάσεων του δικαίου και υπονόμευσης των αρχών του (βλ. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν Ιωάννου

(1999)2 ΑΑΔ 603, 612). Στην υπόθεση Παγιαβλάς ν Αστυνομίας

(1998)2 ΑΑΔ 240, ο τότε Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου παρατήρησε τα εξής (στη σελ. 246): «Η χρήση ναρκωτικών έχει όντως, προσλάβει ανησυχητικές διαστάσεις γεγονός που επιβάλλει κατά κανόνα, την επιβολή αποτρεπτικών ποινών, όπως και πρόσφατα διαπιστώθηκε στην Παυλίδης κ.α. ν. Αστυνομίας, Ποινικές Εφέσεις 6161 και 6162, 15.7.1992». Σε ό,τι αφορά τους διακινητές ναρκωτικών είτε αυτοί είναι κυρίως μεταφορείς είτε βαποράκια, η νομολογία υπογραμμίζει ότι ανεξάρτητα από το συγκεκριμένο ρόλο τους, προέχει πάντοτε η αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου για το κοινό καλό. Στην υπόθεση Μιχαήλ ν Αστυνομίας

(1999)2 ΑΑΔ 577, 582, (υιοθετώντας την Gholi ν Δημοκρατίας

(1997)2 ΑΑΔ 30) λέχθηκαν συναφώς τα εξής σε σχέση κυρίως με τα «βαποράκια»: «. Η πείρα καταδείχνει ότι οι έμποροι ναρκωτικών συχνά επιλέγουν άτομα αδύναμα ή άτομα με ειδικά προβλήματα για τη μεταφορά ναρκωτικών. Η κατανόηση αυτών των αδυναμιών και προβλημάτων δεν μπορεί να επιδράσει κατά τρόπο που να εξασθενίζει την αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου». (βλ. σχετικά και τις Marius v Δημοκρατίας

(2015)2Α ΑΑΔ 397 και Μιχαήλ ν Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 165/2015, 22.1.2018). Στην υπόθεση Ναζίπ v Αστυνομίας

(2014)2B ΑΑΔ 808, 817, το Ανώτατο Δικαστήριο επανέλαβε την αναγκαιότητα επιβολής αποτρεπτικών ποινών σε υποθέσεις ναρκωτικών ουσιών. Η ενασχόληση με ναρκωτικά είτε για ιδία χρήση, είτε κατά μείζονα λόγο, για εμπορία με την εισαγωγή και διάθεση ή προμήθεια σε τρίτα πρόσωπα αποτελεί μέγιστο κίνδυνο στην κοινωνική συνοχή ενόψει των τεραστίων προβλημάτων που επιφέρει η εξάρτηση από τις ουσίες αυτές. Τα Δικαστήρια συνδράμουν έστω κατασταλτικά, στον πόλεμο εναντίον των ναρκωτικών με την επιβολή αυστηρών και συνάμα αποτρεπτικών ποινών. Η αποτροπή, ως παράγοντας ο οποίος επενεργεί στον καθορισμό της ποινής, έχει δύο παραμέτρους. Η μία έχει ως λόγο την αποτροπή του ίδιου του παραβάτη από την επανάληψη του εγκλήματος ή παρομοίων εγκλημάτων στο μέλλον. Η άλλη αφορά την αποτροπή τρίτων από τη διάπραξη όμοιων ή παρόμοιων εγκλημάτων (βλ. Πισκόπου v Δημοκρατίας

(1999)2 ΑΑΔ 342, 351). Η εξατομίκευση δεν ατονεί, αλλά από την άλλη μεριά δεν μπορεί να εξασθενήσει ή εξουδετερώσει την ανάγκη για προστασία του κοινωνικού συνόλου εκεί όπου εντοπίζεται σοβαρό πρόβλημα. Η στάθμιση, η οποία χρειάζεται σε τέτοιες περιπτώσεις, περιγράφεται με πληρότητα στις υποθέσεις, Antoniades v Police

(1986)2 CLR 21, Κωνσταντίνου v Δημοκρατίας

(1989)2 ΑΑΔ 224, Φιλίππου ν Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ 245, Gholi ν Δημοκρατίας

(1997)2 ΑΑΔ 30, Γενικός Εισαγγελέας v Ευαγόρου

(2001)2 ΑΑΔ 285, Jovanovic v Αστυνομίας

(2005)2 ΑΑΔ 635, Θεοχάρους v Αστυνομίας

(2008)2 ΑΑΔ 575 και Θεολόγου ν Αστυνομίας

(2014)2Β ΑΑΔ 800. Ειδικότερα, σε υποθέσεις ναρκωτικών τονίστηκε ιδιαίτερα ότι οι προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις των κατηγορουμένων και άλλοι μετριαστικοί παράγοντες δεν αποτελούν παρά μόνο «περιθωριακούς παράγοντες με πολύ μικρή βαρύτητα» στην επιμέτρηση της ποινής (βλ. Landau v Δημοκρατίας

(1991)2 ΑΑΔ 178, 181 όπως και τις υποθέσεις Sultan v Δημοκρατίας

(1983)2 CLR 121 και Marco v Δημοκρατίας

(1987)2 ΑΑΔ 188). Στην υπόθεση Landau, ανωτέρω, στη σελ. 189, υπογραμμίστηκε ότι «Ο καλός χαρακτήρας του μεταφορέα είναι πολύ μικρής σημασίας στις περιπτώσεις εμπορίας ναρκωτικών. Οι έμποροι ναρκωτικών, συνήθως αναζητούν μεταφορείς καλού χαρακτήρα και πρόσωπα τα οποία δυνατόν, λόγω φύλου, ηλικίας ή ασθένειας, να προκαλούν τη συμπάθεια του Δικαστηρίου. Χωρίς τους μεταφορείς αυτούς το εμπόριο των ναρκωτικών δεν θα βρισκόταν στην έξαρση που είναι σήμερα.» Σε σχέση με τις οικογενειακές περιστάσεις μεταφορέων κάθε είδους, υποδείχθηκε «.ότι ανεξάρτητα από τα αισθήματα συμπάθειας τα οποία το δικαστήριο μπορεί να έχει για τη δυσχερή θέση στην οποία θα βρεθεί η οικογένεια ενός κατηγορουμένου, τα αθώα θύματα της δικής του εγκληματικής διαγωγής, . αναπόφευκτα πληρώνουν το τίμημα για τα εγκλήματα που διαπράττονται από εκείνους που κανονικά έπρεπε να ήταν οι υποστηρικτές τους» (σε ελεύθερη μετάφραση) (βλ. Chanine v The Republic

(1987)2 CLR 183, 187). Επομένως, όσο σοβαρές κι αν είναι οι επιπτώσεις σε κατηγορούμενους και στις οικογένειες τους, υπερισχύει η αποτελεσματική εφαρμογή του Νόμου. Προέχει η καταστολή τέτοιων αδικημάτων ώστε να παραμένει αλώβητη η παρεχόμενη προστασία της κοινωνίας. Κατά την επιμέτρηση της ποινής το Δικαστήριο πρέπει να λαμβάνει υπόψη του τα ακόλουθα στοιχεία ως επιβαρυντικά ή ως ελαφρυντικά σύμφωνα με το άρθρο 30

(4)του Ν. 29/77: «(α) Ως καθιστώντα το αδίκημα ιδιαίτερα σοβαρό- (

1. i)Την ανάμειξη στη διάπραξη του αδικήματος οργανωμένης ομάδας εγκληματιών στην οποία ο κατηγορούμενος ανήκει˙ (
2. ii)την ανάμειξη του κατηγορουμένου σε διεθνείς οργανωμένες εγκληματικές δραστηριότητες˙ (iii) την ανάμειξη του κατηγορουμένου σε άλλες παράνομες δραστηριότητες οι οποίες διευκολύνονται με τη διάπραξη του αδικήματος˙ (
3. iv)τη χρήση βίας, πυροβόλων όπλων ή επιθετικών όπλων ή αντικειμένων κατά τη διάπραξη του αδικήματος˙ (
4. v)το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος κατέχει δημόσιο αξίωμα ή θέση και το αδίκημα το οποίο διαπράχθηκε σχετίζεται με το εν λόγω αξίωμα ή θέση˙ (
5. vi)τη θυματοποίηση ή εκμετάλλευση ανηλίκων ή διανοητικώς ή λόγω ψυχικής νόσου πασχόντων˙ (vii) το γεγονός ότι το αδίκημα διαπράχθηκε στις φυλακές ή σε κρατητήριο της Αστυνομίας ή στέγη ή ίδρυμα υπό τον έλεγχο, επίβλεψη ή φροντίδα του Διευθυντή Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ή πλησίον τέτοιων στεγών ή ιδρυμάτων ή σε άλλους χώρους όπου συχνάζουν μαθητές ή φοιτητές για εκπαιδευτικές, αθλητικές, κοινωνικές ή άλλες δραστηριότητες˙ (viii) το γεγονός ότι το αδίκημα διαπράχθηκε σε χώρο εντός εκπαιδευτικού ιδρύματος ή σε χώρους εκδηλώσεων για ανηλίκους, συμπεριλαμβανομένων παιδότοπων και άλλων οργανωμένων χώρων συνάθροισης παιδιών ή σε αθλητικούς χώρους ή σε απόσταση που δεν υπερβαίνει τα πεντακόσια

(500)μέτρα από την είσοδο ή την έξοδο ή την περίφραξή τους. (β) Ως καθιστώντα το αδίκημα λιγότερο σοβαρό- (

1. i)Η ηλικία του κατηγορουμένου˙ (
2. ii)το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος διέπραξε το αδίκημα παρασυρόμενος από πρόσωπα δυνάμενα να ασκήσουν επιρροή σ' αυτόν˙ (iii) ότι ο κατηγορούμενος δεν είχε οποιαδήποτε ανάμειξη σε εμπορία ή διακίνηση ναρκωτικών και ότι το παράπτωμα του σχετίζεται αποκλειστικά με χρήση ναρκωτικών˙ (
3. iv)το βαθμό της εξάρτησης του κατηγορουμένου από ναρκωτικά˙ (
4. v)την αποδεδειγμένη μεταμέλεια του κατηγορουμένου η οποία μεταξύ άλλων μαρτυρείται από τη συνεργασία του με τις αρχές για τη δίωξη των προμηθευτών και την προθυμία του να υποβληθεί σε θεραπεία για απεξάρτηση˙ (
5. vi)το είδος και την ποσότητα των απαγορευμένων ουσιών που βρέθηκαν στην κατοχή του˙ (vii) το γεγονός ότι δεν υπάρχει οποιοδήποτε από τα περιστατικά που αναφέρονται στο (α)(i)-(
6. vi)πιο πάνω. Στην προκειμένη περίπτωση απουσιάζουν οι επιβαρυντικοί παράγοντες που προβλέπονται στο άρθρο 30

(4)(α) του Ν. 29/77. Επίσης με βάση τα γεγονότα της υπόθεσης, ο κατηγορούμενος δεν είναι μέλος εγκληματικής οργάνωσης ή οργανωμένου δικτύου εμπορίας ναρκωτικών ουσιών. Είναι άτομο σχετικά νεαρής ηλικίας, είναι 23 ετών. Ο κατηγορούμενος, σύμφωνα με τα λεχθέντα του συνηγόρου του, τα οποία δεν έχουν αμφισβητηθεί, διέπραξε το αδίκημα δεχόμενος επηρεασμό από πρόσωπο που βοηθούσε οικονομικά την οικογένεια. Ως εκ τούτου δεχόμαστε, σε συνάρτηση και με την ηλικία του αλλά και την ψυχική του κατάσταση όπως αυτή έχει περιγραφεί, ότι έδρασε παρασυρόμενος από πρόσωπο που μπορούσε να ασκήσει επιρροή σ' αυτόν. Από την άλλη, δεν μπορούμε να δεχθούμε ως μετριαστικό παράγοντα ότι δεν έλαβε οικονομικό όφελος, ως η εισήγηση του συνηγόρου του. Ο λόγος που δεν έλαβε όφελος ήταν γιατί συνελήφθη. Η μεταμέλεια του επιδείχθηκε έμπρακτα μέσω της συνεργασίας του με την αστυνομία και με την παραδοχή του (βλ. ανάμεσα σε άλλες τις υποθέσεις Μarco v The Republic

(1987)2 CLR 188, Gani v Δημοκρατίας

(1991)2 ΑΑΔ 242, Κυριάκου v Δημοκρατίας

(2013)2 ΑΑΔ 746, Φραγκίσκου v Δημοκρατίας

(2015)2Β ΑΑΔ 833 και Kema v Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 284/18, 19.7.2019), όμως ήταν περιορισμένη αφού δεν κατονόμασε τον ιθύνοντα νου. Όπως αναφέρθηκε στην Φραγκίσκου v Δημοκρατίας

(2015)2Β ΑΑΔ 833, 843, το γεγονός αυτό (και ο κίνδυνος που αναλαμβάνει κατηγορούμενος) πρέπει να συνεκτιμάται με τους υπόλοιπους παράγοντες και να αντανακλάται το ύψος της επιβληθείσας ποινής (βλ. επίσης Kema, ανωτέρω). Εν προκειμένω απουσιάζει τέτοια ανάληψη κινδύνου, οπότε μειώνεται το περιθώριο επιείκειας. Σε κάθε περίπτωση όμως, η παραδοχή, με βάση πάγια νομολογία, ακόμα και όταν η σύλληψη διενεργείται επ' αυτοφώρω (βλ. Ghafari v Αστυνομίας

(2001)2 ΑΑΔ 442, 453 και Κατσαπάου v Δημοκρατίας

(2012)2 ΑΑΔ 318, 326), όπως στην προκειμένη περίπτωση, πρέπει να αμείβεται «με σχετική έκπτωση στην ποινή», διότι αποτελεί πορεία που προάγει τους σκοπούς της δικαιοσύνης (βλ. Χαρτούπαλλος ν Δημοκρατίας

(2002)2 ΑΑΔ 28, 36 και Θεοδώρου v Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 208/18, 27.11.2019). Όπως υποδείχθηκε στην Χαραλάμπους κ.ά. ν Δημοκρατίας, Ποινικές Εφέσεις 127/2019 και 130/2019, 10.3.2021, όπου υποδείχθηκε ότι «. η παραδοχή ενός κατηγορουμένου, ακόμη και σε περιπτώσεις αυτόφωρου αδικήματος, είναι πάντα καλοδεχούμενη και προσμετρά ως απτό στοιχείο μεταμέλειας.». Θεωρούμε χρήσιμο να παραπέμψουμε, ενδεικτικά, σε κάποιες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου αναφορικά με ποινές που επιβλήθηκαν. Όπως αναφέρθηκε στη Selmani v Δημοκρατίας

(2016)2Β ΑΑΔ 854, 862, η «παραπομπή πρωτοδίκως σε δικαστικό προηγούμενο, ιδίως στις περιπτώσεις που επιβάλλεται ποινή στερητική της ελευθερίας και μάλιστα μακροχρόνια, θωρακίζει τη δικαστική κρίση με την απαραίτητη πειστικότητα και εξαλείφει την οποιαδήποτε υπόνοια για αυθαιρεσία ή τυχόν αίσθημα αδικίας του καταδικασθέντα.». Η μεγαλύτερη χρησιμότητα του δικαστικού προηγούμενου έγκειται στον εντοπισμό των περιστάσεων που θεωρήθηκαν ως ελαφρυντικές ή επιβαρυντικές (βλ. Μιχαήλ v Δημοκρατίας

(2003)2 AAΔ 123). Προηγούμενες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αναφορικά με τις επιβληθείσες ποινές είναι ενδεικτικές του μέτρου τιμωρίας συγκεκριμένων εγκλημάτων και των παραμέτρων του καθορισμού της ποινής. Δεν έχουν όμως το δεσμευτικό χαρακτήρα που ενέχει ο καθορισμός αυτός δικαίου. Και τούτο, γιατί η ποινή που επιβάλλεται σε κάθε υπόθεση είναι αλληλένδετη με τις ιδιαιτερότητες των γεγονότων που την συνθέτουν και με τις ιδιαιτερότητες των συνθηκών του παραβάτη (βλ. Χαραλάμπους κ.ά. ν Δημοκρατίας, Ποινικές Εφέσεις 127/2019 και 130/2019, 10.3.2021, με μνεία στη Χαραλάμπους ν Δημοκρατίας

(2000)2 ΑΑΔ 1). Στη Λαζάρου κ.ά. ν Δημοκρατίας

(2010)2 ΑΑΔ 633, επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 13 ετών για αδικήματα εισαγωγής και κατοχής ναρκωτικών, ήτοι 9 κιλών και 803,9 γραμμαρίων ξηρής φυτικής ύλης κάνναβης, με σκοπό την προμήθεια στον εφεσείοντα Λαζάρου (κατόπιν ακρόασης), ο οποίος χαρακτηρίστηκε ως ο ιθύνων νους της παράνομης επιχείρησης. Η ποινή της συγκατηγορούμενής του, η οποία μετέφερε τα ναρκωτικά από το εξωτερικό έναντι χρηματικής αμοιβής ύψους €3.500, μειώθηκε σε 9 έτη για κάθε ένα από τα πιο πάνω αδικήματα. Το Εφετείο έκρινε ότι δικαιολογείτο μείωση λόγω του περιορισμένου ρόλου της και των προσωπικών της περιστάσεων. Στη Χρυσάνθου v Δημοκρατίας

(2011)2 ΑΑΔ 221, επικυρώθηκε, κατ' έφεση, ποινή φυλάκισης 12 ετών (κατόπιν ακρόασης) για αδικήματα εισαγωγής και κατοχής ναρκωτικών, ήτοι κάνναβης βάρους 11 κιλών και 538,61 γραμμαρίων, με σκοπό την προμήθεια, σε κατηγορούμενο ηλικίας 22 ετών, με λευκό ποινικό μητρώο. Στη Βασιλείου v Δημοκρατίας

(2012)2 ΑΑΔ 254, επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 12 ετών (κατόπιν ακρόασης) για αδικήματα εισαγωγής και κατοχής ναρκωτικών, ήτοι κάνναβης βάρους 11 κιλών και 501,7 γραμμαρίων, με σκοπό την προμήθεια. Στην Παύλου v Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 44/16, 4.4.2019, επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 9 ετών (κατόπιν παραδοχής) για αδίκημα κατοχής ναρκωτικών, ήτοι κάνναβης βάρους 11 κιλών και 454,9473 γραμμαρίων, με σκοπό την προμήθεια, που επιβλήθηκε σε κατηγορούμενο 23 ετών, ο οποίος δεν ήταν ο ιθύνων νους της επιχείρησης και οι ενέργειες του συνίσταντο μόνο σε μεταφορά των ναρκωτικών. Το Ανώτατο Δικαστήριο σημείωσε ότι λόγω των περιστάσεων σύλληψης για αυτόφωρο αδίκημα, η σημασία της παραδοχής του κατηγορουμένου ήταν περιορισμένη. Στην Πολυδώρου ν Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 141/17, 31.5.2019, επικυρώθηκε ποινή φυλάκισης 14 ετών (κατόπιν ακρόασης), για αδικήματα εισαγωγής και κατοχής ναρκωτικών, ήτοι 12 κιλών και 944 γραμμαρίων ξηρής φυτικής ύλης κάνναβης, με σκοπό την προμήθεια. Εξετάσαμε με ιδιαίτερη προσοχή όλα όσα συνθέτουν την παρούσα υπόθεση, συμπεριλαμβανομένων και των εισηγήσεων του συνηγόρου του κατηγορουμένου σε σχέση με μετριασμό της ποινής. Η παρούσα περίπτωση πρόδηλα κατατάσσεται ανάμεσα στις πιο σοβαρές. Έχουμε υπόψη το είδος και την ποσότητα των ναρκωτικών, όπως και τον σκοπό για τον οποίο αυτά προορίζονταν. Πρόκειται για μεγάλη ποσότητα ναρκωτικών Τάξεως Β΄, προορισμός της οποίας ήταν να διατεθεί στο κοινό. Όλα αυτά αποβαίνουν καθοριστικά στο είδος και το ύψος της ποινής (βλ. Sikaf v Δημοκρατίας

(2003)2 ΑΑΔ 467, 469). Όπως επισημάνθηκε στην Γενικός Εισαγγελέας v Sak

(2005)2 ΑΑΔ 377, το είδος και η ποσότητα των ναρκωτικών καθώς επίσης και ο σκοπός για τον οποίο αυτά κατέχονται, συγκαταλέγονται ανάμεσα στους παράγοντες οι οποίοι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στον καθορισμό της ποινής. Στις περιπτώσεις όπου η κατοχή συνοδεύεται από πρόθεση εμπορίας τότε η ποινή αναπόφευκτα καθίσταται πιο αυστηρή. Σε ό,τι αφορά τις περιστάσεις που οδήγησαν τον κατηγορούμενο στη διάπραξη του αδικήματος, σημειώνουμε ότι αυτός ενήργησε ως μεταφορέας. Πάντως, όπως και να χαρακτηρίσει κανείς το ρόλο του, στην ουσία συνέβαλε κατά τρόπο κρίσιμο στη διακίνηση των ναρκωτικών ως μέρος της αλυσίδας γεγονότων με τα οποία θα επιτυγχανόταν ο τελικός στόχος που ήταν η προμήθεια σε τρίτα πρόσωπα. Επομένως, υποχωρεί σε σημαντικό βαθμό η σημασία του ότι ήταν μεταφορέας, όπως άλλωστε σαφώς προκύπτει από την υπόθεση Μιχαήλ, ανωτέρω. Ο συνήγορος τους αναφέρθηκε στα οικονομικά προβλήματα και άλλες προσωπικές και οικογενειακές του περιστάσεις. Έχει επανειλημμένα λεχθεί, μέσα από τη νομολογία, ότι δεν πρέπει να δίδεται υπέρμετρη βαρύτητα σε οικονομικές ή άλλες δυσκολίες οι οποίες ενδεχομένως να συνέτειναν στο να διαπράξει κατηγορούμενος αδίκημα. Λάβαμε υπόψη και τις επιπτώσεις που θα έχει μια πολύχρονη ποινή φυλάκισης στον ίδιο αλλά και στην οικογένεια του (βλ. R v Kayani and Solliman [2011] EWCA Crim 2871, παρ. 49 και R v Bishop [2011] EWCA Crim 1446, παρ. 12). Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Ξυδάς ν Δημοκρατίας

(2012)2 ΑΑΔ 817, 826 - 827, μια πολυετής φυλάκιση δεν ευνοεί την ομαλή επανένταξη του καταδικασθέντος και καθίσταται επώδυνη για την οικογένεια του. Ειδικά στην παρούσα περίπτωση όπου ο πατέρας του κατηγορουμένου πάσχει από αναπηρία. Ωστόσο, σε μια σοβαρή υπόθεση όπως είναι η παρούσα με πρόδηλη την αναγκαιότητα αποτροπής δεν μπορεί να αποφευχθεί η επιβολή πολυετούς ποινής φυλάκισης, όσο και να λάβει υπόψη κανείς τα όσα τέθηκαν ενώπιον μας σχετικά με τις προσωπικές, οικογενειακές, οικονομικές και άλλες περιστάσεις του κατηγορουμένου (βλ. Chanine και Landau, ανωτέρω). Ο κατηγορούμενος είναι νεαρής ηλικίας. Το νεαρό της ηλικίας ενός παραβάτη αποτελεί, σύμφωνα με την νομολογία, παράμετρο, που το Δικαστήριο θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη του στην επιμέτρηση της ποινής. Σε άτομα νεαρής ηλικίας πρέπει να δίδεται έμφαση στην αναμόρφωση παρά στην τιμωρία (βλ. G. M. Pikis, Sentencing in Cyprus, 2η έκδοση, σελ. 88, ανωτέρω). Αφού συνυπολογίσαμε και σταθμίσαμε όλους τους σχετικούς παράγοντες με την επιμέτρηση της ποινής, εξαντλώντας κάθε δυνατή επιείκεια επιβάλλουμε στον κατηγορούμενο στην Κατηγορία 4, ποινή φυλάκισης 9 ετών. Σύμφωνα με το άρθρο 117

(1)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, η ποινή φυλάκισης μειώνεται κατά το χρονικό διάστημα που ο κατηγορούμενος βρίσκεται σε προφυλάκιση. (Υπ.) .......... Ν. Γερολέμου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) ........... Ν. Α. Π. Γεωργιάδης, Α.Ε.Δ. (Υπ.) .......... Μ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο