ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ν. Κ. Κ. Σ., Αρ. Υπόθεσης: 11687/21, 16/5/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2023:B56 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Λ. ΧΑΒΙΑΡΑ, Προσ. Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης: 11687/21 ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Κατηγορούσα Αρχή ν Κ. Κ. Σ. Κατηγορούμενη Ημερομηνία: 16.5
- Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα Κουμπαρή Για την Κατηγορούμενη: κ. Κυριακίδης Κατηγορούμενη παρούσα. ΠΟΙΝΗ Η Κατηγορούμενη αρχικά αντιμετώπιζε την κατηγορία της αμελούς οδήγησης και πρόκλησης σωματικής βλάβης κατά παράβαση των σχετικών άρθρων του περί Μηχανοκίνητων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 ως τροποποιήθηκε (1η κατηγορία) στην οποία είχε δηλώσει μη παραδοχή. Στις 10.1.2023 κατόπιν ενδιάμεσης απόφασης του Δικαστηρίου προστέθηκε 2η κατηγορία για πρόκληση θανάτου λόγω απερίσκεπτης ή επικίνδυνης πράξης κατά παράβαση του άρθρου 210 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154, στην οποία η Κατηγορούμενη δήλωσε παραδοχή. Εν όψει της δήλωσης παραδοχής της Κατηγορούμενης στην 2η κατηγορία, η Κατηγορούσα Αρχή διέκοψε την 1η κατηγορία, στην οποία η Κατηγορούμενη απαλλάχθηκε. Η Κατήγορος, προτού εκθέσει τα γεγονότα, κατάθεσε Σχεδιαγράφημα της σκηνής του δυστυχήματος επί κλίμακας 1:250 (Τεκμήριο 1) και βιβλιάριο φωτογραφιών που λήφθηκαν στην σκηνή του δυστυχήματος (Τεκμήριο 2). Σύμφωνα με τα γεγονότα (Έγγραφο Α) ως εκτέθηκαν και δεν αμφισβητήθηκαν από την Υπεράσπιση, στις 31.12.2020 και ώρα 13:15 μ.μ. η κατηγορούμενη οδηγούσε το σαλούν όχημα της με αριθμούς εγγραφής {.}, με συνεπιβάτιδα την θυγατέρα της, ηλικίας 11 ετών τότε, στη Λεωφ. Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ' στην Αραδίππου, ως η πορεία «Α» επί του σχεδιαγραφήματος (Τεκμήριο 1). Κατευθυνόταν με πορεία από τον κυκλικό κόμβο της βιομηχανικής περιοχής Αραδίππου προς το κέντρο του χωριού, ακολουθούμενη από το σαλούν όχημα με αριθμούς εγγραφής [ ] της ΜΚ2, ως το «Δ» στο Τεκμήριο
- Η Κατηγορούμενη, στην προσπάθεια της να στρίψει δεξιά, για να εισέλθει εντός της οδού Ιερού Λόχου, εναντίον μονοδρόμου, όπου απαγορεύεται η στροφή δεξιά, συγκρούστηκε με την μοτοσυκλέτα που οδηγούσε το θύμα, με το μπροστινό δεξιό μέρος του οχήματος της. Ο άτυχος μοτοσυκλετιστής επιχειρούσε αντικανονικό προσπέρασμα και κινείτο στη Λεωφ. Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ', με ίδια πορεία με αυτή της Κατηγορούμενης, ως το «Β» στο Τεκμήριο
- Αποτέλεσμα της σύγκρουσης των δυο οχημάτων, ήταν να εκτιναχθεί το θύμα από τη μοτοσυκλέτα και να προσκρούσει στο μπροστινό μέρος του εξ αντιθέτου ερχόμενου οχήματος, του ΜΚ1, ως το «Γ» στο Τεκμήριο
- Το θύμα απεβίωσε συνεπεία του δυστυχήματος. Ο ΜΚ1, σύμφωνα με το σύνολο της μαρτυρίας, δεν φέρει καμία ευθύνη για το δυστύχημα και για τον θάνατο του θύματος. Σύμφωνα με τις Αστυνομικές εξετάσεις, το σημείο σύγκρουσης εντοπίστηκε περί τα 50 εκ. πέραν της διαχωριστικής γραμμής του δρόμου, ως το «Χ» στο Τεκμήριο 1, στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, σε σχέση με την πορεία του οχήματος που οδηγούσε η Κατηγορούμενη. Κατά τον χρόνο της σύγκρουσης, σύμφωνα με τις μετρήσεις της Αστυνομίας, το όχημα της Κατηγορούμενης είχε περάσει περί το 1,20 μ. εντός της αντίθετης λωρίδας κυκλοφορίας. Το όχημα της Κατηγορούμενης υπέστη ζημιές στο μπροστινό δεξιό μέρος, στο δεξιό μπροστινό φανάρι το οποίο μετατοπίστηκε από τη βάση του, στο μπροστινό προφυλακτήρα, ο οποίος απεκόπηκε από το όχημα και ανευρέθη στο οδόστρωμα, στο δεξιό μπροστινό φτερό, στο δεξί μπροστινό τροχό, στην ζάντα του τροχού υπήρχαν λάδια μηχανής, ενώ στο μέστο της ζάντας υπήρχε σφηνωμένο κομμάτι, από σπασμένο μέρος της μηχανής. Στη δεξιά μπροστά γωνία του οχήματος, υπήρχε έντονο ίχνος τριβής, προφανώς από τον τροχό της μοτοσυκλέτας του θύματος. Η μοτοσυκλέτα, υπέστη εκτεταμένες ζημιές. Πέραν των ζημιών των οχημάτων, οι οποίες καταδεικνύουν, εν μέρει, τον τρόπο σύγκρουσης, αλλά και των ευρημάτων επί της σκηνής (λάδια μηχανής, τριψίματα επί της ασφάλτου, τελικές θέσεις οχημάτων κ.τ.λ.), εξασφαλίστηκε οπτικό υλικό από κλειστό κύκλωμα παρακολούθησης παρακείμενου υποστατικού. Το οπτικό υλικό αποτύπωσε την σύγκρουση, από απόσταση, η οποία όμως είναι ικανή να καταδείξει τις οδηγικές συμπεριφορές των ενεχόμενων οδηγών των εμπλεκόμενων οχημάτων. Από το σύνολο των εξετάσεων διαπιστώνεται ότι η Κατηγορούμενη, πέρασε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας με πρόθεση να εισέλθει εντός μονοδρόμου, ενώ υπήρχε απαγορευτικό σήμα. Η Κατηγορούμενη κινήθηκε διαγώνια, έτσι ώστε να προλάβει το εξ' αντιθέτου ερχόμενο σαλούν όχημα που οδηγούσε ο ΜΚ1, ως το «Γ» στο Τεκμήριο
- Πριν επιχειρήσει στροφή δεξιά, η Κατηγορούμενη δεν ήλεγξε το δεξιό αντανακλαστικό κάτοπτρο του οχήματος της και έτσι δεν είδε το θυμα, το οποίο επιχειρούσε να προσπεράσει τα δυο προπορευόμενα του οχήματα, δηλαδή αυτό του ΜΚ2 και της Κατηγορούμενης, επί άσπρης συνεχούς γραμμής, πλησίον της συμβολής της οδού Ιερού Λόχου. Στην Λεωφ. Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ', αναφορικά με την πορεία του οχήματος της Κατηγορούμενης, υπήρχε απαγορευτικό σήμα όπου δεν επιτρέπεται η στροφή δεξιά, προς την οδό Ιερού Λόχου, το οποίο ήταν ευδιάκριτο από μεγάλη απόσταση, πέραν των 100 μέτρων. Από την αντίθετη κατεύθυνση υπήρχε επίσης σήμα απαγορευτικό προς την οδό Ιερού Λόχου. Στην είσοδο της οδού Ιερού Λόχου, υπήρχαν δυο πάσσαλοι, με τέσσερεις προειδοποιητικές απαγορευτικές πινακίδες εισόδου από την Λεωφ. Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ' προς την οδό Ιερού Λόχου. Κάθε πάσσαλος έφερε δυο πινακίδες. Το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας στο συγκεκριμένο σημείο είναι 50 ΧΑΩ. Η ορατότητα από το σημείο σύγκρουσης και προς τις δυο κατευθύνσεις είναι μεγάλη. Προς τον κυκλικό κόμβο βιομηχανικές περιοχής, η ορατότητα ήταν 110 μέτρα και προς το κέντρο της Αραδίππου ήταν 300 μέτρα. Η τροχαία κίνηση τον ουσιώδη χρόνο ήταν πυκνή. Το θύμα, ήταν 35 ετών, αξιωματικός του στρατού με τον βαθμό του Λοχαγού, νυμφευμένος, είχε ένα αγοράκι ηλικίας 10 ετών και η σύζυγος του εγκυμονούσε το δεύτερο τους τέκνο. Από εξετάσεις διαπιστώθηκε ότι το θύμα, έφερε προστατευτικό κράνος, νόμιμου τύπου και στο αίμα του διαπιστώθηκε ότι η αναλογία αλκοόλης ήταν 115 mg/dl αντί 20 mg/dl και το προσπέρασμα που επιχειρούσε ήταν αντικανονικό. Η ταχύτητα με την οποία κινείτο η μοτοσυκλέτα του θύματος, κατά τον χρόνο που επιχειρούσε το προσπέρασμα, σύμφωνα με ενδείξεις και όχι επιστημονικά τεκμηριωμένο, ήταν αυξημένη πέραν από αυτήν του επιτρεπόμενου ορίου ταχύτητας. Λόγω έλλειψης στοιχείων δεν μπορεί να καθοριστεί σε αριθμό χιλιομέτρων ανά ώρα. Η Κατηγορούμενη είναι λευκού ποινικού μητρώου και δεν έχει βαθμούς ποινής στην άδεια οδήγησης της. . Αγορεύοντας για μετριασμό της ποινής, ο συνήγορος της κατηγορούμενης μετέφερε την απολογία της στο Δικαστήριο και την ειλικρινή μεταμέλεια της για το δυστύχημα και τον πόνο που προκάλεσε. Επίσης, κάλεσε το Δικαστήριο να επιδείξει κάθε δυνατή επιείκεια αφού λάβει υπόψη, ότι η Κατηγορούμενη είναι λευκού ποινικού και οδικού μητρώου, ότι στην ηλικία των 44 ετών βρίσκεται για πρώτη φορά αντιμέτωπη με τον νόμο και ότι πρόκειται για ένα μεμονωμένο περιστατικό. Κατάθεσε επιπρόσθετα, γραπτό κείμενο στο Δικαστήριο για σκοπούς μετριασμού της ποινής της Κατηγορούμενης. Υιοθέτησε επίσης το περιεχόμενο της σχετικής Έκθεσης του Γραφείου Ευημερίας. Ο κ. Κυριακίδης αναφέρθηκε επίσης στο ότι η Κατηγορούμενη φοίτησε στο Hunter College of CUNY και είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος. Εργάζεται σε ιδιωτικό σχολείο στην Λάρνακα και τα απογεύματα, τον τελευταίο χρόνο, εργάζεται και σε διαφημιστική εταιρεία. Για τους σκοπούς της απογευματινής εργασίας της χρειάζεται κάποις ημέρες της εβδομάδας να μεταβαίνει στην Λευκωσία. Η Κατηγορούμενη είναι έγγαμη και έχει τρια παιδιά, δυο αγόρια και ένα κορίτσι, ηλικίας 18, 14 και
- Ο σύζυγος της εργάζεται ως μηχανικό αεροπλάνων σε εταιρεία. Για τους σκοπούς της εργασίας του απουσιάζει ενίοτε εκτός Κύπρου για κάποιες ημέρες, κατά τις οποίες την φροντίδα των παιδιών έχει η Κατηγορούμενη. Η Κατηγορούμενη επίσης, πέρασε καρκίνο του θυροειδούς και παρακολουθείται από ιατρούς. Ο μεγαλύτερος υιός της υπηρετεί στρατιωτική θητεία και τον Σεπτέμβριο του 2023 θα μεταβεί στην Ελλάδα για σπουδές. Ο δεύτερος υιός της, ηλικίας 14 ετών, διαγνώστηκε με αιματολογικό αυτοάνοσο, ιδιοπαθής θρομβωπενική πορφύρα όταν ήταν τεσσάρων ετών και παρακολουείται από αιματολόγους από το Παιδοογκολογικό. Περιπτώσεις, έντονου στρες επηρεάζουν την κατάσταση του και φέρουν την υγεία του σε κίνδυνο. Η θυγατέρα της Κατηγορούμενης, η οποία ήταν συνεπιβάτιδα της, την επίδικη ημέρα στηρίζεται πολύ στην Κατηγορούμενη, βλέπει εφιάλτες και απέκτησε φοβίες. Επιπλέον, η Κατηγορούμενη έκτοτε, παρακολουθείται από ψυχολόγο και άλλους εξειδικευμένους θεραπευτές. Παθαίνει κρίσεις πανικού και έχει ψυχοσωματικά προβλήματα λόγω έντονου άγχους. Λαμβάνει επίσης αγχολυτικά. Η Κατηγορούμενη βρίσκεται επίσης σε διαδικασία για να καταβάλει αποζημίωση στην οικογένεια του θύματος, η οποία ακόμη να επιτευχθεί λόγω θεμάτων που αφορούν στην Ασφαλιστική της εταιρεία. Ως προς τις συνθήκες διάπραξης του αδικήματος, ο συνήγορος της Κατηγορούμενης συμφώνησε με τα γεγονότα ως τα εξέθεση η Κατηγορούσα Αρχή αναφέροντας ότι η Κατηγορούμενη δεν οδηγούσε με μεγάλη ταχύτητα και έκανε χρήση δείκτη δείχνοντας την πρόθεση της να στρίψει δεξιά. Η οδός Ιερού Λόχου είχε μονοδρομηθεί κάποιους μήνες προηγουμένως και ενώ είχε μεσολαβήσει η περίοδος καραντίνας λόγω της πανδημίας. Για το δυστύχημα ήταν η θέση του κ. Κυριακίδη, φέρει συντρέχουσα ευθύνη σε μεγάλο βαθμό το θύμα. Η Κατηγορούμενη, μετά το δυστύχημα, εξήλθε του οχήματος της για να δει το θύμα όμως η ψυχολογική της κατάσταση δεν της επέτρεπε να του παράσχει οποιαδήποτε βοήθεια. Βρισκόταν σε κατάσταση σοκ και χρειάστηκε να της παρασχεθεί ηρεμηστική ένεση για να μπορέσει να δώσει κατάθεση στην Αστυνομία, την ίδια ημέρα. Παρά ταύτα, συνεργάστηκε πλήρως με την Αστυνομία. Είναι η θέση του συνηγόρου της Κατηγορούμενης ότι το δυστύχημα προκλήθηκε λόγω στιγμιαίας αβλεψίας της Κατηγορούμενης και λανθασμένης εκτίμησης του ότι η οδός στην οποία θα έστριβε έγινε μονόδρομος κάποιους μήνες πριν. Σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το θύμα επιχειρούσε παράνομο προσπέρασμα, ήταν υπό την επήρεια αλκοόλης και οδηγούσε με ταχύτητα πέραν του επιτρεπόμενου ορίου δικαιολογείται η επιβολή χρηματικού προστίμου αντί ποινή φυλάκισης, επικαλούμενος σχετική νομολογία όπως οι Γενικός Εισαγγελέας ν Αβρααμίδη
(1993)2 Α.Α.Δ. 355, R. v Guilfoyle [1973] 2 All E.R. 844, Νικολάου ν Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 195/14 ημερομηνίας 20.3.2015, Γενικός Εισαγγελέας ν Ιωάννου, Ποινική Έφεση 221/13 ημερομηνίας 28.9.2015 και η πρωτόδικη απόφαση στην υπόθεση 14518/2015 Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν Julio Alejandro Monreal Hijar, ημερομηνίας 3.3.2016. Αναμφίβολα, το αδίκημα που διέπραξε η κατηγορούμενη κρίνεται ιδιαίτερα σοβαρό. Αυτό αντανακλάται και στην προβλεπόμενη από το άρθρο 210 του Ποινικού Κώδικα ποινή όπου προβλέπεται ποινή φυλάκισης μέχρι τέσσερα χρόνια ή χρημαιτκή ποινή που δεν υπερβαίνει τις δυο χιλιάδες πεντακόσιες λίρες Κύπρου. Έχει επανειλημμένα νομολογηθεί ότι η σοβαρότητα που προσδίδεται από το νομοθέτη στο αδίκημα προσδιορίζεται από το ανώτατο όριο ποινής, το οποίο πάντα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την επιβολή της ποινής (βλ. Βραχίμης ν. Αστυνομίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 527). Οι οδηγοί θα πρέπει να αντιληφθούν ότι η οδήγηση μηχανοκίνητου οχήματος εξυπακούει και υποχρεώσεις οι οποίες πρέπει να τηρούνται όταν μάλιστα αυτές έχουν να κάνουν με την ασφάλεια τόσο των ιδίων όσο και άλλων χρηστών του δρόμου. Όπως αναφέρθηκε και στην απόφαση Πολυκάρπου ν Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 184/2018, ημερ. 9.7.2020, το αυτοκίνητο αποτελεί αντικείμενο ικανό να προκαλέσει το θάνατο ή σοβαρή βλάβη, κατά πάντα χρόνο, όταν αυτό βρίσκεται σε κίνηση, γεγονός που προσδιορίζει και τις ευθύνες του οδηγού για τη χρήση και το καθήκον του για την προστασία της ασφάλειας τρίτων. Στην Νικολάου ν Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 179/22 ημερομηνίας 8.5.2023 το Ανώτατο Δικαστήριο επισήμανε ότι η σοβαρότητα αυτών των αδικημάτων είναι δεδομένη και θα πρέπει να επιβάλλονται αποτρεπτικές και αυστηρές ποινές. Τονίστηκε περαιτέρω από το Ανώτατο Δικαστήριο στην Πολυκάρπου (ανωτέρω) ότι: «Οι διαπιστώσεις για την ανάγκη επιβολής αποτρεπτικών ποινών δεν μπορεί να μένουν φραστικές, πρέπει να τυγχάνουν πρακτικής εφαρμογής. Τα δικαστήρια έχουν καθήκον, τηρουμένων βεβαίως πάντοτε των αρχών επιμέτρησης των ποινών, να διασφαλίσουν την εφαρμογή του νόμου και τη συμμόρφωση προς τις υποδείξεις των εντεταλμένων οργάνων του μέσα στους δρόμους». Το γενικό συμφέρον της δικαιοσύνης, για πάταξη τέτοιων φαινομένων, δημιουργεί την ανάγκη επιβολής αποτρεπτικών ποινών. Στην υπόθεση Παναγή ν. Αστυνομίας
(1992)2 Α.Α.Δ. 75, λέχθηκαν τα εξής: «Η επιβολή αποτρεπτικών ποινών δεν είναι μόνο θέμα σεβασμού και εφαρμογής των νόμων, αλλά είναι απαραίτητη κοινωνική ανάγκη, ενόψει του σοβαρού και ανησυχητικού ρυθμού με τον οποίο συμβαίνουν αυτοκινητικά δυστυχήματα και χάνονται ανθρώπινες ζωές ή προκαλούνται σοβαρές υλικές ζημιές. Είναι μόνο με την απόλυτη συμμόρφωση προς όλους τους κανονισμούς που θα επιτευχθεί μείωση ατυχημάτων τα οποία πολλές φορές έχουν ολέθρια και ανεπανόρθωτα επακόλουθα.» Στην Σάββας Σάββα ν Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 242 λέχθηκαν τα πιο κάτω: «Ο Κώδικας Οδικής συμπεριφοράς αποτελεί αναπόσπαστο μέρος, σε μια σύγχρονη και αναπτυγμένη πολιτεία με του κώδικα κοινωνικής συμπεριφοράς. Γι' αυτό και αποτελεί μια από τις τιμές μέτρησης και αξιολόγησης του σεβασμού του ανθρώπου προς το συνάνθρωπο. Τα τροχαία αδικήματα, όπως συνηθίσαμε να αναφερόμαστε στις παραβάσεις της οικείας νομοθεσίας ή γενικότερα τα αδικήματα που διαπράττονται κατά την οδήγηση, θεωρούνται πλέον σοβαρά και έτσι πρέπει να αντιμετωπίζονται. Τα Δικαστήρια, που παρακολουθούν και είναι ευαίσθητα στις μεταβολές συμπεριφοράς της κοινωνίας, αναπροσαρμόζουν τις ποινές που επιβάλλουν ώστε να γίνει συνείδηση πως η ορθή ρύθμιση της τροχαίας κίνησης έχει άμεση σχέση με την καθημερινή λειτουργία της ζωής των ανθρώπων». Η πιο πάνω απόφαση και ο λόγος του Χρ. Αρτεμίδη, τότε πρόεδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου, στην Σάββα (ανωτέρω), μνημονεύθηκε πρόσφατα στην υπόθεση Μακρής ν Αστυνομία, Ποινική Έφεση 49/2021, ημερομηνίας 21.12.2021 στην οποία ο Εφεσείων επιχείρησε στροφή δεξιά χωρίς προηγουμένως να σταματήσει και παραβίασε σήμα τροχαίας το οποίο απαγόρευε στροφή δεξιά και συνεχή άσπρη γραμμή ανακόπτοντας έτσι την πορεία του θύματος το οποίο ερχόταν από την απέναντι λωρίδα. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωση την ποινή φυλάκισης 18 μηνών που επέβαλε το Πρωτόδικο Δικαστήριο. Στην Argyros Argyrou v Αστυνομίας
(1979)2 CLR 254, το Ανώτατο Δικαστήριο τόνισε ότι τα θανατηφόρα δυστυχήματα βρίσκονται σε έξαρση και οι παραβάτες πρέπει να τιμωρούνται αυστηρά. Δυστυχώς η διαπίστωση αυτή, εξακολουθεί 44 χρόνια μετά να είναι επίκαιρη. Οι τροχαίες παραβάσεις στην χώρα μας είναι καθημερινό φαινόμενο. Πολύ πρόσφατα, στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν Manraj Singh Sidhu, Ποινική Έφεση 152/22, ημερομηνίας 1.12.2022, το Ανώτατο Δικαστήριο ανάφερε πως ήταν ορθή η διαπίστωση του Πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι τα τροχαία δυστυχήματα βρίσκονται σε έξαρση και οδηγούνται ενώπιον των Δικαστηρίων με αμείωτη συχνότητα. Στην υπόθεση Νικολάου ν Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 195/2014, ημερομηνίας 20.3.2015 συγκεφαλαιώθηκαν οι γραμμές που πρέπει λαμβάνονται υπόψη ως επιβαρυντικές ή ελαφρυντικές για τον καθορισμό ποινής σε περίπτωση θανατηφόρων δυστυχημάτων. Λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Στην Αγγλική υπόθεση R. V. Guilfoyle 57 Cr.App.R. 549 δόθηκαν κατευθυντήριες γραμμές αναφορικά με την επιβολή ποινών σε υποθέσεις όπως αυτές της πρόκλησης θανάτου, δυνάμει του άρθρου 210. Στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Αβρααμίδη
(1993)2 Α.Α.Δ. 335 τονίστηκε ότι το είδος και η έκταση της ποινής είναι πρωταρχική ευθύνη του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Όταν το ατύχημα οφείλεται σε στιγμιαία αβλεψία και το ποινικό μητρώο του κατηγορούμενου είναι καλό, πρέπει να επιβάλλεται χρηματική ποινή και στέρηση της άδειας οδηγού, εκτός αν συντρέχουν ειδικοί λόγοι για να μην επιβληθεί στέρηση της άδειας. Όταν όμως το θανατηφόρο δυστύχημα προξενείται από εγωιστική παραγνώριση της ασφάλειας των άλλων προσώπων ή πεζών ή από επικίνδυνη ή απερίσκεπτη οδήγηση, ενδείκνυται η επιβολή ποινής φυλάκισης και στέρησης της άδειας οδηγού. Είναι θεμελιωμένο ότι η πάροδος αρκετού χρόνου από τη διάπραξη του αδικήματος είναι στοιχείο ουσιώδες που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στην επιβολή ποινής, ειδικά αναφορικά με το είδος της ποινής, αν δηλαδή θα επιβληθεί ποινή φυλάκισης ή όχι. Στην υπόθεση Παντέλα ν. Αστυνομίας
(2011)2 Α.Α.Δ. 562 έγινε ανάλυση της νομολογίας σε συνάρτηση με τους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη σε τέτοιου είδους υποθέσεις. «Στην υπόθεση R. v. Boswell [1984] 3 All ER 353, όπου παρατίθενται ενδεικτικά κάποιοι επιβαρυντικοί και κάποιοι ελαφρυντικοί παράγοντες που θα πρέπει να λαμβάνονται υπ' όψιν κατά την επιβολή ποινής σε αδικήματα πρόκλησης θανάτου λόγω απερίσκεπτης οδήγησης. Ως επιβαρυντικοί παράγοντες αναφέρονται, επί παραδείγματι, η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλης ή ναρκωτικών, η υπερβολική ταχύτητα, η αδιαφορία σε προειδοποιήσεις από τους επιβάτες του και η επί μακρόν επίμονη και εκούσια πορεία πολύ κακής οδήγησης, όπως είναι για παράδειγμα η αδιαφορία σε φώτα τροχαίας και το προσπέρασμα άλλων αυτοκινήτων από τη λανθασμένη πλευρά. Άλλοι επιβαρυντικοί παράγοντες είναι η ταυτόχρονη διάπραξη άλλων αδικημάτων (όπως για παράδειγμα η οδήγηση χωρίς άδεια). Επιβαρυντικός παράγων είναι επίσης η ύπαρξη προηγούμενων καταδικών για οδικά αδικήματα, το κατά πόσο περισσότερα από ένα πρόσωπα σκοτώθηκαν ως αποτέλεσμα της αμελούς οδήγησης, αν ο κατηγορούμενος παρέλειψε να σταματήσει στη σκηνή ή αν διέπραξε το αδίκημα στην προσπάθειά του να αποφύγει έλεγχο ή σύλληψη. Ως ελαφρυντικοί παράγοντες θεωρούνται, μεταξύ άλλων, η λανθασμένη στάθμιση της κατάστασης (error of judgment), το λευκό οδικό μητρώο, ο καλός χαρακτήρας, η παραδοχή κατά τη δίκη και η ειλικρινής μεταμέλεια. Ελαφρυντικό είναι επίσης και το κατά πόσο το θύμα είναι στενός φίλος ή συγγενής του οδηγού και το έντονο συναισθηματικό αποτέλεσμα που είχε ο θάνατός του στον οδηγό.» Είναι, κατά την κρίση μου σημαντικό να τονιστεί ότι οι αρχές που καθορίστηκαν στις υποθέσεις Boswell και Guilfoyle ανωτέρω έγιναν αποδεκτές από τα Δικαστήρια μας σε γενικές γραμμές ως καθοδηγητικές. Δεν έχουν αναχθεί σε κανόνα δικαίου και εξακολουθεί να ισχύει η αρχή ότι κάθε υπόθεση εξαρτάται από τα δικά της περιστατικά και κάθε κατηγορούμενος κρίνεται στη βάση των δικών του περιστάσεων, δεδομένων και συμπεριφοράς (βλ. Manraj Singh Sidhu ανωτέρω). Δεν ατονεί σε καμία περίπτωση η ανάγκη για εξατομίκευση της ποινής, ούτως ώστε αυτή να μην συνιστά απλώς τιμωρία αλλά να αρμόζει στο πρόσωπο του συγκεκριμένου Κατηγορούμενου. Από την άλλη, θα πρέπει, να αναφερθεί ότι σε σοβαρά αδικήματα τα οποία μάλιστα βρίσκονται σε έξαρση και επιβάλλεται η ανάγκη για αυστηρή και αποτρεπτική ποινή, οι προσωπικές περιστάσεις του εκάστοτε κατηγορουμένου είναι ήσσονος σημασίας (βλ. Μάριος Παναγιώτου v. Aστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 540). Ως έχει καταδείξει η πιο πάνω νομολογία, όταν υπάρχει ένας ή περισσότεροι επιβαρυντικοί παράγοντες η ποινή φυλάκισης ενδείκνυται και θα πρέπει να επιβάλλεται και μεγάλη περίοδος στέρησης άδειας οδήγησης. Το Δικαστήριο θα καταλήξει στην αρμόζουσα ποινή αναλόγως των περιστατικών της υπόθεσης, ως αναφέρω ανωτέρω. Η επιμέτρηση της ποινής έχει άμεσο συσχετισμό με την συμπεριφορά και τις πράξεις του κατηγορουμένου που οδήγησαν στην διάπραξη του αδικήματος (βλ. Νικολάου ανωτέρω). Η επιβολή ποινής φυλάκισης ενδείκνυται κατ' αρχήν στις περιπτώσεις εκείνες που η αμέλεια εμπεριέχει και το στοιχείο της αδιαφορίας για την ασφάλεια άλλων προσώπων (βλ. Νικολάου ανωτέρω, Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 109, Παντέλα ν. Αστυνομίας
(2011)2 Α.Α.Δ. 562). Με γνώμονα όλα τα πιο πάνω, προχωρώ στην επιβολή ποινής. Η επιλογή της ποινής αποτελεί πολύ λεπτό έργο του Δικαστηρίου. Εκεί όπου υπάρχει απώλεια ζωής, η επιβολή ποινής καθίσταται ακόμη πιο δύσκολη, δεδομένου του ότι καμία ποινή δεν είναι ικανοποιητική όταν χάνεται μια ζωή (βλ. Λοϊζίδης κ.α. ν. Δημοκρατίας
(2014)2 ΑΑΔ, 965, 1172). Έλαβα υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μου. Λαμβάνω προς όφελος της Κατηγορούμενης την παραδοχή της Κατηγορούμενης, η οποία στο τροποποιημένο κατηγορητήριο ήταν άμεση, το λευκό ποινικό μητρώο της, την απουσία βαθμών ποινής στην άδεια οδήγησης της, τον χρόνο που διέρρευσε από την ημερομηνία διάπραξης του αδικήματος, μέρος για τον οποίο φέρει ευθύνη και η Κατηγορούμενη, την προθημεία της να αποζημιώσει την οικογένεια του θύματος, τα ψυχολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζει έκτοτε, τα προβλήματα υγείας της λόγω του ότι πέρασε καρκίνο θυροειδούς. Λαμβάνω επίσης υπόψη μου για σκοπούς εξατομίκευσης της ποινής όλα όσα έθεσε ενώπιον μου ο συνήγορος της σε σχέση με τις οικονομικές, οικογενειακές και επαγγελματικές της περιστάσεις καθώς και όσα καταγράφονται στην σχετική έκθεση του γραφείου ευημερίας. Δεν μπορώ όμως να παραγνωρίσω ότι η Κατηγορούμενη επιχείρησε στρίψιμο δεξιά εντός μονόδρομου, εισήλθε 1,20 εκ. στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας και δεν ήλεξγε το αντανακλαστικό της κάτοπτρο αποτυγχάνοντας έτσι να εντοπίσει το θύμα. Με κάθε σεβασμό, δεν θα συμφωνήσω με τον συνήγορο της στο ότι θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η οδός Ιερού Λόχου μονοδρομήθηκε πριν μερικούς μήνες. Εκτός του ότι πρέπει να υπάρχει απόλυτη συμμόρφωση προς τα σήματα κυκλοφορίας, αυτά είναι εκεί επίσης για να παρέχουν πληροφορίες. Ακόμη κι αν δεν το γνώριζε η Κατηγορούμενη ή αν διέλαθε της προσοχής της, υπήρχαν σημάνσεις και ήταν ορατές από μεγάλη απόσταση. Επιπρόσθετα, δεν υπήρχε ούτε διακεκομμένη γραμμή στο δρόμο ώστε να επιτρέπεται το στρίψιμο. Ασχέτως του ότι το προσπέρασμα που επιχειρούσε το θύμα δεν ήταν νόμιμο, εκείνο που έχει σημασία είναι ότι η Κατηγορούμενη χωρίς να ελέγξει τον δρόμο επιχείρησε παράνομα στροφή προς τα δεξιά. Πρόθεση της επίσης ήταν να προλάβει το εξ' αντιθέτου διερχόμενο όχημα. Η δυνατότητα που είχε η Κατηγορούμενη λόγω μεγάλης ορατότητας και λόγω της ύπαρξης σημάνσεων ότι η στροφή δεξιά απαγορεύεται έπρεπε να της είχαν επιτρέψει να ενεργήσει αναλόγως και είτε να συνεχίσει ευθεία την πορεία της είτε να στρίψει από άλλο σημείο. Αν' αυτού επέδειξε αδιαφορία και ασέβεια προς τα σήματα κυκλοφορίας. Στη βάση τούτων, δεν θα συμφωνήσω με τον συνήγορο της ότι επρόκειτο για στιγμιαία αβλεψία της Κατηγορούμενης. Μπορεί μεν το θύμα να επιχειρούσε παράνομα προσπέρασμα όμως η απόσταση που χώριζε τους δυο ήταν μόλις ένα όχημα. Η Κατηγορούμενη ούτως ή άλλως θα έστριβε προχωρόντας έτσι σε μια κίνηση επικίνδυνη, δηλαδή να στρίψει δεξιά, ενώ υπήρχε και πυκνή τροχαία κίνηση. Το γεγονός ότι το θύμα ήταν υπό την επήρεια αλκοόλης λαμβάνεται υπόψη ως γεγονός το οποίο ενδεχομένως να επηρέαζε τις αντιδράσεις του στον δρόμο πλην όμως δεν είναι τόσης σημασίας. Τα πιο πάνω συνιστούν επιβαρυντικές παραμέτρους στο πλαίσιο αξιολόγησης της αρμόζουσας ποινής, η οποία σταθμίζοντας κάθε σχετικό παράγοντα, κρίνω ότι δεν μπορεί να είναι άλλη από την ποινή στερητικής της ελευθερίας. Επιδεικνύοντας κάθε δυνατή επιείκεια επιβάλλεται στην Κατηγορούμενη ποινή φυλάκισης 16 μηνών στην κατηγορία που αντιμετωπίζει. Από την νομική βάση του Κατηγορητήριου φαίνεται ότι απουσιάζουν τα άρθρα 19 και 20Α του Νόμου 86/72. Θεωρώ ότι δεν εμποδίζεται το Δικαστήριο παρά την απουσία τους να επιβάλει ποινή στέρησης άδειας οδήγησης και βαθμούς ποινής στην Κατηγορούμενη λόγω του ότι στα εν λόγω άρθρα, στον πίνακα του Νόμου 86/72 γίνεται αναφορά στο άρθρο 210 του Κεφ. 154. Συνεπώς, η Κατηγορούμενη στερείται του δικαιώματος να κατέχει ή λαμβάνει άδεια οδήγησης για περίοδο 3 μηνών. Επιπρόσθετα, επιβάλλονται 8 βαθμοί ποινής στην άδεια οδήγησης της. Θα προχωρήσω να εξετάσω κατά πόσο δικαιολογείται η αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης που έχει επιβληθεί στον Κατηγορούμενο. Η αναστολή ποινής φυλάκισης διέπεται από το άρθρο 3[i] του Νόμου 95/72 περί της Υφ' Όρων Αναστολής της Εκτέλεσης Ποινής Φυλάκισης σε Ορισμένες Περιπτώσεις Νόμου ως τροποποιήθηκε από τον Νόμο 186(Ι)/2003. Η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου για αναστολή ποινής φυλάκισης έχει διευρυνθεί, έτσι ώστε αυτή αποφασίζεται, εάν δικαιολογείται, στη βάση του συνόλου των περιστάσεων της υπόθεσης και των προσωπικών περιστατικών του Κατηγορούμενου. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι ποινή φυλάκισης με αναστολή παραμένει ποινή φυλάκισης για όλους τους σκοπούς της και δεν αλλοιώνεται επειδή αυτή αναστέλλεται (βλ. Koukos v Police
(1986)2 CLR 1, Γεωργίου ν Αστυνομίας Π.Ε. 27/2016 + 31/2016, ημερ. 19.7.2016 και Γενικός Εισαγγελέας ν Πέτρου Τρύφωνος
(2003)2 ΑΑΔ 147) Όπως έχει αναφερθεί, μεταξύ άλλων, στην Γενικός Εισαγγελέας ν. Ρομίνας Τζιαουχάρη
(2005)2 ΑΑΔ 161, τα ακόλουθα κριτήρια λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας αναφορικά με την έκδοση διατάγματος αναστολής της εκτέλεσης ποινής φυλάκισης: (α) Η σοβαρότητα των περιστατικών και το κίνητρο για τη διάπραξη του εγκλήματος, (β) το μητρώο του Κατηγορουμένου ως δείκτης για την ανάγκη αποτροπής και (γ) η διαγωγή του Κατηγορουμένου μετά τη διάπραξη του αδικήματος ιδιαίτερα η παρουσία ή απουσία στοιχείων μεταμέλειας. Το βασικό ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί από το Δικαστήριο είναι κατά πόσο σταθμίζοντας και ζυγίζοντας το σύνολο των περιστάσεων θα μπορούσαν ή πρέπει να επενεργήσουν οι περιστάσεις με τέτοιο τρόπο που να δικαιολογούν να δοθεί στον Κατηγορούμενο μια δεύτερη ευκαιρία. Έχοντας θέσει υπόψη μου όλες τις περιστάσεις, όλους του σχετικούς παράγοντες και έχοντας προβεί σε εκ νέου θεώρηση των δεδομένων της Κατηγορούμενης, κρίνω ότι η απάντηση στο βασικό ερώτημα είναι αρνητική. Διαφορετικά, έχοντας επίσης κατά νου και την ανάγκη για αποτροπή τέτοιου είδους αδικημάτων, τα οποία ως τονίστηκε βρίσκονται σε έξαρση, την ανάγκη για αποτελεσματική εφαρμογή του Νόμου και τους πολλαπλούς σκοπούς της τιμωρίας, το Δικαστήριο θα έστελνε λανθασμένα μηνύματα ότι τέτοιες συμπεριφορές μπορούν να γίνουν ανεκτές. Υπό τις περιστάσεις, θεωρώ πως δεν παρέχεται ευχέρεια για αναστολή της ποινής φυλάκισης που επιβλήθηκε στην Κατηγορούμενη. Παρά του ότι αυτή είναι λευκού ποινικού μητρώου και έχει προβεί σε παραδοχή και παρά τα άλλα ελαφρυντικά, τα τροχαία δυστυχήματα όχι μόνο βρίσκονται σε έξαρση, αλλά καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες νέων δυστυχημάτων με ολέθρια επακόλουθα. Χάνονται ανθρώπινες ζωές καθημερινά συνεπεία τροχαίων παραβάσεων. Η δε συμπεριφορά της Κατηγορούμενης ήταν άκρως επικίνδυνη και εγωιστική εφόσον επέδειξε αδιαφορία και ασέβεια στα σήματα κυκλοφορίας. Όλοι οι μετριαστικοί παράγοντες που προσμέτρησα προς όφελος της Κατηγορούμενης έχουν συνδράμει στην μείωση της ποινής, δεν είναι όμως τέτοιας έκτασης που να δικαιολογούν την αναστολή της. Συνεπώς, η ποινή φυλάκισης που επιβλήθηκε στην Κατηγορούμενη να εκτελεστεί αμέσως. Η στέρηση της άδεια οδήγησης της Κατηγορούμενης θα έχει ισχύ από την ημερομηνία αποφυλάκισης της. (Υπ.)..................................... Λ. Χαβιαράς, Προσ Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο