ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΤΑΚΟΥΣΙΗ, Αρ. Υπ. 8080/2022, 17/7/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2023:B73 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Λ. ΧΑΒΙΑΡΑ, Προσ. Ε.Δ. Αρ. Υπ. 8080/2022 Μεταξύ: ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Κατηγορούσα Αρχή -και- ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΤΑΚΟΥΣΙΗ Κατηγορούμενος Ημερομηνία: 17.7.2023 Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα. Πίπη Για τον Κατηγορούμενο: κ. Πελεκάνος ΑΠΟΦΑΣΗ Ο Κατηγορούμενος αντιμετωπίζει την κατηγορία της οδήγησης υπό την επήρεια ναρκωτικών ουσιών. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος, ο Κατηγορούμενος στις 3.3.2022 οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αριθμούς εγγραφής [ ] ενώ τελούσε υπό την επήρεια ναρκωτικών ουσιών, ήτοι μετά από εργαστηριακή εξέταση του σάλιου του, ανιχνεύθηκαν αμφεταμίνη και μεθαμφεταμίνη. Η Μαρτυρία Η Κατηγορούσα Αρχή για να αποδείξει την υπόθεση της, παρουσίασε πέντε μάρτυρες, τον Αστ. 3496 (ΜΚ1), τον Αστ. 1154 (ΜΚ2), τον Αστ. 149 (ΜΚ3), τον Χρ. Κ. (ΜΚ4) και την Χρ. Κ. (ΜΚ5), χημικό στο εργαστήριο δικανικής χημείας του Γενικού Χημείου του Κράτους. Ο Κατηγορούμενος αφότου κλήθηκε σε απολογία τήρησε το δικαίωμα της σιωπής και κάλεσε ως ΜΥ1 τον Π.Φ. ο οποίος είναι χημικός. Ο ΜΚ1 υπηρετεί στο Τμήμα Τροχαίας στον Ουλαμό Προλήψεως Τροχαίων Δυστυχημάτων. Υιοθέτησε και κατάθεσε την κατάθεση του (Τεκμήριο 1). Στις 3.3.2022 ανέκοψε για έλεγχο το όχημα του Κατηγορούμενου. Πρόσεξε ότι είχε υγρά και ερεθισμένα μάτια αλλά δεν μύριζε αλκοόλ. Του επέστησε την προσοχή στο Νόμο και ότι θα τον υπέβαλλε σε προκαταρκτικό έλεγχο νάρκοτεστ και ο Κατηγορούμενος του απάντησε «Μόνο crystal». Προχώρησε σε προκαταρκτική εξέταση η οποία ήταν θετική. Γνωστοποίησε στον Κατηγορούμενο τα αποτελέσματα της προκαταρκτικής εξέτασης τα οποία υπόγραψε ο Κατηγορούμενος (Τεκμήριο 2). Αφού επέστησε ξανά την προσοχή του Κατηγορούμενου στον Νόμο έλαβε από τον Κατηγορούμενου δείγμα σάλιου με συσκευή τελικού ελέγχου, το συσκεύασε, το σφράγισε και υπόγραψε το δείγμα στην παρουσία του Κατηγορούμενου και ο Κατηγορούμενος υπόγραψε επίσης. Ακολούθως, παράδωσε το τελικό δείγμα στον ΜΚ3 στον Αστυνομικό Σταθμό Αραδίππου. Αντεξεταζόμενος, ρωτήθηκε για το όχημα του Κατηγορούμενου και είπε ότι κινείτο κανονικά. Του έκανε σήμα για έλεγχο, σταμάτησε και συνομίλησαν. Συμφώνησε ότι υγρά και ερεθισμένα μάτια μπορεί να έχει και κάποιος που δεν έκανε χρήση ναρκωτικών. Προκαλεί όμως η χρήση ερεθισμό των ματιών. Κατά καιρούς γίνεται εκπαίδευση από την ΥΚΑΝ και τους λένε για κάποια συγκεκριμένα σημεία και συμπτώματα. Ο ΜΚ2 υιοθέτησε την κατάθεση του (Τεκμήριο 3) στην οποία αναφέρει ότι παράλαβε από τον ΜΚ3 ένα νάιλον σακούλι που περιείχε ένα σωληνάριο με δείγμα σάλιου του Κατηγορούμενου στις 4.3.2022 το οποίο ακολούθως παράδωσε στον ΜΚ4 για εργαστηριακές εξετάσεις. Ρωτήθηκε από που γνωρίζει ότι ανήκε στον Κατηγορούμενο και απάντησε ότι υπάρχει σφράγιση την οποία ήλεγξε ως ορθή. Γράφεται όνομα πάνω στο φιαλίδιο και πάντα το σακούλι είναι σφραγισμένο με ειδική ταινία τεκμηρίου. Το χρώμα του πώματος του φιαλιδίου είναι πάντα κόκκινο. Υπάρχει ειδικός θέρμος στον οποίο τοποθετούνται παγωμένες αμμωνίες. Μέσα υπάρχει και ειδικό αντικείμενο για να κρατείται όρθιο το δείγμα κατά την μεταφορά του και έτσι τοποθετείται ο θέρμος στο όχημα μέχρι την παράδοση. Τον θέρμο αυτό τον παραλαμβάνει από τον Αστυνομικό Σταθμό. Όταν παράλαβε το φιαλίδιο ήταν σφραγισμένο μέσα στον νάιλον σακούλι. Όταν γίνει παράδοση στο Κρατικό Χημείο δίδεται και το έντυπο με κάθε δείγμα γιατί τα φιαλίδια ταυτίζονται με το έντυπο. Ο ΜΚ3 κατάθεσε, αφού υιοθέτησε, την κατάθεση του (Τεκμήριο 4) στην οποία αναφέρει ότι στις 3.3.2022 παράλαβε ένα νάιλον σακούλι από τον ΜΚ1 το οποίο περιείχε ένα σωληνάριο με δείγμα σάλιου του Κατηγορούμενου το οποίο παράδωσε στον ΜΚ2 για μεταφορά στο Κρατικό Χημείο για εργαστηριακή εξέταση. Στις 22.6.2022 αφού γνωστοποίησε στον Κατηγορούμενο τα τελικά αποτελέσματα, του επέστησε την προσοχή στον Νόμο και τον κατηγόρησε γραπτώς (Τεκμήριο 5). Ρωτήθηκε κατά πόσο γνώριζε ότι το δείγμα που παραλάμβανε ανήκε στον Κατηγορούμενου και απάντησε ότι τα στοιχεία ήταν αναγραμμένα πάνω. Το φύλαξε στο ψυγείο το οποίο βρίσκεται στον εσωτερικό χώρου του Αστυνομικού Σταθμού. Την επόμενη ημέρα το πρωί το παράδωσε στον ΜΚ
- Εκείνη την ημέρα, ο ίδιος είχε παραδώσει προσωπικά μόνο ένα δείγμα στον ΜΚ
- Ο ΜΚ4 εργάζεται στο Κρατικό Χημείο και ένα από τα καθήκοντα του είναι να παραλαμβάνει δείγματα από την Αστυνομία. Ο εν λόγω μάρτυρας κατάθεσε την έκθεση του Κρατικού Χημείου (Τεκμήριο 6). Παράλαβε το δείγμα σφραγισμένο από τον ΜΚ2 και τέθηκε υπό την φύλαξη του στις 4.3.
- Το δείγμα φυλάχθηκε στον καταψύκτη που φυλάγονται τα δείγματα του Κρατικού Χημείου χωρίς να γίνει οποιαδήποτε επέμβαση. Όλα τα δείγματα που διενεργούνται από την Αστυνομία και λαμβάνονται από το Κρατικό Χημείο έχουν κόκκινο πώμα. Αν το δείγμα είναι αλλοιωμένο δεν παραλαμβάνεται και στέλνεται αμέσως πίσω στην Αστυνομία. Ρωτήθηκε στην αντεξέταση σε σχέση με το αποτέλεσμα των εξετάσεων και είπε ότι δεν τον αφορά. Ο δικός του ρόλος είναι η ορθή παραλαβή του δείγματος και μεταφορά του στο Κρατικό Χημείο. Όταν αλλάζει χέρια το δείγμα από παραλήπτη σε χημικό τοποθετούνται υπογραφές. Η ΜΚ5 εργάζεται στο Κρατικό Χημείο στο Τμήμα Δικανικής Χημείας από το
- Είναι χημικός και ένα από τα καθήκοντα της είναι η διενέργεια εκθέσεων σχετικά με δείγματα που παραλαμβάνονται από την Αστυνομία. Αναγνώρισε το Τεκμήριο 6 και υιοθέτησε το περιεχόμενο του. Παράλαβε το δείγμα από τον ΜΚ4 και άρχισε την ανάλυση. Όταν τελειώσουν οι τοξικολογικές αναλύσεις, το δείγμα φυλάσσεται και καταγράφεται το αποτέλεσμα σύμφωνα με την έκθεση που ετοιμάζεται. Από το Τεκμήριο 6 φαίνεται ότι είναι ένα δείγμα σάλιου το οποίο έχει αμφεταμίνη και μεθαμφεταμίνη και αυτό υποδηλώνει χρήση. Ρωτήθηκε στην αντεξέταση της αν ως χημικός μπορεί να πει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ότι όταν εντοπιστεί μια ναρκωτική ουσία στο σάλιο κάποιου, χωρίς οτιδήποτε άλλο, σημαίνει ότι το άτομο αυτό οδηγούσε υπό την επήρεια, δηλαδή οι αισθήσεις του ήταν επηρεασμένες δυσμενώς σε βαθμό που να μην μπορεί να οδηγήσει και απάντησε ναι, εξαρτάται από την ποσότητα, από τον μεταβολισμό που έχει κάθε άτομο και το προφίλ του χρήστη. Το συγκεκριμένο δείγμα ήταν υψηλής συγκέντρωσης. Δεν το αναφέρει στην έκθεση της γιατί δεν είχε ζητηθεί να καταγραφεί από την Αστυνομία. Όταν λαμβάνεται ένα δείγμα από το Κρατικό Χημείο δεν γνωρίζουν το προφίλ του χρήστη. Εκείνο που βλέπουν είναι κατά πόσο εντοπίζονται ουσίες απαγορευμένες. Δέχθηκε στην αντεξέταση της ότι κάποια σε κάποια χάπια δίαιτας υπάρχει η ουσία αμφεταμίνη. Ρωτήθηκε επίσης, εάν υπάρχει το ενδεχόμενο να εντοπιστεί στον οργανισμό κάποιου λόγω της κατάστασης του και όχι λόγω χρήσης και απάντησε ότι υπάρχει. Σε σχέση με τον χρόνο που εισήλθε η ουσία σε κάποιο οργανισμό, είπε ότι, εξαρτάται από την δόση σύμφωνα με βιβλιογραφία και υπάρχουν κάποια παράθυρα ανίχνευσης. Όταν κάποιος καταναλώσει 10 ημιγραμμάρια αμφεταμίνης, μεθαμφεταμίνης μπορεί να ανιχνευθεί στο σάλιο μέχρι 24 ώρες μετά. Η αμφεταμίνη και η μεθαμφεταμίνη με παρόμοια δράση, λειτουργεί ως διεγερτικό. Διεγείρει το νευρικό σύστημα και προκαλεί εγρήγορση. Υπάρχει επίσης ενίσχυση αυτοεκτίμησης. Δημιουργείται ψευδαίσθηση στον χρήστη ότι μπορεί να κάνει τα πάντα. Ρωτήθηκε εάν υπάρχει περίπτωση να μην έχει επίδραση και είπε πως όχι γιατί είναι διεγερτικό. Η ΜΚ5 ρωτήθηκε περαιτέρω κατά πόσο όταν κάποιος καταναλώσει ένα χάπι δίαιτας το οποίο περιέχει αμφεταμίνη και ακολούθως δώσει δείγμα σάλιου με θετικό αποτέλεσμα, σημαίνει ότι οδηγεί υπό την επήρεια και είπε ότι η προκαταρκτική εξέταση έχει κάποια όρια (cut off) για να δείξει θετικό αποτέλεσμα σημαίνει ότι έχει καταναλωθεί πάνω από κάποια συγκεκριμένη ποσότητα. Συγκεκριμένα πάνω από 80 νανογραμμάρια στα μιλιγραμμάρια. Συμφώνησε ότι δεν μπορούν να γνωρίζουν εάν είναι υπό την επήρεια ή όχι από τη στιγμή που δεν γνωρίζουν το προφίλ του χρήστη αλλά στην περίπτωση αυτή έχει μέσα ναρκωτικά και αυτό είναι σίγουρο. Ο ΜΥ1 κατάθεσε δήλωση ως Τεκμήριο 7, μέρος της κυρίως εξέτασης του, και ανάφερε ότι κατέχει πτυχίο στη χημεία από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης με μετεκπαίδευση στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΑΧΕΠΑ και εξασκεί το επάγγελμα του χημικού εδώ και 24 χρόνια. Οι ουσίες αμφεταμίνη και μεθαμφεταμίνη δύνανται να χρησιμοποιηθούν για ιατρικούς λόγους και εμπεριέχονται σε φάρμακα, όπως χάπια διαίτης, και ως ναρκωτικά. Στην αντεξέταση του είπε δεν γνωρίζει συγκεκριμένα ονομαστικά φάρμακα διότι δεν είναι φαρμακοποιός αλλά υπάρχουν χάπια διαίτης τα οποία χρησιμοποιούνταν παλιά και από φοιτητές για να αυξηθεί η αυτοσυγκέντρωση τους. Δεν γνωρίζει όμως ένα έχουν άδεια κυκλοφορίας. Η ανίχνευση σε δείγμα σάλιου δεν υποδηλώνει τον χρόνο χορήγησης της ουσίας στο ανθρώπινο σώμα ούτε την ποσότητα, ούτε κατά πόσο το συγκεκριμένο πρόσωπο κατά την ώρα της δειγματοληψίας ήταν υπό την επήρεια. Η επίδραση της αμφεταμίνης και μεθαμφεταμίνης διαρκεί περί τις 2-4 ώρες και μπορούν να ανιχνευθούν αρκετές ημέρες μετά την χορήγηση ή χρήση. Τα ψηλά ποσοστά και αντίθετα τα χαμηλά, δεν υποδηλώνουν τον χρόνο χορήγησης. Είναι συνδεδεμένα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του σώματος κάθε λήπτη. Ο τρόπος που οι ουσίες αυτές απορροφούνται, μεταβολίζονται και αποβάλλονται από τον ανθρώπινο οργανισμό αφορά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ατόμου. Αντεξεταζόμενος σε ότι αφορά τον χρόνο επίδρασης, απάντησε ότι υπάρχει η φαρμακοκινητική που είναι η περίοδος ζωής ενός φαρμάκου και είναι 24 ώρες. Στο έπακρο, η μισή δόση θα παραμείνει στον οργανισμό από δύο ημέρες και πάνω. Δεν φεύγει κατευθείαν από τον οργανισμό, χρειάζεται κάποιες ημέρες. Ρωτήθηκε στην κυρίως εξέταση του κατά πόσο κάποιο άτομο που κατανάλωσε δυο παυσίπονα οδηγεί υπό την επήρεια και επηρεάζεται η οδήγηση του και απάντησε ότι κάποια άτομα μπορεί να επηρεαστούν και κάποια όχι όπως με όλα τα φάρμακα. Όπως το άλκοτεστ, κάποιοι μπορεί να καταναλώσουν από μια μπύρα και η ένδειξη να είναι διαφορετική. Αξιολόγηση Παρακολούθησα με προσοχή τους μάρτυρες. Αξιολόγησα τη μαρτυρία τους σύμφωνα με τις αρχές της νομολογίας, έχοντας εξετάσει επίσης το περιεχόμενο των εγγράφων που κατατέθηκαν ως Τεκμήρια και έλαβα υπόψη την εικόνα τους στο Δικαστήριο (βλ. Ζαβρού ν. Χαραλάμπους
(1996)1 Α.Α.Δ 447, Χριστοφή ν Ζαχαριάδη
(2002)1 Α.Α.Δ 401, Παπαδοπούλου v Αστυνομίας
(2007)2 Α.Α.Δ 173, Κυπριανού ν Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ 816). Μικρές αντιφάσεις σε ασήμαντες λεπτομέρειες ή ελαχίστου σημασίας ανακρίβειες δεν καταστρέφουν την όλη αξιοπιστία του μάρτυρα, την οποία το Δικαστήριο δεν εξετάζει αποσπασματικά (βλ. Κουδουνάρης ν Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ 320). Ο ΜΚ1 άφησε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Η μαρτυρία του ότι έλαβε δείγμα σάλιου του Κατηγορούμενου το οποίο τοποθετήθηκε σε φιαλίδιο με τα στοιχεία του Κατηγορούμενου και σφραγίστηκε σε νάιλον σακουλάκι και τον πληροφόρησε ότι το αποτέλεσμα της προκαταρκτικής εξέτασης δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση. Η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της. Οι ΜΚ2 και ΜΚ3 άφησαν επίσης θετικές εντυπώσεις. Δεν κλονίστηκαν στην αντεξέταση και δεν έχω αμφιβολία ότι ήταν μάρτυρες της αλήθειας. Τα ίδια παρατηρώ σε σχέση με τον ΜΚ4 ο οποίος απαντούσε με ευθύτητα και ηρεμία στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν και κρίνω ότι ήταν μάρτυρας της αλήθειας. Συνεπώς η μαρτυρία τους γίνεται αποδεκτή. Σε ό,τι αφορά και τους τέσσερεις αυτούς μάρτυρες ουδέποτε υποβλήθηκε σε οποιονδήποτε εξ΄ αυτών ότι το δείγμα σάλιου το οποίο ο ΜΚ1 παράδωσε στον ΜΚ3 και ακολούθως ο ΜΚ3 παράδωσε στον ΜΚ2 ο οποίος με την σειρά του το παράδωσε στον ΜΚ4 δεν ανήκε στον Κατηγορούμενο. Ούτε υποβλήθηκε στον ΜΚ4 ότι το δείγμα που έλαβε από τον ΜΚ2 και παράδωσε στο Κρατικό Χημείο για ανάλυση δεν ήταν εκείνο που αρχικά παράλαβε ο ΜΚ1, δηλαδή του Κατηγορούμενου. Σημειώνω ότι όλοι οι ΜΚ1, ΜΚ2, ΜΚ3 και ΜΚ4 ρωτήθηκαν μόνο πως γνώριζαν ότι το δείγμα ανήκε στον Κατηγορούμενο. Το ζήτημα αυτό, δηλαδή της πατρότητας του δείγματος, ηγέρθη πρώτη φορά στην αγόρευση του συνηγόρου υπεράσπισης. Η εκ των υστέρων υποβολή τέτοιων θέσεων ενώπιον του Δικαστηρίου, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και μη εξ' υπαρχής προώθηση τέτοιων ουσιωδών ισχυρισμών πλήττει ανεπανόρθωτα την αξιοπιστία και την γενικότερη εκδοχή της υπεράσπισης. Σημειώνω ότι ούτε στην ΜΚ5 υποβλήθηκε ότι το δείγμα που ανάλυσε και για το οποίο ετοίμασε το Τεκμήριο 6 ανήκε σε άλλο πρόσωπο εκτός του Κατηγορούμενου. Περαιτέρω, όλοι οι μάρτυρες έκαναν αναφορά στο ίδιο φιαλίδιο, ή σωληνάριο ως το χαρακτήρισαν κάποιο εξ αυτών, με δείγμα σάλιου του κατηγορούμενου το οποίο ήταν σφραγισμένο σε σακούλι νάιλον. Τα στοιχεία των ΜΚ1 ως δειγματολήπτη, του ΜΚ3 ως ανακριτή, του ΜΚ2 ως κομιστή και του ΜΚ4 ως παραλήπτη καταγράφονται στο Τεκμήριο 6. Συνεπώς, δεν έχει κατά την κρίση μου διαταραχθεί η αλυσίδα του τεκμηρίου. Ο ΜΥ1 άφησε θετική εικόνα στο Δικαστήριο. Δεν μου δημιούργησε την εντύπωση ότι προσήλθε στο Δικαστήριο για να βοηθήσει τον Κατηγορούμενο αλλά για να πει όσα εμπίπτουν στην ειδικότητα του. Η μαρτυρία του όμως δεν γίνεται αποδεκτή λόγω του ότι ήταν γενικής αναφοράς και όχι συγκεκριμένα για τον Κατηγορούμενο. Η θέση ότι κάποιος δύναται να καταναλώσει παυσίπονα τα οποία ενδεχομένως να περιέχουν κάποιου είδους ουσία την οποία να ανιχνεύσει η συσκευή νάρκοτεστ, έτσι ενώ δεν έκανε χρήση ναρκωτικών να εντοπιστεί στο δείγμα σάλιου του μια τέτοια ουσία, εκτός του ότι τέθηκε ως υποθετικό σενάριο στους μάρτυρες, ούτε ο Κατηγορούμενος κατάθεσε ενόρκως ότι κατανάλωσε φάρμακα ή παυσίπονα ή χάπια δίαιτας, ούτε υποβλήθηκε σε κάποιο μάρτυρα ότι ο Κατηγορούμενος στις 3.3.2022 ή στις 2.3.2022 κατανάλωσε κάποιο φάρμακο, επομένως δεν δύναται να αξιολογηθεί. Νομική Πτυχή Με την άρνηση των Κατηγοριών η Κατηγορούσα Αρχή έχει υποχρέωση να αποδείξει κάθε συστατικό στοιχείο των αδικημάτων, με αποδεκτή μαρτυρία, και δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και εάν είναι (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν. Σπύρος Σπύρου
(2002)2 ΑΑΔ 71, Λοϊζου ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 363, Σωτηριάδης ν. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 482). Ο κατηγορούμενος δεν υποχρεούται να αποδείξει ότι οι ισχυρισμοί του είναι αληθινοί ή βάσιμοι αλλά αρκεί η δημιουργία λογικής αμφιβολίας. Διαφορετική προσέγγιση θα παραβίαζε το τεκμήριο της αθωότητας το οποίο κατοχυρώνεται από το Άρθρο 12
(4)του Συντάγματος (Ιακώβου ν. Δημοκρατίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 211, σελίδα 218). Αναφορικά με την κατηγορία που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος, το άρθρο 11Β του Περί Οδικής Ασφάλειας Νόμου 174/86 ως τροποποιήθηκε προνοεί τα ακόλουθα: «Πρόσωπο το οποίο οδηγεί ή αποπειράται να οδηγήσει οποιοδήποτε όχημα σε οποιαδήποτε οδό ενώ τελεί υπό την επήρεια ναρκωτικών, διαπράττει αδίκημα.» Και το άρθρο 11Ε του πιο πάνω Νόμου, προνοεί τα εξής: 11Ε.-
(1)Για σκοπούς απόδειξης της παραβίασης των διατάξεων του άρθρου 11Β λαμβάνονται υπόψη μόνο τα αποτελέσματα της εργαστηριακής εξέτασης, δεδομένου ότι σε αυτά έχουν εντοπιστεί ναρκωτικά ανεξάρτητα από την ποσότητα.
(2)Τα αποτελέσματα της εργαστηριακής εξέτασης περιλαμβάνονται σε εργαστηριακή έκθεση που υπογράφεται από χημικό που υπηρετεί στο Γενικό Χημείο του Κράτους, η οποία αποστέλλεται στην Αστυνομία για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου.
(3)Ο Διευθυντής Τμήματος Οδικών Μεταφορών ενημερώνεται από την Αστυνομία αναφορικά με την αναστολή του δικαιώματος κατοχής ή απόκτησης άδειας οδήγησης, μετά από σχετική απόφαση του Δικαστηρίου. Το άρθρο 11Β ανωτέρω τέθηκε σε ισχύ με την εφαρμογή του Νόμου 13(Ι)/2016 με τον οποίο τροποποιήθηκε ο Περί Οδικής Ασφάλειας Νόμος 174/
- Παρατηρώ ότι στο κατηγορητήριο περιλαμβάνεται και το άρθρο 9 του Περί Μηχανοκίνητων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/
- Το εν λόγω άρθρο όμως έχει καταργηθεί από την 1.10.2020 και ουδείς δύναται να κατηγορείται για αδίκημα το οποίο έχει καταργηθεί. Είναι χρήσιμη όμως η αναφορά στο άρθρο 9 ανωτέρω, το οποίο ως ίσχυε τότε προνοούσε τα εξής: «Πας όστις, καθ' ον χρόνον οδηγεί ή πειράται να οδηγήση μηχανοκίνητον όχημα επί τινος οδού ή ετέρου δημοσίου χώρου ή άλλως πως είναι υπεύθυνος διά το τοιούτον όχημα εν όσω τούτο ευρίσκεται επί τινος οδού ή ετέρου δημοσίου χώρου, τελεί υπό την επήρειαν οινοπνευματωδών ποτών, ναρκωτικών ή φαρμάκων κατά τρόπον ώστε, καθ' ον χρόνον οδηγεί η ικανότης αυτού προς ασφαλή οδήγησιν να είναι ηλαττωμένη, είναι ένοχος αδικήματος και υπόκειται εις φυλάκισιν διά διάστημα μη υπερβαίνον το εν έτος ή εις χρηματικήν ποινήν μη υπερβαίνουσαν τας ,1000 ή εις αμφοτέρας τας ποινάς της φυλακίσεως και της χρηματικής τοιαύτης.» Αναφορικά με το άρθρο 11Β του Νόμου 174/86 ως τροποποιήθηκε, η Κατηγορούσα Αρχή πρέπει να αποδείξει ότι ο Κατηγορούμενος οδηγούσε ή αποπειράθηκε να οδηγήσει ενώ βρισκόταν υπό την επήρεια ναρκωτικών ουσιών. Είναι δηλαδή αρκετό να εντοπιστεί στο δείγμα σάλιου του Κατηγορούμενου ναρκωτική ουσία μετά από εργαστηριακή εξέταση ως προνοεί το άρθρο 11Ε του Νόμου 174/86 (ανωτέρω), ανεξαρτήτως ποσότητας, και δεν επεκτείνεται σε ζητήματα ικανότητας του Κατηγορούμενου να οδηγήσει το όχημα του. Αντιθέτως, σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 9 του Νόμου 86/72, θα πρέπει να αποδειχθεί ότι η ικανότητα του οδηγού να οδηγεί ασφαλισμένα το όχημα του τον δεδομένο χρόνο ήταν ελαττωμένη (βλ. Σάββα ν Αστυνομίας
(2000)2 Α.Α.Δ. 115). Στην Σάββα (ανωτέρω), τονίστηκε ότι δεν χρειάζεται η προσκόμιση επιστημονικής μαρτυρίας για την απόδειξη της οδήγησης υπό την επήρεια. Επιπρόσθετα, η οδήγηση υπό την επήρεια για σκοπούς του άρθρου 9 ανωτέρω, δύναται να συναχθεί από την συμπεριφορά του οδηγού ο οποίος μπορεί να οδηγούσε ασταθώς ή να ενεπλακόταν σε δυστύχημα υπό περιστάσεις που ένας κανονικός οδηγός δεν θα είχε εμπλακεί και με μαρτυρία ότι η κατάσταση του οδηγού αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι βρισκόταν υπό την επήρεια κάποιας ουσίας και δεν οφειλόταν σε ψυχική ασθένεια (βλ. επίσης Φωτίου ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 192/2014 απόφαση ημερομηνίας 16.9.2015). Σε αντίθεση με το αδίκημα της οδήγησης υπό την επήρεια ναρκωτικών κάτω από τον Νόμο 174/86, όπου η επήρεια αποδεικνύεται με επιστημονική μαρτυρία, ήτοι έπειτα από εργαστηριακή εξέταση. Νοείται ότι θα πρέπει να προηγηθεί προκαταρκτική εξέταση. Κατά συνέπεια, το κατά πόσο ήταν ή δεν ήταν επηρεασμένη η ικανότητα του Κατηγορούμενου να οδηγεί ασφαλισμένα το όχημα του δεν είναι θέμα το οποίο θα απασχολήσει το Δικαστήριο κατά την εξέταση της παρούσας υπόθεσης. Επαρκεί το θετικό αποτέλεσμα της εργαστηριακής εξέτασης (Τεκμήριο 6). Το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος οδηγούσε παράμεινε αδιαμφισβήτητο. Ευρήματα Εν όψει των πιο πάνω αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου ότι ο Κατηγορούμενος στις 3.3.2022 στην Λεωφ. Ακροπόλεως στην Αραδίππου, της Επαρχίας Λάρνακας οδηγούσε το όχημα με αριθμούς εγγραφής [ ] ενώ τελούσε υπό την επήρεια ναρκωτικών ουσιών δηλαδή αμφεταμίνης και μεθαμφεταμίνης, γεγονός το οποίο διαπιστώθηκε μετά που ανακόπηκε για έλεγχο και υποβλήθηκε σε προκαταρκτική εξέταση και ακολούθως παραχώρησε δείγμα σάλιου το οποίο έτυχε εργαστηριακής εξέτασης το αποτέλεσμα της οποίας ήταν θετικό. Συνταγματικότητα Ομολογουμένως, η γραμμή υπεράσπισης που ακολούθησε ο ευπαίδευτος συνήγορος του Κατηγορούμενου, παρά του ότι παράπεμπε στις διατάξεις του άρθρου 9 του Νόμου 86/72 πιο πάνω, στόχο είχε να καταδείξει ότι οι πρόνοιες του άρθρου 11Β και 11Ε του Νόμου 174/86 δημιουργούν αμάχητο τεκμήριο ενοχής, συνεπώς είναι αντισυνταγματικές. Ως έχει καταδείξει η πλούσια νομολογία μας περί του θέματος, κάθε νόμος θεωρείται συνταγματικός εκτός εάν αποφασιστεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας το αντίθετο και καμία νομοθετική διάταξη δεν κηρύσσεται άκυρη εκτός εάν είναι πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας αντισυνταγματική. Το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους της πλευράς που εγείρει το ζήτημα. Εάν είναι δυνατό τα Δικαστήρια ερμηνεύουν τον νόμο ώστε να τον εντάξουν στα πλαίσια του Συντάγματος. Δεν απασχολεί το Δικαστήριο το κίνητρο, η πολιτική ή η σοφία κ.ο.κ. του νόμου, παρά μόνο η συνταγματικότητα. Το Δικαστήριο σε ποινικές ή αστικές υποθέσεις επιλαμβάνεται ζητημάτων συνταγματικότητας μόνον εάν αυτά είναι καθοριστικά για τις ανάγκες της υπόθεσης που εξετάζεται και την διάγνωση της (βλ. Ibrahim Mustafa a.o. v. The Attorney General of the Republic
(1964)1 C.L.R. 195, ΡΙΚ ν. Καραγιώργη κ.α.
(1991)3 Α.Α.Δ. 159, Αντωνίου ν Δημοκρατίας
(1997)3 Α.Α.Δ. 441, Φώτος Χατζηδημητρίου ν Δημοκρατίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 104, Γενικός Εισαγγελέας ν Δημητρίου
(2003)2 Α.Α.Δ. 45, Α.Π. (ΜΗΛΙΩΤΗΣ) ΑΚΙΝΗΤΑ ΛΙΜΙΤΕΔ κ.α. ν Αστυνομίας
(1995)2 Α.Α.Δ. 12). Εκείνο που πρέπει πρωτίστως να εξεταστεί είναι κατά πόσο το ζήτημα της συνταγματικότητας άπτεται της ποινικής ευθύνης του κατηγορούμενου (βλ. Μηλιώτης (ανωτέρω)). Το βασικό ερώτημα που πρέπει να τεθεί είναι κατά πόσο ακόμη κι αν κρινόταν ότι τα άρθρα 11Β και 11Ε του Νόμου 174/86 κρίνονταν αντισυνταγματικά θα αλλοιωνόταν και η ποινική ευθύνη του Κατηγορούμενου. Θεωρώ ότι η απάντηση στο πιο πάνω ερώτημα είναι αρνητική εφόσον οι ναρκωτικές ουσίες είναι γενικά απαγορευμένες χωρίς να υπάρχουν οποιαδήποτε επιτρεπτά όρια. Κατά συνέπεια δεν θα έπρεπε να εντοπίζονταν ούτως ή άλλως στον οργανισμό ενός οδηγού. Στην βάση των πιο πάνω δεν θα εξέταζα οποιοδήποτε ζήτημα συνταγματικότητας. Ακόμη όμως κι αν δεν ίσχυαν τα πιο πάνω, και θα έπρεπε να εξεταστεί το ζήτημα από το Δικαστήριο, υιοθετώ την προσέγγιση του Ξ. Ξενοφώντος Ε.Δ., ως ήταν τότε, στα πλαίσια της υπόθεσης 3829/18 του Ε.Δ. Λάρνακας, Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας ν. Γεωργίου, απόφαση ημερομηνίας 31.7.2019 στην οποία εγέρθηκε ζήτημα δημιουργίας αμάχητου τεκμηρίου ενοχής σε σχέση με την οδήγηση υπό την επήρεια δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 11Ε ανωτέρω, όπου αναφέρθηκαν τα εξής: «Ο νομοθέτης μέσα από τις πρόνοιες του άρθρου 11 (Ε) του Περί Οδικής Ασφάλειας Νόμου αρ. 174/1986 είναι σαφής. Δεν προβλέπεται π.χ. από τη διατύπωση του άρθρου ότι αρκούν για σκοπούς απόδειξης του σχετικού αδικήματος μόνο τα αποτελέσματα εργαστηριακών εξετάσεων (και άρα να μπορούσε να υπάρξει και απόδειξη του αδικήματος με άλλα αποδεικτικά μέσα). Προβλέπει ο νομοθέτης ότι το μόνο αποδεικτικό μέσο που λαμβάνεται υπόψη για σκοπούς απόδειξης του σχετικού αδικήματος είναι τα αποτελέσματα των εργαστηριακών αναλύσεων. Την κεφαλαιώδη σημασία των εργαστηριακών αναλύσεων επιμαρτυρεί και η ίδια η διατύπωση των Λεπτομερειών του Αδικήματος στο Κατηγορητήριο που συντάχθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή. Δεν θεωρώ ότι η δημιουργία του εν λόγω τεκμηρίου είναι αντισυνταγματική. Η ύπαρξη τεκμηρίων δεν είναι αντίθετη με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ( αλλά πρέπει να είναι εντός εύλογων ορίων που να λαμβάνουν υπόψη το διακύβευμα και να διατηρούν παράλληλα τα δικαιώματα της υπεράσπισης βλ. Janosevic v. Sweden, § 101; Salabiaku v. France, § 28, Radio France and Others v. France, § 24, δηλαδή να τηρείται η αρχή της αναλογικότητας του μέσου προς τον επιδιωκόμενο σκοπό). Εδώ όμως δεν πρόκειται μόνο για μία δημιουργία μαχητού ή αμάχητου τεκμηρίου. Ο νομοθέτης με τη διάταξη ως έχει, καθιστά ποινικά κολάσιμη την ανίχνευση οποιασδήποτε ποσότητας ναρκωτικών ουσιών στον ανθρώπινο οργανισμό που εντοπίζονται σε οδηγό κατά την οδήγηση. Όπως και σε σχέση με το αλκοόλ, απλώς με διαφορετική διατύπωση, καθότι σε σχέση με την αλκοόλη υπάρχουν επιτρεπτά όρια, καθιερώνει ειδικές διατάξεις στον Περί Οδικής Ασφάλειας Νόμο, διαφορετικές, λεπτομερέστερες αλλά και βασικά αυστηρότερες από τις ήδη υφιστάμενες στον Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμο αρ. 86/72.» Στην βάση των πιο πάνω, δεν θεωρώ ότι τίθεται ζήτημα συνταγματικότητας εφόσον ο ίδιος ο Νόμος διασφαλίζει ότι μόνο με αποτελέσματα εργαστηριακής εξέτασης δύναται να αποδειχθεί η επήρεια, κατοχυρώνοντας με αυτόν τον τρόπο τα δικαιώματα των υπό διερεύνηση προσώπων ότι, η επήρεια θα διαπιστώνεται με επιστημονικές μεθόδους. Σε αντίθεση με ότι ίσχυε προηγουμένως κάτω από τις διατάξεις του άρθρου 9 του Νόμου 86/72 όπου θα μπορούσε να διαπιστωθεί η επήρεια από την, μεταξύ άλλων, συμπεριφορά του οδηγού (βλ. Σάββα ανωτέρω). Κατάληξη Εν όψει όλων των πιο πάνω ο Κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος στην κατηγορία που αντιμετωπίζει. (Υπ.)..................................... Λ. Χαβιαράς, Προσ Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο