Λ. Μ. ν. Κ. Π. κ.α., Αρ. Υπ. 627/2017, 2/10/2023

(2)του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.

1. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του κατηγορητήριου η Κατηγορούμενη 1 κατά ή περί την 15.1.2017, 15.2.2017 και 30.10.2016 εξέδωσε προς τον Παραπονούμενο τις επιταγές της Τράπεζας Κύπρου με αριθμό [ ], [ ] και [ ] οι οποίες αφού παρουσιάστηκαν στην τράπεζα Κύπρου εντός εύλογου χρόνου από την ημερομηνία που κατέστησαν πληρωτέες, δεν εξοφλήθηκαν και επιστράφηκαν με ένδειξη «PAYMENT COUNTERMANDED BY DRAWER» και «Η ΠΛΗΡΩΜΗ ΕΧΕΙ ΑΝΑΚΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΚΔΟΤΗ (1η, 3η και 5η κατηγορία) και ότι κατά τον ίδιο χρόνο οι Κατηγορούμενοι 2, 3 και 4 υπό την ιδιότητα τους ως διευθυντές ή και εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι ή και εντολοδόχοι ή και υπάλληλοι της Κατηγορούμενης 1 συνέργησαν προς τούτο με την Κατηγορούμενη 1 (2η, 4η και 6η κατηγορία). Σημειώνω ότι σε προγενέστερο στάδιο η υπόθεση αποσύρθηκε εναντίον του Κατηγορούμενου
2. Η Μαρτυρία Η Κατηγορούσα Αρχή παρουσίασε τέσσερεις μάρτυρες για να αποδείξει την υπόθεση της. Την τραπεζική υπάλληλο της Τράπεζας Κύπρου (ΜΚ1), τον Παραπονούμενο (ΜΚ2), την δικηγόρο του Παραπονούμενου στην Ρουμανία (ΜΚ3) και γραφολόγο (ΜΚ4). Οι κατηγορούμενοι αφότου κλήθηκαν σε απολογία προβήκαν σε ανωμοτί δηλώσεις και κάλεσαν δυο μάρτυρες υπεράσπισης, ένα τραπεζικό υπάλληλο της Τράπεζας Κύπρου (ΜΥ1) και ένα εκτιμητή ακινήτων από την Ρουμανία (ΜΥ2). Μαρτυρία ΜΚ1 Η ΜΚ1 κατάθεσε ως Τεκμήρια 1, 4 και 6 τις επίδικες επιταγές. Κατάθεσε επιπρόσθετα ως Τεκμήριο 3 τις οδηγίες ανάκλησης των επιταγών και αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο 2 στην αίθουσα αναφέροντας ότι εκείνος είχε προβεί σε μια διόρθωση την οποία μονόγραψε επί του Τεκμηρίου
3. Στην αντεξέταση της ανάφερε ότι εξ' όσων θυμάται δικαίωμα για υπογραφή των επιταγών είχαν ο Κατηγορούμενος 2 και ο πρώην Κατηγορούμενος
4. Της υποβλήθηκε ότι η εντολή ανάκλησης δεν δόθηκε από τους Κατηγορούμενους 2 και 4 κάτι το οποίο η ΜΚ1 δεν μπορούσε να επιβεβαιώσει εφόσον δεν θυμόταν ποιος παρουσιάστηκε εκείνη την ημέρα στην τράπεζα. Μαρτυρία ΜΚ2 Ο ΜΚ2 υιοθέτησε και κατάθεσε δήλωση του ως Έγγραφο Α. Κατάθεσε περαιτέρω, μεταξύ άλλων, γραμμάτιο (Τεκμήριο 9), συμφωνία παραχώρησης δανείου (Τεκμήριο 11), απόφαση που εκδόθηκε στα πλαίσια της αγωγής 1639/15 του Ε.Δ. Λάρνακας (Τεκμήριο 12), συμφωνία ημερομηνίας 27.9.2016 (Τεκμήριο 14), αίτηση για διαγραφή έκθεσης απαίτησης στα πλαίσια της αγωγής 22/17 και ενδιάμεση απόφαση ημερομηνίας 8.11.2021 (Τεκμήρια 16 και 17). Σύμφωνα με τον ΜΚ2 την συμφωνία Τεκμήριο 14, η οποία είναι συμφωνία αποπληρωμής χρέους υπογράφει ο Κατηγορούμενος
5. Ο Κατηγορούμενος 2 είναι επίσης το πρόσωπο που παράδωσε στον παραπονούμενο τις επίδικες επιταγές, μετά την υπογραφή του Τεκμηρίου
6. Οι επιταγές συμπληρώθηκαν και υπογράφηκαν ενώπιον του και παραδόθηκαν σε αυτόν από τον Κατηγορούμενο
7. Δεν αποδέχθηκε την θέση ότι οι επιταγές υπογράφηκαν από τον πρώην Κατηγορούμενο 3 επαναλαμβάνοντας ότι η συμπλήρωση και παράδοση τους έγινε ενώπιον του. Παράλαβε τέσσερεις επιταγές από τις οποίες η μια που ήταν για ποσό €65.000,00 έχει τιμηθεί. Ουδέποτε είχε οποιαδήποτε επικοινωνία με τον πρώην Κατηγορούμενο 3 ούτε αντιλήφθηκε σε όλη τη διάρκεια της συνεργασίας του να έχει οποιαδήποτε εμπλοκή. Αρνήθηκε επίσης της θέση ότι η επιταγή Τεκμήριο 1 είναι για ποσό €55,00 και προστέθηκε αργότερα το «thousand» χωρίς τη συγκατάθεση του πρώην Κατηγορούμενου 3 που ήταν ο εκδότης. Αρνήθηκε επίσης τη θέση ότι ο πρώην Κατηγορούμενος 3 δεν έδωσε συγκατάθεση σε οποιοδήποτε πρόσωπο να εκδώσει οποιαδήποτε επιταγή διότι, ο Κατηγορούμενος 2 είχε υποδείξει στον ΜΚ2 απόφαση της Κατηγορούμενης 1 η οποία τον εξουσιοδοτούσε να υπογράφει οποιοδήποτε έγγραφο, περιλαμβανομένων των επιταγών την οποία κατάθεσε ως Τεκμήριο
8. Σχολιάζοντας τον λόγο που ανακλήθηκαν οι επιταγές είπε ότι τις επιταγές τις έλαβε προς ικανοποίηση του εξ' αποφάσεως χρέους και δεν υπάρχει οποιαδήποτε σχέση με ακίνητα στην Ρουμανία. Σε κάθε περίπτωση όμως, στην Ρουμανία ό,τι έπρεπε να γίνει έχει γίνει. Ο ΜΚ2 ασχολείται με αγοραπωλησίες κτημάτων. Παραδέχθηκε ότι υπήρχε συνεργασία με την Κατηγορούμενη 1, με εταιρεία του γιου του όμως. Η εταιρεία L.A. Miliana Investments Ltd είναι του γιου του. Είναι και ο ίδιος μέσα στην πιο πάνω εταιρεία αλλά δεν ασχολείται με τις δουλειές του γιου του. Ρωτήθηκε αν γνωρίζει κατά πόσο η πιο πάνω εταιρεία ανάθεσε στην Κατηγορούμενη 1 έργα μεγάλης χρηματικής αξίας και απάντησε ότι δεν γνωρίζει. Του υποδείχθηκε το γραμμάτιο (Τεκμήριο 9) και ρωτήθηκε κατά πόσο το ποσό που καταγράφει εκεί, ήτοι €1,453,000.00 καταβλήθηκε σε μετρητά και απάντησε ότι έχει εκδοθεί απόφαση εκ συμφώνου για το συγκεκριμένο γραμμάτιο και οι κατηγορούμενοι αναγνώρισαν το χρέος τους. Του υποβλήθηκε ότι η πραγματική συναλλαγή που αφορούσε στην υπογραφή του γραμματίου ήταν η μεταβίβαση ακινήτων στην Ρουμανία και απάντησε ότι έπραξε όσα όφειλε να πράξει και τα προβλήματα άρχισαν όταν ήρθε η ώρα να πληρωθεί. Ρωτήθηκε επίσης για την εταιρεία Shosse Holdings Ltd και είπε ότι είναι εταιρεία που αγόρασαν από εκείνον οι κατηγορούμενοι για ποσό €1,452,000.00 η οποία είναι 100% μέτοχος στην Ρουμάνικη εταιρεία SC Dezo Properties SRL (στο εξής η «Dezo»). Ο ΜΚ2 επίσης αναγνώρισε αριθμό αποδείξεων είσπραξης που εξέδωσε (Τεκμήρια 23-35, 37-39, 41-46) χωρίς όμως να είναι σε θέση να τοποθετηθεί συγκεκριμένα για κάθε ποσό ποια συναλλαγή μεταξύ τους αφορά. Η απόφαση υπέρ του εκδόθηκε το 2015 άρα οτιδήποτε πριν δεν είναι για το ποσό της απόφασης. Υποβλήθηκε στον ΜΚ2 ότι οι εν λόγω αποδείξεις μαζί με μια ηλεκτρονική πληρωμή δείχνουν ότι εισέπραξε ποσό €353.600,00 συνεπώς το ποσό της απόφασης έπρεπε να ήταν €1.099.400,00 και ο ΜΚ2 απάντησε ότι η απόφαση εκδόθηκε εκ συμφώνου, στην παρουσία δικηγόρου εκ μέρους των κατηγορούμενων. Ο ΜΚ2 ισχυρίστηκε ότι οι Κατηγορούμενοι δανείζονταν συχνά χρήματα. Λαμβάνονταν τμηματικά τα χρήματα και δεν ήταν μόνο μια φορά για να καταρτίζεται κάποιο έγγραφο κάθε φορά. Ο γιος του μόνο μια φορά δάνεισε χρήματα στους κατηγορούμενους για αυτό έκανε έγγραφο. Αρνήθηκε επίσης ότι το ποσό των €99.600,00 που δάνεισε ο γιος του στους Κατηγορούμενους προστέθηκε στο ποσό της απόφασης. Ήταν ισχυρισμός του ΜΚ2 ότι οι κατηγορούμενοι πώλησαν κάποια από τα ακίνητα που αγόρασαν πολύ πιο ακριβά από την τιμή αγοράς τους και παρουσίασαν κάποια ότι δήθεν έχουν πρόβλημα και έγινε καταγγελία στην Αστυνομία και δεν προέκυψε οτιδήποτε ενώ έχασαν και σε δικαστικές διαδικασίες. Αναγνώρισε τα τοπογραφικά των 124 ακινήτων στην Ρουμανία τα οποία κατατέθηκαν ως Τεκμήριο
9. Η Dezo κατέχει σήμερα τα ακίνητα πλην αυτών που πουλήθηκαν. Ρωτήθηκε περαιτέρω κατά πόσον καταχωρίστηκε εναντίον του αγωγή στην Ρουμανία και είπε ότι δεν γνωρίζει. Αν υπάρχει έχει διευθετηθεί από τους δικηγόρους του στην Ρουμανία. Ο ίδιος δεν πήρε οποιοδήποτε χαρτί. Τα ακίνητα που πουλήθηκαν στην Ρουμανία δεν ήταν προβληματικά. Μεταβιβάστηκαν κανονικά και για το ζήτημα επικάλυψης (overlapping) που εντοπίστηκε, το Δικαστήριο στην Ρουμανία αποφάσισε ότι ιδιοκτήτες είναι οι κατηγορούμενοι αλλά το ζήτημα αυτό προέκυψε πολύ πιο μετά που κατέστησαν ιδιοκτήτες οι κατηγορούμενοι και δεν μπορούσε να το γνωρίζει κανείς. Όταν παρουσιάστηκε το ζήτημα ενδιαφέρθηκε επειδή ήταν πελάτες του και λύθηκε μέσω των δικηγόρων του. Υποβλήθηκε στον ΜΚ2 επίσης ότι η δικηγόρος του στην Ρουμανία διαβεβαίωσε ότι τα ακίνητα που πουλήθηκαν στους Κατηγορούμενους ήταν πραγματικής αξίας €4.600,00 και όχι €1.000.000,00 όπως εκείνος τα παρουσίασε και ότι ήταν προβληματικά, εφόσον σύμφωνα με τα στοιχεία του Ρουμάνικου Κτηματολογίου ήταν διπλοπουλημένα και ιδιοκτήτες ήταν κάποιοι Chicea και Amzar, με τον ΜΚ2 να απορρίπτει κατηγορηματικά την θέση αυτή. Τα οικόπεδα, επανέλαβε, είναι ιδιοκτησία της Dezo όπως αγοράστηκαν από τον πελάτη. Απλά υποθηκεύθηκε η εταιρεία και δεν είχαν τα χρήματα να την πάρουν πίσω. Μαρτυρία ΜΚ3 Η ΜΚ3 είναι δικηγόρος στην Ρουμανία. Υιοθέτησε και κατάθεση δήλωση της ως Έγγραφο Β και Β
10. Κατάθεσε επιπρόσθετα δικαστικά έγγραφα (Τεκμήρια 51-54, 56) καθώς και έγγραφα του Κτηματολογίου της Ρουμανίας (Τεκμήρια 55, 57-59) και ιδιωτικό συμφωνητικό έγγραφο (Τεκμήριο 60). Στην αντεξέταση της αναγνώρισε μια νομική γνωμάτευση που είχε δώσει στον ΜΚ2 η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο
11. Η ΜΚ3 εξήγησε πως όταν υπάρχει επικάλυψη (overlapping) σημαίνει απόκτηση οικοπέδου ξεχωριστά με ένα προηγούμενο τίτλο ιδιοκτησίας και με ψευδές φορολογικό πιστοποιητικό. Οι πρώτοι που είχαν το οικόπεδο το είχαν πουλήσει ξανά με αποτέλεσμα να υπάρχουν δυο εγγραφές στο κτηματολόγιο. Στην περίπτωση αυτή το Κτηματολόγιο στην Ρουμανία, το 2015 είχε αντιληφθεί τι έγινε. Σύμφωνα με την ίδια όμως το δικαίωμα της Dezo δεν αμφισβητήθηκε ποτέ εφόσον το Δικαστήριο στην Ρουμανία ακύρωσε την διπλή εγγραφή. Κατά το 2016 υπήρχαν εγγεγραμμένοι άλλοι ιδιοκτήτες και υπήρχαν υποθήκες από άλλα πρόσωπα στα ακίνητα. Ήταν μια νομική πράξη είπε η ΜΚ3 η οποία δεν εξαρτήθηκε από την Dezo και εκδόθηκε από Δημαρχείο στην Ρουμανία, κάτι το οποίο το Δικαστήριο έχει επιλύσει το
12. Στη γνωμάτευση της ανωτέρω, εξηγεί ότι τα πιο πάνω πρόσωπα δεν είχαν τίτλο ο οποίος μπορούσε να ισχύσει και αμέσως μετά αποτάθηκε στο Δικαστήριο και πέτυχε την ακύρωση του. Μέχρι το 2015 δεν υπήρξε οποιοδήποτε πρόβλημα και αναφέρθηκε σε πράξη πώλησης 6 οικοπέδων από την Dezo και επί του παρόντος σύμφωνα με πιστοποιητικό του Δημαρχείου της πόλης Νικουλέστι κατείχε 3,3590 εκτάρια οικοδομήσιμης γης σύμφωνα με το συμβόλαιο με αριθμό 382/11.03.
13. Τον Σεπτέμβριο του 2015 το Δημαρχείο αρνήθηκε να εκδώσει Φορολογικό Πιστοποιητικό ενημερώνοντας για την επικάλυψη. Έτσι κινήθηκε άμεσα με καταχώρηση της αίτησης 7163/315/2015 και πέτυχε την ακύρωση της επικάλυψης. Το Δημαρχείο δεν κράτησε ακριβείς αποδείξεις των τεμαχίων γης έτσι εκείνοι που το πούλησαν στον παραπονούμενο ουσιαστικά τον εξαπάτησαν προμηθεύοντας του πλαστό φορολογικό πιστοποιητικό. Απάντησε επίσης σε υποβολή ότι τα ακίνητα ήταν προβληματικά πως στην Ρουμανία δεν είναι δυνατό να ολοκληρωθεί η πώληση διότι ελέγχεται πρώτα ο τίτλος ιδιοκτησίας, οι υπογραφές στο Κτηματολόγιο και το αρχείο του Δημαρχείου όπου βρίσκεται και το φορολογικό πιστοποιητικό και τη στιγμή που έγινε η πράξη όλα ήταν ορθά. Σαν δικηγόρος είχε μόνο μια διοικητική πράξη να κάνει και αυτή ήταν σβηστεί η επικάλυψη. Η μάρτυρας επίσης αναφέρθηκε σε διαδικασίες που ήγειραν οι Κατηγορούμενοι και η εταιρεία Shosse Holdings Ltd εναντίον του παραπονούμενου στην Ρουμανία οι οποίες απορρίφθηκαν από τα Ρουμανικά Δικαστήρια. Η ΜΚ3 επίσης ανάφερε πως ισχυρίστηκαν οι Κατηγορούμενοι ότι κάποια από τα οικόπεδα που πώλησε ο παραπονούμενος σε αυτούς στην Ρουμανία μέσω της εταιρείας Shosse (ανωτέρω) και τα οποία βρίσκονταν ήδη στην κατοχή τους είχαν ελάχιστη αξία, γεγονός το οποίο δεν ισχύει καθότι μόνο το ½ ενός εξ αυτών έγινε δεκτό ως εξασφάλιση για δάνειο με βάση υποθήκη με αξία μεγαλύτερη των €400.
14. Μαρτυρία ΜΚ4 Ο ΜΚ4 είναι γραφολόγος. Κατάθεσε την έκθεση που ετοίμασε ως Τεκμήριο 49 και ανάφερε ότι του δόθηκε εντολή γραφολογικής εξέτασης σε σχέση με την προσθήκη του «ΚP» στις επιταγές Τεκμήρια 1 και 6, τις οποίες είδε σε φωτοτυπημένη μορφή. Δεν μπόρεσε όμως λόγω της φύσης των εγγράφων να εκφέρει άποψη και να καταλήξει σε συμπέρασμα. Για αυτό εξέτασε τις πρωτότυπες επιταγές και ετοίμασε δεύτερη έκθεση την οποία κατάθεσε ως Τεκμήριο
15. Το αποτέλεσμα της έκθεσης του είναι ότι η προσθήκη «KP» στα Τεκμήρια 1 και 6 ανήκει στον Κατηγορούμενο 2 και η γραπτή συμπλήρωση των επιταγών Τεκμήρια 1, 4 και 6 παρουσιάζει ουσιώδεις ομοιότητες με την γραφή του Κατηγορούμενου
16. Το αποτέλεσμα είναι σίγουρα θετικότατο. Στην αντεξέταση του είπε ότι πήρε υπογραφές των κατηγορούμενων αλλά δεν πήρε δείγμα στην παρουσία του. Συμφώνησε ότι του υποδείχθηκε από τον ΜΚ2 πως η συμπλήρωση «KP» ανήκει στον Κατηγορούμενο
17. Αν όντως οι μονογραφές ανήκουν στον Κατηγορούμενο 2 υπάρχουν τέτοιες ομοιότητες που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι όλα έγιναν από ένα πρόσωπο χωρίς όμως να κατονομάζει τον Κατηγορούμενο
18. Δεν του ζητήθηκε να εξετάσει τις υπογραφές που φαίνονται στις επιταγές Τεκμήρια 1 και
19. Μαρτυρία ΜΥ1 Ο ΜΥ1 εργάζεται στο Τμήμα Ανάκτησης Χρεών της Τράπεζας Κύπρου. Κατάθεσε ως Τεκμήριο 64 αντίγραφο δείγματος υπογραφής του πρώην Κατηγορούμενου
20. Σύμφωνα με τον ΜΥ1, για την Κατηγορούμενη 1 υπογράφει ο πρώην Κατηγορούμενος 3 ο οποίος είναι το εξουσιοδοτημένο πρόσωπο για υπογραφές από το 2014 μέχρι και σήμερα. Από ότι φαίνεται σε σχέση με τις οδηγίες για ανάκληση των επιταγών, αυτές δόθηκαν από τον πρώην Κατηγορούμενο
21. Στην αντεξέταση του είπε ότι φαίνεται πως η υπογραφή στις επιταγές φαίνεται να είναι η ίδια, δεν είναι όμως γραφολόγος για να πει με βεβαιότητα ότι ανήκει στον πρώην Κατηγορούμενο
22. Μαρτυρία ΜΥ2 Ο ΜΥ2 κατάθεση την δήλωση του ως Έγγραφο Ε και Στ. Είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Βουκουρεστίου και εγγεγραμμένος εκτιμητής ακινήτων στον Εθνικό Σύνδεσμο Αδειούχων Εκτιμητών από το
23. Κατάθεσε επιπρόσθετα έκθεση εκτίμησης ως Τεκμήριο
24. Ανάφερε ότι για 62 ακίνητα υπήρχαν διπλοί αριθμοί στο Κτηματολόγιο που σημαίνει ότι υπήρχε ιδιοκτήτης και ακόμα ένας ιδιοκτήτης για την ίδια γη. Αυτή η επικάλυψη μπορεί να φανεί όταν ένα κομμάτι γης πουλήθηκε ή μεταβιβάστηκε με δόλιο τρόπο δυο φορές. Σύμφωνα με τα βιβλία του Κτηματολογίου ήταν εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες οι Chicea και Amzar. Για 53 οικόπεδα δεν υπήρξε πρόβλημα επικάλυψης. Όμως, στα χαρτιά φαινόταν ως γη στην οποία μπορούσε κάποιος να κτίσει αλλά ήταν αγροτική και δεν ήταν μοιρασμένη. Κάπου υπήρξε απάτη όπως φάνηκε και μετά από απόφαση του Δικαστηρίου όπου φαινόταν πως η Dezo ήταν ιδιοκτήτρια αλλά ταυτόχρονα ήταν και ο Chicea για το ίδιο κομμάτι γης. Ο ΜΥ2 αναφέρθηκε επίσης και στα αγοραπωλητήρια έγγραφα όπου πωλητές ήταν οι εταιρείες Poseidonas, Argo Srl και Artemis και αγοραστής η Dezo. Ο ΜΥ2 εξήγησε ότι η εκτίμηση του έγινε το 2017 για τον χρόνο πώλησης που ήταν το 2013 και η αξία των ακινήτων το 2013 ήταν €16.664,
25. Μετά την ετοιμασία της εκτίμησης του δεν έκανε οτιδήποτε άλλο. Ήλεγξε μόνο μια ημέρα πριν παρουσιαστεί στο Δικαστήριο ότι για ένα κομμάτι από τα 62 φαίνεται μέχρι σήμερα η επικάλυψη. Στην αντεξέταση του ανάφερε ότι είναι εκτιμητής και δεν ερμηνεύει έγγραφα αλλά καταγράφει τι βλέπει σε αυτά. Έπειτα προχωρεί στην εκτίμηση. Ρωτήθηκε τι σχέση έχει το ιδιοκτησιακό καθεστώς με την αξία του ακινήτου και απάντησε ότι έπρεπε να το σημειώσει αυτό το θέμα διότι αν υπάρχουν προβλήματα η αξία θα επηρεαστεί. Ρωτήθηκε επίσης γιατί να έχει σχέση με το 2013 εφόσον ο ίδιος δέχεται ότι η Dezo αγόρασε κανονικά τα ακίνητα το 2013 και απάντησε ότι στο βιβλίο του Κτηματολογίου αρ. 1591 φαίνεται αγορά από τον Αmzar από το
26. Το 2017 το Δικαστήριο αποδέχθηκε ως ιδιοκτήτρια την Dezo, δεν ακύρωσε όμως τις άλλες ιδιοκτησίες. Δεν γνωρίζει όμως αν είχε πάντα την κατοχή η Dezo. Ρωτήθηκε περαιτέρω πως είχε ιδιοκτησία η Dezo αλλά όφελος και κατοχή άλλα πρόσωπα και είπε ότι δεν υπήρχε επίσημο έγγραφο που να δείχνει ακύρωση του συμβολαίου του Amzar. Σε ερώτηση του Δικαστηρίου προς τον ίδιο σε σχέση με την ακύρωση συμφώνησε ότι αντιλαμβάνεται από την απόφαση του Ρουμάνικου Δικαστηρίου να σημαίνει ότι, για να μην πει το Δικαστήριο συγκεκριμένα ότι ακυρώνεται, δεν ακυρώθηκε. Έπειτα είπε ότι δεν γνωρίζει όλο το κείμενο της απόφασης. Ακολούθως, όταν του υποβλήθηκε ότι η εκτίμηση του βασίστηκε σε ψευδή δεδομένα απάντησε ότι η εκτίμηση έγινε για όλο το κομμάτι γης και δεν πειράζει ποιος είναι ιδιοκτήτης. Αξιολόγηση Παρακολούθησα με προσοχή τους μάρτυρες. Ολόκληρη η μαρτυρία τους έχει καταγραφεί στα πρακτικά και έχει αποτιμηθεί στο σύνολο της. Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας τους, έχοντας εξετάσει και το περιεχόμενο των εγγράφων που κατατέθηκαν ως Τεκμήρια, έλαβα υπόψη την εικόνα τους στο Δικαστήριο αλλά εξέτασα επίσης την μαρτυρία τους και υπό το φως της ανθρώπινης πείρας και συμπεριφοράς, στοιχείο αποφασιστικής σημασίας για να καταλήξει το Δικαστήριο ως προς την αξιοπιστία τους (βλ. Ζαβρού ν. Χαραλάμπους

(1996)1 Α.Α.Δ 447, Χριστοφή ν Ζαχαριάδη

(2002)1 Α.Α.Δ 401, Παπαδοπούλου v Αστυνομίας

(2007)2 Α.Α.Δ 173, Κυπριανού ν Αστυνομίας

(2008)2 Α.Α.Δ 816). Μικρές αντιφάσεις σε ασήμαντες λεπτομέρειες ή ελαχίστου σημασίας ανακρίβειες δεν καταστρέφουν την όλη αξιοπιστία του μάρτυρα, την οποία το Δικαστήριο δεν εξετάζει αποσπασματικά (βλ. Κουδουνάρης ν Αστυνομίας

(1991)2 Α.Α.Δ 320). Με βάση τα πιο πάνω προχωρώ να καταγράψω όσα αποκόμισα από την ενώπιον μου μαρτυρία. Η ΜΚ1 θεωρώ ότι κατάθεσε με ειλικρίνεια όλα όσα γνώριζε σε σχέση με τα γεγονότα για τα οποία κλήθηκε να δώσει μαρτυρία και αποδέχομαι την μαρτυρία της. Ο ΜΚ2 άφησε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Κατά την μακρά αντεξέταση του παράμεινε σταθερός στις θέσεις του και κατάθετε με φυσικότητα και ηρεμία. Θεωρώ ως φυσιολογικό το γεγονός πως δεν θυμόταν κάποια πράγματα λόγω του χρόνου που παρήλθε και των διάφορων συναλλαγών που είχε με τους Κατηγορούμενους. Υπέπεσε σε κάποιες αντιφάσεις οι οποίες όμως δεν είναι αρκετές για να αντιστρέψουν την εικόνα του μάρτυρα. Περαιτέρω, η μαρτυρία του σε σχέση με την υπογραφή γραμματίου ως αναγνώριση χρέους (Τεκμήριο 9), η εκ συμφώνου έκδοση απόφασης υπέρ του (Τεκμήριο 12) και την υπογραφή συμφωνίας αποπληρωμής χρέους (Τεκμήριο 14) δεν αντικρούστηκε από την υπεράσπιση γεγονός το οποίο έχει κατά την κρίση μου σημασία στην υπό εξέταση υπόθεση. Επιπρόσθετα, ο ΜΚ2 παρουσίασε απόφαση της Κατηγορούμενης 1 (Τεκμήριο 18) με την οποία εξουσιοδοτείται ο Κατηγορούμενος 2 να υπογράψει οποιοδήποτε έγγραφο, περιλαμβανομένων των επιταγών θέση η οποία επίσης δεν αντικρούστηκε από την υπεράσπιση. Αναντίλεκτη παράμεινε και η θέση του ότι, μετά την έκδοση απόφασης (Τεκμήριο 12) δεν έγιναν πληρωμές, ζητήθηκε μέσω επιστολής δικηγόρων (Τεκμήριο 13) και λήφθηκαν μέτρα εκτέλεσης. Έπειτα, υπογράφηκε το Τεκμήριο 14 στις 27.9.2016 και εκδόθηκαν οι επίδικες επιταγές ως προνοείται στους όρους 3Α-3Ε του Τεκμηρίου 14 οι οποίες μετέπειτα ανακλήθηκαν. Δεν διέλαθε της προσοχής μου ότι κατατέθηκε αριθμός αποδείξεων (Τεκμήρια 23-35, 37-39, 41-46) στις οποίες καταγράφεται βεβαίωση είσπραξης χρημάτων από πλευράς ΜΚ2. Δεν είναι έργο του Δικαστηρίου να ταξινομήσει κάθε πληρωμή και κάθε απόδειξη, ειδικά όπου δεν υπάρχει ή, η κατάθεση τους δεν συνοδεύεται από μαρτυρία ούτως ώστε να δυνηθεί το Δικαστήριο να αποφασίσει ως προς την αποδεκτότητα του περιεχομένου αυτών των εγγράφων (βλ. Τάκης Ηλιάδης & Νικόλας Γ. Σάντης - Το Δίκαιο της Απόδειξης, 2η έκδοση σελ. 353). Κρίνω ως ειλικρινή τον ισχυρισμό του ΜΚ2 ότι λόγω των πολλών συναλλαγών μεταξύ του και των Κατηγορούμενων δεν είναι σε θέση να πει ακριβώς ποιο ποσό αφορά ποια συναλλαγή. Εν όψει όλων των πιο πάνω η μαρτυρία του ΜΚ2 γίνεται αποδεκτή. Η ΜΚ3 σημειώνω ότι δεν κατάθεσε ως εμπειρογνώμονας σε θέματα Ρουμάνικου δικαίου. Η ΜΚ3 κατάθεσε με φυσικότητα και ηρεμία, δεν κλονίστηκε στην αντεξέταση και αποδέχομαι την μαρτυρία της. Η εν λόγω μάρτυρας στην ουσία κατάθεσε αναφορικά με τις ενέργειες στις οποίες προέβη στην Ρουμανία ως δικηγόρος του παραπονούμενου για να ακυρώσει τις διπλές εγγραφές αλλά και στις διαδικασίες που ήγειραν οι Κατηγορούμενοι στην Ρουμανία εναντίον του παραπονούμενου οι οποίες απορρίφθηκαν από τα Ρουμανικά Δικαστήρια. Εξήγησε η μάρτυρας ότι ουδέποτε επηρεάστηκε η ιδιοκτησία των ακινήτων εφόσον ο τίτλος της Dezo ουδέποτε αμφισβητήθηκε. Επιπρόσθετα, η Dezo μίσθωνε ακίνητο (Τεκμήριο 60) γεγονός το οποίο επιμαρτυρεί ότι ήταν η νόμιμη ιδιοκτήτρια. Δέχθηκε ότι υπήρξε διπλή εγγραφή για αυτό και έγιναν οι ενέργειες που έπρεπε να γίνουν για να ακυρωθεί. Η μαρτυρία της επίσης σε σχέση με το ότι το Δημαρχείο του Νικουλέστι δεν κράτησε ακριβείς αποδείξεις των τεμαχίων με αποτέλεσμα να εξαπατηθεί ο παραπονούμενος όταν αγόραζε το οικόπεδο και έπειτα να το πουλήσει στους Κατηγορούμενους μη γνωρίζοντας ουσιαστικά ότι υπήρξε επικάλυψη παράμεινε αναντίλεκτη. Σε σχέση με την μαρτυρία του ΜΚ4, σε περιπτώσεις όπου μάρτυρες καταθέτουν ως εμπειρογνώμονες, το Δικαστήριο θα πρέπει πρώτα να αποφασίσει αν πράγματι ο μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας. Το καθήκον ενός εμπειρογνώμονα, είναι να εφοδιάσει το Δικαστήριο με τις απαραίτητες επιστημονικές πληροφορίες σε εξειδικευμένα επίδικα θέματα για να δυνηθεί το Δικαστήριο να εξακριβώσει, αφού αξιολογήσει, την ακρίβεια των συμπερασμάτων του εμπειρογνώμονα (βλ. Καουρής ν Δημητρίου

(2008)1Β Α.Α.Δ. 746, Cybargo v Kovascik

(2001)1 Α.Α.Δ. 2013, Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298. Η μαρτυρία εμπειρογνώμονα δεν υποκαθιστά την κρίση του Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο θα πρέπει να καταλήξει σε δικά του ευρήματα (βλ. Νεάρχου ν Στεφανίδη

(2003)1 Α.Α.Δ. 351, Κοινοτικό Συμβούλιο Ομόδους ν Κονναρή

(2011)1 Α.Α.Δ. 2298). Η εμπειρογνωμοσύνη δεν βασίζεται μόνο στα ακαδημαϊκά προσόντα, αλλά και στην πραγματική εμπειρία που αποκτάται πάνω σε αυτά (βλ. Σιακόλα ν Αστυνομίας

(2013)2 Α.Α.Δ. 110). Ο εμπειρογνώμονας δύναται να εκφέρει γνώμη, όμως η εξακρίβωση των γεγονότων, η αξιολόγηση της μαρτυρίας και η ετυμηγορία αθώωσης ή ενοχής είναι αποκλειστικό έργο του Δικαστηρίου. Τα προσόντα, η εμπειρία και η εμπειρογνωμοσύνη του ΜΚ4 δεν αμφισβητήθηκαν από την υπεράσπιση. Αντίθετα, από την αντεξέταση της συνηγόρου υπεράσπισης έχω αντιληφθεί ότι αναγνωρίζεται ο ΜΚ4 ως εμπειρογνώμονας και το Δικαστήριο επίσης τον δέχεται ως τέτοιο. Ο ΜΚ4 άφησε θετική εικόνα στο Δικαστήριο. Ήταν σαφής και επεξηγηματικός και κρίνω ότι έδωσε πραγματικά ανεξάρτητη μαρτυρία. Αποδέχομαι την μαρτυρία του στο σύνολο της καταγράφοντας ιδιαίτερα το εύρημα του ότι, η γραπτή συμπλήρωση των επιταγών Τεκμήρια 1, 4 και 6 παρουσιάζει ουσιώδεις ομοιότητες με την γραφή του Κατηγορούμενου

1. Ορθώς ο ΜΚ4 κατά την κρίση του Δικαστηρίου δεν επέμεινε ότι η γραφή είναι πράγματι του Κατηγορούμενου 2 διότι δεν υπόγραψε ο Κατηγορούμενος 2 ενώπιον του ΜΚ
2. Κατά πόσο ανήκει όντως στον Κατηγορούμενο 2 είναι θέμα ευρημάτων του Δικαστηρίου στο οποίο θα γίνει αναφορά σε κατοπινό στάδιο της απόφασης. Οι Κατηγορούμενοι 2 και 4 ως αναφέρω ανωτέρω προβήκαν σε ανωμοτί δηλώσεις, οι οποίες κατατέθηκαν ως Έγγραφα Γ και Δ στη διαδικασία. Το Ανώτατο Δικαστήριο υπέδειξε στην Α.Δ. ν Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 91/2014, ημερομηνίας 22.6.2016 τα εξής: «Όπως προκύπτει από την κυπριακή και ξένη νομολογία, τα πάντα εξαρτώνται από τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης και τι ακριβώς προβάλλει ο κατηγορούμενος, π.χ. κατά πόσο προβάλλει απλώς την αθωότητά του ή προβάλλει κάποιο άλλοθι ή προσπαθεί να αντικρούσει ένορκη μαρτυρία ή απλώς να εξηγήσει τη νοητική του κατάσταση, εξήγηση η οποία όμως δεν έρχεται σε αντίθεση με δοθείσα μαρτυρία ή εγείρει θέμα αυτοάμυνας. Η κάθε περίπτωση χρήζει διαφορετικής προσέγγισης (βλ. DPP v. Walker [1974] 1 WLR 1090, 1090Ε). » Δεν υπάρχει μαγική φόρμουλα ως προς το πως θα προσεγγίσει το Δικαστήριο μια τέτοια δήλωση. Η αποδεικτική αξία μιας ανωμοτί δήλωσης είναι μάλλον πειστική παρά αποδεικτική και το Δικαστήριο θα πρέπει να έχει υπόψη το σύνολο των γεγονότων για να καταλήξει ποια βαρύτητα θα αποδώσει στην ανωμοτί δήλωση ενός κατηγορούμενου και για να αποφασίσει αν θα της αποδώσει βαρύτητα αφού την εξετάσει να έχει υπόψη και τα σημεία των γεγονότων τα οποία δε αμφισβητήθηκαν ή παράμειναν αναντίλεκτα και η εξέταση της να μην γίνει αποσπασματικά (βλ. Εφραιμίδου ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 134/13, ημερ. 2.5.2014, Ιωάννου ν. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 195, Γεωργίου ν. Δημοκρατίας

(2010)2 Α.Α.Δ. 354, Ονησίφορος Κόλιας ν. Δημοκρατίας, Ποινικές Εφέσεις 106/2015, 126/2015 και 127/2015, ημερομηνίας 17.5.2018). Έχοντας κατά νου τις πιο πάνω αρχές, αν πρέπει να σχολιαστεί κάτι είναι ότι το περιεχόμενο των εν λόγω δηλώσεων είναι ότι επιχειρείται αντίκρουση μαρτυρίας και υπάρχει προβολή ισχυρισμών που δεν τέθηκαν ασφαλώς στην βάσανο της αντεξέτασης. Συνεπώς δεν θα αποδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στο περιεχόμενο τους. Ο ΜΥ1 ήταν τυπικός μάρτυρας. Ανάφερε ότι το εξουσιοδοτημένο πρόσωπο για υπογραφές από το 2014 μέχρι και σήμερα και το πρόσωπο το οποίο έδωσε τις οδηγίες για ανάκληση των επίδικων επιταγών ήταν ο πρώην Κατηγορούμενος 3, θέση η οποία δεν αντικρούστηκε από την κατηγορούσα αρχή. Σε σχέση με την υπογραφή των επιταγών ο ΜΥ1 δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει ποιος υπόγραψε αν και δικαίωμα υπογραφής είπε ότι είχε ο πρώην Κατηγορούμενος

1. Θεωρώ ότι η μαρτυρία του ΜΥ1 δεν αντιφάσκει με την μαρτυρία της ΜΚ1 διότι και οι δυο όντας τραπεζικοί υπάλληλοι καταθέσαν με βάση των εγγράφων της τράπεζας με την διαφορά ότι η ΜΚ1 γνωρίζει τον Κατηγορούμενο
2. Το κατά πόσον είχε ή όχι δικαίωμα να υπογράψει ο Κατηγορούμενος 2 δεν είναι ζήτημα το οποίο αφορά την ΜΚ1 ή τον ΜΥ2 αλλά ζήτημα της Κατηγορούμενης
3. Ο ΜΥ2 παρουσιάστηκε από πλευράς υπεράσπισης ως εμπειρογνώμονας σε θέματα ακινήτων. Έχοντας εφαρμόσει τις ίδιες αρχές που καταγράφονται πιο πάνω στην αξιολόγηση του ΜΚ4 καταλήγω ότι δεν μπορώ να αποδεχθώ τον ΜΥ2 ως εμπειρογνώμονα σε ζητήματα που αφορούν το νομικό και ιδιοκτησιακό καθεστώς ακινήτων. Ο ΜΥ2 είναι εκτιμητής ακινήτων και ως παραδέχθηκε και ο ίδιος ενώπιον του Δικαστηρίου, σε ό,τι αφορά νομικό ζήτημα, είναι σε θέση να διαβάσει και όχι να ερμηνεύσει. Επιπρόσθετα, ο ΜΥ2 μπορεί να κατάθεσε σε σχέση με την αξία των ακινήτων όμως δεν ήταν σε θέση να καταθέσει για το νομικό τους καθεστώς. Τα δε προσόντα του ΜΥ2 αμφισβητήθηκαν από πλευράς κατηγορούσας αρχής. Σημειώνω ότι, ο ΜΥ2 παρουσίασε κάποια έγγραφα στο Δικαστήριο σε σχέση με τα προσόντα του αυτά όμως, αν και στην Ρουμάνικη, δείχνουν του λόγου το αληθές ότι δηλαδή ο ΜΥ2 είναι εκτιμητής ακινήτων. Γενικά ο μάρτυρας δεν έπεισε το Δικαστήριο. Το γεγονός ότι υπήρξε διπλή εγγραφή ακινήτων δεν ήταν ζήτημα αμφισβητούμενο. Επιπρόσθετα, ο ΜΥ2 αναίρεσε τον εαυτό του εφόσον αρχικά επέμεινε ότι το ιδιοκτησιακό καθεστώς επηρεάζει την αξία ενός ακινήτου ενώ κατά την αντεξέταση του ανάφερε ότι η εκτίμηση παραμένει η ίδια ανεξαρτήτως ιδιοκτήτη. Η θέση του ότι δεν ακυρώθηκε η διπλή εγγραφή από το Δικαστήριο στην Ρουμανία δεν γίνεται αποδεκτή εφόσον, ως αποδείχθηκε δεν είναι σε θέση ο ΜΥ2 να ερμηνεύσει απόφαση Δικαστηρίου. Εν όψει όλων των πιο πάνω δεν μπορώ να βασιστώ στην μαρτυρία του. Ευρήματα Από την ενώπιον μου προσκομισθείσα μαρτυρία, η εκδοχή της πλευράς του παραπονούμενου θέλει εκείνον, τον υιό του και τους κατηγορούμενους να συναλλάσσονται με αποτέλεσμα η κατηγορούμενη 1 να οφείλει να πληρώσει χρηματικά ποσά προς τον παραπονούμενο. Εκδόθηκε δε εκ συμφώνου απόφαση Δικαστηρίου εναντίον της Κατηγορούμενης
4. Η κατηγορούμενη 1 εξέδωσε τις επίδικες επιταγές, προς εξόφληση του εξ' αποφάσεως χρέους, οι οποίες ανακλήθηκαν χωρίς εύλογη αιτία και οι κατηγορούμενοι 2 και 4 συνέδραμαν στην ανάκληση τους. Σε σχέση με την υπεράσπιση, προκύπτουν διαφορετικές εκδοχές. Πρώτη ότι δεν αποδείχθηκε η έκδοση των επίδικων επιταγών, δεύτερη ότι και αν ακόμη εκδόθηκαν οι επίδικες επιταγές δεν εκδόθηκαν από εξουσιοδοτημένο άτομο ή η ανάκληση τους έγινε από μη εξουσιοδοτημένο άτομο, τρίτη ότι και αν ακόμη εκδόθηκαν, ανακλήθηκαν διότι υπήρξε διπλή εγγραφή των ακινήτων στην Ρουμανία, και τέταρτη πως πληροφορήθηκαν οι κατηγορούμενοι ότι ο παραπονούμενος αντιμετώπιζε δικαστικές διαδικασίες και ανακάλυψαν ότι τα ακίνητα στην Ρουμανία είχαν μηδενική αξία γεγονότα τα οποία έδιδαν το δικαίωμα στους κατηγορούμενους για ανάκληση των επιταγών ως εύλογη αιτία. Ασφαλώς οι πιο πάνω θέσεις δεν μπορούν να ισχύσουν ταυτόχρονα. Σε σχέση με την μη έκδοση των επιταγών, η σφραγίδα της τράπεζας επ' αυτών η οποία αποτελεί αμάχητο τεκμήριο, επιμαρτυρεί ότι η τράπεζα έχει στην διεργασία που προβαίνει αποδεχθεί τις επίδικες επιταγές και ακολούθως την ανάκληση τους (Τεκμήριο 3). Καθίσταται πρόδηλο ότι δεν δύναται να υπάρξει ανάκληση χωρίς έκδοση. Η ανάκληση των επίδικων επιταγών δεν ήταν σημείο αμφισβητούμενο. Σε ό,τι αφορά την ίδια την ανάκληση και ότι αυτή έγινε από μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο και πάλι αναφέρω ότι η αποδοχή της ανάκλησης από την τράπεζα επιμαρτυρεί ακριβώς ότι οι οδηγίες δόθηκαν από αρμόδιο ή εξουσιοδοτημένο πρόσωπο και για αυτό έχουν γίνει αποδεκτές. Σε κάθε περίπτωση, τόσο ως προς το ζήτημα της υπογραφής των επιταγών όσο και της ανάκλησης τους, ένα άτομο το οποίο συναλλάσσεται με μια νομική οντότητα όπως είναι η κατηγορούμενη 1, δεν μπορεί να υποχρεούται να γνωρίζει και τα εσωτερικά της ή τι διεργασίες πρέπει να προηγηθούν εντός της εταιρείας. Ούτε αναμένεται να γνωρίζει θέματα εκτός της σφαίρας της γνώσης του, εκτός εάν όφειλε να τα γνωρίζει υπό ορισμένες περιστάσεις (βλ. KARAYIANNIS BROTHERS & CO LTD v Τράπεζα Κύπρου ν Χρίστου Καραγιάννη, Πολιτική Έφεση 367/2008 ημερομηνίας 26.10.2017, ECLI:CY:AD:2017:A375). Ο ΜΚ2 την μαρτυρία του οποίου έχω αποδεχθεί, ανάφερε ότι οι επιταγές συμπληρώθηκαν και του παραδόθηκαν από τον Κατηγορούμενο
5. Το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος 2 είχε εξουσιοδοτηθεί από την Κατηγορούμενη 1 να υπογράψει κάθε έγγραφο περιλαμβανομένων επιταγών (Τεκμήριο 18) δεν αντικρούστηκε από την υπεράσπιση. Το γεγονός ότι η τράπεζα έχει δηλωμένο ως υπογράφον πρόσωπο τον πρώην Κατηγορούμενο 3 δεν είναι ιδιαίτερης σημασίας εφόσον υπάρχει απόφαση της ίδιας της Κατηγορούμενης 1 (Τεκμήριο 18) και έχει αποδεχθεί τις επιταγές, ούτε παρουσιάστηκε ως μάρτυρας ο πρώην Κατηγορούμενος 3 να δώσει μαρτυρία περί του αντιθέτου. Συνεπώς η έκδοση των επίδικων επιταγών έχει αποδειχθεί. Με τα πιο πάνω δεδομένα και σε συνδυασμό της μαρτυρίας του ΜΚ2, της ΜΚ1 και του ΜΚ4 κρίνω ότι έχει αποδειχθεί επίσης ότι τις επιταγές υπόγραψε ο Κατηγορούμενος
6. Η ΜΚ1 είπε ότι ο ίδιος ο Κατηγορούμενος 2 προέβη σε μια διόρθωση σε μια επιταγή (Τεκμήριο 6) γεγονός το οποίο δεικνύει πως ως η τραπεζικός υπάλληλος αναγνώρισε την μονογραφή του πελάτη της. Ο ΜΚ2 ανάφερε ότι ο Κατηγορούμενος 2 συμπλήρωσε ενώπιον του τις επιταγές και του υπέδειξε το Τεκμήριο 18 και ο ΜΚ4 έχοντας ενώπιον του τις ίδιες υπογραφές που είδαν οι ΜΚ1 και Μ2 κατέληξε σε εύρημα ότι αυτές ανήκουν στο ίδιο πρόσωπο το οποίο αποδέχομαι ότι είναι ο Κατηγορούμενος
7. Ο χρόνος έκδοσης των επιταγών δεν μπορεί να είναι όμως αυτός που καταγράφεται στο κατηγορητήριο εφόσον οι οδηγίες για ανάκληση δόθηκαν ως προκύπτει από το Τεκμήριο 3 στις 1.12.
8. Συνεπώς, οι επιταγές παραδόθηκαν στον ΜΚ2 κατά την 27.9.2016 ως καταγράφεται στην δήλωση του και ως προκύπτει από την συμφωνία Τεκμήριο
9. Αναφορικά με την ανάκληση των επιταγών, οι Κατηγορούμενοι 2 και 4 κατηγορούνται ότι παρείχαν συνδρομή στην Κατηγορούμενη 1 να τις ανακαλέσει υπό την ιδιότητα τους ως διευθυντές ή και εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι ή και εντολοδόχοι ή και υπάλληλοι της Κατηγορούμενης
10. Από την ενώπιον μου αποδεχθείσα μαρτυρία ο ΜΚ2 ουδέποτε είχε οποιαδήποτε επαφή με τον πρώην Κατηγορούμενο 3 και όλες οι συναλλαγές ήταν με τους Κατηγορούμενους 2 και
11. Το κατά πόσο το άτομο που έδωσε τις οδηγίες για ανάκληση των επιταγών ήταν ο πρώην Κατηγορούμενος 3 είναι άσχετο κατά την κρίση μου με το κατά πόσο οι Κατηγορούμενοι 2 και 4 συνέδραμαν προς τούτο. Εξηγώ. Οι συναλλαγές όλες με τον παραπονούμενο γίνονταν από τους Κατηγορούμενους 2 και
12. Αυτοί επίσης εγγυήθηκαν την Κατηγορούμενη 1 κατά την υπογραφή του γραμματίου (Τεκμήριο 9). Εάν οι οδηγίες έπρεπε να δοθούν από τον πρώην Κατηγορούμενο 3 προς την τράπεζα αυτό έγινε προφανώς επειδή ο πρώην Κατηγορούμενος 3 ήταν το εξουσιοδοτημένο πρόσωπο από την Κατηγορούμενη 1 και δηλωμένο στην τράπεζα για να μπορεί να πράξει τούτο. Η ευθύνη των Κατηγορούμενων 2 και 4 ούτε αλλοιώνεται ούτε μεταβάλλεται εάν υπάρξει συμμετοχή ή συμπεριφορά η οποία να στοιχειοθετεί την συνέργεια ή παράλειψη η οποία να συμβάλει στην δημιουργία του αδικήματος. Δεν έχει τεθεί μαρτυρία ενώπιον μου ότι οι Κατηγορούμενοι 2 και 4 έδωσαν οδηγίες στον πρώην Κατηγορούμενο 3 να προβεί σε οδηγίες ανάκλησης των επιταγών στην τράπεζα. Από την ενώπιον μου αποδεχθείσα μαρτυρία προβάλλεται ξεκάθαρος ο ρόλος των Κατηγορούμενων 2 και 4 σε όλες τις συναλλαγές μεταξύ της Κατηγορούμενης 1 και του παραπονούμενου. Δεδομένου τούτου και δεδομένης της απόφασης της Κατηγορούμενης 1 (Τεκμήριο 18) να εξουσιοδοτήσει τον Κατηγορούμενο 2 να υπογράψει επιταγές και ο Κατηγορούμενος 2 υπόγραψε επιταγές για οφειλή της Κατηγορούμενης 1 την οποία φαίνεται ότι εγγυήθηκαν ταυτόχρονα με τον Κατηγορούμενο 4 και χωρίς μαρτυρία από πλευράς του πρώην Κατηγορούμενου 3 ότι δεν έγινε νομότυπα η ανάκληση των επιταγών, οδηγεί κατά την κρίση μου στο μόνο συμπέρασμα, ότι οι Κατηγορούμενοι 2 και 4 συνέδραμαν στην ανάκληση των επίδικων επιταγών. Εν όψει όλων των πιο πάνω, τα πιο κάτω αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου: Στις 8.2.2013 η Κατηγορούμενη 1 υπόγραψε γραμμάτιο προς τον παραπονούμενο για ποσό €1.453.000 με τόκο 1% ετησίως από 8.2.2013 μέχρι εξόφλησης η οποία θα λάμβανε χώρα στις 31.12.2013, με εγγυητές της πιο πάνω οφειλής τους Κατηγορούμενους 2 και
13. Από το 2013 τα οικόπεδα στην Ρουμανία είχαν μεταβιβαστεί στην Dezo η οποία ήδη προέβαινε σε πωλήσεις οικοπέδων ή μισθώσεις ή υποθήκευε για εξασφάλιση δανείων. Στις 9.2.2015 υπογράφηκε συμφωνία (Τεκμήριο 11) μεταξύ του υιού του παραπονούμενου και της Κατηγορούμενης 1 για δανεισμό χρημάτων προς την Κατηγορούμενη 1 οι όροι της οποίας δεν τηρήθηκαν και ενεχυριάστηκαν μετοχές της Ρουμάνικης εταιρείας Dezo. Στις 24.9.2015 εκδόθηκε εκ συμφώνου απόφαση στα πλαίσια της αγωγής 1639/15 του Ε.Δ. Λάρνακας (Τεκμήριο 12) εναντίον της Κατηγορούμενης 1 και των Κατηγορούμενων 2 και 4 λόγω της μη εξόφλησης του γραμματίου (Τεκμήριο 9) για ποσό €1.249.400 πλέον τόκο 1% από 24.9.2015 μέχρι εξόφλησης. Οι Κατηγορούμενοι κατέβαλαν έναντι του ποσού της πιο πάνω απόφασης ποσό €35.
14. Τον Σεπτέμβριο επίσης του 2015 προέκυψε το ζήτημα επικάλυψης κάποιων οικοπέδων όταν το Δημαρχείο του Νικουλέστι αρνήθηκε να εκδώσει Φορολογικό Πιστοποιητικό λόγω διπλής εγγραφής. Με την καταχώρηση της αίτησης 7163/315/2015 σε Ρουμάνικο Δικαστήριο και έκδοση σχετικής απόφασης οι δικηγόροι του παραπονούμενου πέτυχαν την ακύρωση της επικάλυψης. Στις 3.8.2016 με επιστολή των δικηγόρων του (Τεκμήριο 13) ο παραπονούμενος κάλεσε τους Κατηγορούμενους να εξοφλήσουν παν οφειλόμενο εκ της απόφασης ποσό. Στις 27.9.2016 υπογράφηκε συμφωνία μεταξύ του παραπονούμενου και της Κατηγορούμενης 1 για αποπληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέους (Τεκμήριο 14) σύμφωνα με τους όρους της οποίας εκδόθηκαν οι επίδικες επιταγές (Τεκμήρια 1, 4 και 6). Ως προνοούσε η συμφωνία, θα εκδίδονταν μια επιταγή για ποσό €65.000 σύμφωνα με τον όρο 3Α της πιο πάνω συμφωνίας, με βάση τον όρο 3Β μια επιταγή για ποσό €6.000 που αφορούσε στα δικηγορικά έξοδα της απόφασης (Τεκμήριο 12), με βάση τον όρο 3Γ μια επιταγή για ποσό €55.000 πληρωτέα μέχρι 30.10.2016, με βάση τον όρο 3Δ μια επιταγή για ποσό €100.000 πληρωτέα μέχρι 15.1.2017 και με βάση τον όρο 3Ε μια επιταγή για ποσό €300.000 πληρωτέα μέχρι 15.2.
15. Οι πρώτες δυο τιμήθηκαν ενώ οι υπόλοιπες τρεις που είναι οι επίδικες ανακλήθηκαν. Η πιο πάνω συμφωνία προνοούσε επίσης μηνιαίες δόσεις ύψους €5.000 για το υπόλοιπο της εξ' αποφάσεως οφειλής νοουμένου ότι πληρώνονταν οι επίδικες επιταγές. Οι επίδικες επιταγές ανακλήθηκαν στις 1.12.2016 (Τεκμήριο 3) με λόγο ανάκλησης ότι «αυτές αφορούν εκτός των άλλων και τίμημα για αγορά οικοπέδων στην Ρουμανία τα οποία εξ' όσων έχουμε πληροφορηθεί από τους Νομικούς μας Σύμβουλους εκεί, δεν μπορούν να μεταβιβαστούν λόγω νομικών παραβάσεων που έγιναν με δική τους ευθύνη». Οι οδηγίες στην τράπεζα για την ανάκληση των επιταγών δόθηκαν από τον πρώην Κατηγορούμενο 3 εις γνώση των Κατηγορούμενων 2 και 4 οι οποίοι συνέδραμαν στην ανάκληση τους για τους λόγους που καταγράφω ανωτέρω. Οι Κατηγορούμενοι προέβησαν σε καταγγελία στην αστυνομία εναντίον του παραπονούμενου για εξαπάτηση τους σε σχέση με την Dezo και την Shosse Holdings Ltd την οποία η αστυνομία διερεύνησε και ταξινόμησε την υπόθεση ως ανύπαρκτη (Τεκμήριο 15). Οι Κατηγορούμενοι καταχώρησαν την υπ' αριθμό 22/17 αγωγή του Ε.Δ. Λάρνακας αιτούμενοι την ακύρωση της εκ συμφώνου απόφασης Τεκμήριο
16. Η εν λόγω αγωγή διεγράφη κατόπιν σχετικής αίτησης των δικηγόρων του παραπονούμενου και απόφασης του Δικαστηρίου ημερομηνίας 8.11.2021 (Τεκμήριο 17). Νομική Πτυχή Με την άρνηση των Κατηγοριών η Κατηγορούσα Αρχή έχει υποχρέωση να αποδείξει κάθε συστατικό στοιχείο των αδικημάτων, με αποδεκτή μαρτυρία, και δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και εάν είναι (βλ. Γενικός Εισαγγελέας V Σπύρος Σπύρου

(2002)2 ΑΑΔ 71, Λοϊζου V Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363 και Σωτηριάδης V Αστυνομίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 482). Ο κατηγορούμενος δεν υποχρεούται να αποδείξει ότι οι ισχυρισμοί του είναι αληθινοί ή βάσιμοι αλλά αρκεί η δημιουργία λογικής αμφιβολίας. Διαφορετική προσέγγιση θα παραβίαζε το τεκμήριο της αθωότητας το οποίο κατοχυρώνεται από το Άρθρο 12

(4)του Συντάγματος (Ιακώβου ν. Δημοκρατίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 211, σελίδα 218). Το άρθρο 305Α

(2)του Ποινικού Κώδικα Κεφ.154 προνοεί τα εξής: «Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του εδαφίου

(1), πρόσωπο το οποίο, χωρίς εύλογη αιτία, προκαλεί με οποιαδήποτε πράξη τη μη εξόφληση επιταγής που εκδόθηκε από το ίδιο, οποτεδήποτε πριν ή κατά την ημερομηνία που η επιταγή έχει καταστεί πληρωτέα, είναι ένοχο ποινικού αδικήματος και, σε περίπτωση καταδίκης υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα τρία

(3)έτη ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις δέκα χιλιάδες ευρώ (€10.000,00) ή και στις δύο ποινές: Νοείται ότι, για τους σκοπούς του παρόντος εδαφίου, επίκληση της υπεράσπισης της εύλογης αιτίας, δυνατό να γίνει από τον κατηγορούμενο εφόσον, κατά ή πριν από την παρουσίαση της επιταγής για σκοπούς πληρωμής της, ο κατηγορούμενος ως εκδότης παρέθεσε γραπτώς στο πιστωτικό ίδρυμα, επί του οποίου εκδόθηκε η επιταγή, το λόγο ή τους λόγους για τους οποίους δόθηκε εντολή μη πληρωμής της.» Το πιο πάνω άρθρο έχει τύχει εξαντλητικής εξέτασης από τα Δικαστήρια μας και η Νομολογία επί του θέματος είναι πλούσια. Στην Ttozios Management Ltd v Κυριάκος Κυριάκος, Ποινική Έφεση 96/2014 ημερομηνίας 15.04.2016 λέχθηκαν τα πιο κάτω: «. τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος που δημιουργούνται με βάση το άρθρο αυτό είναι:

(1)Η έκδοση της επιταγής.

(2)Η πρόκληση της μη εξόφλησης της επιταγής από τον εκδότη της με οποιαδήποτε πράξη του πριν ή κατά την ημερομηνία που αυτή κατέστη πληρωτέα. . Εφόσον αποδειχθούν τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος που στοιχειοθετείται με το Άρθρο 305Α

(2)τότε το βάρος απόδειξης μετατίθεται επί των ώμων του Κατηγορουμένου (εκδότη) να αποδείξει την ύπαρξη εύλογης αιτίας, για την ανάκληση της επιταγής. Το βάρος απόδειξης από τον Κατηγορούμενο (εκδότη) είναι εκείνο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Η ποινική ευθύνη του εκδότη επιταγής καθορίζεται στο αυστηρό πλαίσιο που θέτει το εδάφιο 2 του Άρθρου 305Α χωρίς να επεκτείνεται σε άλλες παραμέτρους όπως φαίνεται να είναι η εισήγηση των Εφεσειόντων. ...». Περαιτέρω, στην υπόθεση Nikiforos Technologies Ltd v Στυλιανού Γ. Χρήστου, Ποινική Έφεση Αρ. 18/2012, 16/04/2014, το Ανώτατο Δικαστήριο, ως προς την εύλογη αιτία ανάφερε τα εξής: «Εύλογη αιτία, ., αποτελεί κατά τη νομολογία, η παρουσίαση γεγονότων και δεδομένων που δικαιολογούν την ανάκληση και που παρατίθενται γραπτώς στο πιστωτικό ίδρυμα επί του οποίου εκδόθηκε η επιταγή. Στην υπόθεση N.C. Diamonds Co Ltd v. Γεωργίου

(2001)2 Α.Α.Δ. 763, το Εφετείο αναφέρθηκε στη δημιουργία δυνάμει του άρθρου 305Α

(2)της έγκυρης υπεράσπισης του ανακλητού της επιταγής για εύλογη αιτία, η οποία πρέπει να βασίζεται στην ειλικρινή πίστη ότι ο κατηγορούμενος είχε το δικαίωμα να ανακαλέσει την πληρωμή και ότι η πεποίθηση αυτή ήταν υπό τις περιστάσεις εύλογη, δηλαδή, καλή τη πίστει, («bona fide» ή «just cause»), (Osgood v. Nelson

(1872)L.R. 5 H.L. 636 και R. v. Hall 7 Q.B.D. 575). Η ποινική ευθύνη του εκδότη επιταγής καθορίζεται, όπως λέχθηκε, στο αυστηρό πλαίσιο που θέτει το εδάφιο

(2), χωρίς επέκταση σε άλλες έννομες σχέσεις που ενδεχόμενα να διατάρασσαν την προσφερόμενη υπεράσπιση, (δέστε σχετικά και την Philippa Estates Ltd v. Ρούσου

(2006)2 Α.Α.Δ. 142).» Η αιτία αυτή πρέπει να είναι άμεσα και αποκλειστικά συναρτώμενη με τον δηλωθέντα προς την τράπεζα λόγο ανάκλησης (βλ. Ttozios Management Ltd ανωτέρω και Louis Travel Ltd v Idrogios Lia's Travel and Tours Ltd κ.α. Ποινική Έφεση 211/2019, ημερομηνίας 7.9.2020). Σε σχέση με το άρθρο 20 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 που αφορά στην παροχή συνδρομής, η ιδιότητα του διευθυντή ή αξιωματούχου από μόνη της δεν είναι ικανή για καταδίκη του Κατηγορούμενου ως συνεργού αλλά χρειάζεται μαρτυρία η οποία να καταδεικνύει την συμμετοχή ή συμπεριφορά η οποία να στοιχειοθετεί την συνέργεια και θα πρέπει να καλύπτει χρονικά όλο το διάστημα παροχής συνδρομής στη διάπραξη του αδικήματος ή στην παράλειψη που συνεισφέρει στην δημιουργία του αδικήματος (βλ. Terezian v. Θεοδώρου, Ποινική Έφεση Αρ. 198/2015, ημερομηνίας 2.12.2016 Ευρυβιάδης ν. Αστυνομίας

(2000)2 Α.Α.Δ. 600, Παυλόπουλος ν Scopy Shoe Factory Ltd

(2003)2 A.A.Δ. 261, Ιωαννίδη ν Gastop Boutique Ltd κ.α. Ποινική Έφεση 161/2014, ημερομηνίας 30.6.2017, Σάββας Θεοχάρους & Υιός Λτδ ν. Ορφανίδης, Ποινική Έφεση Αρ. 102/2014, ημερομηνίας 23.10.2015). Ως αναφέρω ανωτέρω, κρίνω ότι η έκδοση των επιταγών από πλευράς Κατηγορούμενης 1 έχει ήδη αποδειχθεί. Το γεγονός ότι αυτές ανακλήθηκαν ήταν μη αμφισβητούμενο και έχει επίσης αποδειχθεί. Υπενθυμίζω, παραπέμποντας στις λεπτομέρειες των αδικημάτων στο κατηγορητήριο (2η, 4η και 6η κατηγορίες) ότι οι κατηγορούμενοι 2 και 4, κατηγορούνται ότι συνέργησαν στην πρόκληση μη εξόφλησης των επίδικων επιταγών, γεγονός για το οποίο έχω ήδη καταλήξει σε εύρημα περί συνδρομής των Κατηγορούμενων 2 και 4 στην ανάκληση των επίδικων επιταγών. Έχουν δηλαδή ικανοποιηθεί τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος ως προνοεί το άρθρο 305Α

(2)του Κεφ. 154. Ως επίσης αναφέρω και πιο πάνω το βάρος μετατίθεται στους ώμους της υπεράσπισης, να αποδείξει στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων ότι υπήρξε εύλογη αιτία για ανάκληση της επιταγής (βλ. Ttozios Management ανωτέρω) και αυτό προχωρώ να εξετάσω. Ύπαρξη Εύλογης Αιτίας Εξ' όσων προκύπτει από τα ευρήματα του Δικαστηρίου, η μεταβίβαση των οικοπέδων στην Ρουμανία είχε ολοκληρωθεί πριν από την υπογραφή της συμφωνίας αποπληρωμής του εξ' αποφάσεως χρέους των Κατηγορούμενων (Τεκμήριο 14). Στην εν λόγω συμφωνία δεν γίνεται καμία αναφορά σε οποιαδήποτε οικόπεδα ή σε οποιαδήποτε Ρουμάνικη εταιρεία ή άλλως πως. Επίσης, η εν λόγω συμφωνία προέκυψε κατόπιν έκδοσης εκ συμφώνου απόφασης (Τεκμήριο 12) σε αγωγή η οποία αφορούσε στην έκδοση γραμματίου και μη τήρησης των όρων αυτού (Τεκμήριο 9). Εξ' όσων προκύπτει από την Νομολογία, το Δικαστήριο δεν μπορεί να υπεισέλθει πίσω από τη δεδηλωμένη αντιπαροχή του γραμματίου (Raif v. Dervish

(1971)1 Α.Α.Δ. 158, Αναξαγόρας Χαραλάμπους κ.ά. ν. Χρηματοδοτήσεων Πάνθηρα Λίμιτεδ

(2000)1 Α.Α.Δ. 733, Λεωνίδου κ.α. ν. Σπυριδάκη

(2012)1 Α.Α.Δ. 1694). Ακόμη όμως και αν δεν τύγχανε εφαρμογής το πιο πάνω, θεωρώ ότι η πλευρά της υπεράσπισης απέτυχε να συσχετίσει την έκδοση των επίδικων επιταγών με το τίμημα πώλησης οικοπέδων στην Ρουμανία. Όπως καταγράφεται στο Τεκμήριο 3 που είναι οι οδηγίες ανάκλησης οι επιταγές αφορούσαν εκτός των άλλων τίμημα των οικοπέδων τα οποία δεν ήταν δυνατό να μεταβιβαστούν. Ως έχει διαφανεί από τα ευρήματα του Δικαστηρίου όμως, οι επιταγές εκδόθηκαν δυνάμει συμφωνίας (Τεκμήριο 14) ενώ τα οικόπεδα είχαν επίσης προ πολλού μεταβιβαστεί. Στο Τεκμήριο 14 δεν υπάρχει καμία αναφορά ή καταγραφή σε σχέση με οποιαδήποτε αγορά ή μεταβίβαση οικοπέδων στην Ρουμανία, κάτι το οποίο ενισχύει την θέση ότι δεν αφορούσε η εν λόγω συμφωνία αγορά οικοπέδων. Υπάρχει η συγκυρία έκδοσης της εκ συμφώνου απόφασης (Τεκμήριο 12) με την ανακάλυψη της επικάλυψης αφού έλαβαν χώρα και τα δυο τον Σεπτέμβριο του 2015, πλην όμως δεν έχει αποδειχθεί από πλευράς υπεράσπισης ότι δεν είχαν μεταβιβαστεί τα οικόπεδα ή ήταν αδύνατο να μεταβιβαστούν, ως καταγράφεται στον λόγο ανάκλησης των επίδικων επιταγών. Ακόμη, η υποβολή προς τους μάρτυρες κατηγορίας ότι έγινε ανάκληση και για τον λόγο τα οικόπεδα είχαν μηδενική δεν συνάδει με τον λόγο ανάκλησης. Κατά συνέπεια, είμαι της γνώμης ότι δεν έχει αποδειχθεί η ύπαρξη εύλογης αιτίας ανάκλησης των επίδικων επιταγών. Κατάληξη Εν όψει όλων των πιο πάνω η Κατηγορούσα Αρχή έχει αποδείξει την υπόθεση της στον απαιτούμενο βαθμό. Συνεπώς, η Κατηγορούμενη 1 κρίνεται ένοχη στις κατηγορίες 1, 3 και 5 ενώ οι Κατηγορούμενοι 2 και 4 κρίνονται ένοχοι στις κατηγορίες 2, 4 και 6. Τα έξοδα της διαδικασίας επιδικάζονται προς όφελος του παραπονούμενου ως υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ..................................... Λ. Χαβιαράς, Προσ Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο