Διευθυντή Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ν. Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου, Αρ. Υπόθεσης: 960/19, 14/4/2023

(9)κατηγορίες η κατηγορούμενη. Σύμφωνα με τα πρωτογενή γεγονότα των κατηγοριών αυτή κατηγορείται ότι: 1) Παρέλειψε να λάβει τα αναγκαία μέτρα, ώστε ο εξοπλισμός εργασίας καθ' όλη τη διάρκεια χρήσης του με την κατάλληλη συντήρηση να διατηρείται σε τέτοιο επίπεδο, ώστε να εξασφαλίζεται η τήρηση των ελάχιστων προδιαγραφών ασφαλείας, με αποτέλεσμα τόσο ο αποθανόντας αλλά και τρίτα πρόσωπα να εκτίθενται σε κίνδυνο (Κατηγορίες 1 και 5). 2) Παρέλειψε να διαγνώσει και να αποκαταστήσει έγκαιρα τις φθορές του εξοπλισμού εργασίας, παραλείποντας όπως αντικαταστήσει τον φθαρμένο πίρο του βραχίονα αντιστήριξης, με αποτέλεσμα το μηχάνημα να υποστεί μηχανική αστοχία με επακόλουθο την πτώση της μπίγας και του καλαθιού. Συνεπεία αυτής της παράλειψης, ο Γεωργίου τραυματίστηκε θανάσιμα και τρίτα πρόσωπα εκτέθηκαν σε κίνδυνο (Κατηγορίες 2 και 6). 3) Παρέλειψε να διενεργήσει περιοδικούς ελέγχους τόσο επί του επίδικου καλαθοφόρου KPR516 αλλά επί του καλαθοφόρου με αριθμούς εγγραφής KPR603 (2ο όχημα) σύμφωνα με οδηγίες του κατασκευαστή, με αποτέλεσμα τόσο ο αποθανόντας αλλά και τρίτα πρόσωπα να εκτεθούν σε κίνδυνο (Κατηγορίες 3 και 7). 4) Παρέλειψε να εφαρμόσει ένα κατάλληλο σύστημα ασφαλείας ή διαχείρισης κινδύνων και συγκεκριμένα όπως εφαρμόσει αυτό όσον αφορά την προγραμματισμένη προληπτική συντήρηση ανυψωτικών μηχανημάτων, τη διερεύνηση και τον αποτελεσματικό προγραμματισμό, οργάνωση, τον έλεγχο, την παρακολούθηση και αναθεώρηση των προληπτικών και προστατευτικών μέτρων αυτών, με αποτέλεσμα η εν λόγω παράλειψη όχι μόνο να οδηγήσει σε μηχανική αστοχία με απότοκο το θανάσιμο τραυματισμό του Γεωργίου αλλά και την έκθεση τρίτων προσώπων σε κίνδυνο (Κατηγορίες 4 και 8). 5) Παρέλειψε να έχει κατάλληλα συντηρημένο και 2ο μηχανοκίνητο καλαθοφόρο όχημα με αριθμούς εγγραφής KPR603, καθ' όλη τη διάρκεια χρήσης του αφού και σε αυτό διαπιστώθηκε μετά από επιτόπιες εξετάσεις του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ότι η διάμετρος του πίρου αντιστήριξης ήταν εμφανώς μειωμένη. (Κατηγορία 9). ΙΙΙ. Μαρτυρία Κατηγορούσας Αρχής Προς απόδειξη της υπόθεσης, η Κατηγορούσα Αρχή κάλεσε τον Στυλιανό Γενεθλίου - Αστυφύλακας 2650 (ΜΚ1) και τον Ιωάννη Πίσση (ΜΚ2), Επιθεωρητή Εργασίας στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας του Επαρχιακού Γραφείου Επιθεώρησης Εργασίας Λάρνακας, προσέφερε δε προς αντεξέταση στην Υπεράσπιση τον κ. Θέμη Δημητριάδη (ΜΚ3), υπάλληλο της κατηγορούμενης, τον οποίον η κατηγορούσα αρχή δεν επιθυμούσε όπως καλέσει. Ενεργοποιήθηκε σε σχέση με την μαρτυρία του ΜΚ3 η διαδικασία που προνοεί το άρθρο 26 του Κεφ. 9. Στη διαδικασία κατατέθηκαν συνολικά 36 Τεκμήρια. Η κατηγορούμενη, κληθείσα σε απολογία από το Δικαστήριο, προσκόμισε τέσσερις

(4)μάρτυρες. ΜΚ1, ο Αστυφύλακας 2650, ο οποίος υπηρετεί στην Αστυνομική Διεύθυνση Λάρνακας. Τα καθήκοντα του είναι αυτά του χειριστή τεκμηρίων, και σε ότι αφορά την παρούσα υπόθεση, ο ίδιος είχε υπό τη φύλαξή του τα τεκμήρια του Τμήματος Μικροπαραβάσεων. Κατέθεσε στη διαδικασία 11 Τεκμήρια[2] τα οποία είχε στη φύλαξη και κατοχή του από την ημέρα του θανατηφόρου ατυχήματος μέχρι την ενώπιον του Δικαστηρίου κατάθεση τους. Ο μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε. ΜΚ2 ο κ. Ιωάννης Πίσσης, ο οποίος κατά το χρόνο του ατυχήματος ήταν Προϊστάμενος του Επαρχιακού Γραφείου Επιθεώρησης Εργασίας Λάρνακας. Κατέθεσε ως Έγγραφο Α' την Έκθεση Διερεύνησης του θανατηφόρου ατυχήματος στην οποία επισυνάπτονται 18 Παραρτήματα. Συνοπτικά, εκεί καταγράφονται τα εξής σημαντικά: Το ανυψωτικό μηχάνημα αποτελείται από την περιστρεφόμενη βάση (μύλος), ο οποίος εδράζεται στο σασί του οχήματος, τρεις μπίγες (περιστρεφόμενη, μεσαία και ακραία), δύο αρθρώσεις, ένα βραχίονα αντιστήριξης (Levelling Rod), πίρους σύνδεσης και ένα καλάθι. Η πρώτη μπίγα εδράζεται στον μύλο, ο οποίος περιστρέφεται και κατά συνέπεια, και η ίδια. Στην άκρη της διαθέτει μία απλή άρθρωση, η οποία ενώνεται με πίρο με το ένα άκρο της μεσαίας μπίγας. Ο πίρος αυτός δεν σχετίζεται με το ατύχημα. Η δεύτερη μπίγα (μεσαία) ανυψώνεται με τη βοήθεια υδραυλικού εμβόλου και το ένα άκρο της ενώνεται με απλή άρθρωση και πίρο με την πρώτη, ενώ το άλλο άκρο της ενώνεται με την τρίτη μπίγα διά μέσου σύνθετης άρθρωσης, η οποία διαθέτει δύο πίρους, τον πίρο A και τον πίρο Β. Ο πίρος Β δεν σχετίζεται με το ατύχημα. Η άρθρωση (βλ.φωτ.3- Παρ.18) είναι ειδικής κατασκευής και σκοπό έχει να ανυψώνει ή να κατεβάζει την τρίτη μπίγα ελαφρά και ταυτόχρονα να αντιστηρίζει την τρίτη μπίγα διά μέσου του βραχίονα αντιστήριξης. Ο βραχίονας διαθέτει σε κάθε άκρο του λάμα, πάχους 20μμ. και πλάτος 70μμ. Η δεύτερη λάμα στο άλλο άκρο του βραχίονα συνδέεται επίσης με τον πίρο A, εκ κατασκευής διαμέτρου 25 μμ. και μήκους 23 εκ. με τη σύνθετη άρθρωση. Ο πίρος A ήταν αυτός που έσπασε, με αποτέλεσμα την πτώση της τρίτης μπίγας και του καλαθιού (βλ. φωτογραφίες 1 & 3- Παρ.18 και Παράρτημα 1, σελίδες 35, 36). Στην τρύπα της δεύτερης λάμας, την οποία διαπερνούσε ο πίρος A, στο συγκεκριμένο μηχάνημα υπήρχε, λόγω τριβής και φθοράς, μισοφαγωμένος δακτύλιος (Bush). Να σημειωθεί ότι σε περίπτωση αποκοπής είτε του βραχίονα αντιστήριξης, είτε των πίρων που τους διαπερνούν, αναπόφευκτα θα υπάρξει πτώση της τρίτης μπίγας και του καλαθιού. Ο πίρος Α, εκ κατασκευής διαμέτρου 25 μμ., συνολικού μήκους 23 εκ. κόπηκε γιατί παρουσίασε σημαντική φθορά/φάγωμα με μείωση της διαμέτρου του από 25 μμ. σε 11 μμ. Αυτό επεσυνέβη λόγω της συνεχούς τριβής με τα τοιχώματα της τρύπας του βραχίονα (Levelling Rod) για πολλά χρόνια, χωρίς να συντηρηθεί ποτέ κατάλληλα και χωρίς λιπαντικό στοιχείο. Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης (τριβής μέταλλο με μέταλλο) ήταν η μείωση της διαμέτρου του πίρου κατά 14 μμ. Κατά συνέπεια, δηλώνει ο ΜΚ2, «αν λάβουμε υπόψη ότι το εμβαδόν της κυκλικής διατομής δίδεται από τον μαθηματικό τύπο πρ2 όπου «ρ» η ακτίνα και π = 3,14159, η διατομή του πίρου μειώθηκε κατά 81%». Δηλαδή ο πίρος είχε φθαρεί σε τέτοιο βαθμό, που το μέταλλο το οποίο παρέμεινε για να δέχεται τις διάφορες καταπονήσεις κατά τη διάρκεια χρήσης του, ήταν μόνο το 19% του αρχικού και η αντοχή του είχε μειωθεί ακόμη περισσότερο. Επίσης, αντίστοιχη σημαντική φθορά παρουσίασε και η τρύπα του βραχίονα αντιστήριξης (Levelling Rod) μέσα από την οποία περνούσε ο πίρος Α η οποία από στρογγυλή, διαμέτρου περίπου 29μμ. να καταλήξει ελλειψοειδής με μεγάλη διάμετρο 39 μμ. (βλ. φωτ. 6&12- Παρ. 18). Τα σημεία τριβής (πίρου Α και τρύπας βραχίονα) όχι μόνο δεν ήταν κατάλληλα συντηρημένα, αλλά παρουσίασαν και επιφανειακή οξείδωση (φωτ.24- Παρ.18).Τα σημεία τριβής (μεταξύ πίρου και τρύπας βραχίονα) δεν ήταν κατάλληλα συντηρημένα (φωτ. 15,16,21,22,38 και 40- Παρ. 18). Σύμφωνα με τα στοιχεία που συνέλεξε, το ανυψωτικό μηχάνημα και κατά συνέπεια ο πίρος, ήταν σε συνεχή χρήση από το 2007 χωρίς να έχει αντικατασταθεί ποτέ μέχρι τη μέρα του ατυχήματος (τονισμός δικός μου). · Ο ίδιος έφθασε στη σκηνή του ατυχήματος η ώρα 09:30, συνοδεία και άλλων Επιθεωρητών του Τμήματος Εργασίας. Έλαβε φωτογραφίες και μετρήσεις από το χώρο, ενώ φωτογραφίες έλαβε επίσης και ο φωτογράφος - Αστυφύλακας 1766, του ΤΑΕ Λάρνακας. Το ανυψωτικό μηχάνημα μεταφέρθηκε συνοδεία της Λοχία 4311 στον Αστυνομικό Σταθμό Ορόκλινης, όπου και κρατήθηκε για φύλαξη, συμφώνως των αστυνομικών διαδικασιών. · Την 3.7.18 για σκοπούς πρόληψης παρόμοιου ατυχήματος εκδόθηκε Ειδοποίηση Απαγόρευσης με αριθμό

1. Η Ειδοποίηση αφορούσε τόσο το συγκεκριμένο ανυψωτικό μηχάνημα αλλά και τα λοιπά ανυψωτικά μηχανήματα ιδίου τύπου και ιδίου κατασκευαστή που διέθετε η κατηγορούμενη, Παγκύπρια (Παράρτημα 2). · Την ίδια ημέρα (3.7.18), συνάντησε τους Θέμη Δημητριάδη, Λειτουργό Ασφαλείας Α' της ΑΗΚ, τον Νικόλα Διάκου - Ανώτερο Τεχνίτη /Βοηθό Ανώτερου Τεχνικού Δικτύου της ΑΗΚ και τον Χριστόδουλο Χριστοδούλου - Τεχνίτη Δικτύου της ΑΗΚ, για να διερευνήσει τις διαδικασίες που ακολουθεί η κατηγορούμενη σε σχέση με το κλάδεμα δέντρων κοντά σε εναέριες γραμμές. · Την ίδια ημέρα επιθεώρησε αντίστοιχο σημείο άρθρωσης και αντίστοιχο πίρο σε άλλο κινητό καλαθοφόρο ανυψωτικό μηχάνημα της κατηγορούμενης. Αυτό έφερε αριθμούς εγγραφής ΚPR603 και ήταν ίδιου τύπου, ιδίου μοντέλου, ίδιας χρονολογίας και ίδιου κατασκευαστή, με το KPR
2. Αφού μετακίνησε ελαφριά τις μπίγες του ανυψωτικού προς τα πάνω και προς τα έξω και αφού μετακίνησε τον βραχίονα αντιστήριξης με το χέρι, με τη βοήθεια του Αντώνη Αντωνίου, χειριστή του ανυψωτικού, εντόπισε με γυμνό μάτι ότι και εκείνο το μηχάνημα έφερε αντίστοιχη φθορά στο αντίστοιχο σημείο (Κατηγορία 9). · Την 12.7.18 μετέβηκε στο συνεργείο του Αντρέα Άνθιμου Παφίτη στη βιομηχανική ζώνη Λιβαδιών, όπου στην παρουσία μεταξύ άλλων, του εκπροσώπου της ΑΗΚ Αντρέα Kυπρίδημου και του Λειτουργού Ασφαλείας της ΑΗΚ Γιώργου Φλωρίδη, αφαιρέθηκε το υπόλοιπο του κομματιού του πίρου που παρέμεινε εντός του καλαθοφόρου ανυψωτικού μηχανήματος με αριθμό KPR 516 χωρίς αυτό να υποστεί οποιαδήποτε απώλεια. Από το κομμάτι που παρέμεινε ατόφιο λήφθηκαν μετρήσεις και φωτογραφίες. Η φθορά στις διαστάσεις του πίρου αποτυπώνονται στη φωτ.40-Παρ.18.Για σκοπούς αντιπαραβολής και σύγκρισης μετρήθηκε και φωτογραφήθηκε και ο αντίστοιχος πίρος, ως αυτός αφαιρέθηκε από το καλαθοφόρο KPR603 (φωτ. 39 & 41- Παρ.18/ Κατηγορία 9). · Το αρθρωτό καλαθοφόρο ανυψωτικό μηχάνημα με αρ.εγγραφής KPR516 συντηρείτο κατά τα έτη 2014-2018 από την εταιρεία A. Soulis Enterprises Ltd (εφεξής η «Soulis»). Το εμπλεκόμενο στο ατύχημα αρθρωτό καλαθοφόρο ανυψωτικό μηχάνημα είναι προσαρμοσμένο σε τετράχροχο όχημα τύπου Land Rover Defender. Το καλαθοφόρο ανυψωτικό (μόνο το ανυψωτικό μέρος) κατασκευάστηκε από την εταιρεία Niftylift Ltd και φέρει σήμανση CE. O σειριακός αριθμός του ανυψωτικού της εν λόγω εταιρείας είναι VM14903 (βλ.φωτ.13- Παρ.18). Η επίσης Αγγλική εταιρεία Allan Access Ltd εγκατέστησε το πιο πάνω ανυψωτικό στο σασί του τροχοφόρου οχήματος και τοποθέτησε νέα πινακίδα με σήμανση CE/PJA0771 (βλ. Φωτ. 13). Αντίγραφο του εγχειριδίου λειτουργίας στην Αγγλική του ανυψωτικού ως αυτό προμήθευσε η ΑΗΚ τον ΜΚ2 επισυνάπτεται στην έκθεση ως Παράρτημα
3. Παρά το ότι ζητήθηκε το πρωτότυπο εγχειρίδιο χρήσης και συντήρησης του κατασκευαστή αυτό δεν δόθηκε, παρά μόνο παραδόθηκε το αντίγραφο που επισυνάπτεται ως Παράρτημα 1 και αφορά αντίγραφο της εταιρείας Allan Access Ltd. Ο ΜΚ2 παρέλαβε την 30.7.2017 το εγχειρίδιο με τίτλο, «Operating and Safety Instructions» από υπάλληλο της εταιρείας Progressive Insurance Ltd, την οποία όρισε στην Κύπρο η κατασκευάστρια εταιρεία Niftylift Ltd ως αντιπρόσωπο της (Παράρτημα 10/ 'Εγγραφο Α'). · Στο στάδιο διερεύνησης και αφού περισυνέλλεξε αντίγραφα καταθέσεων από διάφορους εμπλεκόμενους, διαπίστωσε ότι το συνεργείο του Λοΐζου Γιαννόπουλου - εξωτερικός συνεργάτης/συντηρητής της ΑΗΚ που συντηρούσε το στόλο της κατηγορούμενης στη Λεμεσό, αντικατέστησε την 17.5.18, δύο πίρους, εκ των οποίων ο ένας ήταν ο αντίστοιχος του πίρου του επίδικου καλαθοφόρου, σε αντίστοιχο καλαθοφόρο ανυψωτικό μηχάνημα με αριθμούς εγγραφής ΚPR 328 στο συνεργείο του, στη Λεμεσό (Παραρτήματα 11 (φωτογραφία) και 12 -τιμολόγιο με αριθμό 17745) Οι πίροι από το όχημα με αριθμό εγγραφής KPR328 αντικαταστάθηκαν λόγω φθοράς (βλ. φωτ. 49&51- Παρ.18). · Την 30.8.2018 έλαβε την 'Eκθεση Διερεύνησης Ατυχήματος -ως αυτή ετοιμάστηκε για εσωτερικούς σκοπούς από την ίδια την κατηγορούμενη μέσω του Λειτουργού Ασφαλείας της, κ. Θέμη Δημητριάδη Παράρτημα 17/ Έγγραφο Α'. Την 2.7.2018 έλαβε την κατάθεση του Μιχάλη Αντωνίου, εργοδοτούμενου της εταιρείας Soulis, ως αυτήν έδωσε ο πρώτος, στην Αστυνομία (Παράρτημα 6). · Η Κατηγορούμενη συνεργάζεται σε ότι αφορά το στόλο της στη Λάρνακα, με την εταιρεία Soulis. Το μηχάνημα στάλθηκε για συντήρηση πρώτη φορά κοντά τους την 7.7.2014 και τελευταία την 6.6.
4. Στην έκθεση επισυνάπτονται ως Παραρτήματα 5 και 6 τα τιμολόγια που εκδόθηκαν από την προαναφερθείσα εταιρεία προς την κατηγορούμενη. Σύμφωνα με το εγχειρίδιο Χρήσης και Συντήρησης (Παράρτημα 1, σελ. 16, παρ. 3.4), όλοι οι πίροι οφείλουν να ελέγχονται σε μηνιαία και εξαμηνιαία βάση. Στα πιο πάνω τιμολόγια, δεν εντοπίζεται καμία αναφορά σε αυτό τον πίρο, ή κατά πόσον έγινε συντήρηση ή αντικατάσταση του. Αντίθετα, αναφορά γίνεται σε άλλες άσχετες με το ατύχημα, εργασίες. · Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της ΑΗΚ, Αντρέα Κυπρίδημο, δεν υπήρχε διορισμένος μηχανικός ή άλλο αρμόδιο πρόσωπο από την ΑΗΚ, για να διασφαλίζει ότι το ανυψωτικό μηχάνημα συντηρείτο σύμφωνα με το εγχειρίδιο λειτουργίας και συντήρησης του κατασκευαστή, ενώ αυτό, (το εγχειρίδιο) δεν είχαν παραδώσει ποτέ στη Soulis. · Σύμφωνα με τον Μιχάλη Αντωνίου, εργοδοτούμενο της Soulis, ο πίρος ο οποίος κόπηκε δεν ελέγχθηκε ποτέ από τον ίδιο, γιατί δεν του ζητήθηκε ποτέ από την ΑΗΚ όπως προβεί σε τέτοιο έλεγχο. Σύμφωνα με τον Αντωνίου, το ανυψωτικό παρουσιαζόταν για επιδιόρθωση όποτε αυτό παρουσίαζε συγκεκριμένη βλάβη. Το εγχειρίδιο του κατασκευαστή ποτέ δεν παραδόθηκε στο συνεργείο από την κατηγορούμενη (Παράρτημα 6- Κατάθεση στην Αστυνομία). · Αποτελεί θέση του ΜΚ2 ότι η αντικατάσταση που έγινε σε δύο, αντίστοιχους με τους επίμαχους, πίρους, από το Γιαννόπουλου στη Λεμεσό 45 ημέρες προ του ατυχήματος, λόγω φθοράς, όφειλε να προβληματίσει την κατηγορούμενη. Η Κατηγορούμενη δεν προέβη σε καμία προληπτική ενέργεια ή έλεγχο σε ότι αφορούσε τα λοιπά μηχανήματα του στόλου, που ήταν βεβαίως, ιδίου τύπου. Κατά την κυρίως εξέταση του, ο Μ.Κ.1 ανάφερε ότι αυτή τη στιγμή είναι συνταξιούχος, όμως τον επίδικο χρόνο ήταν προϊστάμενος του Επαρχιακού Γραφείου Επιθεώρησης Εργασίας Λάρνακας. Είναι απόφοιτος του Ανώτερου Τεχνικού Ινστιτούτου, στον κλάδο της Ναυτομηχανικής, ενώ έχει εκπαιδευτεί κατά τη διάρκεια της τριαντατριάχρονης υπηρεσίας του, σε πάρα πολλά ζητήματα που άπτονται θεμάτων ασφάλειας και υγείας, έχοντας διερευνήσει πάνω από 1000 εργατικά ατυχήματα. Ερωτήθηκε κατά την κυρίως εξέταση του ο μάρτυρας, τι εννοεί όταν αναφέρεται σε «μη κατάλληλη συντήρηση». Ο μάρτυρας με παραπομπή στο ενώπιον του Δικαστηρίου φωτογραφικό υλικό, εξήγησε ότι η αντοχή του πίρου, μειώθηκε από το 100% στο 19% και αυτό δήλωσε, οφειλόταν αποκλειστικά στη φθορά που αυτός υπέστη. Η φθορά ήταν τέτοιου μεγέθους που έδειχνε την παντελή έλλειψη συντήρησης του πίρου. Οι πίροι έπρεπε να συντηρούνται, - συμφώνως των οδηγιών του κατασκευαστή- σε μηνιαία και εξαμηνιαία βάση, πράγμα που δεν έπραξε, ούτε φρόντισε όπως λαμβάνει χώρα, η κατηγορούμενη. Παραπέμποντας στις φωτογραφίες 47 και 48[3] κατέδειξε στο Δικαστήριο πώς ο δακτύλιος, ο οποίος ήταν κάποτε στρογγυλός, κατέληξε να έχει το μισό από το πάχος του, και έτσι, «μόλις που συγκρατείτο». Ένας ιδιοκτήτης μηχανήματος δήλωσε, πρέπει, όχι μόνο να έχει στη διάθεσή του αλλά να συμβουλεύεται και να τηρεί πιστά τις οδηγίες του κατασκευαστή, ειδικά όταν αυτός αποτελεί εργοδότη που φέρει την ευθύνη ανύψωσης του προσωπικού του. Ερωτηθείς από τον κ. Προδρόμου σε σχέση με τις εταιρείες που συνέδραμαν, ούτως ώστε το μηχάνημα να είναι στη μορφή που χρησιμοποιείτο από την Κατηγορούμενη, ο μάρτυρας απάντησε ότι υπήρχαν δύο εταιρείες, ήτοι η Niftylift Ltd και η Allan Access Ltd (Παραρτήματα 1 και 10). Η κατασκευάστρια εταιρεία είναι η Niftylift Ltd, ενώ η Allan Access Ltd είναι αυτή που εγκατέστησε πάνω στο Land Rover το μηχάνημα. Και στα δύο εγχειρίδια δήλωσε, καταγράφονται ποια μέρη του μηχανήματος οφείλουν να συντηρούνται σε καθημερινή βάση, εβδομαδιαία βάση, μηνιαία βάση, εξαμηνιαία βάση και χρονιαία βάση. Παραπέμποντας στο Παράρτημα 10, στη σελίδα 12, παρ.3.3.1 της Niftylift Ltd, ο MK2 απάντησε ότι εκεί, ο κατασκευαστής δηλώνει ότι αυτοί οι πίροι πρέπει να επιτηρούνται καθημερινά. Αντίστοιχα, έλεγχος πρέπει να γίνεται και στον βραχίονα αντιστήριξης (σελίδα 13, παρ.3.3.4, σημεία 2-5). Αντίστοιχες καταγραφές βρίσκονται και στο εγχειρίδιο της Allan Access Ltd - Παράρτημα 1, σελ.4 και
5. Στο παρόν μηχάνημα δεν εντόπισε κανένα λιπαντικό στοιχείο στα σημεία τριβής, γεγονός που από μόνο του υποδηλοί ότι δεν υπήρχε κατάλληλη συντήρηση. Τα πιο πάνω συνέχισε, επιβεβαιώνονται από το περιεχόμενο των Παραρτημάτων 5 και 6 - καταγραφή συντηρήσεων του επίμαχου μηχανήματος. Τα εν λόγω έγγραφα παραδόθηκαν στον ΜΚ2 από τον κ. Χατζήκυριακο, - Βοηθό Υποτομεάρχη της ΑΗΚ. Σε κανένα παράρτημα δεν γίνεται αναφορά σε συντήρηση του συγκεκριμένου πίρου. Για να καταδείξει τη φθορά στον επίδικο πίρο, ο μάρτυρας παρέπεμψε και αντιπαρέβαλε το περιεχόμενο των φωτογραφιών 40-41 και 49, εξηγώντας πώς είναι στην όψη ένας ολάκερος πίρος (ως αντικαταστάθηκε από το συνεργείο του Γιαννόπουλου στη Λεμεσό, λίγες μέρες προ του ατυχήματος), και πώς κατέληξε τελικώς, ο επίμαχος πίρος λόγω μη συντήρησης. Κατά την επιτόπια εξέταση εντός των καλαθοφόρων με αριθμούς εγγραφής KPR516 και KPR603 δεν εντόπισε τα εγχειρίδια χρήσης των, εντός των. Αντίθετα, ανέφερε κατά τη ζώσα μαρτυρία του ότι: «ήταν με πολύ κόπο που κατάφερε να εξασφαλίσει από την κατηγορούμενη ένα εξ' αυτών, ενώ το άλλο το εξασφάλισε από την ασφαλιστική εταιρεία/ εκπρόσωπο της κατασκευάστριας εταιρείας στην Κύπρο (Παράρτημα 10)». Η ελλιπής συντήρηση από μέρους της κατηγορούμενης και η παράλειψη της όπως λάβει όλα τα αναγκαία προληπτικά μέτρα και ελέγχους σε ότι αφορά το συγκεκριμένο εξοπλισμό εργασίας, δεν περιορίστηκε στο επίδικο καλαθοφόρο. Αντίθετα συνέχισε, οι πιο πάνω παραλείψεις επιβεβαιώθηκαν όταν με δική του πρωτοβουλία, εξετάστηκε και το όχημα με αριθμούς εγγραφής KPR603, το οποίο χρησιμοποιείτο για να εκτελείται πανομοιότυπη με το επίδικο όχημα, εργασία. Προγραμματίστηκε συνεπώς επιθεώρηση του οχήματος, παρουσία εκπροσώπων της ΑΗΚ, όπου διαπιστώθηκε δια οπτικού ελέγχου ότι, και σε εκείνο το καλαθοφόρο όχημα υπήρχαν μεγάλα διάκενα μεταξύ πίρου και τρύπας. Όταν έγινε αφαίρεση του πίρου, διαφάνηκε ότι και αυτός ήταν τόσο φθαρμένος που στην επόμενη χρήση του, ενδεχομένως να έσπαζε. Δυνάμει των πιο πάνω, προχώρησε άμεσα στην έκδοση Ειδοποιήσεων Απαγόρευσης για όλα τα ιδίου τύπου, μηχανήματα της ΑΗΚ (Παράρτημα 2). Ερωτήθηκε ο μάρτυρας από τον συνήγορο της κατηγορούσας αρχής κατά πόσον γι' αυτού του είδους ανυψωτικά, όφειλε να γίνεται έλεγχος και να εκδίδεται συγκεκριμένο Πιστοποιητικό Λειτουργίας από το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας. Ο μάρτυρας απάντησε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο, το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας δεν επιθεωρούσε τα καλαθοφόρα, γιατί αυτά δεν προβλέπονταν εντός της Νομοθεσίας, σε αντίθεση για παράδειγμα με τους γερανούς. Κατά τον επίδικο χρόνο, αυτό που ίσχυε ήταν ότι αυτά όφειλαν να επιθεωρούνται από εξουσιοδοτημένους οργανισμούς, και να εκδίδεται συγκεκριμένο πιστοποιητικό. Η ΑΗΚ δεν προσκόμισε κανένα τέτοιο πιστοποιητικό. Εξήγησε ο μάρτυρας ότι ο ίδιος ρώτησε τον κ. Κυπρίδημο κατά πόσον η κατηγορούμενη είχε ορίσει «αρμόδιο πρόσωπο» για να βεβαιώνεται ότι η συντήρηση των μηχανημάτων γινόταν συμφώνως των οδηγιών του κατασκευαστή, με τον τελευταίο να απαντά αρνητικά. Αντίστοιχα, δεν του προσκομίστηκε ποτέ συγκεκριμένο σχέδιο συντήρησης ασφάλειας και υγείας σε ό,τι αφορά τα επίδικα καλαθοφόρα, ούτε υπήρχε σχέδιο ή οργανόγραμμα που να αφορά στην προληπτική συντήρηση και έλεγχο των. Στο μέλλον του αναφέρθηκε, ενδεχομένως, να προκηρύττονταν θέσεις για να προσληφθεί ένα τέτοιο πρόσωπο. Από τις πληροφορίες που περισυνέλλεξε κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης, δήλωσε ο ΜΚ2, από εκπροσώπους της ΑΗΚ, περιλαμβανομένου του κ. Κυπρίδημου (Εκπροσώπου της ΑΗΚ- Μηχανικός Δικτύου), φαίνεται ξεκάθαρα ότι δεν υπήρχε αρμόδιο άτομο ή σχέδιο που να διασφαλίζει ότι θα γινόταν προληπτική συντήρηση, σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Αντίθετα, το μόνο που υπήρξε, και αυτό από πρωτοβουλία υπαλλήλου της ΑΗΚ, ήταν η δημιουργία ενός αρχείου τύπου «Excel» στο οποίο καταγραφόταν πότε κάθε αυτοκίνητο πήγαινε για συντήρηση (Παράρτημα 16). Μελέτη του εν λόγω εγγράφου επιβεβαιώνει εκ νέου δήλωσε, το γεγονός ότι καμία προληπτική συντήρηση δεν γινόταν επί του ανυψωτικού μέρους του μηχανήματος. Στο εν λόγω έγγραφο, οι εργασίες που καταγράφονται πόρρω απέχουν από τη «προληπτική συντήρηση» αφού, αυτές περιλαμβάνουν πλύσιμο, γρασάρισμα, αντικατάσταση μαρκουτζιών, μπαταρίας και άλλες, χωρίς να γίνεται ποτέ αναφορά στον επίμαχο πίρο. Τα πιο πάνω επιβεβαίωσε μιλώντας και με τον κ. Αντωνίου (υπάλληλο της Soulis) και με υπαλλήλους του γκαράζ του κ.Παφίτη, όπου πήγαιναν παλαιότερα αυτού του είδους τα μηχανήματα για συντήρηση. Ερωτηθείς από τον εκπρόσωπο της κατηγορούσας αρχής αναφορικά με τη σημασία της 4ης κατηγορίας[4], ο μάρτυρας απάντησε ότι το σύστημα διαχείρισης κινδύνου, το οποίο διατηρούσε η ΑΗΚ, δεν ήταν ικανοποιητικό, αφού εντός του σχεδίου που του παρουσιάστηκε, δεν υπήρχε ούτε αρμόδιο πρόσωπο, ούτε οποιαδήποτε αναφορά για έλεγχο σε συγκεκριμένα σημεία του ανυψωτικού, ελλείψεις απαράδεκτες, τις οποίες η κατηγορούμενη όφειλε να απαλείψει, ειδικότερα από τη στιγμή που τα συγκεκριμένα μηχανήματα χρησιμοποιούνταν καθημερινά, για την ανύψωση προσώπων. Η κατηγορούμενη συνεπώς, δήλωσε ο ΜΚ2, όφειλε όπως αναπροσαρμόσει το σχέδιο διαχείρισης κινδύνου που διέθετε. Ο μάρτυρας έκανε επίσης εκτενή αναφορά στο περιεχόμενο του Παραρτήματος 17 ήτοι, στο «Έντυπο Διερεύνησης Ατυχήματος», ως αυτό ετοιμάστηκε από τον Λειτουργό Ασφάλειας της ΑΗΚ, κ. Δημητριάδη. Ο κ. Πίσσης παρέπεμψε στο περιεχόμενο της προτελευταίας σελίδας όπου γίνεται αναφορά μεταξύ άλλων, όχι μόνο στη μη χρήση των μέτρων προσωπικής προστασίας από τον αποθανόντα, αλλά και σε «ελαττωματικό εξοπλισμό» και «ανεπαρκή συντήρηση». Στα «Αποτελέσματα Έρευνας» καταγράφονται τα εξής σημαντικά: «Από τη διερεύνηση διαφάνηκε ότι ο πίρος του ανυψωτικού μηχανήματος είχε φθαρεί με τα χρόνια και δεν είχε αντικατασταθεί ποτέ». «Διαφάνηκε ότι η προληπτική συντήρηση που γινόταν, δεν ήταν η κατάλληλη, αφού ποτέ δεν εντοπίστηκε το πρόβλημα του πίρου». Ως «Μέτρα προς Αποτροπή Επανάληψης» ενός τέτοιου ατυχήματος, ο κύριος Δημητριάδης συνέστησε: (α) Tη σύσταση προς το προσωπικό για τη συστηματική χρήση των μέσων ατομικής προστασίας. (β) Tην αύξηση των ελέγχων για την τήρηση των κανονισμών ασφαλείας. (γ) Tη προληπτική συντήρηση όλων των μηχανημάτων με βάση τις οδηγίες του κατασκευαστή και (δ) Tον καθορισμό διαδικασίας ελέγχου για επιβεβαίωση ότι η συντήρηση έγινε δυνάμει των οδηγιών των κατασκευαστή. Με δεδομένο συνέχισε ο κ. Πίσσης, το γεγονός ότι άλλο συνεργείο, εντόπισε αντίστοιχο πρόβλημα στον αντίστοιχο ακριβώς πίρο τον Μάιο του 2018, η κατηγορούμενη είχε όλο τον απαραίτητο χρόνο στη διάθεση της όπως προβληματιστεί και δώσει οδηγίες όπως ελεχθούν και τα λοιπά καλαθοφόρα μηχανήματα στα εν λόγω, αντίστοιχα, σημεία. Ο μάρτυρας αντεξετάστηκε εκτενώς. Ερωτηθείς σχετικά, απάντησε ότι η διερεύνηση, στόχο είχε όπως φανερώσει τα αίτια του ατυχήματος και την εισήγηση βελτιωτικών/ διορθωτικών/προληπτικών μέτρων. Συμφώνησε με τον κ. Δημητρίου ότι αυτού του είδους τα ανυψωτικά καλαθοφόρα, τα έχουν διάφορες κρατικές υπηρεσίες, δήμοι αλλά και μεγάλες εργοληπτικές/ κηπουρικές εταιρείες. Συμφώνησε επίσης ότι η Soulis, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες στην Κύπρο με «καλή εμπειρία» πάνω στη συντήρηση τέτοιου είδους μηχανημάτων, ενεργώντας και ως αντιπρόσωπος αφού, εισάγει, πωλεί και ενοικιάζει τέτοιου είδους μηχανήματα στην ευρύτερη αγορά. Ερωτηθείς να περιγράψει πού στο μηχάνημα μπορεί να εντοπιστεί ο πίρος που έσπασε, ο μάρτυρας παρέπεμψε στη φωτογραφία 1 του παραρτήματος 18, εμμένοντας στη θέση περί ευκολίας στον εντοπισμό του, αφού «όταν ανοίξει ο βραχίονας προς τα πάνω και η μπίγα οριζοντιοποιηθεί θα δούμε ότι, μεταξύ του βραχίονα και του σημείου που φαίνεται το τόξο, περνά ενδιάμεσα αυτών, ο επίδικος πίρος». Ο μάρτυρας ρωτήθηκε εκτεταμένα γιατί δεν αναζήτησε να μάθει τον λόγο που ο Γιαννόπουλος αντικατέστησε πανομοιότυπο πίρο σε άλλο καλαθοφόρο της ΑΗΚ στη Λεμεσό, λίγες μέρες πριν το ατύχημα και η Soulis, όχι, με τον μάρτυρα να απαντά ότι: «Αυτό το πράγμα με προβλημάτισε. Το είχα προσέξει όσα έχετε πει τα είχα προσέξει, αλλά είχα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν είναι δική μου δουλειά να δω κατά πόσον υπήρχε είτε αστική, είτε οποιαδήποτε άλλη ευθύνη του Γιαννόπουλου ή του Souli να αντικαταστήσουν τον πίρο. Αυτό είναι θέμα πολιτικής αγωγής και το είχα απορρίψει και ήταν η θέση μου και είναι η θέση μου ότι είναι θέμα να τα βρει η ΑΗΚ με το Souli να τα βρει η ΑΗΚ με τον Γιαννόπουλλο. Άρα είναι θέμα πολιτικής αγωγής και δεν είχε να κάνει με τα αίτια του ατυχήματος» (βλ. πρακτικά ημερ. 23.3.23 σελ. 24). Στη θέση του συνηγόρου υπεράσπισης ότι η κατηγορούμενη έκανε το καθήκον της, αφού διασφάλιζε ότι τα μηχανήματα της συντηρούνταν από «εμπειρογνώμονες συντηρητές», ο ΜΚ2 διαφώνησε δηλώνοντας ότι η κατηγορούμενη: «Εγώ δεν δέχομαι αυτή την υποβολή και λέω ότι τα γκαράζ ή οποιοσδήποτε συντηρητής και λοιπά, κάνουν κάποιες συγκεκριμένες εργασίες καλώς ή κακώς, εγώ που είμαι ιδιοκτήτης του οχήματος και ενδιαφέρομαι γιατί ανυψώνω κόσμο θα πρέπει να πάρω περαιτέρω μέτρα για να διασφαλίσω ότι ο κόσμος ή οι εργοδοτούμενοι, δεν θα έχουν ατυχήματα. Με αυτό το σκεπτικό θεωρώ ότι δεν χρειαζόταν να παρέμβω σε αυτή τη διαδικασία. Εγώ είδα το αποτέλεσμα. Η ΑΗΚ θα μπορούσε να κάνει ακόμη κάτι παραπάνω στο ευλόγως εφικτό». Αυτό το «παραπάνω» θα μπορούσε να ήταν η ετοιμασία ενός εντύπου από μέρους της ΑΗΚ με όλα τα καίρια σημεία του ανυψωτικού ούτως ώστε να είναι σε θέση να ελέγχει και η ίδια, δια αρμοδίου προσώπου κατά πόσον σημαντικά σημεία του μηχανήματος ελέγχθηκαν στη συχνότητα που επίτασσε ο κατασκευαστής, ρωτώντας απλά τον συντηρητή περί τούτου. Αν είχε πράξει αυτό σε ότι αφορά και τα δύο καλαθοφόρα, που παρουσίασαν την ίδια φθορά, ο κίνδυνος θα αποφευγόταν. Μπορεί, συνέχισε ο μάρτυρας, το συνεργείο του Γιαννόπουλου να προέβη στην αλλαγή του πίρου εμπειρικά, όμως τόνισε, όποιος και να είναι ο λόγος, αυτός δεν αφορά και δεν αποτελεί ζήτημα που άπτεται του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας. Επανήλθε ο συνήγορος υπεράσπισης δηλώνοντας ότι με αυτή του την τοποθέτηση ο μάρτυρας επιβάλλει στον ιδιοκτήτη όπως ενεργεί ωσάν να είναι εμπειρογνώμονας, με τον κ. Πίσση να διαφωνεί κάθετα, υπενθυμίζοντας ότι αποτελεί καθήκον του εργοδότη όπως διασφαλίζει ότι παρέχει σε έκαστο εργοδοτούμενο του, ένα ασφαλές σύστημα εργασίας. Σε αυτό βεβαίως περιλαμβάνεται και η πρόληψη. Υπάρχουν δήλωσε ο μάρτυρας και οι διαδικασίες και ο τρόπος για να διασφαλιστεί ότι γίνεται έγκαιρα μια προληπτική συντήρηση. Στη θέση της υπεράσπισης ότι η κατηγορούμενη δεν είχε τρόπο να γνωρίζει αν η Soulis έπραξε τα δέοντα ή όχι, χρησιμοποιώντας κατ' αναλογία την περίπτωση όπου ένας πολίτης δεν μπορεί να γνωρίζει αν το συνεργείο όντως άλλαξε το λάδι στο όχημα του, ο ΜΚ2 διαχώρισε τα δυο δηλώνοντας ότι, «η παρούσα περίπτωση ποσώς δεν ομοιάζει με περίπτωση όπου ένας πολίτης παίρνει το αυτοκίνητό του στο γκαράζ για επιδιόρθωση, γιατί ο πολίτης δεν είναι εργοδότης σε αντίθεση με την ΑΗΚ που βαραίνετε με αυτό το καθήκον δια του Νόμου». Κατά τον μάρτυρα, εάν ένας υπάλληλος μηχανικός της ΑΗΚ, ορίζετο ως το πρόσωπο που θα επιβεβαίωνε σε συνομιλίες με τη Soulis, ότι η τελευταία έλεγξε και συντήρησε δυνάμει των οδηγιών του κατασκευαστή, ή ότι το συνεργείο συντήρησε δυνάμει της λίστας ελέγχου που θα ετοιμάζετο για το μηχάνημα, χωρίς να χρειάζεται απαραίτητα εξειδικευμένες προς τούτο γνώσεις, το ατύχημα θα μπορούσε να προβλεφθεί. Μπορεί να μην υπήρχε, δήλωσε ο μάρτυρας, εκ του Νόμου υποχρέωση όπως η κατηγορούμενη εργοδοτεί έναν τέτοιο συγκεκριμένο υπάλληλο για να ελέγχει τον στόλο της, όμως, αυτό δεν αναιρεί την υπαρκτή νομική υποχρέωση της όπως εξεύρει τους τρόπους για να συντηρεί κατάλληλα τα μηχανήματα της και να τα έχει σε ασφάλεια. Αυτός δήλωσε, ίσως ήταν ένας τρόπος. Συμφώνησε με την υπεράσπιση ότι δεν ρώτησε τη Soulis κατά πόσον η κατηγορούμενη προμήθευσε ή όχι το συνεργείο, με το εγχειρίδιο του κατασκευαστή. Κατά την άποψη του, αυτό δεν ήταν αναγκαίο γιατί, ο ίδιος ο εκπρόσωπος της ΑΗΚ (κ. Κυπρίδημος) του ανέφερε όταν ρωτήθηκε σχετικά ότι, αυτό δεν παρέδωσαν ποτέ. Εξ' ου και η κατηγορούμενη, συνέχισε, αδυνατούσε στην παράδοση του προς τον ίδιο, ο οποίος επίμονα το ζητούσε στα πλαίσια της διερεύνησης του. Πρόσθεσε μάλιστα ότι, ακόμη και αν η Soulis είχε το εγχειρίδιο, είναι εκ του αποτελέσματος πασιφανές, ότι η συντήρηση, δεν γινόταν δυνάμει των οδηγιών της κατασκευάστριας εταιρείας. Εάν γινόταν, θα υπήρχε αναφορά είτε για αντικατάσταση του πίρου (στην πάροδο των ετών) είτε κάποια άλλη αναφορά περί ελέγχου του, έστω στα παραδοθέντα προς αυτόν, έγγραφα. Ο ΜΚ2 δήλωσε ότι με τα σημερινά τεχνολογικά μέσα είναι πολύ εύκολο όπως εντοπιστεί οποιοδήποτε εγχειρίδιο, ενώ, ακόμη και για μηχανήματα αυτού του τύπου που είναι παλαιότερης κατασκευής, η κατασκευάστρια εταιρεία αποδέχεται, αν κανείς επικοινωνήσει μαζί της, όπως αποστείλει αυτό, ηλεκτρονικά. Το εν λόγω εγχειρίδιο, κατατέθηκε στη διαδικασία ως Τεκμήριο
6. Ρωτήθηκε επίμονα γιατί δεν ενδιαφέρθηκε να μάθει τα περί συμφωνίας μεταξύ κατηγορούμενης - Soulis, με τον μάρτυρα να απαντά ότι, ακόμη και να μάθαινε, αυτό δεν θα άλλαζε το εύρημα του ότι η κατηγορούμενη παρέλειψε ή απέτυχε καλύτερα, όπως διασφαλίσει ότι η συντήρηση γινόταν συμφώνως των οδηγιών του κατασκευαστή. Αυτό, επιβεβαιώνεται όχι μόνο από τα ίδια τα έγγραφα (Παράρτημα 17- Έγγραφο Α) και μαρτυρίες εκπροσώπων της ΑΗΚ δήλωσε, (κ. Κυπρίδημος) αλλά και από το ίδιο το αποτέλεσμα, αφού το όχημα δεν ήταν κατάλληλα συντηρημένο. Ο υπάλληλος της Soulis συνέχισε, του ανέφερε (Παράρτημα 7- Έγγραφο Α) ότι το όχημα πήγαινε όποτε παρουσίαζε κάποια βλάβη. Όλα τα πιο πάνω φανερώνουν κατά τον ίδιο, ότι υπήρχε ένα κενό στα προληπτικά μέτρα που όφειλε ο εργοδότης να λάβει. Ο κ. Δημητρίου υπέδειξε στο μάρτυρα ότι εντός έκαστου οχήματος υπήρχε σχετική καρτέλα (Τεκμήριο 21) στην οποία το ίδιο το συνεργείο καθόριζε πότε το όχημα όφειλε να μεταβεί εκ νέου στο γκαράζ, με το μάρτυρα να δηλώνει ότι, ακόμη και να υπήρχε αυτό το έγγραφο εντός των οχημάτων, η ύπαρξη του, πόρρω απέχει από το να πληροί τα όσα επιβάλλει η Νομοθεσία περί προληπτικού ελέγχου. Η προληπτική συντήρηση και κατά πόσο αυτή ήταν καλή και σωστή φαίνεται εκ του αποτελέσματος, και εδώ είναι φανερό ότι δεν υπήρχε. Με την υπεράσπιση να επιμένει ότι η κατηγορούμενη είχε ένα επαρκές σύστημα διαχείρισης ζητημάτων ασφαλείας, μεταξύ των οποίων και ο προληπτικός έλεγχος, ο ΜΚ2 βρήκε την ευκαιρία όπως επεκταθεί επί του ζητήματος. Δήλωσε ότι, το γεγονός ότι το συνεργείο Soulis επί των τιμολογίων κατέγραφε τις «Παρατηρήσεις» του, δεν σημαίνει κατ΄ανάγκη ότι γινόταν προληπτικός έλεγχος δυνάμει των οδηγιών του κατασκευαστή. Όφειλε να αποτελεί απαίτηση της κατηγορούμενης στα πλαίσια της ευθύνης που φέρει όπως ενημερώνεται κατά πόσον το συνεργείο έλεγξε, συγκεκριμένα, καίρια μέρη του μηχανήματος, και αυτό, υπό το πρίσμα των προνοιών της μεταξύ τους συμφωνίας, μιας συμφωνίας που θα κατοχύρωνε και την ίδια την κατηγορούμενη, και τους συνεργάτες της. Το Παράρτημα 16 επί της Εκθέσεως του, ετοιμάστηκε από υπάλληλο της ΑΗΚ, δυνάμει δικής του πρωτοβουλίας, χωρίς καμία καθοδήγηση από αρμόδιο πρόσωπο, με μοναδικό σκοπό να έχει κάπου μαζεμένες τις καταγραφές περί του πότε πήγαινε έκαστο μηχάνημα στο συνεργείο. Η κατηγορούμενη δήλωσε, θα μπορούσε να ελέγχει οποιονδήποτε συντηρητή και θα έπρεπε να ήταν σε θέση να μπορεί να γνωρίζει τι γίνεται κάθε φορά σε συντήρηση στο κάθε μηχάνημά της ή ακόμη και να υποδεικνύει σημεία που ενδεχομένως να μην συντηρήθηκαν δυνάμει των οδηγιών του κατασκευαστή. Στη θέση του κ. Δημητρίου ότι ο μάρτυρας εναποθέτει υπέρμετρο βάρος επί των ώμων της κατηγορούμενης με τις αναφορές του, ο κ. Πίσσης απάντησε ότι η ΑΗΚ ήταν υπεύθυνη και επιφορτίζόταν με την ευθύνη να διασφαλίζει την καλή συντήρηση του μηχανήματος. Αποτελεί καθήκον της να ανακαλύψει τους τρόπους με τους οποίους θα διασφαλιζόταν όπως γίνεται καλός έλεγχος. Το να έχει πρόσωπο το οποίο θα έλεγχε ότι έγιναν οι συντηρήσεις στις περιόδους που επιβάλλει ο κατασκευαστής του μηχανήματος, θα μπορούσε να ενταχθεί ως μια ενέργεια εντός του συστήματος διαχείρισης της. Ερωτήθηκε επισταμένα ο μάρτυρας γιατί κάνει αναφορά στην παράγραφο 7.15 της έκθεσης του, περί παράλειψης της ΑΗΚ όπως λαμβάνει σχετικό πιστοποιητικό επιθεώρησης από τη στιγμή που η υποχρέωση για την έκδοση τέτοιου προέκυψε μόνο μέσω μετά την θέσπιση των ΚΔΠ 153/21 και ΚΔΠ 334/22 (Τεκμήρια 14-15), γεγονός που επιβεβαιώνει δια ανακοινώσεων του ημερ. 8.6.21 και 17.8.22 το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας του Υπουργείου Εργασίας Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Τεκμήρια 113). Ο μάρτυρας παρέπεμψε σε απάντηση στο άρθρο του Νόμου και/ή Κανονισμού επί του οποίου εδράζεται η τρίτη κατηγορία δηλώνοντας ότι δυνάμει των προνοιών των Νομοθετημάτων, υπήρχε υποχρέωση της κατηγορούμενης όπως λαμβάνει από το «αρμόδιο πρόσωπο» που όριζε υπεύθυνο για τη συντήρηση, σχετική βεβαίωση στην οποία να δηλώνετο ότι οι εξοπλισμοί αυτοί μπορούν να λειτουργήσουν με ασφάλεια ή να εισηγούνται τα αναγκαία μέτρα για τη βελτίωση των επιπέδων ασφάλειας ή να απαγορεύουν τη χρήση του εξοπλισμού εργασίας. Παρά, το γεγονός, δήλωσε ο μάρτυρας, ότι ορίστηκαν μεταγενέστερα δια Νόμου συγκεκριμένοι εξουσιοδοτημένοι οργανισμοί δια πιστοποίηση των ελέγχων, παραμένει ως γεγονός, ότι, δυνάμει της τότε Νομοθεσίας υπήρχαν αντίστοιχα εξουσιοδοτημένοι οργανισμοί, που εξέδιδαν σχετικά πιστοποιητικά. Στις θέσεις της υπεράσπισης ότι: (α) η Έκθεση του ΜΚ2 δεν είναι ενδελεχής, αφού παρέλειψε να λάβει μαρτυρία από καίρια πρόσωπα που ήταν άμεσα συνδεμένα με το ατύχημα, (β) ότι δεν είναι λογικό ο μη εμπειρογνώμονας ιδιοκτήτης (κατηγορούμενη) να λέει στον εμπειρογνώμονα συντηρητή πώς να κάνει τη δουλειά του και (γ) ότι η κατηγορούμενη έκανε οτιδήποτε ήταν ευλόγως εφικτό στη βάση των σχετικών Νομοθεσιών, ο μάρτυρας απάντησε αρνητικά, επαναλαμβάνοντας ότι το σύστημα εργασίας, ασφάλειας και διαχείρισης κινδύνου που εφάρμοζε η κατηγορούμενη κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν ήταν ορθό ή ολοκληρωμένο, με τις παραλείψεις της να την φέρουν αντιμέτωπη με την καταχώρηση του παρόντος κατηγορητηρίου. Επόμενος μάρτυρας ο Θέμης Δημητριάδης, ΜΚ3 τον οποίο κάλεσε η υπεράσπιση, ενεργοποιώντας τη διαδικασία που προσφέρει το Άρθρο 26 του Περί Αποδείξεως Νόμου. Ο μάρτυρας κλήθηκε με σκοπό να διασαφηνίσει το περιεχόμενο του Παραρτήματος 17[5], το οποίο ο ίδιος συνέταξε υπό την ιδιότητα του ως Λειτουργός Ασφαλείας στην Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου. Την θέση αυτή ανέφερε, κατέχει τα τελευταία 28 χρόνια. Δίπτυχος ήταν ο σκοπός ετοιμασίας του εν λόγω εγγράφου. Πρώτος, η υποβολή εισηγήσεων για τη λήψη μέτρων προς αποφυγή επανάληψης τέτοιου είδους ατυχήματος και δεύτερος όπως παρθούν αποφάσεις δια τη βελτίωση των υφιστάμενων διαδικασιών που αφορούσαν σε ζητήματα ασφάλειας και υγείας. Σε καμία περίπτωση σκοπός της έκθεσης δεν ήταν, η επίρριψη ευθυνών. Ο αποθανόντας, ως επισημαίνει στην έκθεση του δεν έκανε χρήση των μέτρων ατομικής προστασίας, υποχρέωση που άπτεται αποκλειστικά στο εργαζόμενο πρόσωπο. Αντίστοιχα, ο ίδιος διαπίστωσε ότι υπήρξε: «ελαττωματικός εξοπλισμός, ανεπαρκής συντήρηση εξοπλισμού και έλλειψη διαδικασίας». Αναφερόμενος στον «ελαττωματικό εξοπλισμό» ο μάρτυρας δήλωσε ότι κατά τη διερεύνηση φάνηκε ότι υπήρχε πρόβλημα στο καλαθοφόρο όχημα λόγω του συγκεκριμένου πίρου, που αποκόπηκε. Συνεπώς, ο εξοπλισμός ήταν ελαττωματικός. Το δεύτερο που εντόπισε είναι ότι «δεν υπήρχε επαρκής συντήρηση» στο καλαθοφόρο και για αυτό επιβεβαιώθηκε όταν προχώρησαν στην εξέταση/αποσυναρμολόγηση και του δεύτερου καλαθοφόρου (KPR603), παρουσία του Τμήματος Εργασίας όπου διαπιστώθηκε ότι ο αντίστοιχος εκεί πίρος είχε επίσης υποστεί σημαντική φθορά. Το τρίτο κουτάκι αφορούσε στην «έλλειψη διαδικασίας». Ο ίδιος, ως Λειτουργός Ασφαλείας φρονεί ότι όφειλε η κατηγορούμενη να βρει τον τρόπο, ώστε να τύχουν βελτίωσης οι διαδικασίες ελέγχου που εφάρμοζε. Κατά την εκτίμηση του, η ΑΗΚ συμμορφωνόταν με τις απαιτήσεις της Νομοθεσίας, όμως αυτές δεν ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο επαρκείς, γιατί, δεν υπήρχε απαίτηση όπως εκδίδεται, σε αντιδιαστολή με άλλα μηχανήματα, (γερανούς ή forklifts) «πιστοποιητικό καταλληλότητας». Αυτό το έγγραφο, θα διασφάλιζε και στους ίδιους ως εργοδότες, ότι ο συντηρητής έκανε καλή δουλειά. Μετά το ατύχημα υπήρξε αλλαγή στη Νομοθεσία και πλέον, τέτοια πιστοποιητικά οφείλουν να εκδίδονται και σε σχέση με τα καλαθοφόρα ανυψωτικά μηχανήματα. Καταληκτικά συμφώνησε ότι αποτέλεσε εισήγηση του όπως: «όλες οι πλατφόρμες, όλα τα μηχανήματα, το οποίο υιοθετήθηκε, να πιστοποιούνται από πιστοποιών εταιρεία, δεν χρειάζεται να πω όνομα, για να μειώσουν την πιθανότητα από τη συντήρηση που γίνεται από τους συγκεκριμένους συντηρητές να έχουν κάποιο πρόβλημα. Αυτό δεν ήταν απαίτηση της νομοθεσίας όπως είναι τώρα. Αυτό ζήτησα από την Αρχή, να έρθει να κάνει πιο αυστηρή τη διαδικασία της, για να μπορέσουμε να έχουμε, να μειώσουμε την πιθανότητα να έχουμε μια επανάληψη τούντου περιστατικού»[6]. (διατηρείται η ορθρογραφία). IV. Μαρτυρία Υπεράσπισης Πρώτος μάρτυρας Υπεράσπισης (ΜΥ1), ο Ιωάννης Πιπερίδης, ο οποίος κατέθεσε γραπτή δήλωση /Έγγραφο Β'. Κατέχει τη θέση του Διευθυντή Διανομής, στο Περιφερειακό Γραφείο Λευκωσίας ‐ Κερύνειας ‐ Μόρφου. Κατέχει πτυχίο BSc ( Bachelor of Science) (Hons) στο Electrical and Electronic Engineering από το Polytechnic of Central London, πτυχίο MSc (Master of Science) στο Digital Communication Systems από το Πανεπιστήμιο του Loughborough καθώς και πτυχίο MBA στο Business Administration από το Cyprus International Institute of Management. Σε ό,τι αφορά τη σταδιοδρομία του στην Κατηγορούμενη, αυτός προσλήφθηκε την 1.4.1989 και εργάστηκε μεταξύ άλλων στις θέσεις του Βοηθού Ηλεκτρολόγου Μηχανικού, του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού, του υπεύθυνου Τμήματος Υπογείων Κατασκευών και ως Περιφερειακός Μηχανικός στις Εμπορικές Υπηρεσίες στο Τμήμα Εκμετάλλευσης. Από την 1.2.2023 μέχρι σήμερα κατέχει τη θέση του Ανώτερου Μηχανικού. Τα πτυχία του κατέθεσε στη διαδικασία ως Τεκμήριο
7. Σκοπός της κατάθεσης του ως ανάφερε, είναι να θέσει το υπόβαθρο αναφορικά με τη σύναψη σύμβασης συντήρησης μεταξύ της κατηγορούμενης και της Soulis και πώς, η τελευταία επιλέχθηκε ως ανεξάρτητος εργολάβος (Independent Contractor). Το επίδικο καλαθοφόρο είχε εισαχθεί από την εταιρεία Σαζεΐδης. Το όχημα που τo μετέφερε (Land Rover) πήγαινε για συντήρηση σε μηχανικό αυτοκινήτων, όπως οποιοδήποτε άλλο αυτοκίνητο. Το καλαθοφόρο όμως, λόγω του ότι είναι ένα εξειδικευμένο από τεχνικής φύσης μηχάνημα, πρέπει να συντηρείται από ειδικούς που έχουν την απαιτούμενη εμπειρία. Αρχικά, η επίδικη πλατφόρμα πήγαινε για συντήρηση στην εταιρεία Σαζεΐδης, η οποία αργότερα ανέστειλε τις εργασίες της. Συνεπώς, η κατηγορούμενη αναγκάστηκε να ζητήσει υπηρεσίες συντήρησης από την Κυπριακή αγορά. Οι υπηρεσίες που προσφέρονται σε αυτό τον τομέα λόγω του μεγέθους της Κύπρου, είναι περιορισμένες, αφού υπάρχουν μόνο ορισμένες εταιρείες παγκύπρια που ασχολούνται στον τομέα συντήρησης ανυψωτικών και υδραυλικών οχημάτων. Οι πλείστες εταιρείες που ασχολούνται στον τομέα αυτόν, είναι εταιρείες που έχουν εξειδικευμένο προσωπικό ή εταιρείες που έχουν τα δικά τους ανυψωτικά μηχανήματα (γερανούς, καλαθοφόρα, τηλεσκοπικά, ρυμουλκά κ.α.). Συνήθως εταιρείες που είχαν τα δικά τους μηχανήματα παρείχαν, στις πλείστες των περιπτώσεων και υπηρεσίες συντηρήσεως, επί μηχανημάτων που ήταν ιδιοκτησίας τρίτων προσώπων. Με την εταιρεία Soulis η κατηγορούμενη συνεργάστηκε για πρώτη φορά το 2007 όταν σε πρόβλημα που αντιμετώπιζε το υδραυλικό σύστημα ενός γερανού, η εν λόγω εταιρεία όχι μόνο ανταποκρίθηκε άμεσα αλλά επιδιόρθωσε αυτό σε πολύ ικανοποιητική τιμή. Με το εν λόγω συνεργείο η κατηγορούμενη συνεργάζονταν για αριθμό ετών, με την πρώτη να μεταφέρει κατόπιν οδηγιών της δεύτερης, βαρέα υλικά, μηχανήματα, μετασχηματιστές και άλλα, με σκοπό την διευκόλυνση της κατηγορούμενης στην παροχή ηλεκτρικής ενέργειας στο κοινό. Περί την 17.3.2014 πραγματοποιήθηκε διευθυντική συνάντηση στα γραφεία της κατηγορούμενης με στόχο την εξεύρεση εξειδικευμένων, ανεξάρτητων εργολάβων που να μπορούν να αναλάβουν τη συντήρηση και επιδιόρθωση του στόλου της κατηγορούμενης στις επαρχίες Λάρνακας-Αμμοχώστου. Στον ίδιο ανατέθηκε όπως διεξάγει σχετική έρευνα. Κύριο μέλημα του ήταν η διασφάλιση ότι, τα ανυψωτικά μηχανήματα της εταιρείας θα συντηρούνταν με σωστό τρόπο, από εξειδικευμένο και έμπειρο ανεξάρτητο εργολάβο, έτσι ώστε να διασφαλίζεται και η ποιότητα της εργασίας και η ασφάλεια του προσωπικού. Λόγω του μεγέθους της, η κατηγορούμενη είχε συνεργαστεί, αν όχι με όλες, σχεδόν με όλες τις εταιρείες που παρέχουν τέτοιου είδους υπηρεσίες ανά το παγκύπριο. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 17 αντίγραφο από το ηλεκτρονικό σύστημα της κατηγορούμενης («Sales and Purchases») που δείχνει τις περιπτώσεις από το 1999 μέχρι το 2021, που η κατηγορούμενη χρησιμοποίησε την εταιρεία Soulis - (συνολικά 111 φορές). Ο μάρτυρας κατέθεσε ως Τεκμήριο 18 αντίγραφο της ιστοσελίδας της εν λόγω εταιρείας. Το περιεχόμενο της αποδεικνύει δήλωσε, όχι μόνο τον «ηγετικό» της ρόλο στην αγορά αλλά και την εμπειρογνωμοσύνη της. Η εταιρεία διέθετε τεράστια γκάμα εξειδικευμένων μηχανημάτων (κινητούς γερανούς, γερανούς λιμανιών, πλατφόρμες μεταφοράς μεγάλων βαρέων πλατφόρμων ανύψωσης προσωπικού, περονοφόρα, τηλεσκοπικούς ανυψωτήρες), ενώ, μεταξύ του πελατολογίου της ήταν εταιρείες όπως η κατηγορούμενη, η Αρχή Λιμένων, η Hermes Airports, η Cyta, η Petrolina και η BP Noble Energy. Επιπλέον, η Soulis ήταν και εισαγωγέας διαφόρων μηχανημάτων και παρείχε υπηρεσίες συντήρησης και επιδιόρθωσης των, στους πελάτες της. Στα πλαίσια της έρευνας του το 2014 επισκέφθηκε το συνεργείο της εν λόγω εταιρείας. Διαπίστωσε ότι η εταιρεία διέθετε ένα άρτια εξοπλισμένο εργαστήριο συντήρησης. Ο Διευθυντής Ανδρέας Soullis, και ο Υπεύθυνος Εργαστήριου Συντήρησης, κ. Μιχάλης Αντωνίου, τον διαβεβαίωσαν περί της απαιτούμενης εμπειρογνωμοσύνης τους αναφορικά με τη συντήρηση καλαθοφόρων μηχανημάτων. Αυτό φαινόταν και από το ίδιο το συνεργείο, στο οποίο υπήρχαν διάφορα μηχανήματα ίδιας φύσης αποσυναρμολογημένα. Περί τις αρχές Μαΐου 2014, διευθέτησε συνάντηση με τους προαναφερθέντες και τον Παναγιώτη Ολυμπίου, Αναπληρωτή Διευθυντή του Περιφερειακού Γραφείου Αμμοχώστου/Λάρνακας. Συμφωνήθηκε ότι η Κατηγορούμενη θα παίρνει τα μηχανήματα των έργων στη Soulis μία φορά τον χρόνο για ενδελεχή έλεγχο και συντήρηση, ενώ στο ενδιάμεσο, ήτοι στους έξι μήνες τα οχήματα θα πήγαιναν για επιθεώρηση και συντήρηση. Επίσης, αυτά θα πήγαιναν στο συνεργείο, όποτε άλλοτε παρουσιαζόταν βλάβη. Κάπως έτσι, επήλθε η συμφωνία με τη Soulis, η οποία τέθηκε σε ισχύ αρχές Ιουλίου
8. Η σύμβαση δήλωσε ο μάρτυρας, ήταν απλή και προφορική. Η ΑΗΚ θα έπαιρνε τα μηχανήματα για συντήρηση και η Soulis θα συντηρούσε αυτά με δέουσα επιμέλεια βάσει προγράμματος συντήρησης, στο χρόνο που αυτοί θα καθόριζαν ως εμπειρογνώμονες, θα χρέωναν με το κόστος των συντηρήσεων ή των ανταλλακτικών που θα χρειάζονταν, θα εξέδιδαν τιμολόγιο, και η κατηγορούμενη θα κατέβαλε το τίμημα της εργασίας/εξαρτημάτων. Κατά τη συντήρηση ή επιδιόρθωση των μηχανημάτων, η Soulis εξέδιδε έντυπα με παρατηρήσεις σχετικά με τυχόν περαιτέρω ενέργειες ή επιδιορθώσεις που έπρεπε να γίνουν, ενώ συνομιλούσε με τους κατασκευαστές των μηχανημάτων, παράγγελλε σχετικά ανταλλακτικά και εξαρτήματα με σκοπό τη συντήρηση ή επιδιόρθωση, και γνωμοδοτούσε με βάση την εμπειρογνωμοσύνη της ως προς την περαιτέρω συντήρηση ή επιδιόρθωση αυτών. Τοποθετούσε περαιτέρω, καρτέλες συντήρησης εντός των οχημάτων, καθορίζοντας πότε θα ήταν η επόμενη συντήρησή, ούτως ώστε η κατηγορούμενη να γνωρίζει πότε το συγκεκριμένο όχημα όφειλε να παρουσιαστεί ξανά σε προγραμματισμένο ραντεβού. Αποτέλεσε θέση του μάρτυρα ότι η Soulis ήταν που έλεγε στην ΑΗΚ πότε και τι χρειαζόταν συντήρηση ή επιδιόρθωση, και όχι το αντίθετο. Για του λόγω το αληθές, ο μάρτυρας κατέθεσε ως Τεκμήριο 19, ηλεκτρονική αλληλογραφία μεταξύ ιδίου και Μιχάλη Αντωνίου (υπαλλήλου στη Soulis) ημερομηνίας 9.4.2014 στο οποίο καταγράφεται ότι η Soullis εξετάζοντας και ελέγχοντας συγκεκριμένα γερανό, θα προχωρούσε στην αλλαγή και αντικατάσταση οποιουδήποτε εξαρτήματος ήταν «φαγωμένο». Με απλά λόγια, δήλωσε ο μάρτυρας, οτιδήποτε ζητούσε ο εμπειρογνώμονας συντηρητής όπως αλλαχθεί, η ΑΗΚ δεν είχε πάρα να τον εισακούσει. Τόνισε ότι η κατηγορούμενη ως ιδιοκτήτης δεν μπορούσε να γνωρίζει τι ήταν φαγωμένο ή όχι, όπως ο επίδικος πίρος, ο οποίος δεν αλλάχτηκε εγκαίρως, καθότι δεν είναι εμπειρογνώμονας συντηρητής και ούτε μπορούσε να γνώριζεi αν η Soulis όντως άλλαξε κάτι που ήταν φαγωμένο ή όχι, αφού, ως μη εμπειρογνώμονας δεν μπορούσε να εξασκήσει την οποιαδήποτε κρίση αν οι εργασίες γίνονταν με τη δέουσα ποιότητα .Η κυρίως εξέταση του μάρτυρα αποτέλεσε ουσιαστικά μία επανάληψη των θέσεων του ως αυτές αποτυπώθηκαν στο Έγγραφο Β'. Αντεξεταζόμενος δήλωσε ότι το λυπηρό συμβάν οφείλεται στο γεγονός ότι ένας πίρος του μηχανήματος, ο οποίος είχε φαγωθεί, δεν αντικαταστάθηκε, με αποτέλεσμα κατά τη λειτουργία του μηχανήματος να αποκοπεί. Συμφώνησε ότι υπεύθυνος για την ασφάλεια και υγεία των υπαλλήλων μίας εταιρείας είναι ο εργοδότης, εξ' ου και η επιλογή του συγκεκριμένου συντηρητή δεν έγινε τυχαία, αλλά μετά από μελέτη και έρευνα αγοράς. Ερωτηθείς με ποιον τρόπο έλεγχε η ΑΗΚ αν η Soulis έκανε σωστά τη δουλειά της, ο ΜΥ1 δήλωσε ότι η εταιρεία δεν ήταν σε θέση να ελέγξει το ζήτημα γιατί δεν είχαν την απαιτούμενη τεχνογνωσία. Βασίστηκαν στο ότι η Soulis αποτελούσε μία αξιόπιστη εταιρεία, που μπορούσε να ανταποκριθεί και ποιοτικά στις εργασίες που όφειλε να εκτελέσει. Συμφώνησε ο μάρτυρας ότι, κατά τον ουσιώδη χρόνο και πάρα το γεγονός ότι η ΑΗΚ εργοδοτούσε περί τους 2,500 υπαλλήλους, δεν υπήρχε διορισμένο άτομο, το οποίο ήταν κατάλληλα εκπαιδευμένο, ώστε να ελέγχει κατά πόσο γινόταν σωστά η συντήρηση των μηχανημάτων. Μετά το ατύχημα, δήλωσε ο ΜΥ1 έλαβε χώραν συμπληρωματικός προϋπολογισμός. Πλέον, έχουν προσληφθεί νέοι μηχανολόγοι μηχανικοί, οι οποίοι παρακολουθούν τον στόλο σε κάθε περιφέρεια. Αυτοί προσλήφθηκαν περί το
9. Στην πρόσληψη αυτού του προσωπικού βοήθησε και το γεγονός ότι άλλαξε και η Νομοθεσία, αφού παλαιότερα τα ανυψωτικά μηχανήματα προσωπικού, δεν περνούσαν από τεχνικό έλεγχο από το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, όπως περνούσαν οι γερανοί. Τώρα, όλα τα μηχανήματα συμπεριλαμβανομένων των ανυψωτικών μηχανημάτων προσωπικού οφείλουν να πηγαίνουν σε αυτούς τους τεχνικούς ελέγχους όπου εκδίδονται πλέον τα σχετικά Πιστοποιητικά Καταλληλότητας. Συμφώνησε επίσης με τη θέση ότι μετά το ατύχημα, η συνεργασία της ΑΗΚ με το συγκεκριμένο συνεργείο, σε θέματα συντήρησης ανυψωτικών μηχανημάτων, σταμάτησε. Αντίθετα, δήλωσε, αυτή συνεχίζει σε ό,τι αφορά θέματα μεταφοράς και μετακίνησης μηχανημάτων. Ρωτήθηκε επιταμένα ο μάρτυρας γιατί η μεταξύ της κατηγορούμενης και Soulis συμφωνία, δεν αποτυπώθηκε γραπτώς, με τον μάρτυρα να απαντά ότι για να γίνουν τέτοιου είδους συμφωνίες χρειάζεται κάποια περισσότερη τεχνογνωσία, την οποία ο ίδιος δεν είχε και συνεπώς, περιορίστηκαν στην προφορική σύμβαση. Στην ερώτηση γιατί σε ορισμένες περιπτώσεις χρειαζόταν η λήψη έγκρισης προ της οποιασδήποτε αλλαγής επί μηχανήματος, ο ΜΥ1 απάντησε ότι αυτό εξαρτάτο από το ύψος του κόστους των εξαρτημάτων. Για αλλαγές πέραν των €1.000 χρειαζόταν γραπτή έγκριση είτε από τα κεντρικά, είτε από τον Διευθυντή. Πουθενά ανέφερε, δεν αποτυπώθηκε γραπτώς η οδηγία που δόθηκε στο συνεργείο περί «αλλαγής οποιασδήποτε φθοράς εντοπιστεί». Στη θέση δε του κ. Προδρόμου ότι η μαρτυρία του σκοπό έχει να προστατεύσει την κατηγορούμενη μεταξύ άλλων, ο μάρτυρας απάντησε καταφατικά. Δήλωσε τελειώνοντας ότι, ο λόγος που δεν είχαν γραπτή συμφωνία με ένα συνεργείο ήταν για να διατηρηθεί ο υγιής ανταγωνισμός μεταξύ των συνεργατών τους, αλλά και σε περίπτωση που ένα συνεργείο αδυνατούσε λόγω φόρτου εργασίας να ανταποκριθεί, να υπήρχε πάντοτε η ευχέρεια όπως αποταθούν σε άλλο συνεργάτη τους. Αν οι συνεργάτες του οργανισμού ήταν πέραν του ενός δήλωσε, οι ανάγκες της υπηρεσίας εξυπηρετούνταν καλύτερα. ΜΥ2 ο Γεώργιος Χατζηκυριάκος. Κατέχει τη θέση του Υποτομεάρχη της Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού Λευκωσίας. Κατάθεσε ως Έγγραφο Γ' γραπτή δήλωση. Αναφέρει εκεί εν συντομία, τα εξής. Τον επίδικο χρόνο κατείχε τη θέση του Βοηθού Υποτομεάρχη του Περιφερειακού Γραφείου Αμμοχώστου- Λάρνακας. Στην κατηγορούμενη προσλήφθηκε την 1.10.92, όπου τοποθετήθηκε στο Εμπορικό Τμήμα του Επαρχιακό Γραφείου Πάφου στη θέση του γραφέα. Μετά από διάφορες προαγωγές και μετακινήσεις κατά την πάροδο των ετών, το 2012 ανάλαβε το συντονισμό όλου του στόλου των οχημάτων σε συνδυασμό με τα υπάρχοντα καθήκοντα του στο αρχείο. Την 1.2.22 προήχθη στη θέση του Υποτομεάρχη στη Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού Λευκωσίας, θέση την οποία κατέχει μέχρι σήμερα. Λόγω των καθηκόντων του, γνωρίζει από πρώτο χέρι τί υπηρεσίες συντήρησης πρόσφερε έναντι πληρωμής, η Soulis. Μεταξύ των καθηκόντων του το 2012 ήταν όπως ελέγχει τα τιμολόγια συντήρησης των οχημάτων, είναι σε επικοινωνία με τον εμπειρογνώμονα συντηρητή για πάσης φύσεως ζητήματα, να είναι σε επικοινωνία με τους χειριστές των μηχανημάτων για τυχόν βλάβες ή προβλήματα που αυτά παρουσίαζαν και συνεπώς να γνωρίζει για τυχόν ενέργειες ή παραλήψεις της εταιρείας Soulis. Η ευθύνη συντονισμού του στόλου της περιφέρειας Λάρνακας-Αμμοχώστου έτυχε σε αυτόν, κατόπιν σύσκεψης που έγινε μεταξύ των Διευθυντικών Στελεχών στην κατηγορούμενη την 22.11.16- Τεκμήριο
10. Υπεύθυνος μηχανικός και προϊστάμενος του κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ο κύριος Πιπερίδης, ο οποίος προχώρησε στη σύναψη συμφωνίας με τη Soulis. Η Soulis είχε καρτέλα συντήρησης εντός κάθε οχήματος, με καταγεγραμμένη σε αυτήν την επόμενη προγραμματισμένη επιθεώρηση του οχήματος (Τεκμήριο 21). Ο ίδιος ήταν επιφορτισμένος με την ευθύνη όπως βεβαιώνεται ότι τα μηχανήματα έργων πήγαιναν στο συνεργείο για την προγραμματισμένη τους συντήρηση και πότε όφειλε να λάβει χώραν η επόμενη. Επιπλέον, κάθε όχημα ήταν χρεωμένο σε έναν χειριστή. Στην περίπτωση του επίδικου, αυτό ήταν χρεωμένο στον αποθανόντα. Κάθε χειριστής οχήματος ήταν υπεύθυνος όπως φέρει υπόψιν του υπεύθυνου επιστάτη τυχόν πρόβλημα ή βλάβη που αυτό παρουσίαζε. Η κατηγορούμενη είχε θεσμοθετημένη διαδικασία παραπομπής των μηχανημάτων. Τόσο για την επιδιόρθωση όσο και για την προγραμματισμένη συντήρηση υπάρχει συγκεκριμένο έντυπο που συμπλήρωνε έκαστος χειριστής, το οποίο πρώτα υπόγραφε ο επιστάτης και μετά Διευθυντικό στέλεχος της ΑΗΚ (Τεκμήριο 22). Συνεπώς, η ΑΗΚ κρατούσε αρχείο σε σχέση με τις επιδιορθώσεις και συντηρήσεις. Το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας δεν έλαβε γνώση για αυτήν τη διαδικασία, γιατί ο ΜΚ2 δεν ρώτησε ποτέ. Ο ίδιος κατέγραφε τις πληροφορίες συντήρησης ή επιθεώρησης στο ηλεκτρονικό αρχείο, ενώ ως Τεκμήριο 23 κατέθεσε αντίγραφο του ιστορικού συντηρήσεων και επιθεωρήσεων των καλαθοφόρων με αριθμούς εγγραφής KPR603 και KPR
11. Όλα τα τιμολόγια σε σχέση με το επίδικο καλαθοφόρο έρχονταν πίσω στον ίδιο ο οποίος τα περνούσε στο σύστημα- Τεκμήριο
12. Είναι φανερό δήλωσε ο ΜΥ2 από το περιεχόμενο των τιμολογίων ότι, η Soulis ήταν που έλεγε στην ΑΗΚ τί συντήρηση και τί επιθεωρήσεις όφειλαν να γίνουν, και όχι το αντίθετο. Σύμφωνα με την παράγραφο 15 της δήλωσης του μάρτυρα: «Eίναι πραγματικά έναντι της λογικής και πρωτάκουστο να ισχυρίζεται κανείς ότι είναι ο μη εμπειρογνώμονας που υποδεικνύει στον εμπειρογνώμονα πώς να κάνει τη δουλειά του». Συνέχισε ο ΜΥ2 δηλώνοντας ότι σύμφωνα με τα τιμολόγια ημερομηνιών 15.5.18 και 6.6.18, ήτοι λίγους μήνες πριν το ατύχημα, η Soulis είχε αποσυναρμολογήσει ολάκερη την πτυσσόμενη μπίγα και το έμβολο, ενώ γράσαρε όλο το επίδικο καλαθοφόρο. Μάλιστα, στο γκαράζ της παρέμεινε το επίδικο καλαθοφόρο για 9 ολόκληρες μέρες -Τεκμήρια 25 και 26, όμως καμία εξήγηση δεν δόθηκε από τη Soulis κατά πόσον έλεγξε τον επίδικο πίρο ή όχι, στις μέρες που το μηχάνημα ήταν στο συνεργείο της. Εν πάση περιπτώσει δήλωσε ο μάρτυρας, ούτε ο ίδιος, ούτε οποιοσδήποτε άλλος λειτουργός εντός της ΑΗΚ έχει την εμπειρογνωμοσύνη για να αντιληφθεί τι συνεπάγεται το κάθε εξάρτημα του επίδικου καλαθοφόρου, για να μπορεί να προβεί σε λεπτομερή εξέταση των τιμολογίων. Αναφορικά με το εγχειρίδιο του επίδικου καλαθοφόρου δήλωσε ότι η Soulis ήταν, σε θέση να το βρει, καθότι δεν ήταν λίγες οι φορές που αυτή επισύναπτε σε επιστολές της, μέρη από εγχειρίδια μηχανημάτων για να τους εξηγήσει τι θα έπραττε σε σχέση με αυτά. Ως Τεκμήριο 29 κατατέθηκε δέσμη εγγράφων / επιστολών που αφορούν σε έντυπα καταγραφής της συντήρησης που γινόταν από το συνεργείο, ημερομηνιών 19.3.15, 23.3.15, 24.3.15, 23.2.17 και 22.5.17 σε σχέση με το στόλο της κατηγορούμενης, έγγραφο το οποίο κατατέθηκε από την υπεράσπιση προς επίρρωση της θέσης της ότι η Soulis ενεργούσε ως εμπειρογνώμονας συντηρητής. Κατά την κυρίως εξέταση του ο μάρτυρας εξήγησε με παραπομπή στο Τεκμήριο 20 ότι ο δικός του ρόλος ήταν να μαζεύει τα σχετικά τιμολόγια του στόλου και να περνά τις εκεί καταγραφές στο αρχείο του. Σε περιπτώσεις όπου η βλάβη ήταν άνω των €1.000 επικοινωνούσε με τους προϊστάμενους στα κεντρικά γραφεία για να λάβει σχετική έγκριση. Αυτό που απαιτείτο από τους χειριστές, ήταν να μπορούν να αναγνωρίζουν οπτικά, κατά πόσον τα εξαρτήματα του μηχανήματος ήταν φθαρμένα ή ταλαιπωρημένα, όπως για παράδειγμα τα ελαστικά ή τα μαρκούτζια πιέσεως. Γι' αυτό το σκοπό άλλωστε δημιουργήθηκε το έντυπο που όφειλαν να συμπληρώνουν σε περίπτωση εντοπισμού ενός τέτοιου ζητήματος (Τεκμήριο 22). Προκαλεί εντύπωση, δήλωσε ο μάρτυρας, γιατί, ενώ το επίδικο καλαθοφόρο ήταν στο συνεργείο για αριθμό ημερών και ενώ γίνεται αναφορά περί αφαίρεσης της πτυσσόμενης μπίγας και εμβόλου, -τα οποία είναι κοντά στον επίδικο πίρο-, δεν γίνεται μνεία στο κατά πόσον ελέγχθηκε και ο επίδικος πίρος- Τεκμήριο
13. Αντεξετασθείς ο μάρτυρας συμφώνησε ότι δεν είναι τεχνικός, όμως λόγω της επαφής που είχε με τους χειριστές των οχημάτων ή με το γκαράζ, έχει μια γενική αντίληψη περί ορισμένων πτυχών που αφορούν στα μηχανήματα. Η εξαμηνιαία συντήρηση στην οποία συμφώνησε ο κ. Πιπερίδης αφορούσε στο γρασάρισμα, αλλαγή λαδιού και έλεγχο του συστήματος. Το έντυπο που όφειλαν να συμπληρώνουν οι χειριστές αφορούσε σε άλλες βλάβες, οι οποίοι όμως, συμφωνώντας με τον κ. Προδρόμου, δεν ήταν ειδικοί στα μηχανολογικά. Συμφώνησε με τον κ. Προδρόμου ότι, όταν ανέφερε ότι είχε «ιδίαν γνώση για τη συντήρηση των μηχανημάτων» αυτό που εννοούσε ήταν ότι είχε «ιδίαν γνώση για την πληρωμή των τιμολογίων» και όχι για τα μηχανολογικά και τεχνικά κομμάτια. Ερωτήθηκε πού εντοπίζεται ότι, το συνεργείο είχε εντολή καθ' οιονδήποτε χρόνο ή τρόπο, όταν εντόπιζε οποιοδήποτε πρόβλημα είτε αυτό καταγραφόταν στο έντυπο είτε όχι, όπως τα επιδιορθώνει , με τον μάρτυρα να απαντά ότι αυτή ήταν η συμφωνία που είχε κάνει με τον κ.Πιπερίδη. Ζητήθηκε από τον ΜΥ2 όπως υποδείξει επί του Τεκμηρίου 23 τις εξαμηνιαίες συντηρήσεις που αναφέρει, με τον μάρτυρα να εντοπίζει μόνο 3 από το 2014, ενώ οι λοιπές καταγραφές αφορούσαν σε επιδιορθώσεις. Όταν όμως γινόταν μια επιδιόρθωση δήλωσε, τίποτα δεν σταματούσε το συνεργείο από το να προβεί και σε μια συντήρηση. Ζητήθηκε από τον μάρτυρα όπως παρουσιάσει το έντυπο παραπομπής του επίδικου καλαθοφόρου για την εργασία που ζήτησε ο χειριστής όπως λάβει χώραν επί αυτού την 15.5.18, με τον μάρτυρα να μην το έχει στην κατοχή του και να μην το εντοπίζει εντός της δέσμης των εντύπων που παρουσίασε. Στην υποβολή ότι, με βάση τη μεθοδολογία που περιέγραψε ο μάρτυρας, η ΑΗΚ μετακύλησε την ευθύνη της ασφάλειας των συγκεκριμένων ανυψωτικών στους χειριστές, ο μάρτυρας δεν μπορούσε να απαντήσει. Τρίτος μάρτυρας υπεράσπισης, ΜΥ3 ο κ. Παναγιώτης Αρκαδίου, Τεχνίτης Σταθμού. Κατά τον χρόνο του ατυχήματος κατείχε τη θέση του Εκπαιδευτή στη Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού στο Τμήμα Εκπαίδευσης και Επιμόρφωσης για θέματα τεχνικής εκπαίδευσης προσωπικού της ΑΗΚ. Είναι απόφοιτος του Ανώτερου Τεχνολογικού Ινστιτούτου με τίτλο Technician Mechanical Engineer (Μηχανολογικός Κλάδος). Κατέχει τον τίτλο του Εκπαιδευτή Βασικού Επιπέδου Κατάρτισης για Τεχνίτες Σταθμού και Εργάτες Βοηθούς Τεχνίτες Σταθμού, καθώς και τον τίτλο του Πιστοποιημένου Εκπαιδευτή Επαγγελματικής Κατάρτισης από την Αρχή Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού. Το 2012 έχει ολοκληρώσει επιτυχώς αποκτώντας σειρά πιστοποιητικών, το πρόγραμμα του Διεθνούς Οργανισμού ITSSAR σε σχέση με τον ασφαλή χειρισμό γερανού εφαρμοσμένου σε φορτηγό, τον ασφαλή χειρισμό περονοφόρου οχήματος με αντίβαρο, και τον ασφαλή χειρισμό καλαθοφόρου οχήματος, όπως το επίδικο. Από το 2017 κατέχει πιστοποιητικό του ΚΕΠΑ ως Λειτουργός Ασφαλείας, όπως απαιτείται από το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας. Ως αποτέλεσμα, εκπαιδεύει και εξετάζει δεκάδες εκπαιδευόμενους κάθε χρόνο ως χειριστές κινητών ανυψωτικών πλατφόρμων εργασίας. Υπήρξε μάλιστα εκπαιδευτής και του εκλιπόντα. Τα πιστοποιητικά τα οποία κατέχει, και τα οποία δεν αμφισβητήθηκαν κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 30 στη διαδικασία. Γνωρίζει προσωπικά τις ενέργειες της Αρχής σε ό,τι αφορά θέματα ασφαλείας. Κατ' αρχήν δήλωσε, κανένα άτομο στην κατηγορούμενη, δεν επιτρέπεται να λειτουργήσει κινητή πλατφόρμα εργασίας, εκτός αν έχει εκπαιδευτεί καταλλήλως, λαμβάνοντας συγκεκριμένες υποδομές που διασφαλίζουν την ασφάλεια του, εν ώρα εργασίας. Η Αρχή διαθέτει σε όλους τους υπαλλήλους αριθμό εγχειρίδιων που αποβλέπουν στη σωστή χρήση έκαστου μηχανήματος. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 31 έγγραφο της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου, με τίτλο «Xρονοδιάγραμμα Εκπαίδευση: Εκπαίδευση Προσωπικού στον Ασφαλή Χειρισμό Καλαθοφόρων Οχημάτων». Περιέγραψε ότι η εν λόγω εκπαίδευση είναι διάρκειας δύο ημερών, και περιλαμβάνει θεωρητικό μέρος και πρακτικό μέρος. Στο θεωρητικό μέρος επεξηγείται ο Νόμος και οι ευθύνες των μερών, ενώ στο πρακτικό μέρος της εξέτασης κάθε υποψήφιος προβαίνει σε χειρισμό καλαθοφόρου οχήματος όπου και αξιολογείται και βαθμολογείται από τον εξεταστή. Η ΑΗΚ παραδίδει παπούτσια ασφαλείας, κράνος και ζώνη σε έκαστο εργοδοτούμενο. Ο ορθός τρόπος λειτουργίας της ζώνης απαιτεί όπως αυτή αγκιστρωθεί σε ασφαλές σταθερό σημείο αγκυροβολίου μέσα στην πλατφόρμα καλαθοφόρου, ώστε να αποτραπεί οποιαδήποτε πιθανή εκτόξευση του χρήστη ή πτώση λόγω μη σταθερότητας ή ισορροπίας που ενδέχεται να προκαλέσει τραυματισμό ή και ακόμη και θάνατο. Με την επιτυχή ολοκλήρωση της γραπτής και πρακτικής εξέτασης, έκαστος υποψήφιος αποκτά πιστοποιητικό ικανότητας χειρισμού του μηχανήματος, το οποίο εκδίδεται από τη Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού. Ο αποθανόντας σε ότι αφορά αυτό το κομμάτι, είχε συμπληρώσει τις απαραίτητες μονάδες και πέτυχε στην εξέταση με πολύ ψηλή βαθμολογία, με τελευταία ημερομηνία πιστοποίησης το 2017- Τεκμήριο
14. Στην διαδικασία κατατέθηκε ως Τεκμήριο 34 το εγχειρίδιο ασφαλής χρήσης κινητής ανυψωτικής πλατφόρμας εργασίας και η σωστή χρήση των ζωνών ασφαλείας. Περαιτέρω σε ό,τι αφορά τα κράνη, η κατηγορούμενη παρέχει κράνη των υψηλότερων Ευρωπαϊκών Προδιαγραφών στους υπαλλήλους της (Τεκμήριο 35). Ο αποθανόντας σύμφωνα με τον μάρτυρα ήταν ο προϊστάμενος της ομάδας του, η οποία αποτελείτο από τον ίδιο και ακόμα ένα πρόσωπο, το οποίο λάμβανε οδηγίες από τον πρώτο. Το γεγονός ότι ο αποθανόντας δεν φορούσε το κράνος και τη ζώνη ασφαλείας του, όντας προϊστάμενος του συνεργείου αποτελεί ζήτημα που ανάγεται στην δική του αποκλειστική ευθύνη. Η κατηγορούμενη παρείχε σε αυτόν όλα τα κατάλληλα μέτρα προστασίας, τον εκπαίδευσε στην ορθή χρήση του επίδικου καλαθοφόρου και εξέτασε αυτόν σχετικά, προτού του αναθέσει τα καθήκοντα του, ενώ φρόντισε όπως τον επανεκπαιδεύσει σε σύντομο χρόνο. Αναφορά έκανε περαιτέρω ο μάρτυρας στη μηδενική ανοχή του οργανισμού σε σχέση με την μη τήρηση των μέτρων ασφαλείας. Υπάρχουν οδηγίες από τον οργανισμό, όπως, αν ένα συνεργείο συναντήσει ένα άλλο συνεργείο εν ώρα εργασίας, το οποίο δεν συμμορφώνεται με τους κανόνες ασφαλείας και υγείας, ενημερώσει ανώνυμα τα κεντρικά γραφεία ούτως ώστε να γίνεται άμεση παρατήρηση στο πρόσωπο αυτό από τον προϊστάμενο του, ο οποίος θα ενημερωθεί καταλλήλως. Ο ΜΥ3 συνέχισε λέγοντας ότι η απόσταση από το σημείο αγκίστρωσης εντός του επίδικου καλαθιού μέχρι το σημείο του περιτειχίσματος που είχε κτυπήσει ο αποθανόντας μετρήθηκε και καθορίστηκε ως 1.80 μέτρα. Αποτελεί άποψη του ως εμπειρογνώμονας εκπαιδευτής ότι, αν ο αποθανόντας φορούσε τη ζώνη ασφαλείας του, τότε αυτή θα τον κρατούσε εντός του καλαθιού και δεν θα έφτανε ως το περιτείχισμα, στο οποίο τελικά χτύπησε. Μπορεί να τραυματιζόταν σοβαρά από την πτώση μεν, όμως πιθανόν να μην πέθαινε. Άλλωστε ο σκοπός της ζώνης ασφαλείας είναι να κρατήσει τον εργαζόμενο εντός του καλαθιού σε περίπτωση πτώσης, ενώ οι χειριστές εκπαιδεύονται ως προς το πόσο «λάσκο οφείλουν να δώσουν στη ζώνη». Κατά την κυρίως εξέταση του εξήγησε το περιεχόμενο του εντύπου προελέγχου, Τεκμήριο
15. Έκαστος χειριστής εξήγησε, είναι υπόχρεος κάθε πρωί ή πριν την ανάληψη του μηχανήματος από την προηγούμενη βάρδια να συμπληρώνει το έντυπο, ίσως πέραν της μίας φοράς, αφού ελέγξει αν το μηχάνημα (καλαθοφόρο) είναι σε ορθή και καλή λειτουργήσιμη κατάσταση. Αυτό, γιατί μπορεί κάτι να συνέβηκε την προηγούμενη μέρα, να μην το αντιλήφθηκε ο προηγούμενος χειριστής και να το αντιληφθεί ο συγκεκριμένος, ο οποίος θα το αναλάβει το πρωί, για να εκτελέσει την πρωινή του εργασία. Σε ό,τι αφορά τα μηχανικά μέρη του μηχανήματος, ο μόνος έλεγχος που μπορεί να κάμει ο χειριστής είναι οπτικός, αφού δεν είναι εξουσιοδοτημένος μηχανικός, όπως για παράδειγμα αν εντοπίσει κάποια βλάβη στα ελαστικά ή στα φώτα πορείας. Το έντυπο, αφού συμπληρώσει, παραδίδει στον προϊστάμενό του, ο οποίος λαμβάνει γνώση για τη βλάβη που εντόπισε ο χειριστής και πλέον αυτόματα το μηχάνημα πάει στον εξουσιοδοτημένο μηχανικό, για επιδιόρθωση. Αφού επιστραφεί, ο χειριστής ελέγχει ότι η βλάβη που εντόπισε έχει επιδιορθωθεί. Ερωτηθείς πού επί του μηχανήματος βρισκόταν ο επίδικος πίρος, ο μάρτυρας απάντησε ότι αυτός ένωνε τις δύο μπίγες ανάμεσα τους με μια βοηθητική αγκώνα. Ο χειριστής δεν μπορούσε να δει οπτικά τον πίρο, γιατί αυτός ήταν κρυμμένος. Το μόνο που φαινόταν ήταν οι δύο ασφάλειες αυτού, εξωτερικά, ως αυτές εφάπτονταν με το βραχίονα. Ο ίδιος ο πίρος βρισκόταν εντός των δύο ασφαλειών. Το μόνο που θα μπορούσε ενδεχομένως να δει ο χειριστής ήταν ότι έλειπε η ασφάλεια, αφού για να ελεγχθεί αυτούσιος ο πίρος, αυτός έπρεπε να αφαιρεθεί από εξειδικευμένο μηχανικό και αν ήταν σε καλή κατάσταση να ξαναμπεί ή αν δεν ήταν, να αντικατασταθεί. Αντεξετασθείς ο μάρτυρας ρωτήθηκε εάν κατά την κρίση του ο θάνατος του υπαλλήλου της κατηγορούμενης προκλήθηκε εξαιτίας της δικής του συμπεριφοράς, με τον μάρτυρα να απαντά ότι ο αποθανόντας φέρει μεγάλο μερίδιο ευθύνης, και αυτό γιατί δεν φορούσε ούτε ζώνη ασφαλείας ούτε κράνος, ενώ εργαζόταν σε ύψος, κάτι το οποίο απαγορεύεται. Ο επιστάτης του αποθανόντα δεν ήταν παρών την ώρα του ατυχήματος. Αν ήταν παρών, ενδεχομένως να τον ήλεγχε, προτρέποντας τον όπως τηρεί τα μέτρα ατομικής ασφάλειας. Απέρριψε τη θέση του κ. Προδρόμου ότι για να κλαδέψει τα δέντρα ο υπάλληλος έπρεπε να τοποθετήσει εαυτόν λίγο έξω από το καλάθι, ούτως ώστε να φτάσει τα κλαδιά, δηλώνοντας ότι, όπως εντοπίζεται εντός του εγχειριδίου χειρισμού του καλαθοφόρου, το καλάθι επιτρέπει τη λειτουργία όχι μόνο σε κατακόρυφο άξονα αλλά και δεξιά και αριστερά. Συνεπώς, ο χειριστής μπορούσε να τοποθετήσει τον κλωβό σε ασφαλές μέρος πλησίον του δέντρου για την αποκοπή και να εργαστεί ακριβώς βάσει των προδιαγραφών του κατασκευαστή. Ζήτησε ο κ. Προδρόμου, όπως του παραδοθεί το έντυπο προελέγχου που συμπλήρωσε ο αποθανόντας την επίδικη μέρα, ήτοι πριν να εργαστεί, με τον μάρτυρα να απαντά ότι δεν το είχε στην κατοχή του. Στην υποβολή του συνηγόρου της κατηγορούσας αρχής ότι, όση επιμέλεια και να επιδείκνυε ο συγκεκριμένος εργοδοτούμενος, το αποτέλεσμα θα ήταν το ίδιο, ο ΜΥ3 απάντησε ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο όπως από το δυνατό τράνταγμα υπόκειτο σε σοβαρό τραυματισμό, όπως επίσης δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ότι μπορεί να αποφεύγετο το μοιραίο. Είναι πολύ πιθανόν συνέχισε, με βάση τις μετρήσεις να μην έφτανε η κεφαλή του να κτυπήσει πάνω στο περιτείχισμα και να «έμενε λίγο πιο πίσω». Συμφώνησε με τον κ. Προδρόμου ότι η Νομοθεσία αποδίδει ευθύνες στον εργοδότη, όμως κατά τον ίδιο, η ΑΗΚ εκτέλεσε στο ακέραιο την υποχρέωση της όπως παίρνει το μηχάνημα για συντήρηση. Αντίστοιχη ευθύνη δήλωσε έχει και ο χειριστής του μηχανήματος, ο οποίος οφείλει να διατηρεί σε καλή λειτουργήσιμη κατάσταση το μηχάνημά του, να μην κάνει παρεμβάσεις πάνω σε αυτό και να χρησιμοποιεί τα μέτρα ατομικής του προστασίας. Συμφώνησε ότι η κατηγορούμενη, λόγω του ότι δεν είναι εμπειρογνώμονας, αδυνατούσε όπως η ίδια έλεγε στον μηχανικό τι οφείλει να ελεγχθεί. Τελευταίος μάρτυρας Υπεράσπισης (ΜΥ4) ο κ. Φώτιος Κύκλης. Κατέθεσε την έκθεση πραγματογνωμοσύνης του ως Έγγραφο Ε'. Στην παράγραφο 4 αναφέρει ως προς τα προσόντα του ότι: «Έχει πλούσιο εκπαιδευτικό ιστορικό στον εν λόγω τομέα καθότι έχει εργαστεί, σε πανεπιστημιακό επίπεδο, στην εκπαίδευση Τεχνικών Μηχανημάτων Έργων, δηλαδή στην εκπαίδευση των ατόμων που, όπως την εταιρεία Soulis, συντηρούν ανυψωτικά καλαθοφόρα και άλλα παρόμοιου τύπου μηχανήματα». Κατέχει διδακτική αλλά και πρακτική εμπειρία έχοντας διδάξει σε πανεπιστήμια ενώ εξέδωσε αριθμό συγγραμμάτων. Προς τούτου παρουσίασε το βιογραφικό του σημείωμα το οποίο αποτελεί μέρος της Έκθεσης Πραγματογνωμοσύνης (βλ. Παράρτημα 1) και στο οποίο επιβεβαιώνονται τα ανωτέρω, προσόντα τα οποία εν πάση περιπτώσει δεν έτυχαν αμφισβήτησης. Συνοπτικά σημειώνεται ότι είναι πτυχιούχος Μηχανολόγος- Μηχανικός Οχημάτων, ενώ παράλληλα είναι αξιολογητής φορέων πιστοποίησης και ελέγχου από το Εθνικό Συμβούλιο Διαπίστωσης της Ελλάδας καθώς και εξωτερικός αξιολογητής ΚΤΕΟ από το 2019 μέχρι σήμερα. Εργάζεται επίσης ως Δικαστικός πραγματογνώμονας στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Βουλευμάτων για συμβάντα που αφορούν σε τροχαία αδικήματα, μηχανολογική εξέταση οχημάτων, έκθεση υλικών ζημιών και διερεύνησης. Ο ίδιος, έχει εκπονήσει την εξεταστική ύλη βάσει της οποίας κάποιος μπορεί να πιστοποιηθεί ως Τεχνικός Μηχανημάτων 'Εργου ώστε να δικαιούται να τα συντηρεί. Έχει ενταχθεί επίσης στο μητρώο Αξιολογητών, Επιτηρητών, Ελεγκτών, Επιθεωρητών και Εμπειρογνώμονων του Εθνικού Οργανισμού πιστοποίησης προσόντων και επαγγελματικού προσανατολισμού του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκεύματος Ελλάδας[7]. Την εν λόγω έκθεση εκπόνησε χωρίς προκατάληψη δυνάμει των κανόνων της τέχνης και της επιστήμης, λαμβάνοντας υπόψιν του (βλ. παρ.(Γ) έκθεσης), 24 έγγραφα, ως αυτά του δόθηκαν από την κατηγορούμενη, μεταξύ των οποίων και το Έγγραφο Α'. Ως δηλώνει στην έκθεση του[8]: «O λόγος που κόπηκε ο συγκεκριμένος πίρος ήταν λόγω της σημαντικής φθοράς την οποία υπέστη συνεπεία τριβής από μακροχρόνια χρήση με αποτέλεσμα η διάμετρος του πίρου μειωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να κοπεί. Η μακροχρόνια τριβή του πίρου φαίνεται και από τη σημαντική φθορά την οποία παρουσίασε η τρύπα του βραχίονα αντιστήριξης μέσα από την οποία περνούσε ο πίρος με αποτέλεσμα η τρύπα από στρογγυλή σε διάμετρο να καταλήξει σε ελλειψοειδή . Είναι φανερό ότι τα σημεία τριβής μεταξύ του πίρου και τρύπας του βραχίονα δεν ήταν κατάλληλα συντηρημένα». Παρέπεμψε επί του προκείμενου στις σχετικές εντός της εκθέσεως του φωτογραφίες. Παραπέμποντας σε αυτές, σχολιάζει ότι: «Είναι φανερό ότι τα σημεία τριβής μεταξύ του πίρου της τρύπας του βραχίονα δεν ήταν κατάλληλα συντηρημένα». Σημειώνει επίσης ότι «μεταξύ του πίρου και της τρύπας του βραχίονα αντιστήριξης υπήρχε μεταλλικό Bush στο οποίο επίσης διαφαίνεται να υπάρχει παρατεταμένη καταπόνηση». Αποτέλεσε θέση του ότι, ιδιοκτήτες αυτού του τύπου εξειδικευμένων μηχανημάτων δεν έχουν οποιανδήποτε εμπειρογνωμοσύνη για να μπορούν να υποδείξουν στον εμπειρογνώμονα συντηρητή πώς να τα συντηρήσει. Μελέτη των παραστατικών/τιμολογίων που του δόθηκαν[9] φανερώνει ότι η Soulis, προέβαινε σε ενέργειες που συνάδουν με αυτές ενός εμπειρογνώμονα. Η ροή επικοινωνίας μεταξύ των δύο εταιρειών δείχνει ότι η Soulis αφού παραλάμβανε τα μηχανήματα, έλεγχε και προέβαινε σε παρατηρήσεις δυνάμει του ελέγχου που έκανε. Μετά, η κατηγορούμενη ενέκρινε τις δαπάνες και η Soulis εκτελούσε τις εργασίες επιδιόρθωσης. Η Soulis επίσης διαπίστωνε και/ή επιβεβαίωνε βλάβες ή δυσλειτουργίες επί των μηχανημάτων. Για να προβαίνει η Soulis σε παρατηρήσεις, δήλωσε ο μάρτυρας, δεν μπορεί παρά πρώτα να έκανε επισταμένο έλεγχο. Βάσει των ανωτέρω, είναι φανερό ότι το συνεργείο δεν ενεργούσε ως ένα απλό συνεργείο που λάμβανε οδηγίες και υποδείξεις από τον πελάτη του. Απομακρυσμένο θεωρεί και το ενδεχόμενο όπως το συνεργείο δεν είχε στην κατοχή του το εγχειρίδιο του κατασκευαστή, ενώ σίγουρα η παράλειψη κατοχής του, εάν αυτή υφίστατο, δεν αποτελεί την αιτία πρόκλησης του ατυχήματος. Ένας εμπειρογνώμονας συντηρητής δεν αναμένει από τον μη εμπειρογνώμονα πελάτη του, να του δώσει το εγχειρίδιο. Σημειώνει δε ότι, έκαστος συντηρητής απαιτείται όπως αποτείνεται στο εγχειρίδιο του κατασκευαστή σε περίπτωση που διατηρεί αμφιβολίες. Επιπλέον είναι γνωστό στους συντηρητές ότι τα εγχειρίδια μπορούν να εξασφαλιστούν είτε από το διαδίκτυο ή μετά από επικοινωνία με τους κατασκευαστές ή τους αντιπροσώπους αυτών. Είναι άξιον απορίας αναφέρει γιατί, η Soulis δεν ζήτησε αυτό από την κατηγορούμενη αν δεν το είχε και δεύτερον, γιατί δεν το συμβουλεύθηκε, εάν το είχε. Συνεχίζει αναφέροντας ότι, σύμφωνα με το εγχειρίδιο του κατασκευαστή, ο επίδικος πίρος οφείλει να συντηρείται μηνιαίως και εξαμηνιαίως. Σε μηνιαία βάση οφείλει να γίνεται έλεγχος ότι όλοι οι πίροι ότι είναι καλά σφιχτοί, ενώ κατά τον εξαμηνιαίο έλεγχο οφείλουν να ελέγχονται τόσο η μπίγα όσο και οι πίροι για υπερβολικό λάσκο. Το εγχειρίδιο συνέχισε, εναποθέτει την απόφαση περί αλλαγής του πίρου στην εμπειρογνωμοσύνη του συντηρητή, δηλαδή, ένας πίρος μπορεί να ελεγχθεί πολλές φορές μέχρι ότου κρίνει ο συντηρητής ότι ήρθε ο καιρός για αντικατάσταση του. Συνεπώς είναι ουσιαστικό, όχι μόνο ο έλεγχος του πίρου, αλλά ο έλεγχος μαζί με την κρίση του έμπειρου συντηρητή. Τέλος σημειώνει ότι : «Η μεγάλη μείωση της διατομής του πίρου και η αύξηση της διατομής της υποδοχής του δεν είναι δυνατό να πραγματοποιήθηκε μόνο μεταξύ των ημερομηνιών 15.5.2018 -2.7.2018 σύμφωνα με τα τιμολόγια. Το γεγονός αυτό δηλώνει αμέλεια του συντηρητή πολλών ετών στη συντήρηση και αποκατάσταση της βλάβης». Οι πίροι σημειώνει, λόγω του ότι χρησιμοποιούνται ως σύνδεσμοι των βραχιόνων επί όλων των τύπων ανυψωτικών μηχανημάτων, αποτελούν σημεία που δέχονται καταπόνηση και συνεπώς, είναι από τα μέρη του μηχανήματος τα οποία οι συντηρητές οφείλουν να ελέγχουν. Σχολιάζοντας την έκθεση του MK2 δηλώνει ότι: · Δεν υπάρχει περίπτωση ένας μη εμπειρογνώμονας να μπορεί να αντιληφθεί την ύπαρξη λάσκου πέραν του επιτρεπτού ορίου με γυμνό μάτι -ως έπραξε ο MK2 στην επιτόπια εξέταση του επί του επίδικου καλαθοφόρου. Κατά τον ίδιο δεν είναι λογικό ούτε αναμενόμενο όπως το προσωπικό της ΑΗΚ κουνά μέρη των ανυψωτικών μηχανημάτων, στην προσπάθεια εντοπισμού τυχών διάκενων. Επιπλέον, ο πίρος δεν εντοπίζεται με γυμνό μάτι, γιατί αυτός βρίσκεται εντός μεταλλικού πλαισίου. · Η Έκθεση του ΜΚ2 εδράζεται επί της προσπάθειας του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας όπως εξισώσει τους λειτουργούς της ΑΗΚ με εμπειρογνώμονες συντηρητές, θέση η οποία πάσχει, αφού δεν αναμένεται από αυτούς όπως έχουν γνώσεις εμπειρογνώμονα συντηρητή. · Το γεγονός ότι ένας άλλος εμπειρογνώμονας συντηρητής (Γιαννόπουλος) προέβη, χωρίς υπόδειξη της κατηγορούμενης σε αντικατάσταση παρόμοιου τύπου πίρου σε δεύτερο καλαθοφόρο όχημα, επιβεβαιώνει κατά τον ίδιο (α) την αμέλεια της Soulis, (β) ότι η κατηγορούμενη δεν ήταν το πρόσωπο που έδιδε οδηγίες ως προς το τι να ελεγχθεί. · Η αλλαγή αντίστοιχου πίρου από τον Γιαννόπουλο, δεν όφειλε να οδηγήσει την κατηγορούμενη στην λήψη απόφασης περί αλλαγής ή ελέγχου όλων των πίρων στα αντίστοιχα μηχανήματα της και αυτό γιατί η ίδια δεν είναι εμπειρογνώμονας, ώστε να μπορεί να αντιληφθεί τη σημασία των όσων καταγράφονται επί του τιμολογίου. Η έκθεση αποτέλεσε και την κυρίως εξέταση του μάρτυρα. Αντεξεταζόμενος συμφώνησε με τον κ. Προδρόμου ότι είναι εμπειρογνώμονας μηχανικός και όχι εμπειρογνώμονας επί θεμάτων Aσφάλειας και Υγείας. Συμφώνησε περαιτέρω ότι δεν γνωρίζει το Νομοθετικό πλαίσιο που ρυθμίζει τα ζητήματα περί εργασίας στην Δημοκρατία. Συμφώνησε επιπλέον με τη θέση της κατηγορούσας αρχής ότι, με δεδομένο ότι το συγκεκριμένο μηχάνημα είχε αγοραστεί το 2006, και το ατύχημα έλαβε χώρα το 2018, η ΑΗΚ είχε 12 χρόνια μπροστά της όπως υπολογίσει ότι το μηχάνημα, λόγω της ιδιαίτερης φύσης εργασίας που επιτελούσε, είχε υποστεί φθορά, προσθέτοντας όμως, ότι περί τούτου, όφειλε όπως ενημερώσει την κατηγορούμενη, ο συντηρητής. Ερωτηθείς, δήλωσε, ότι δεν γνωρίζει τους όρους της συμφωνίας μεταξύ της κατηγορούμενης και συνεργείου. Ερωτηθείς αν κατέληξε κατά πόσο η ΑΗΚ έκανε οποιονδήποτε έλεγχο για να ελέγξει αν τηρούνταν οι οδηγίες του κατασκευαστή από το συνεργείο, απάντησε ότι αυτό δεν μπορεί να το γνωρίζει. Συμφώνησε με τον κ. Προδρόμου ότι, όλοι οι εργοδότες, συμπεριλαμβανομένης και της κατηγορούμενης, οφείλουν όπως λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την ασφάλεια των εργαζομένων τους, Επανερχόμενος ο κ. Προδρόμου επί της συμφωνίας μεταξύ ΑΗΚ και Soulis, ο ΜΥ4 απάντησε ότι πουθενά βάσει των εγγράφων που μελέτησε δεν εντόπισε γραπτές οδηγίες της πρώτης προς το συνεργείο με τις οποίες να έδιδε στο τελευταίο το ελεύθερο, όπως επιδιορθώνει οποιοδήποτε πρόβλημα έβρισκε. Τέλος, κληθείς όπως απαντήσει αν μπορούσε, να υπήρχε κάποια εσωτερική διαδικασία που της επέτρεπε στην κατηγορούμενη όπως ελέγχει ότι το συνεργείο συντήρησε ορθά, συγκεκριμένα τουλάχιστον, καίριας σημασίας σημεία του μηχανήματος, ο ΜΥ4 απάντησε: « Θα μπορούσε, αλλά δεν μπορώ να πω ότι έπρεπε να υπάρχει. Το τι είχε συμφωνήσει η ΑΗΚ γενικά στον τομέα αυτό δεν μπορώ να το γνωρίζω. Εγώ ήρθα να απαντήσω το τεχνικό μέρος ». V. Αγορεύσεις Μετά το πέρας της υπόθεσης οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των μερών προέβησαν σε εμπεριστατωμένες αγορεύσεις. O συνήγορος υπεράσπισης παρέδωσε τις θέσεις του γραπτώς (Έγγραφο Χ') ο δε συνήγορος της κατηγορούσας αρχής αγόρευσε προφορικά παραπέμποντας το Δικαστήριο και σε σχετική επί των επίδικων θεμάτων νομολογία (Έγγραφο Ψ'). Δεν παραθέτω αυτολεξεί καθετί που ειπώθηκε, χωρίς βεβαίως αυτό να σημαίνει ότι δεν έχω μελετήσει με προσοχή τα όσα έθεσαν οι συνήγοροι. Όπου κριθεί αναγκαίο θα κάνω ιδιαίτερη αναφορά στα όσα υποστήριξαν δια των αγορεύσεών τους στο κατάλληλο σημείο έχοντας πάντα κατά νου ότι δεν απαιτείται ειδικότερη αναφορά ή πραγμάτευση κάθε επιχειρήματος που προβάλλεται (βλ. Θεμιστοκλέους ν. Δημοκρατίας Ποιν. Έφ. 176/2018, ημερομηνίας 11.01.2019, ECLI:CY:AD:2019:B4 και Οδυσσέα ν. Αστυνομίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 490). Οι θέσεις της υπεράσπισης[10] συνοψίζονται ως ακολούθως: (α) Η όλη υπόθεση εδράζεται επί αντιφάσεων. Αυτό γιατί, (κατά την εισήγηση της υπεράσπισης πάντοτε), τα όσα καταλογίζει το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας στην ΑΗΚ δεν αποτελούν παραβάσεις του σχετικού Νόμου ή Κανονισμού. Ο ΜΚ2, αν και παραδέχεται στην μαρτυρία του ότι η ΑΗΚ δεν είχε κατά τον ουσιώδη χρόνο νομική υποχρέωση όπως εργοδοτεί δικό της εμπειρογνώμονα (in-house) για να ελέγχει τον εξωτερικό συνεργάτη/συντηρητή των οχημάτων της, προχωρεί και καταλογίζει το πιο πάνω, ως την κύρια παράλειψη της κατηγορούμενης, η οποία δεν έλαβε όλα τα «αναγκαία μέτρα» για την διασφάλιση της υγείας των εργαζομένων της. (β) Εάν υπήρχε η νομική υποχρέωση ή ευθύνη όπως η κατηγορούμενη εργοδοτούσε ένα τέτοιο πρόσωπο το 2018 τότε, καμία ανάγκη δεν θα υπήρχε για την θέσπιση των ΚΔΠ 153/21 και 334/22, με τις οποίες έχει πλέον θεσπιστεί ότι την εργασία ενός εξωτερικού συνεργάτη/ συντηρητή θα ελέγχει τρίτο, ανεξάρτητο πρόσωπο (ελεγκτής/ αρχιεπιθεωρητής), εκδίδοντας προς τούτο σχετικά πιστοποιητικά. Δυνάμει των πιο πάνω είναι αυταπόδεικτο ότι, η κατηγορούμενη δεν μπορούσε να φέρει ευθύνη για κάτι το οποίο, δεν ήταν θεσμοθετημένο. (γ) Το Δικαστήριο δεν μπορεί μέσω δικαστικής απόφασης να συμπληρώσει ή να αναμορφώσει νομοθετικό κείμενο το οποίο παρουσιάζεται ελλειμματικό (lacuna), εισάγοντας δια τις ερμηνείας του, πρόνοιες οι οποίες δεν υπήρχαν. Εάν το Δικαστήριο πεισθεί για την ορθότητα των θέσεων της υπεράσπισης ως αυτές καταγράφονται στα σημεία (α) και (β) ανωτέρω, τότε, ενόψει και του κενού που υπήρχε στη Νομοθεσία, δεν δύναται να θεωρήσει, εκ των πραγμάτων, ότι η κατηγορούσα αρχή, -παρά τις προσπάθειες της να επιρρίψει ευθύνες στην κατηγορούμενη-, πέτυχε στην απόδειξη της υπόθεσης της πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. (δ) Δεν έχει προσφερθεί μαρτυρία ή μαρτυρία ικανή ότι, η Soulis δεν συντηρούσε τα επίδικα καλαθοφόρα δυνάμει των οδηγιών του κατασκευαστή. (ε) Δεν έχει αποδειχθεί ποια ήταν η υποχρέωση της κατηγορούμενης ως ιδιοκτήτρια του καλαθοφόρου και εργοδότρια του αποθανόντος, ούτε ποιες παραβιάσεις καταλογίζονται σε αυτήν, αφού η κατηγορούσα αρχή απέτυχε να αποδείξει ποιο ήταν το «αναγκαίο μέτρο» που παρέλειψε να λάβει η κατηγορούμενη. (στ) Ακόμη και αν το Δικαστήριο ήθελε κρίνει ότι η κατηγορούσα αρχή πέτυχε στην απόδειξη των κατηγοριών, η κατηγορούμενη δικαιούται σε αθώωση αφού έχει καταφέρει στην απόδειξη της υπεράσπισης ότι η ίδια έπραξε ως εργοδότης, όλα όσα ήταν «πρακτικώς και ευλόγως εφικτά» (άρθρο 54 του Νόμου). Εκ διαμέτρου αντίθετες, οι θέσεις του κ. Προδρόμου. Ο συνήγορος έδωσε έμφαση όχι μόνο στα ευρήματα του ΜΚ2 αλλά και στα βαρύνουσας σημασίας συμπεράσματα του ΜΚ3, ήτοι του Λειτουργού Ασφαλείας της ίδιας της ΑΗΚ, ο οποίος, όταν κλήθηκε από τους εργοδότες του όπως προβεί σε απολογισμό και συμπεράσματα σε σχέση με την αιτία του ατυχήματος, έκανε αναφορά σε «Έλλειψη Διαδικασίας» και «Ασυντήρητο Εξοπλισμό». Υπενθύμισε με παραπομπή σε Νομολογία ότι, την ευθύνη για λήψη μέτρων συμμόρφωσης με τις επιταγές του Νόμου φέρει αποκλειστικά, έκαστος εργοδότης, και δεν πρέπει να αναμένεται εκ των υστέρων, ήτοι μετά το ατύχημα, από το ΤΕΕ να υποδείξει στην ΑΗΚ ποια θα μπορούσαν να ήταν τα βελτιωτικά μέτρα που όφειλε αυτή εξ' αρχής να λάβει, παρά το ότι καθηκόντως, ανέλυσε αυτές κατά την ακροαματική διαδικασία. Ευθύνη για να εξευρεθούν είτε οι πόροι ή οι τρόποι για την καλύτερη διασφάλιση της υγείας των εργαζομένων φέρει αποκλειστικά η κατηγορούμενη, η οποία δεν έπραξε τα δέοντα. Διαφώνησε κάθετα με τις θέσεις της Υπεράσπισης ότι υπάρχει «κενό στο Νόμο». Το γεγονός ότι οι ΚΔΠ 153/21 και 334/22 θεσπίστηκαν με σκοπό την εναρμόνιση της Δημοκρατίας με Ευρωπαϊκές Οδηγίες, ποσώς δεν αφαιρεί από τις υποχρεώσεις της κατηγορούμενης, οι οποίες κατά τον ουσιώδη χρόνο διέπονταν από το περιεχόμενο των ΚΔΠ 444/2001 και 497/2004. Τέλος, αφού κάλεσε το Δικαστήριο όπως αποδεχθεί την θέση ότι η Κατηγορούσα Αρχή απέδειξε την υπόθεση της στον απαραίτητο νομολογιακό βαθμό, εισηγήθηκε, ότι η υπεράσπιση δεν κατάφερε να αποσείσει το βάρος που φέρει στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων περί στοιχειοθέτησης της υπεράσπισης που της προσφέρει το άρθρο 54 του Νόμου, και αυτό γιατί, η ίδια η μαρτυρία φανερώνει ότι ο επίμαχος πίρος δεν ελέγχθηκε ποτέ, και ούτε πήρε μέτρα η κατηγορούμενη όπως βεβαιωθεί ότι αυτός, θα συντηρείτο συμφώνως των οδηγιών του κατασκευαστή. VI. Παραδεκτά Γεγονότα/ Ευρήματα Κρίνεται κατάλληλο στάδιο όπως μνημονευθεί ότι από την ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία, αλλά και από τις εκατέρωθεν θέσεις των μερών, τα ακόλουθα σημεία αποτελούν κοινό και/ή μη αμφισβητούμενο έδαφος. Ως εκ τούτου, τα πιο κάτω αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου: (α) Την 2.7.18 και ώρα περίπου 08:15 σε οικία στην Oδό [ ] 12, στη Λάρνακα, συνεργείο της κατηγορούμενης αποτελούμενο από τους Γιώργο Γεωργίου (Τεχνίτη Δικτύου) και Χαράλαμπο Αργυρίδη (Εργάτη Βοηθό Τεχνίτη Δικτύου) εργαζόταν σε ότι αφορούσε το κλάδεμα ενός φοινικόδεντρου, οι κλώνοι του οποίου βρίσκονταν κοντά σε εναέριο δίκτυο της ΑΗΚ με τη χρήση αρθρωτού καλαθοφόρου ανυψωτικού μηχανήματος. (β) Ο Γιώργος Γεωργίου (εφεξής ο «Γεωργίου») βρισκόταν μέσα στο καλάθι του ανυψωτικού σε ύψος περί τα 4 μέτρα. Η ακραία μπίγα αυτού, η οποία υποβάσταζε το καλάθι, έπεσε ξαφνικά μαζί με το καλάθι στο έδαφος. (γ) Το κεφάλι του Γεωργίου ήρθε σε επαφή με το περιτοίχισμα της εισόδου της οικίας με αποτέλεσμα να επέλθει ο θανάσιμος τραυματισμός του. (δ) Το ατύχημα προκλήθηκε γιατί αποκόπηκε ο πίρος της ακραίας μπίγας με τον βραχίονα αντιστήριξής της. (ε) Το ανυψωτικό μηχάνημα ήταν εγκατεστημένο σε όχημα τύπου Land Rover Defender με αριθμούς εγγραφής KPR516, ιδιοκτησίας της ΑΗΚ. (ζ) Ο Γεωργίου ήταν υπάλληλος της κατηγορούμενης. (η) Η κατηγορούμενη χρησιμοποιούσε το «Έντυπο Χειριστή για Προέλεγχο του Καλαθοφορου Οχήματος» - Τεκμήριο 33, το οποίο έκαστος χειριστής όφειλε να συμπληρώσει προ της χρήσης του καλαθοφόρου κάθε φορά, και αν διαπίστωνε οτιδήποτε το ορατά επιλήψιμο όφειλε να το αναφέρει και να το καταγράφει. (θ) Η Soulis αποτελούσε κατά τον ουσιώδη χρόνο το κατά κόρον συνεργείο με το οποίο συνεργαζόταν η κατηγορούμενη σε ότι αφορούσε τον στόλο των μηχανημάτων της στις Επαρχίες Λάρνακας-Αμμοχώστου. Το επίδικο καλαθοφόρο συντηρείτο από το εν λόγω συνεργείο από το έτος 2014 και εντεύθεν. (ι) Ο πίρος που αποκόπηκε δεν συντηρήθηκε ούτε ελέγχθηκε ούτε αντικαταστάθηκε ποτέ από τη ημερά χρήσης του επίδικου γερανού (Βλ. Τεκμήρια 23, 24, 25 (τιμολόγια -αποδείξεις- καταγραφές συντήρησης), γεγονός που επιβεβαιώνεται μέσω των παραγράφων 69 του Εγγράφου Ε- (Έκθεση ΜΥ4) και 2.1 Εγγράφου Α (ΜΚ2). (κ) Η κατηγορούμενη είχε προφορική συμφωνία με τη Soulis (βλ. μαρτυρία ΜΥ2) όπως κάθε 6 μήνες το καλαθοφόρο πηγαίνει για συντήρηση, με αυτό να περιλαμβάνει γρασάρισμα και καθάρισμα (βλ. μαρτυρία ΜΥ2 και ΜΥ3). Προς τούτο γινόταν χρήση των Τεκμηρίων 21 και 22 (καρτέλες επί του οχήματος και σχετικό έντυπο παραπομπής). (λ) Ο αντίστοιχος πίρος επί του αντίστοιχου καλαθοφόρου με αριθμούς έγγραφής KPR603 εντοπίστηκε όταν εξετάστηκε με αντίστοιχη και/ή προχωρημένη φθορά εξ΄ου και η έκδοση της Ειδοποίησης Απαγόρευσης για όλου του ιδίου τύπου καλαθοφόρα Παγκύπρια -Παράρτημα 2 / Έγγραφο Α. VI. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Έχω ως γνώμονα μου τη νομολογία που αφορά στο ζήτημα αξιολόγησης της μαρτυρίας, την οποία έχω εξετάσει με ιδιαίτερη προσοχή, ενώ κατά την αξιολόγηση της, δεν περιορίστηκα στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας έκαστου μάρτυρος, αλλά ως προτάσσει η νομολογία την αντιπαρέβαλα και την εξέτασα στα πλαίσια του συνόλου της (Μουσταφά ν. Κακουρή

(2002)1 Α.Α.Δ 165). Μέσω της αξιολόγησης ενός μάρτυρα, το Δικαστήριο καλείται, εξυφαίνοντας τα λεγόμενα του κάθε μάρτυρα, τις αντιδράσεις και την συμπεριφορά του, να αναδείξει, υπό το πρίσμα της πείρας και της ανθρώπινης φύσης, το αξιόπιστο ή μη της εκδοχής που παρουσιάζει. Ως λέχθηκε στην Cyprus Popular Bank Public Co Ltd - Υπό εξυγίανση δυνάμει των προνοιών του Περί Εξυγίανσης Πιστωτικών και Αλλών Ιδρυμάτων Νόμου Ν.17

(1)/2013 (Ενεργώντας Μέσω της Ειδικής Διαχειρίστριας της, Άντρης Αντωνιάδου) ν Otis Elevators (Cyprus) Ltd, Πολ. Εφ. 371/2009 ημερ. 16.2.2015 η εντύπωση: «...που αποκομίζει από τους μάρτυρες το πρωτόδικο Δικαστήριο φέρει μαζί της το ευεργέτημα της επισταμένης παρακολούθησης των όσων οι μάρτυρες καταθέτουν, τον τρόπο με τον οποίο καταθέτουν, τη λογική που η μαρτυρία τους εκπέμπει και όλα αυτά σε συνδυασμό με την ανάλογη αντιπαραβολή με τη δικογραφία στις πολιτικές υποθέσεις ή τις καταθέσεις στις ποινικές υποθέσεις και τα εν γένει τεκμήρια. Η ανθρώπινη εμπειρία εν πολλοίς είναι οδηγός ως προς τη λογική των πραγμάτων (Baloise Insurance Co Ltd ν. Κατωμονιάτη κ.α.

(2008)1 Α.Α.Δ. 1275)». Αφετηρία θα αποτελέσει η αξιολόγηση της μαρτυρίας του ΜΚ1. Ως διαπιστώνεται από τα πρακτικά της διαδικασίας, η μαρτυρία ήταν τυπική στη φύση της, ενώ ο μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε από την υπεράσπιση. Την μαρτυρία του, η οποία περιορίστηκε ουσιαστικά στην κατάθεση πραγματικής μαρτυρίας (μέρη του επίδικου καλαθοφόρου, εγχειρίδιο, κράνος, ζώνη και εξάρτηση του αποθανόντα) αποδέχομαι στην ολότητα της, ενώ κανένα ζήτημα δεν τέθηκε ως προς την αξιοπιστία του εν λόγω μάρτυρα κατηγορίας. Στρέφομαι τώρα στην αξιολόγηση της μαρτυρίας του ΜΚ2, τα προσόντα του οποίου ουδόλως αμφισβητήθηκαν από την υπεράσπιση. Υπενθυμίζεται στο στάδιο αυτό η ευθυγραμμισμένη νομολογιακή προσέγγιση ότι, η αξιολόγηση της μαρτυρίας εμπειρογνώμονα, γίνεται δυνάμει των ίδιων αρχών βάση των οποίων κρίνονται οι μαρτυρίες κοινών μαρτύρων (βλ. Κώστας Ψάλτης ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 113). Σύμφωνα με τη νομολογία, έκαστος εμπειρογνώμονας που παρουσιάζεται στο Δικαστήριο έχει την υποχρέωση όπως εφοδιάσει αυτό δια της μαρτυρίας του, με τα απαραίτητα επιστημονικά κριτήρια τα οποία, το Δικαστήριο αφού ακούσει και λάβει υπόψιν του, χρησιμοποιήσει κατά τρόπον που να του επιτρέπει όπως σχηματίσει τη δική του, ανεξάρτητη κρίση ως προς την ορθότητα των συμπερασμάτων του. Καλείται επίσης όπως με την εφαρμογή των κριτηρίων που παρουσιάστηκαν, εφαρμόσει αυτά, στα γεγονότα που παρουσιάστηκαν και απαρτίζουν την ενώπιον του υπόθεση (βλ. Cybarco Ltd v. Kovascik

(2001)1(Γ) Α.Α.Δ. 2013). Λαμβάνοντας υπόψη μου τα προσόντα του ΜΚ2, την εκπαίδευση του, την πείρα και την γνώση του και έχοντας πάντοτε κατά νου τις αρχές που καθορίζουν πότε ένας μάρτυρας θεωρείται εμπειρογνώμονας, αποτελεί κατάληξη του Δικαστηρίου ότι, ο ΜΚ2 είναι εμπειρογνώμονας στα θέματα που άπτονται και αφορούν την ασφάλεια και υγεία εργαζομένων και/ή άλλων προσώπων σε χώρους εργασίας. Επομένως, η μαρτυρία του θα αντικριστεί και θα αξιολογηθεί λαμβανομένων υπόψη των αρχών που διέπουν την αξιολόγηση και προσέγγιση εμπειρογνωμόνων μαρτύρων. Ο ΜΚ2 μου έκανε πολύ καλή εντύπωση τόσο ως μάρτυρας γεγονότων όσο και ως εμπειρογνώμονας επί θεμάτων ασφάλειας και υγείας στην εργασία για τα οποία κατέθεσε. Ο ΜΚ2 ήταν το υπεύθυνο πρόσωπο το οποίο είχε προσωπική εμπλοκή στην υπόθεση, συλλέγοντας μαρτυρικό υλικό περιλαμβανομένης και πραγματικής μαρτυρίας και είχε άμεση και προσωπική γνώση των πλείστων από τα γεγονότα για το οποία κατέθεσε. Δεν παρέλειψε να αναφέρει ότι μερικές εκ των καταθέσεων που επισυνάπτονται επί της Έκθεσης του - Έγγραφο Α, επισυνάπτονται ως έγγραφα που του δόθηκαν από την Αστυνομία και αφορούσαν καταθέσεις προσώπων που η έλαβε η προαναφερθείσα, ή έγγραφα που παραδόθηκαν σε αυτόν από μέρους της κατηγορούμενης στα πλαίσια διερεύνησης. Ο μάρτυρας φρονώ ότι έδιδε σαφείς, άμεσες και κατατοπιστικές απαντήσεις για να υποστηρίξει τις θέσεις του και παρέπεμπε συνεχώς σε συγκεκριμένα σημεία του μαρτυρικού υλικού που συνέλεξε, για να τεκμηριώσει τις διαπιστώσεις και τα συμπεράσματά του, χωρίς να προσπαθήσει να αποφύγει ή να αποκρύψει οποιαδήποτε πτυχή της μαρτυρίας που εξασφάλισε. Δεν επιχείρησε να εκφράσει οποιαδήποτε άποψη ή να λάβει θέση, αναφορικά με τα όσα δεν ενέπιπταν εντός της σφαίρας της δικής του γνώσης, εμπλοκής και εμπειρογνωμοσύνης και σε κανένα σημείο της μαρτυρίας του δεν επιχείρησε να αλλοιώσει ή να παραποιήσει την εικόνα της μαρτυρίας που εξασφάλισε. Σημειώνω εδώ τις ειλικρινείς τοποθετήσεις του καθ' όλη τη μαρτυρία του, με τις διαπιστώσεις του να εδράζονται αποκλειστικά στα όσα ο ίδιος αντιλήφθηκε από τις επιθεωρήσεις που ο ίδιος προέβη και στα όσα οι εμπλεκόμενοι φορείς, περιλαμβανομένων και των αρμοδίων διορισμένων εκ μέρους της κατηγορούμενης προσώπων ανέφεραν, στα πλαίσια διερεύνησης της παρούσας. Η ειλικρίνεια του εντοπίζεται και στο γεγονός ότι, παραδέχθηκε ότι, κατά τον ουσιώδη χρόνο το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας δεν εξέδιδε πιστοποιητικά καταλληλόλητας αναφορικά με τα καλαθοφόρα ανυψωτικά, όπως έπραττε παραδείγματος χάριν με τους γερανούς, επέμενε όμως, στο γεγονός ότι υπήρχαν οργανισμοί οι οποίοι μπορούσαν να εκδώσουν τέτοια, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από τα τιμολόγια/ επιστολές της Soulis (Τεκμήριο 24)[11] όπου σε έκαστην επιστολή καταγράφεται ως «Παρατήρηση» η εκκρεμότητα που παρατηρείται σε σχέση με την έκδοση σχετικών πιστοποιητικών. Σημειώνεται δε, ειρήσθω εν παρόδω ότι, το γεγονός ότι τέτοια πιστοποιητικά δεν εκδίδονταν από το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, δεν μεταβάλλει, ως θα διαφανεί κατωτέρω, τα καθήκοντα της κατηγορούμενης ως προς τη συντήρηση και τους προληπτικούς ελέγχους, καθ' οιονδήποτε τρόπο, ή κατά τρόπον ο οποίος να ισούται με απόρριψη της μαρτυρίας του ΜΚ2 ως αναξιόπιστη. Στη βάση των πιο πάνω κρίνω ότι ο ΜΚ2 κατέθεσε με την ίδια ανεξαρτησία και αμεροληψία που τον διακατείχε στο πλαίσιο διερεύνησης και εκπόνησης της Εκθέσεως του, ως άλλωστε αναμενόταν από έναν έμπειρο και καταρτισμένο Επιθεωρητή Εργασίας, επιφορτισμένο με τα εν λόγω καθήκοντα. Παρά την αντεξέταση του επί παντός επιστητού, οι θέσεις του ουδόλως κλονίστηκαν, ενώ απόλυτα ειλικρινής ήταν στις τοποθετήσεις του όσον αφορά τους λόγους που επέλεξε να μην συνομιλήσει κατ΄ιδίαν με τα συνεργεία των Γιαννόπουλου και Soulis. Διατείνεται η υπεράσπιση ότι, η μαρτυρία του ΜΚ2 διέπετο από αντιφάσεις, αφού, από την μία ο μάρτυρας δήλωνε ότι η παράλειψη της ΑΗΚ να ελέγξει το συντηρητή αποτελούσε παράλειψη λήψης «αναγκαίου μέτρου» και από την άλλη, την θέση του αυτή, αναιρούσε με τις απαντήσεις του. Εξετάζοντας προσεκτικά την μαρτυρία του ΜΚ2 στην ολότητα της και αντιπαραβάλλοντας την με το επιχείρημα της υπεράσπισης, κρίνω ότι δεν μπορώ να συμμεριστώ τη θέση της κατηγορούμενης. Φρονώ ότι η ουσία των απαντήσεων του ΜΚ2 μπορεί να εντοπιστεί στις ακόλουθες στιχομυθίες μεταξύ υπεράσπισης και μάρτυρα: «A. Λοιπόν Εντιμοτάτη, εγώ δεν θα αναφερθώ σε γνώμη ή συμπέρασμα. Θα αναφερθώ σε γεγονότα, σε συναντήσεις που είχα κατά τη διάρκεια της διερεύνησης μου και συγκεκριμένα στον χώρο της καντίντας που είχαμε κάμει διάλλειμα, μεταξύ των άλλων ο κ. Κυπρίδημος, όταν τον ρώτησα ο κ. Ανδρέας Κυπρίδημος της ΑΗΚ, τον ρώτησα έχετε ορίσει οποιοδήποτε αρμόδιο πρόσωπο για τη συντήρηση αυτών των ανυψωτικών σύμφωαν με τις οδηγίες του κατασκευαστή και η απάντηση ήταν όχι, δεν υπήρχε τέτοιο άτομο στην ΑΗΚ, ούτε είχε ορίσει οποιοδήποτε αρμόδιο πρόσωπο η ΑΗΚ, μηχανικό που να είχε γνώση των ανυψωτικών και να γίνεται μια σωστή προληπτική συντήρηση του ανυψωτικού μέρους, γιατί κάποια συντήρηση γινόταν για το όχημα πολλές φορές, ό,τι χαλούσε για το ανυψωτικό»[12]. και «Α. Γιατί για το συγκεκριμένο ανυψωτικό, έπρεπε να υπήρχε συγκεκριμένη αναφορά, σε συγκεκριμένα σημεία του ανυψωτικού που θα έπρεπε να γίνεται έλεγχος και δεν υπήρχε. Τουλάχιστον εκείνο το σχέδιο που μου παρουσίασαν, δεν υπήρχε ούτε ο ορισμός του αρμοδίου προσώπου. Γι' αυτές τις προληπτικές συντηρήσεις. Εμένα το σύστημα που είχε η ΑΗΚ δεν ήταν κατάλληλο. Έπρεπε να γίνει αναπροσαρμογή του. Για να μπορεί να προλαμβάνει τον κίνδυνο ειδικά για ανύψωση προσώπων»[13]. και «E. Κύριε μάρτυρα υπήρχαν δύο συνεργεία. Ο ένας αλλάζει πίρο, ο άλλος δεν τον αλλάζει. Α. Μάλιστα. Ε. Και στις 2 περιπτώσεις η ΑΗΚ έπραξε το ίδιο. Το πήρε για συντήρηση στον εμπειρογνώμονα συντηρητή που ήδη παραδεχθήκατε ότι αυτός είναι ο τρόπος που συντηρείται; A. Όχι, ο τρόπος που συντηρείται είναι κατ΄εμένα αν η ΑΗΚ είχε αρμόδιο πρόσωπο το οποίο γνώριζε τα του περί ανυψωτικού και τους κινδύνους, θα είχε κάνει ένα συγκεκριμένο έντυπο με 30 σημεία και να λέει στον κάθε έναν, τούτο έλεγξες το ναι ή όχι; Τούτο το έλεγξες; Άλλαξε το, και να πάει σε όλα τα crucial points του ανυψωτικού. Αν το είχε αυτό και στις δύο περιπτώσεις, θα αποφεύγετο ο κίνδυνος. Ο μεν Γιαννόπουλος αν εν λόγω εμπειρίας ή δεν ξέρω για ποιους λόγους έκανε αυτή την αλλαγή του πίρου, δεν ξέρω». Ε. Άρα είναι η θέση σας- Α. Και ο μεν Σουλής όχι. Αυτό σας είπα δεν είναι θέμα του Τμήματος Επιθεώρησης. Ε. Άρα είναι θέση σας ότι η ΑΗΚ όφειλε να παίρνει το ανυψωτικό καλαθοφόρο στον εμπειρογνώμονα συντηρητή και μετά να ελέγχει τη συντήρηση του εμπειρογνώμονα. Α. Βεβαίως, να ελέγχει αν αυτά τα οποία του ζητώ να κάμει, τα έκαμε ή όχι. Ε. Δηλαδή ο μη εμπειρογνώμονας που είναι ο ιδιοκτήτης- Α. Όχι, ο ιδιοκτήτης όφειλε να είχε ένα αρμόδιο πρόσωπο καλά εκπαιδευμένο να γνωρίζει. Αυτό είναι το θέμα. Ε. Δηλαδή ο μη εμπειρογνώμονας που είναι ιδιοκτήτης οφείλει να παίρνει το μηχάνημα αυτό το εξειδικευμένο για συντήρηση, μετά να το φέρνει πίσω, και να έχει in house εσωτερικό- Α. Όχι θα μπορούσε να κάνει και άλλες διαδικασίες. Είναι θέμα της ΑΗΚ οι διαδικασίες αυτές είναι θέμα της ΑΗΚ με ποιο τρόπο θα διασφάλιζε ότι το όχημα συντηρείτο κανονικά σύμφωνα με οδηγίες του κατασκευαστή, το επαναλαμβάνω. Γιατί ο μόνος που γνωρίζει καλά είναι ο κατασκευαστής καλύτερα από όλους..»[14] και «Ε. Δηλαδή ακόμη μια φορά είναι η θέση σας ότι ο ιδιοκτήτης πρέπει να ενεργεί με γνώση συντηρητή; Α. Όχι. Σας απάντησα συγκεκριμένα πώς θα έπρεπε ένας οργανισμός να ενεργεί όσον αφορά την προληπτική συντήρηση και έλεγχο των μηχανημάτων. Υπάρχουν διαδικασίες, υπήρχε ο τρόπος για να μπορεί να γίνει έγκαιρα μια προληπτική συντήρηση. Ε. Ναι κύριε μάρτυρα, αλλά είναι συγκεκριμένη η υποβολή μου. Για να μπορεί κάποιος να πάρει ένα τιμολόγιο ενός από ό,τι αντιλαμβάνομαι συμφωνούμε, εξειδικευμένου μηχανήματος και να αντιληφθεί σαν δεν είναι εμπειρογνώμονας και χωρίς καν να χρειάζεται να είναι εμπειρογνώμονας τι λέει αυτό το πράγμα πάνω, και τι μπορεί να σημαίνει για άλλα μηχανήματα. Συμφωνείται μαζί μου ότι πρέπει να έχει εξειδικευμένες γνώσεις; Α. Μα τι εξειδικευμένες γνώσεις; Σας λέω έναν υπάλληλο η ΑΗΚ μηχανικό, δεν μπορούσε να είχε εκπαιδεύσει σωστά για τα ανυψωτικά της για να πει ότι συντηρούνται σωστά; E. Κύριε μάρτυρα- Α. Ρώτησα αν υπήρχε και μου είπαν δεν υπήρχε. Ε. Υπάρχει εκ του Νόμου υποχρέωση να υπάρχει τέτοιος υπάλληλος; A. Υπήρχε υποχρέωση; Ναι. Ε. Υπάρχει εκ του Νόμου, υποχρέωση; A. Η υποχρέωση του να συντηρά κατάλληλα τα μηχανήματα. ... Ε. Υπάρχει εκ του Νόμου υποχρέωση η ΑΗΚ να εργοδοτεί συγκεκριμένο εμπειρογνώμονα για να ελέγχει το στόλο της ή οτιδήποτε άλλο; A. Όχι. Υπάρχει η νομική υποχρέωση ότι πρέπει η ΑΗΚ να βρει τους τρόπους να συντηρεί κατάλληλα τα μηχανήματα για να τα έχει σε ασφάλεια»[15]. και «Ε. Δεν σας ακούστηκε παράξενο αυτό; Ο μη εμπειρογνώμονας να λαλεί του εμπειρογνώμονα διόρθωσε το τάδε πάνω σε ένα μηχάνημα που δεν το καταλαβαίνει; A. Όχι. Η απάντηση είναι πιο γενική και ξαναλέω ότι η ΑΗΚ θα μπορούσε να είχε, αυτή η παράγραφος τι αποσκοπεί; Να φανεί ότι η ΑΗΚ δεν είχε έναν εκπρόσωπο διορισμένο κατάλληλα εκπαιδευμένο για τη συντήρηση του μηχανήματος. Συμφωνούμε; Είναι παραδοχή και από τον κ. Κυπρίδημο και εξάλλου λέω, εξάλλου σύμφωνα με τον Μιχάλη Αντωνίου, φέρτε τον να μαρτυρήσει, ο (πίρος) ο οποίος κόπηκε, δεν ελέγχθηκε ποτέ από αυτόν, γιατί δεν ζητήθηκε ποτέ να γίνει». «Αν υπήρχε αυτό που είπα στην αρχή ότι θα πήγαινε η ΑΗΚ με ένα σωστό σύστημα και σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, όλα αυτά τα σημεία ελέγχου θα μπορούσαν να ελεγχθούν».[16] και Ε. Σας ρωτώ συγκεκριμένα όμως, είναι θέση σας ότι η ΑΗΚ όφειλε για να πληρεί τις υποχρεώσεις της υπό το Νόμο, για να μην βρεθεί κατηγορούμενη, να έχει μια διαδικασία ελέγχου του συντηρητή και υποδεικνύει στον συντηρητή τι να κάνει και μετά ελέγχει αν το έκανε ορθά; Α. Σας λέω με πιο τρόπο περίπου εν το ίδιο που λέμε, εγώ θεωρώ ότι η ΑΗΚ ήταν υπεύθυνη. Εκείνη είχε την ευθύνη να διασφαλίσει την καλή συντήρηση του μηχανήματος. Τώρα με ποιο τρόπο της δίδεται μέσω του Νόμου ο τρόπος και το σύστημα διαχείρισης ασφάλειας είναι ένας τρόπος που μπορεί να το αξιοποιήσει καλύτερα η ΑΗΚ. Ε. Ναι αλλά είναι πολύ συγκεκριμένη η ερώτηση μου στο ότι λέτε θα μπορούσε να το διασφαλίσει. Είναι θέση σας ότι ο τρόπος να διασφαλιστεί είναι με το να έχεις ένα άτομο εκεί που να ελέγχει τον συντηρητή αν έκανε τη δουλειά του ορθά ή να υποδεικνύει αυτός είναι ο τρόπος; A. Ένας τρόπος είναι αυτός. Εγώ θεωρώ ότι ένα αρμόδιο πρόσωπο κατάλληλα εκπαιδευμένο που δεν είχε ούτε ορισμένο, ούτε κατάλληλα εκπαιδευμένο, για τα ανυψωτικά του μηχανήματος δεν είχε η ΑΗΚ και μέσα στο σύστημα διαχείρισης της δεν είχε αυτό το πράγμα»[17]. και «Ε. Εάν το είχε (το εγχειρίδιο) πού πάει; A. Αν το είχε; Εξαρτάται τι συμφωνία θα είχε κάμει πάλι η ΑΗΚ με τον Σουλή. Άρα εκείνο το οποίο στέκει, έρχεται και λέει η ΑΗΚ εγώ θέλω να το συντηρώ κατάλληλα. Πώς θα το διασφαλίσω με τον Α ή το Β τρόπο για εμένα; Δεν το διασφάλισε»[18]. και «Α. Έπρεπε να γίνουν τροποποιήσεις γιατί υπήρχαν αρκετά κενά προηγουμένως αλλά εκείνο το οποίο κατηγορείστε, είναι ότι η ΑΗΚ είχε υποχρέωση να κάνει περιοδικό έλεγχο και δεν τον έκανε. Αυτή η πρόνοια υπάρχει στον Νόμο»[19]. Προσεκτική εξέταση της μαρτυρίας του ΜΚ2, ως αυτή αναδιπλώθηκε μέσα από το αντιπαραθετικό δικαικό μας σύστημα, φανερώνει ότι, ουδέποτε ο μάρτυρας είπε ότι η εργοδότηση ενός προσώπου επιφορτισμένου με το καθήκον να επιβεβαιώνει τις εργασίες του συντηρητή ήταν το μοναδικό μέτρο που θα μπορούσε η ΑΗΚ να λάβει με σκοπό την καλύτερη διαφύλαξη του συστήματος ασφάλειας και υγείας της. Αντίθετα, αυτό που είπε ήταν ότι εναπόκειτο στην ΑΗΚ να βρει την μεθοδολογία που θα της εξασφάλιζε ότι ο εμπειρογνώμονας στον οποίον εμπιστεύτηκε την συντήρηση του στόλου της, θα συντηρούσε συμφώνως των οδηγιών του κατασκευαστή, γιατί αυτό αποτελούσε δια των προνοιών του Νόμου (ως ίσχυαν τότε) υποχρέωση της. Ως παράλειψη «αναγκαίου μέτρου» ο ΜΚ2 ανέφερε: (α) τον καταρτισμό μιας λίστας με τα σημαντικότερα σημεία του μηχανήματος, (β) τα οποία υπάλληλος της ΑΗΚ δια συνομιλίας με τη Soulis βεβαιωούται ότι αυτά ελέγχθηκαν συμφώνως των οδηγιών του κατασκευαστή, ή (γ) την αποτύπωση δια γραπτής συμφωνίας ότι, ο εξωτερικός συνεργάτης της κατηγορούμενης θα συντηρούσε το στόλο συμφώνως των οδηγιών του κατασκευαστή. Ουδέποτε ο μάρτυρας περιόρισε την απάντηση του ότι, «η έλλειψη αναγκαίου μέτρου» ήταν η μη εργοδότηση συγκεκριμένου εσωτερικού «εμπειρογνώμονα», αλλά αντίθετα, δήλωνε και εισηγήθηκε ότι τα πιο πάνω θα μπορούσαν να επιτευχθούν είτε με την πρόσληψη, είτε την διάθεση ακόμη και από το υφιστάμενο προσωπικό, προσώπου το οποίο θα ήταν επιφορτισμένο με το καθήκον όπως διασφαλίζει ότι οι συντηρήσεις είχαν οργανωθεί κατά τρόπον που να ελέγχονταν μεταξύ άλλων και προληπτικά τα μηχανήματα, βάσει των χρονοδιαγραμμάτων του κατασκευαστή. Στη δε θέση της υπεράσπισης ότι ο ΜΚ2 λανθασμένα δεν μίλησε με τον κ. Χ΄΄Κυριάκο, σημειώνεται ότι η θέση αυτή της κατηγορούμενης παρέμεινε μετέωρη, και αυτό γιατί ο ΜΚ2 απάντησε ότι ζήτησε, ως ο αρμόδιος Επιθεωρητής όπως μιλήσει με τον εκπρόσωπο, ως αυτός διορίστηκε από την ΑΗΚ σε σχέση με το εν λόγω ατύχημα, με την ίδια την κατηγορούμενη να τον παραπέμπει στον κ. Κυπρίδημο. Ο διορισμός του κ. Κυπρίδημου και η ιδιότητα που έφερε κατά τον ουσιώδη χρόνο, ποσώς αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση, η οποία υπενθυμίζεται είχε κάθε δυνατότητα όπως παρουσιάσει ως μάρτυρα υπεράσπισης, εάν επιθυμούσε, τον κ. Χ΄΄Κυριάκο. H μαρτυρία του ΜΚ2 γίνεται αποδεκτή στο σύνολό της, χωρίς ενδοιασμό. Στο σημείο αυτό, υπενθυμίζω ότι η υπεράσπιση κάλεσε τον κ. Θέμη Δημητριάδη (ΜΚ3) ενεργοποιώντας τη διαδικασία που προσφέρει το άρθρο 26 του Περί Αποδείξεως Νόμου. Η μαρτυρία του, από την στιγμή που προσήλθε στο Δικαστήριο δεν αποτελεί πλέον, εξ' ακοής μαρτυρία. Ο μάρτυρας αναγνώρισε το Παράρτημα 17 που επισυνάπτεται επί του Εγγράφου Α- (Έκθεση ΜΚ2) ως έγγραφο το οποίο συνέταξε ο ίδιος. Την μαρτυρία του κ. Δημητριάδη αποδέχομαι στην ολότητα της, χωρίς ενδοιασμό. Ο μάρτυρας ήταν σαφής, απαντώντας άμεσα και χωρίς δεύτερες σκέψεις σε όλες τις ερωτήσεις. Ειλικρινή κρίνω επίσης την τοποθέτηση του ότι, το Παράρτημα 17 που ετοίμασε- ως εσωτερικό έγγραφο της ΑΗΚ σε σχέση με το αίτιο του συμβάντος- δεν είχε ως αυτοσκοπό τον καταμερισμό ευθύνης στην εργοδότρια εταιρεία του, αλλά αντίθετα, σκοπό είχε μεταξύ άλλων, στην εκπόνηση είτε διορθωτικών είτε βελτιωτικών μέτρων στην ήδη υπάρχουσα διαδικασία ασφάλειας προς αποφυγή μελλοντικών ατυχημάτων. Η όλη μαρτυρία του, συμπλέει με την μαρτυρία του ΜΚ2 σε ότι αφορά τα αίτια του συμβάντος αφού επί του εν λόγω παραρτήματος καταγράφει ότι: «Σε κάποια στιγμή αποκόπηκε μεταλλικός πίρος του ανυψωτικού μηχανήματος με αποτέλεσμα η πτυσσόμενη μπίγα μαζί με το καλάθι, να πέσει στο έδαφος από ύψος 4 περίπου μέτρων. Ο αποθανών πέφτοντας, κτύπησε το κεφάλι του σε τσιμεντένια περίφραξη πολυκατοικίας και τραυματίστηκε θανάσιμα». Στο εσωτερικό έντυπο της ΑΗΚ (Παράρτημα 17), και συγκεκριμένα υπό τον Υπότιτλο, «Μη Ασφαλής Κατάσταση» ο ΜΚ3 επέλεξε τις εξής ενδείξεις ως την κατάσταση που εντόπισε στα πλαίσια εσωτερικού ελέγχου ασφαλείας. Αυτές ήταν: « Ανεπαρκής συντήρηση εξοπλισμού» και «Έλλειψη διαδικασίας», ενώ, ως «Μέτρα που πρέπει να ληφθούν προς αποτροπή επανάληψης του ατυχήματος», ο ΜΚ3, ως Λειτουργός Ασφαλείας κατέγραψε μεταξύ άλλων όπως: «η προληπτική συντήρηση όλων των μηχανημάτων να γίνεται με βάση τις οδηγίες του κατασκευαστή και να καθοριστεί διαδικασία ελέγχου για την επιβεβαίωση ότι η συντήρηση έγινε με βάση τις οδηγίες του κατασκευαστή» (τονισμός δικός μου). Η μαρτυρία του ΜΚ3, ως αυτή αποτυπώθηκε εντύπως, κατά πάντα ουσιώδη χρόνο, ήτοι κοντά στον χρόνο του ατυχήματος, όχι μόνο αντανακλά, αλλά επιβεβαιώνει την μαρτυρία του ΜΚ2. Και αυτό γιατί, όχι μόνο εντόπισε αλλά συνέστησε στην κατηγορούμενη όπως λάβει και/ή εφαρμόσει το ίδιο διορθωτικό ή προληπτικό μέτρο που ανέφερε ο ΜΚ2 στη μαρτυρία του, έκαστος υπό διαφορετική ιδιότητα. Μάλιστα, η μαρτυρία των δύο συνηγορεί και στο εξής. Παρότι η κατηγορούμενη, ως αμφότεροι δήλωσαν, δεν είχε νομική υποχρέωση - τότε- όπως εργοδοτεί εξειδικευμένο προσωπικό για να επανελέγχει τις εργασίες του συντηρητή, όφειλε όπως εξεύρει τρόπους εντός των εργοδοτικών της καθηκόντων όπως βελτιώσει, αν υπήρχε χώρος βελτίωσης, τη διαδικασία που ακολουθούσε. Η δε καταγραφή του ΜΚ3 επί του εντύπου που συμπλήρωσε και συνέταξε περί «Έλλειψης Διαδικασίας» ταυτίζεται πλήρως με τα ευρήματα του ΜΚ2. Κληθείς να εξηγήσει τα όσα κατέγραψε ως μέτρα προς βελτίωση (βλέπε τονισμένο κείμενο ανωτέρω), ο μάρτυρας, με γνώμονα ότι αποκλειστική ευθύνη για την ασφάλεια των εργαζομένων της φέρει η κατηγορούμενη, εισηγήθηκε στην κατηγορούμενη: «.Oπως όλες οι πλατφόρμες, όλα τα μηχανήματα, το οποίο υιοθετήθηκε, να πιστοποιούνται από πιστοποιών εταιρεία, δεν χρειάζεται να πω το όνομα, για να μειώσουν την πιθανότητα από τη συντήρηση που γίνεται από τους συγκεκριμένους συντηρητές να έχουν κάποιο πρόβλημα. Αυτό δεν ήταν απαίτηση της Νομοθεσίας όπως είναι τώρα. Αυτό ζήτησα από την αρχή, να έρθει να κάνει πιο αυστηρή τη διαδικασία της, για να μπορούμε να έχουμε, να μειώσουν την πιθανότητα να έχουμε μια επανάληψη τούντου περιστατικού»[20] (τονισμός δικός μου). Διασφαλίζοντας συνεπώς ότι θα υπήρχε «διαδικασία ελέγχου» όπως την ονόμασε, που θα κατοχύρωνε στην κατηγορούμενη ότι, οι συντηρητές θα συντηρούσαν συμφώνως των οδηγιών του κατασκευαστή, θα κατάφερνε η ΑΗΚ όπως θέσει σε «εφαρμογή μια πιο αυστηρή διαδικασία ελέγχου». Την δε εισήγηση αυτή, δια βελτίωση του Σχεδίου Ασφάλειας και Υγείας εκπόνησε την 12.12.17 (με δεδομένο ότι το ατύχημα έλαβε χώρα τον Ιούλιο του 2018, κρίνεται ως τυπογραφικό λάθος το 2017 και ότι εννοεί 2018), εισηγούμενος από τότε, ήτοι πολύ πριν την τροποποίηση της Νομοθεσίας, αλλά πάντοτε σε χρόνο μετά το ατύχημα, ότι υπήρχε χώρος προς βελτίωση. Η μαρτυρία του λοιπόν επιβεβαιώνει τις θέσεις του ΜΚ2 ότι: (α) υπήρχαν ελλείψεις στη διαδικασία ελέγχου ασφάλειας της κατηγορούμενης, και (β) ότι επιφορτισμένη με το καθήκον όπως εξεύρει τρόπους για βελτίωση και απάβλυνση των, την ευθύνη έφερε αποκλειστικά η κατηγορούμενη. Μαρτυρία Κυπρίδημου/ Μ. Αντωνίου: Στο σημείο αυτό είναι αναγκαία η αξιολόγηση της μαρτυρίας των κ.κ. Κυπρίδημου και Αντωνίου η οποία αποτελεί εξ΄ακοής μαρτυρία. Η υπεράσπιση κάλεσε το Δικαστήριο όπως συμμεριστεί τη θέση της ότι, οι εν λόγω μαρτυρίες, ως αυτές τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου δια στόματος ΜΚ2, οφείλουν να αγνοηθούν και αυτό γιατί, η κατηγορούσα αρχή επέλεξε να παρουσιάσει μια μαρτυρία εξ' ακοής, χωρίς ποσώς να επεξηγήσει τους λόγους που δεν κάλεσε τους εν λόγω μάρτυρες ενώπιον του Δικαστηρίου. Η μαρτυρία του ΜΚ2 σε ότι αφορά τα πιο πάνω πρόσωπα και τις ενώπιον του δηλώσεις εντοπίζεται στην παράγραφο 7.13 της Έκθεσης του η οποία διαβάζει: «Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της ΑΗΚ Αντρέα Κυπρίδημο δεν υπήρχε διορισμένος μηχανικός ή άλλο πρόσωπο από την ΑΗΚ για να διασφαλίζει ότι το ανυψωτικό μηχάνημα συντηρείτο σύμφωνα με το εγχειρίδιο λειτουργίας και συντήρησης του κατασκευαστή, και ούτε είχαν δώσει ποτέ το εγχειρίδιο στο συνεργείο συντήρησης Α.Soulis Enterprises Ltd ή σε άλλα συνεργεία. Παράλληλα σύμφωνα με τον Μιχάλη Αντωνίου εργοδοτούμενο της Α.Soulis Enterprises Ltd , ο πίρος Α που κόπηκε δεν ελέγχθηκε ποτέ από αυτόν γιατί δεν του ζητήθηκε ποτέ από την ΑΗΚ να γίνει τέτοιος σχετικός έλεγχος. Σύμφωνα με τον ίδιο προσκόμιζαν το ανυψωτικό για επιδιόρθωση όποτε αυτό παρουσίαζε συγκεκριμένη βλάβη». Κατά την αντεξέταση του επί τούτου, ο ΜΚ2 τοποθετήθηκε ως εξής: «E. Κύριε μάρτυρα, λέτε μέσα στα συμπεράσματα σας ότι, ένας από τους λόγους που φταίει η ΑΗΚ, είναι επειδή δεν δώσατε το εγχειρίδιο και μου λέτε ότι δεν είναι σημαντικό να ξέρω αν το έδωσε ποτέ, Α. Όχι. Ε. Αν το είχε- Α. Δεν διασφάλισε να γίνεται η συντήρηση σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Ε. Και πού το ξέρετε τούτο χωρίς να μιλήσετε καν στον συντηρητή; A. Το ξέρω εκ παραδοχής από τον κ. Κυπρίδημο. Ε. Ρωτήσατε μια συγκεκριμένη ερώτηση στον κ. Κυπρίδημο η οποία είναι ερώτηση κόλπο. Είναι κόλπο ερώτηση να λες του άλλου το έδωσε ποτέ- Α. Ζήτησα το manual να το δω. Υπάρχει άνθρωπος ο οποίος ναι, ασχολούμουν και με manual ασχολούμαι και με συντήρηση και είπε όχι. Δεν έχουμε διορίσει τέτοιο άνθρωπο, ούτε έχουμε πάρει ποτέ σε συντηρητή το εγχειρίδιο χρήσης. Ε. Ο κ. Κυπρίδημος όμως; A. Aντρέας; E. Η ΑΗΚ έχει 2500 υπαλλήλους; A. Ναι Ε. Συμφωνείτε μαζί μου ότι δεν ξέρουν όλοι τι κάνουν, όλα τα τμήματα και όλοι οι άλλοι 2049 υπάλληλοι της ΑΗΚ σε σχέση με το συγκεκριμένο τους πόστο; A. Μίλησα ποιος θα εκπροσωπήσει την ΑΗΚ για να δώσει πληροφορίες, φέρτε μου το άτομο που έχετε διορίσει για να είναι υπεύθυνο για τούτην την προληπτική και μου λένε δεν υπάρχει». Η μαρτυρία του κ. Κυπρίδημου ως αυτήν μετέφερε ο ΜΚ2 ενώπιον Δικαστηρίου αποτελεί μια παραδοχή της κατηγορούμενης η οποία έγινε από διορισμένο εκπρόσωπο της, του οποίου καθήκον ήταν όπως παρακολουθήσει και δώσει απαντήσεις σε σχέση με το συμβάν, προς αντίστοιχο αρμόδιο πρόσωπο (person in authority), ήτοι τον Επιθεωρητή του Γραφείου Εργασίας, ΜΚ2. Ο διορισμός του κ. Κυπρίδημου και η ιδιότητα που έφερε κατά τον ουσιώδη χρόνο, ποσώς αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση. Ο κ. Κυπρίδημος ήταν παρών όχι μόνο στην επιθεώρηση και αφαίρεση των πίρων από τα δύο οχήματα που αφορούν την παρούσα ως εκπρόσωπος της κατηγορούμενης που παρακολουθούσε τη διερεύνηση και έδωσε προς τούτο σχετική συγκατάθεση (βλ.παρ.4.2 Έκθεσης ΜΚ2), αλλά φρόντισε όπως εφοδιάσει τον ΜΚ2 με τα έγγραφα που ο Επιθεωρητής ζήτησε και ήταν διαθέσιμα. Ως είναι καλά γνωστό, δυνάμει των αρχών του κοινοδικαίου, οι παραδοχές ή αλλιώς γνωστές ως δηλώσεις εναντίον συμφέροντος, αποτελούν εξαίρεση στον κανόνα της εξ΄ακοής μαρτυρίας. Δηλώσεις συνεπώς οι οποίες γίνονται από πρόσωπο είτε γραπτώς είτε προφορικώς εναντίον των συμφερόντων του, μπορούν να γίνουν αποδεκτές ως μαρτυρία για απόδειξη της αλήθειας του περιεχομένου τους. Ως καταγράφεται στο Σύγγραμμα «Το Δίκαιο της Απόδειξης» των κ.κ. Ηλιάδη & Σάντη (Β' Έκδοση, 2016), σελ. 303: «..ο κύριος λόγος αποδοχής τέτοιας μαρτυρίας είναι ότι, σε γενικές γραμμές, κανένας δεν προβαίνει σε δηλώσεις που είναι επιβαρυντικές για τον ίδιο, εκτός αν είναι αληθείς. Αυτές οι δηλώσεις γίνονται αποδεκτές, ασχέτως αν είναι εξ' ακοής (βλ. Kayat Trading Limited v Genzyme Corporation

(2011)1 (Γ) Α.Α.Δ. 2330, Γαβριήλ ν Κυπριακής Δημοκρατίας

(2009)2 Α.Α.Δ 693.Οι παραδοχές αυτές μπορεί να προέρχονται από προηγούμενες δικαστικές διαδικασίες, από δηλώσεις που έγιναν στην παρουσία του διαδίκου . ή άλλων αντιπροσώπων του (Αναφορικά με τις Αιτήσεις του Αβραάμ Δίσπυρου». Συνεπώς, έχοντας κρίνει ως ειλικρινή την μαρτυρία του ΜΚ2, αποδέχομαι ότι ο κ. Κυπρίδημος προέβη στην εν λόγω παραδοχή ενώπιον του, υπό την ιδιότητα του ως αντιπρόσωπος της κατηγορούμενης κατά τον ουσιώδη χρόνο για το επίδικο συμβάν. Ας λεχθούν και τα ακόλουθα για σκοπούς πληρότητας. Η επιλογή των μαρτύρων οι οποίοι θα κληθούν από την κάθε πλευρά εναπόκειται στα διάδικα μέρη. Με δεδομένο ότι ο κ. Κυπρίδημος ήταν υπάλληλος της ΑΗΚ, η τελευταία θα μπορούσε κάλλιστα, όπως έπραξε και κατωτέρω σε ότι αφορούσε τον κ. Δημητριάδη, όπως τον κλητεύσει για να τον αντεξετάσει επί των δηλώσεων του, δυνάμει των προνοιών του Περί Αποδείξεως Νόμου. Δεν το έπραξε. Την παραδοχή του συνεπώς, το Δικαστήριο αποδέχεται για την αλήθεια του περιεχομένου της. Αντίθετη είναι η κατάληξη μου σε σχέση με την εξ΄ακοής μαρτυρία του Αντωνίου. Έχοντας υπόψιν τις πρόνοιες του άρθρου 27 του Κεφ. 9 και τους εκεί αναφερόμενους παράγοντες που υπέχουν σημασία για την απόφανση ως προς τη βαρύτητα που μπορεί να προσδοθεί σε τέτοια μαρτυρία κρίνω ότι, δεν θα πρέπει να προσδώσω στο περιεχόμενο των δηλώσεων Αντωνίου οποιαδήποτε βαρύτητα. Καμία εξήγηση δεν δόθηκε από την κατηγορούσα αρχή ως προς τους λόγους που δεν κλήθηκε για παρουσιαστεί ενώπιον Δικαστηρίου, παράγοντας που σύμφωνα με τις ειδικές πρόνοιες του άρθρου λαμβάνονται ιδιαίτερα υπόψιν κατά τη διεργασία αυτή του Δικαστηρίου. Εξάλλου το γεγονός ότι η παρουσία εξ' ακοής μαρτυρίας είναι κατά κανόνα επιτρεπτή, δεν απολήγει στην εξουδετέρωση ή έστω μείωση της σημαντικότητας του έτερου, εξ' ίσου σημαντικού κανόνα αποδείξεως και δη αυτού της προσκόμισης της καλύτερης δυνατής μαρτυρίας. Στρέφομαι τώρα στην αξιολόγηση της μαρτυρίας που προσκόμισε η υπεράσπιση. Ο ΜΥ1 έκανε εκτενή αναφορά ως προς τον τρόπο που ως υπεύθυνος, κατέληξε σε συμφωνία με το συνεργείο της Soulis, αλλά και στα κριτήρια που χρησιμοποίησε για την επιλογή του, κριτήρια τα οποία έτυχαν επιδοκιμασίας από την κατηγορούμενη.. Ο τρόπος επιλογής του συγκεκριμένου συνεργείου δεν αμφισβητήθηκε, όπως ούτε τέθηκε προς αμφισβήτηση ότι ο συγκεκριμένος πίρος δεν ελέγχθηκε από το εν λόγω συνεργείο, με συνεπακόλουθο την μη αντικατάσταση του. Ειλικρινή κρίνω την αναφορά του ότι η επιλογή του εν λόγω συνεργείου δεν ήταν τυχαία, και ότι η κατηγορούμενη προτού καταλήξει σε συνεργασία με αυτό, προέβη στη δέουσα έρευνα, με σκοπό να ικανοποιηθεί ότι η Soulis ήταν μια αξιόπιστη εταιρεία[21], της οποίας, «η αξιοπιστία θα αντανακλάτο μέσω της ποιότητας των παρασχεθέντων υπό αυτήν, υπηρεσιών». Την θέση του ότι, η κατηγορούμενη εναπόθεσε όλη της την πίστη στη Soulis, αποδέχομαι ως ανυστερόβουλη. Τη μαρτυρία του συνεπώς ως προς το πώς και γιατί επιλέγηκε το συγκεκριμένο συνεργείο, καθώς και την ειλικρινή τοποθέτηση του ότι η κατηγορούμενη δεν έλεγχε την εργασία του συντηρητή, επίσης αποδέχομαι. Κατά τον ίδιο, η ευθύνη της κατηγορούμενης περιοριζόταν στην εξεύρεση ενός αξιόπιστου συνεργείου το οποίο θα μπορούσε να συντηρεί τα μηχανήματα, με την αμέλεια της Soulis, να είναι ξεκάθαρη. Ως προς τους λόγους που κατά τον μάρτυρα δεν αποτυπώθηκε γραπτώς η μεταξύ κατηγορούμενης και Soulis συμφωνία δηλαδή ότι, (α) θα ήταν ασύμφορο για την κατηγορούμενη να έχει σύμβαση με ένα μόνο συνεργείο, αφού, αν αυτό υφίστατο, τότε θα έχανε το ευεργέτημα του περιορισμένου μεν, ανταγωνισμού δε, που υπήρχε στην αγορά και (β) ότι η κατηγορούμενη δεν είχε τις απαραίτητες τεχνικές γνώσεις για την ετοιμασία ενός τέτοιου εξειδικευμένου συμβολαίου, σημειώνω ότι αυτοί, θα εξεταστούν υπό το πρίσμα του «ευλόγως εφικτού και πρακτικού», κατωτέρω. Την μαρτυρία του ΜΥ2 αποδέχομαι εν μέρει (βλ. Kades ν. Nicolaou and another

(1986)1 C.L.R. 212 και Σάββα ν. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 391). Η μαρτυρία του ΜΥ2 περιορίστηκε ουσιαστικά στην παράθεση των όσων ο ίδιος γνώριζε αναφορικά με τη μεθοδολογία που ακολουθούσε η κατηγορούμενη για την επιδιόρθωση και συντήρηση των μηχανημάτων της. Ο μάρτυρας με ικανότητα εξήγησε ενώπιον του Δικαστηρίου το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 23 το οποίο ουσιαστικά αποτελεί δικό του κατασκεύασμα, αντανακλώντας μια δική του πρωτοβουλία με σκοπό την καλύτερη οργάνωση του ιστορικού συντήρησης του στόλου της κατηγορούμενης. Με παραπομπή στο Τεκμήριο 24, εξήγησε ότι, τα τιμολόγια που εξέδιδε το εν λόγω συνεργείο συνήθως συνοδεύονταν από σχετικό έντυπο στο οποίο καταγραφόταν η εκτελεσθείσα εργασία, η κοστολόγηση, ενώ γίνονταν και σχετικές παρατηρήσεις που αφορούσαν, είτε σε επιδιορθώσεις που όφειλαν να γίνουν είτε σε άμεσες ενέργειες που όφειλε η κατηγορούμενη να έχει υπόψιν της, με σκοπό πάντοτε την ασφάλεια των εργαζομένων της. Και ο ΜΥ2, όπως και οι λοιποί μάρτυρες υπεράσπισης προώθησε τη θέση ότι το συνεργείο Soulis επέδειξε αμέλεια στη συντήρηση του επίμαχου πίρου, τοποθετώντας την ευθύνη αποκλειστικά επί των ώμων του συνεργείου αφού, ως δήλωσε, το πότε και για ποιο λόγο κάποιο όχημα όφειλε να μεταβεί στο γκαράζ για συντήρηση, αποτελούσε κυρίως απόφαση του συνεργείου (βλ. Τεκμήριο 21- καρτέλα επί οχήματος, Τεκμήριο 24). Αποδέχομαι επίσης τη θέση του, θέση η οποία επιβεβαιώθηκε και από τη μαρτυρία του ΜΥ1 ότι, η συμφωνία που είχε η κατηγορούμενη με το προαναφερθέν συνεργείο περί «συντήρησης» κάθε έξι μήνες, περιοριζόταν αποκλειστικά σε «καθάρισμα» και «γρασάρισμα» και ότι για οποιεσδήποτε περαιτέρω εργασίες επιδιόρθωσης, το καλαθοφόρο μετέβαινε στο συνεργείο μετά που συμπλήρωνε ο χειριστής το πρόβλημα που εντόπιζε επί του Τεκμηρίου

1. Παρά το αποδεκτό της μαρτυρίας του, δεν διέλαθε της προσοχής του Δικαστηρίου ότι, όντας ειλικρινής, ο μάρτυρας δεν μπορούσε να εντοπίσει επί του Τεκμηρίου 25 τις καθορισμένες εξαμηνιαίες συντηρήσεις που αφορούσαν το επίδικο καλαθοφόρο μηχάνημα, εντοπίζοντας ερωτηθείς, πολύ λιγότερες από αυτές που του υπέδειξε ο συνήγορος της κατηγορούσας αρχής. Η πιο κάτω στιχομυθία μιλά από μόνη της[22]: «E. Πάμε λίγο στο αρχείο αυτό, το οποίο έχεις καταθέσει στο Δικαστήριο σε παρακαλώ. Πάμε στο όχημα KPR516,. Το ιστορικό που είναι μέσα τα οχήματα. .. Ε. Θέλω σε παρακαλώ, με χρονολογική σειρά, με βάση το αρχείο που κατάθεσες, να υποδείξεις στο Δικαστήριο την κάθε εξαμηνιαία συντήρηση και επαναλαμβάνω εξαμηνιαία συντήρηση του συγκεκριμένου οχήματος, όπως φαίνεται στο συγκεκριμένο αρχείο. Α. Η συμφωνία που έγινε με τον Σούλλη είναι μετά το
2. Όχι από την αρχή του Excel. Το όχημα πρέπει να πήγαινε σε άλλο συνεργείο. ... Ε. Δείξετε μας πάνω σ' αυτό το αρχείο, 8 εξαμηνιαίες συντηρήσεις, γιατί από το 2014 ως το 2018 αντιλαμβάνομαι μπορεί να είναι 8 μπορεί να είναι και 10 οι εξαμηνιαίες. Α. Δαμέ υπάρχει 1.8.16 Ε. Να ξεκινήσουμε από το 2014 κύριε. Που έχει εξαμηνιαία συντήρηση το 2014; Α. Εγώ 8.6.15 έχω δαμέ. Ό,τι πέρασα εγώ είναι αυτό που έβλεπα στο τιμολόγιο. Ε. Υποδείξετε στο Δικαστήριο τις εξαμηνιαίες συντηρήσεις που εντοπίζετε σ' αυτό το αρχείο από το 2014 που μας είπατε ότι πήγε στο Σουλή μέχρι και το
3. Α. 1.8.
4. Εν τω μεταξύ γίνονταν διάφορες άλλες διορθώσεις οι οποίες πάλι θεωρείτο ότι έγινε συντήρηση γιατί πάνω στο τιμολόγιο έγραφε πλύσιμο, γρασάρισμα μαζί με τις διορθώσεις. Όταν ήταν η συντήρηση του απλά ήταν πλύσιμο, γλασάρισμα 125, 150 ευρώ. Τούτη ήταν η συμφωνία. Οι ενδιάμεσες επιδιορθώσεις και λοιπά περιλάμβαναν και το πλύσιμο, γρασάρισμά, το οποίο ήταν πάνω στα τιμολόγια. Δικαστήριο: Δεν απαντήσατε στην ερώτηση του κ. Προδρόμου. Μάρτυρας: Λέω 1.8.
5. Δικαστήριο: Επόμενη; Μάρτυρας: 2.3.17 συντήρηση πλατφόρμας, 22.11.17 αλλαγή μαρκουτζιών, έκανε και λάδι στο υδραυλικό, που θεωρείται το ίδιο πράγμα. Ε. Γιατί δεν γράφει, «συντήρηση» αφού είναι συντήρηση; A. Δεν γράφει, τι να σας πω. 4.3.18, τα υπόλοιπα ήταν επιδιορθώσεις. Ε. Με βάση τα όσα μας είπατε, τα όσα εντοπίσατε, εντοπίσατε 3 συντηρήσεις. Α. Σας λέω οι συντηρήσεις ήταν γλασάρισμα και καθάρισμα. Τίποτα άλλο. Αυτό θεωρείται. Δεν μπορώ εγώ να σας πω τώρα τι συμφωνία έγινε τι εννοούσε. Είναι συντήρηση, γρασάρισμα, τίποτα άλλο. Τούτο ήταν. Ε. Δεν μπορείς να μας πεις, αλλά αποφαίνεσαι ότι εκείνο το κομμάτι που χάλασε ήταν μέρος του υδραυλικού- Α. Δεν είπα εγώ έτσι πράγμα». Η προσπάθεια του μάρτυρα όπως πείσει ότι, ενδέχετο κάποιες φορές που πήγαινε το όχημα για επιδιόρθωση, να γινόταν παράλληλα και συντήρηση, παρέμεινε απογυμνωμένη από οποιαδήποτε υποστηρικτικά στοιχεία. Ο ίδιος όντας ο υπεύθυνος για την συμπλήρωση του εν λόγω εντύπου/τεκμηρίου, όφειλε στο εξάμηνο να κατέγραφε, εάν φυσικά τηρείτο η μεταξύ των μερών συμφωνία, κατά πόσον στο όχημα έλαβε χώρα η καθοριζόμενη συντήρηση ή αν αυτή έλαβε χώρα νωρίτερα ή αργότερα, στα πλαίσια μιας άλλης παρεμφερούς επιδιόρθωσης, βασιζόμενος πάντοτε, ως ο ίδιος δήλωνε επί των όσων καταγράφονταν στα τιμολόγια (Τεκμήρια 24 και 29). Το Δικαστήριο μάλιστα προχώρησε και αντιπαρέβαλε τα όσα καταγράφονται επί του Τεκμηρίου 23 και με τα όσα καταγράφονται στο Τεκμήριο 24 (τιμολόγια από τη Soulis για τα έτη 2014-2018). Η καταγραφή της λέξης «συντήρηση» ή «καθάρισμα/γρασάρισμα» της πλατφόρμας, εντοπίζεται στις ημερομηνίες 7.7.14, 8.6.15, 22.3.16, 2.3.17, 24.10.17 και 6.6.18, γεγονός το οποίο φανερώνει ότι το διάστημα μεταξύ των «συντηρήσεων» ήταν μεγαλύτερο από αυτό που συμφωνήθηκε προφορικώς, ήτοι των 6 μηνών. Συνεπώς το μέρος της μαρτυρίας του ότι το επίδικο καλαθοφόρο πήγαινε ανελλιπώς κατά τους συμφωνηθέντες χρόνους για συντήρηση δεν γίνεται αποδεκτή και απορρίπτεται. Ερχόμενη στον ΜΥ3 και εξετάζοντας τη μαρτυρία του, το Δικαστήριο αποδέχεται αυτή στην ολότητα της ως αξιόπιστη, ειλικρινή, άμεση και σαφή. Ο μάρτυρας απαντούσε άμεσα σε όλες τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν, είτε από την υπεράσπιση είτε από την πλευρά της κατηγορούσας αρχής, αντεξεταζόμενος. Η μαρτυρία του σε ότι αφορά την εκπαίδευση και προσόντα του αποθανόντα παρέμεινε αναντίλεκτη, (βλ.Τεκμήρια 31,32 και 34), ως επίσης και το γεγονός ότι, ο αποθανόντας δεν χρησιμοποίησε τα μέσα ατομικής του προστασίας την ημέρα του ατυχήματος. Η θέση του μάρτυρα ότι, αν χρησιμοποιούσε τα μέτρα ατομικής προστασίας, ενδέχεται να μην τραυματιζόταν θανάσιμα, αλλά σοβαρά, αφού αν αγκίστρωνε μεταξύ άλλων, τη ζώνη ασφαλείας του στην ειδική υποδοχή στο καλάθι, το κεφάλι του δεν θα έφτανε μέχρι το περιτοίχισμα, εδράζεται επί πιθανολόγησης, ως ο ίδιος παραδέχθηκε και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Τέλος, στρέφομαι στην αξιολόγηση του ΜΥ
6. Οι περγαμηνές του ΜΥ4 σε σχέση μεταξύ άλλων και με τα επίδικα καλαθοφόρα, είναι ομολογουμένως πλούσιες, με τα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά του προσόντα να μην τίθενται υπό αμφισβήτηση από την κατηγορούσα αρχή. Φρονώ ότι ο εν λόγω μάρτυρας προσήλθε στο Δικαστήριο ως μάρτυρας της αλήθειας, με σκοπό όπως εφοδιάσει αυτό με τις τεχνικές του γνώσεις. Ο μάρτυρας απαντούσε άμεσα, ευθαρσώς και χωρίς υστεροβουλία σε όλες τις ερωτήσεις που του τέθηκαν, με την μαρτυρία του να κινείται εντός των πλαισίων των ενώπιον του Δικαστηρίου καθηκόντων του. Σημειώνεται ότι υπάρχει πλήρης σύμπνοια αναφορικά με τα ευρήματα των δύο εμπειρογνωμόνων, τόσο σε ότι αφορά την αιτία του ατυχήματος, όσο και στο ασυντήρητου του πίρου. Αντιπαραβολή των εκθέσεων τους φανερώνει αρμονία ακόμη και στα μιλίμετρα φθ