Δημοκρατία ν. D. T. A. H., Αρ. Υπόθεσης : 6134/21, 31/7/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:KDPAF:2023:9 ΣΤΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Δρουσιώτη, Π.Ε.Δ. Χρ. Χατζηγεωργίου, Α.Ε.Δ. Π. Κυριακίδη, Α.Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης : 6134/21 Δημοκρατία -v- D. T. A. H. Κατηγορούμενου -------------------- Ημερομηνία: 31.07.2023 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ Για την Δημοκρατία: κ. A. Χατζηκύρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Για τον κατηγορούμενο: κα Ρ. Πεκρή με κα Ν. Χαραλαμπίδου Κατηγορούμενος παρών ΠΟΙΝΗ Την 18.12.2021 στην Τρεμιθούσα της Επαρχίας Πάφου, ο κατηγορούμενος επέφερε το θάνατο της συζύγου του J. L. H. (στο εξής «η J.») ηλικίας 75 ετών, αποφράσσοντας με τα χέρια του τη μύτη και το στόμα της μέχρι αυτή να ξεψυχήσει. Για την ως άνω πράξη του, την οποία διαπιστώσαμε ως γεγονός κατόπιν ακροαματικής διαδικασίας, ο κατηγορούμενος κατηγορήθηκε απο την Κατηγορούσα Αρχή για το κακούργημα του φόνου εκ προμελέτης κατά παράβαση των άρθρων 203 και 204 του Ποινικού Κώδικα αλλά κρίθηκε, για λόγους που εξηγήσαμε στην απόφαση μας ημερομηνίας 21.7.2023 και οι οποίοι άπτονται της μη απόδειξης του στοιχείου της προμελέτης, ένοχος για την διάπραξη του κακουργήματος της ανθρωποκτονίας κατά παράβαση του άρθρου 205 του Ποινικού Κώδικα. Μετά την καταδικαστική απόφαση μας, ο ευπαίδευτος Δικηγόρος της Δημοκρατίας ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος, ο οποίος τελεί υπό κράτηση απο τις 18.12.2021, είναι λευκού ποινικού μητρώου. Οι ευπαίδευτες δικηγόροι του κατηγορούμενου, με γραπτό κείμενο το οποίο παρουσίασαν, αγόρευσαν ενώπιον μας προς μετριασμό της ποινής που θα επιβάλουμε στον κατηγορούμενο. Συνοψίζοντας το περιεχόμενο της εν λόγω αγορεύσεως, στην οποία γίνεται παραπομπή και σε νομολογία προς υποστήριξη των στα πλαίσια της αγορεύσεως εισηγήσεων, σημειώνουμε ότι η κα Πεκρή και η κα Χαραλάμπιδου μας κάλεσαν όπως προτού επιβάλουμε ποινή στον κατηγορούμενο λάβουμε υπόψη τα πιο κάτω. (α) Ότι ο κατηγορούμενος, ο οποίος και ενόρκως ενώπιον του Κακουργιοδικείου ομολόγησε κατά την μαρτυρία του ότι με παράνομη πράξη επέφερε τον θάνατο της συζύγου του, σε περίπτωση που η Κατηγορούσα Αρχή διαφοροποιούσε την επί του κατηγορητηρίου που συνέταξε θέση της και του πρόσαπτε κατηγορία ανθρωποκτονίας αντί φόνου εκ προμελέτης, ήταν έτοιμος να δηλώσει την παραδοχή του ενώπιον του Κακουργιοδικείου. Παρά τις συζητήσεις που είχαν γίνει με την Κατηγορούσα Αρχή, δεν έγινε όμως κατορθωτή μια συμφωνία για μια τέτοια διαφοροποίηση και έτσι η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακροαματική διαδικασία. Υπό τις περιστάσεις, το Δικαστήριο θα πρέπει να αποδεχθεί την ομολογία/παραδοχή του κατηγορούμενου ως άμεση για το κακούργημα στο οποίο έχει κριθεί ένοχος και να ανταμείψει αυτόν, εφόσον μια τέτοια ομολογία/παραδοχή αποκαλύπτει συμφώνως της νομολογίας και μεταμέλεια, με έκπτωση στην ποινή που θα επιβληθεί. (β) Το λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορούμενου σε συνδυασμό και με το προχωρημένο της ηλικίας του αλλά και γενικότερα τις προσωπικές περιστάσεις αυτού ως προκύπτουν και από σχετική έκθεση του τμήματος Κοινωνικών Υπηρεσιών η οποία βρίσκεται ενώπιον μας (σημειώθηκε ως Τεκμήριο Α). (γ) Τις ιδιαιτερότητες που παρουσιάζει η παρούσα υπόθεση σύμφωνα με τις αποκρυσταλλωθείσες μέσω και της απόφασης του Κακουργιοδικείου συνθήκες διάπραξης του εγκλήματος. Πιο συγκεκριμένα ότι ο κατηγορούμενος διέπραξε το έγκλημα της ανθρωποκτονίας κάτω από συναισθηματική φόρτιση και με κίνητρο όχι προσωπικές διαφορές με την J. ή συμφέροντα οιασδήποτε φύσεως, αλλά την αγάπη του για την J. και ευσπλαχνία του προς αυτήν η οποία, ως γνώριζε και ο ίδιος, επιθυμούσε την λύτρωση της από την ταλαιπωρία που βίωνε λόγω της κατάστασης της υγείας της και είχε μάλιστα σχετικά ζητήσει από αυτόν να την βοηθήσει. Καταληκτικά, η κα Πεκρή και η κα Χαραλαμπίδου μας κάλεσαν όπως επιδείξουμε την μέγιστη δυνατή επιείκεια προς το πρόσωπο του κατηγορούμενου ο οποίος, ως ανέφεραν, αυτό που επιθυμεί είναι όπως με την αποφυλάκιση του επισκεφθεί το μνήμα της συζύγου του πράγμα το οποίο μέχρι και σήμερα δεν μπορούσε να πράξει. Οι κυρίες Πεκρή και Χαραλαμπίδου, εισηγήθηκαν ότι αρμόζουσα υπό τις περιστάσεις μεταχείριση για τον κατηγορούμενο είναι η επιβολή ποινής φυλάκισης με αναστολή. Καλούμαστε λοιπόν να επιβάλουμε ποινή στον κατηγορούμενο για την διάπραξη του κακουργήματος της ανθρωποκτονίας κατά παράβαση του άρθρου 205 του Ποινικού Κώδικα. Ένα κακούργημα το οποίο στρέφεται κατά την ανθρώπινης ζωής η οποία αποτελεί το ύψιστο αγαθό και η αφαίρεση της μέγιστο έγκλημα (βλ. Ονησίλλου ν. Δημοκρατίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 556) και για το οποίο, κακούργημα, το άρθρο 205 του Ποινικού Κώδικα προνοεί ότι «Κάθε πρόσωπο το οποίο διαπράττει το κακούργημα της ανθρωποκτονίας υπόκειται σε ποινή φυλάκισης δια βίου». Βεβαίως για να επιβάλουμε ποινή στον κατηγορούμενο, δεν θα περιοριστούμε στην ποινή που το άρθρο 205 του Ποινικού Κώδικα προβλέπει. Σύμφωνα με το άρθρο 29 του Ποινικού Κώδικα «Εκτός της περίπτωσης του κακουργήματος του φόνου εκ προμελέτης και των αδικημάτων που αναφέρονται στα άρθρα 36 και 37, αν κάποιο ποινικό αδίκημα τιμωρείται με την ποινή της φυλάκισης διά βίου ή οποιουδήποτε άλλου χρόνου, το Δικαστήριο που εκδικάζει δύναται να επιβάλει ποινή φυλάκισης λιγότερου χρόνου ή αντί τέτοιας ποινής, χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει το ποσό, το οποίο το Δικαστήριο αυτό έχει εξουσία να επιβάλει.». Συνεπώς θα πρέπει να εξετάσουμε σφαιρικά τα δεδομένα της παρούσας υπόθεσης, περιλαμβανομένων και των περιστάσεων αυτής αλλά και των προσωπικών περιστάσεων του κατηγορούμενου, έτσι ώστε να επιβάλουμε ποινή που να μην αποτελεί απλώς τιμωρία για τον τελευταίο αλλά και να αρμόζει σε αυτόν. Ως έχει λεχθεί στην Τσιάκκα ν. Δημοκρατίας
(2011)2 Α.Α.Δ. 282: «Το Δικαστήριο είτε πρωτοδίκως, είτε κατ' έφεση, έχει πρώτιστο στόχο, ως Δικαστήριο δικαιοσύνης, να συνυπολογίζει όλους τους σχετικούς παράγοντες, και να εξετάζει σφαιρικά την ενώπιον του υπόθεση, ώστε να ανιχνεύει στο μέτρο του ανθρωπίνως δυνατού, την καταλληλότερη και πλέον αρμόζουσα ποινή ούτως ώστε και τα περιστατικά της διάπραξης του αδικήματος να λαμβάνονται υπόψη, αλλά και οι προσωπικές συνθήκες του δράστη κατά τη διαδικασία εξατομίκευσης της ποινής. Πέραν της καταδίκης για φόνο εκ προμελέτης όπου η ποινή προκαθορίζεται νομοθετικά, το επιβάλλον την ποινή Δικαστήριο κινείται εντός παραμέτρων που είναι ιδιάζουσες για κάθε υπόθεση, έτσι ώστε να ενυπάρχει, ουσιαστικά και όχι μόνο λεκτικά, ένα εύρος κινήσεως ως προς την αρμόζουσα ποινή. Διαφορετικά, η επιβολή ποινής θα είναι μια μηχανιστική άσκηση χωρίς περιθώριο ευλυγισίας». Συνεπώς για σκοπούς προσδιορισμού και εξατομίκευσης της ποινής που θα επιβάλουμε στον κατηγορούμενο, πέραν της εκ του Νόμου προβλεπόμενης ποινής (βλ. άρθρο 205 του Ποινικού Κώδικα), το μέγιστο ύψος της οποίας αποτελεί συμφώνως της νομολογίας και την βάση από την οποία και ξεκινά ένα Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή (βλ. Λεβέντης ν. Αστυνομίας
(1999)2 Α.Α.Δ. 632), σημειώνουμε και τα πιο κάτω.
- Ως προκύπτει από τα όσα έχουν λεχθεί ενώπιον μας σε στάδιο πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας και τα οποία έχουν καταγραφεί στα πρακτικά της παρούσας υπόθεσης αλλά λαμβάνοντας υπόψη και το ότι ο κατηγορούμενος, τόσο προς τα μέλη της Αστυνομίας τα οποία τον εντόπισαν στην κατοικία του δίπλα από την νεκρή σύζυγο του, όσο και κατά την μαρτυρία του ενώπιον μας, ομολόγησε ότι με παράνομη πράξη του επέφερε το θάνατο στην J. καθώς επίσης και ότι στα πλαίσια της τελικής αγορεύσεως και μέσω των ευπαίδευτων δικηγόρων του, υπήρξε εισήγηση απο πλευράς του για καταδίκη του σε ανθρωποκτονία κατά παράβαση του άρθρου 205 του Ποινικού Κώδικα, λαμβάνουμε υπόψη την μέσω της προαναφερόμενης στάσης του κατηγορούμενου εκφρασθείσα επί της ουσίας παραδοχή του ως πράξη μεταμέλειας για το κακούργημα που έχουμε αποφασίσει ότι διέπραξε και η οποία κατ' επέκταση αποκαλύπτει και αναγνώριση αλλά και αντίληψη αυτού για το λανθασμένο και έκνομο της πράξης του έναντι της J. (βλ. μεταξύ άλλων Ποινική Έφεση 8/16 Ανδρέας Τραντά ν. Αστυνομίας, απόφαση ημερ. 14.11.2016). Ως προς εκατέρωθεν αναφορές που έχουν γίνει ενώπιον μας και οι οποίες αποκαλύπτουν διάσταση ως προς τους λόγους που η Κατηγορούσα Αρχή, παρά την εκφρασθείσα προς αυτήν πρόθεση του κατηγορούμενου για παραδοχή σε κατηγορία ανθρωποκτονίας, δεν ενήργησε προς την κατεύθυνση αντικατάστασης της κατηγορίας του φόνου εκ προμελέτης με κατηγορία ανθρωποκτονίας και έτσι η υπόθεση οδηγήθηκε σε ακροαματική διαδικασία, λόγοι οι οποίοι όμως οφείλουμε να σημειώσουμε ότι σε καμία περίπτωση δεν προκύπτει να θέτουν σε αμφιβολία την πρόθεση παραδοχής του κατηγορούμενου σε ανθρωποκτονία σε χρόνο πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας, θα αρκεστούμε να αναφέρουμε ότι ως αποτελεί δικαίωμα ενός κατηγορούμενου να απαντά ως ο ίδιος κρίνει σε μια συγκεκριμένη κατηγορία, έτσι αποτελεί δικαίωμα και της Κατηγορούσας Αρχής να προσάπτει ή να επιμένει στην πρόσαψη μιας συγκεκριμένης κατηγορίας όταν η ίδια κρίνει ότι αυτό πρέπει να πράξει.
- Με βάση και την έκθεση του Τμήματος Κοινωνικών Υπηρεσιών που βρίσκεται ενώπιον μας, λαμβάνουμε υπόψη ότι ο κατηγορούμενος, ο οποίος ως έχουμε γνώση τελεί υπό κράτηση απο τις 18.12.2021, είναι ηλικίας σήμερα 76 ετών. Κατάγεται από την Αγγλία , χώρα στην οποία εργάστηκε ως ανθρακωρύχος και την οποία όμως το 2001 και λόγω συνταξιοδότησης εγκατέλειψε έτσι ώστε να ζήσει μόνιμα στην Κύπρο με την J. με την οποία και είχαν τελέσει γάμο στην Αγγλία το
- Από τον γάμο τους αυτό, κατηγορούμενος και J. απέκτησαν μια κόρη ηλικίας σήμερα 50 ετών η οποία όμως διαμένει και εργάζεται στην Αγγλία και η οποία, παρά το τι έπραξε ο κατηγορούμενος έναντι της μητέρας της, στηρίζει τον πατέρα της του οποίου η ψυχική κατάσταση, συνεπεία του τραγικού συμβάντος για το οποίο καλούμαστε να τον μεταχειριστούμε, έχει επηρεαστεί αρνητικά με αποτέλεσμα αυτός να παρακολουθείται από τις υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας του Τμήματος Φυλακών και να λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή. Να σημειώσουμε περαιτέρω εδώ, λαμβάνοντας υπόψη και το περιεχόμενο της αγορεύσεως της κας Πεκρή και της κας Χαραλαμπίδου (σελ. 9) το οποίο συνάδει και με τα όσα καταγράφονται στην πιο πάνω έκθεση και σε κάθε περίπτωση δεν έχει αμφισβητηθεί, ότι η θυγατέρα του θύματος και του κατηγορούμενου «...υποστηρίζει τον Κατηγορούμενο στην ποινική διαδικασία που αντιμετωπίζει και προσβλέπει στην επανένωση της με τον πατέρα της».
- Λαμβάνουμε υπόψη ότι ο κατηγορούμενος έχει λευκό ποινικό μητρώο. Στην Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Πέτρου Λουκά
(1992)2 Α.Α.Δ. 241), έφεση στην οποία μας έχουν παραπέμψει οι ευπαίδευτες δικηγόροι του κατηγορούμενου και η οποία αφορούσε στην μεταχείριση καταδικασθέντα ηλικίας 64 ετών για πρόκληση θανάτου λόγω απερίσκεπτης πράξης κατά παράβαση του άρθρου 210 του Ποινικού Κώδικα, πολύ σοφά λέχθηκε ότι η νομοταγής ζωή ενός ανθρώπου, ιδιαίτερα ενός ανθρώπου προχωρημένης ηλικίας, ομοιάζει με τη ζωή ενός νοικοκυρεμένου ανθρώπου ο οποίος μια ολόκληρη ζωή εξοικονομεί για να βρει τις οικονομίες του στις δύσκολες μέρες. Αυτές οι «δύσκολες μέρες» έχουν φτάσει για τον κατηγορούμενο ο οποίος με βάση το λευκό του ποινικό μητρώο σε συνδυασμό με την ηλικία του (76 ετών), έχει το δικαίωμα να εξαργυρώσει με επιείκεια απο το Δικαστήριο τις «αποταμιεύσεις» του απο την για τόσα πολλά χρόνια προγενέστερη νομοταγή του ζωή.
- Λαμβάνουμε υπόψη τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες ο κατηγορούμενος οδήγησε στον θάνατο την J., ως αυτές προκύπτουν απο την απόφαση μας ημερομηνίας 21.7.
- Σχετικό το πιο κάτω απόσπασμα απο την απόφαση μας το οποίο και δίδει κατά συνοπτικό τρόπο πλήρη εικόνα αυτών των περιστάσεων. «Με βάση την ενώπιον μας αποδεκτή μαρτυρία αλλά και παραδεκτά γεγονότα, σε μέρος και των οποίων έχουμε κάνει αναφορά πιο πάνω, το γενικότερο συμπέρασμα μας είναι ότι ο κατηγορούμενος, ο οποίος αγαπούσε την για 52 χρόνια σύζυγο του J. και φρόντιζε αυτήν στις δύσκολες στιγμές που αυτή βίωνε συνεπεία μυελοδυσπλαστικού συνδρόμου με το οποίο είχε διαγνωστεί το 2016 και το οποίο συνιστά τύπο καρκίνου που σε ένα μεγάλο ποσοστό μέχρι και 45% εξελίσσεται στην πορεία σε οξεία λευχαιμία, την 18.12.2021 και ενώ ο ίδιος βρισκόταν στο σαλόνι της κατοικίας του μαζί με την J. η οποία καθόταν σε μια ανακλινόμενη πολυθρόνα, κατευθυνόμενος ακολούθως προς την κουζίνα που βρίσκεται στον ίδιο όροφο με σκοπό να κάνει καφέ, βλέποντας την γυναίκα του εκ νέου να κλαίει και να υποφέρει λόγω της κατάστασης της και έχοντας υπόψη του την προ εβδομάδων αλλά και προ ημερών πιο έντονη και με κλάματα και σε βαθμό υστερίας εκφρασθείσα προς αυτόν επιθυμία της συζύγου του να μην ζει άλλο, επιθυμία η οποία πέραν της ταλαιπωρίας που της δημιουργούσε η κατάσταση της υγείας της εδραζόταν και στο ότι αυτή πίστευε ότι θα είχε την ίδια κατάληξη με την αδελφή της η οποία έπασχε από λευχαιμία, ταλαιπωρήθηκε και τελικώς απεβίωσε, επέστρεψε προς το σαλόνι, κατευθύνθηκε προς το σημείο που καθόταν η σύζυγος του και έπραξε κάτι το οποίο ποτέ προηγουμένως στην ζωή του δεν φανταζόταν ότι θα ήταν ικανός να πράξει. Με τα χέρια του έκλεισε το στόμα και την μύτη της J. με αποτέλεσμα αυτή λόγω ασφυξίας στην βάση της απόφραξης των εν λόγω αναπνευστικών οδών, να οδηγηθεί στον θάνατο. Αμέσως μετά και με πρόθεση να θέσει τέρμα στην ζωή του, ο κατηγορούμενος κατανάλωσε και όποια χάπια υπήρχαν διαθέσιμα στην οικία του και το είδος των οποίων έχει περιγράψει κατά την μαρτυρία του ο Δρ. Σιδηρόπουλος. Όμως, η έγκαιρή παρέμβαση των μελών της Αστυνομίας και η ενδεδειγμένη θεραπεία, που παρά την αρχική του άρνηση για αποδοχή αυτής, έλαβε ακολούθως στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου, του έσωσαν την ζωή.» Δεν βρισκόμαστε ενώπιον μιας περίπτωσης που ως συνήθως παρατηρείται σε τέτοιας φύσεως υποθέσεις, δηλαδή πρόσωπο με διαχρονική ή ακόμα και στιγμιαία έχθρα προς ένα συνάνθρωπο του να ενεργεί στα πλαίσια των διαχρονικών ή ακόμα και στιγμιαίων διαφορών και να επιφέρει τον θάνατο σε αυτό τον συνάνθρωπο του. Λαμβάνουμε υπόψη ότι βρισκόμαστε ενώπιον μιας ιδιαίτερης περίπτωσης αφαίρεσης ανθρώπινης ζωής στην βάση αισθημάτων αγάπης, ευσπλαχνίας και προς την κατεύθυνση λύτρωσης του θύματος το οποίο υπέφερε συνεπεία της κατάστασης της υγείας του και επιζητούσε αυτή την λύτρωση του.
- Λαμβάνουμε υπόψη ότι ως έχει λεχθεί και στην Ονησίλλου (ανωτέρω), το έγκλημα της ανθρωποκτονίας καλύπτει ένα ευρύ φάσμα εγκληματικής συμπεριφοράς και ο καθορισμός τιμωρητικού πλαισίου για το εν λόγω έγκλημα μέσω της νομολογίας δεν είναι ευχερής, έστω και μέσα σε πλατειά όρια. Ενδεικτική της ορθότητας της πιο πάνω παρατήρησης στην Ονησίλλου είναι η διάσταση που με βάση τα δεδομένα της κάθε υπόθεσης νομολογιακά παρατηρείται ως προς την μεταχείριση προσώπων που διέπραξαν το έγκλημα της ανθρωποκτονίας. Ενδεικτικά σημειώνουμε ότι : Στην Ονησίλλου (ανωτέρω), ο Εφεσείοντας είχε κριθεί πρωτοδίκως ένοχος για την διάπραξη του κακουργήματος του φόνους εκ προμελέτης και του είχε επιβληθεί ποινή φυλάκισης δια βίου. Ο Εφεσείοντας ηλικίας τότε 29 ετών, είχε επιφέρει τον θάνατο σε γυναίκα ηλικίας 20 ετών τότε, με βάναυσο τρόπο. Πιο συγκεκριμένα όταν η γυναίκα αυτή γνωστοποίησε σε αυτόν πρόθεση διακοπής του δεσμού τους, ο Εφεσίβλητος προσπάθησε να την στραγγαλίσει. Αυτή κατάφερε να εξέλθει του αυτοκινήτου στο οποίο βρισκόταν με τον Εφεσίβλητο όμως ο τελευταίος την άρπαξε από τα μαλλιά και κτυπούσε το κεφάλι της στη γη. Η γυναίκα έχασε τις αισθήσεις της και όταν τις επανάκτησε και προσπαθούσε να ξεφύγει από τον Εφεσίβλητο, ο τελευταίος, ο οποίος την κρατούσε στα χέρια του περπατώντας στη θάλασσα, έβαλε αυτήν μπρούμυτα μέσα στη θάλασσα και κρατούσε το κεφάλι της κάτω από το νερό μέχρι που αυτή σταμάτησε να κινείται. Το Εφετείο ανέτρεψε την καταδίκη για τον φόνο εκ προμελέτης και αφού έκρινε ότι ο Εφεσείοντας είχε διαπράξει το κακούργημα της ανθρωποκτονίας κατά παράβαση του άρθρου 205 του Ποινικού Κώδικα, επέβαλε σε αυτόν ποινή φυλάκισης 15 ετών λαμβάνοντας υπόψη τις περιστάσεις της υπόθεσης αλλά και ότι το έγκλημα ήταν το αποτέλεσμα ηθελημένης παράνομης πράξης, ήτοι του εκούσιου πνιγμού του θύματος. Στην Γιώργος Παλάσκα ν. Δημοκρατίας
(2007)2 Α.Α.Δ. 28 , το Ανώτατο Δικαστήριο αν και έκρινε ως αυστηρή ποινή φυλάκισης 13 ετών που πρωτοδίκως είχε επιβληθεί στον Εφεσείοντα για την διάπραξη του κακουργήματος της ανθρωποκτονίας, λαμβάνοντας υπόψη τα γεγονότα της υπόθεσης, επικύρωσε την πιο πάνω ποινή φυλάκισης των 13 ετών. Τα γεγονότα ήταν ότι ο Εφεσείων και το θύμα, στα πλαίσια τεταμένων σχέσεων τους, αποφάσισαν να συναντηθούν σε συγκεκριμένο χώρο για να ξεκαθαρίσουν τις διαφορές τους. Φτάνοντας στο χώρο αυτό με τα αυτοκίνητα τους, εξήλθαν από αυτά και ήλθαν στα χέρια. Ο Εφεσείων κρατούσε ένα ξύλο το οποίο το θύμα κατόρθωσε να του αρπάξει. Αφού συγγενικό του Εφεσείοντα πρόσωπο προσπάθησε να τους χωρίσει, το θύμα του ξέφυγε και προσπάθησε να επιτεθεί στον Εφεσείοντα με το ξύλο. Τότε ο Εφεσείοντας κατευθύνθηκε προς το αυτοκίνητο του πήρε αυτό ένα κυνηγετικό όπλο και πυροβόλησε το θύμα το οποίο έπεσε στο έδαφος και εξέπνευσε. Στην Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Ευριπίδης Χρίστου, Ποινική Έφεση 20/2015, απόφαση ημερ. 28.9.2017 στην οποία μας έχουν παραπέμψει οι δικηγόροι του κατηγορούμενου, ο Εφεσίβλητος είχε κριθεί κατ' έφεση ένοχος για την διάπραξη του εγκλήματος της ανθρωποκτονίας κατά παράβαση του άρθρου 205 του Ποινικού Κώδικα. Ο Εφεσίβλητος, ηλικίας τότε 86 ετών, δια κτυπημάτων που είχε επιφέρει στη σύζυγο του ηλικίας τότε 78 ετών, είχε προκαλέσει τον θάνατο της τελευταίας. Η άσκηση βίας προς το θύμα ήταν αποτέλεσμα διαφορών που υπήρξαν μεταξύ του ζεύγους. Το Ανώτατο Δικαστήριο, τονίζοντας το μεγάλο βαθμό αδιαφορίας του Εφεσίβλητου ως προς το ενδεχόμενο αποτέλεσμα της βίας του προς το θύμα, την απουσία μεταμέλειας αλλά και ότι σε υποθέσεις που άπτονται αφαίρεσης ανθρώπινης ζωής απαιτείται η ποινή να εμπεριέχει το στοιχείο της αποτροπής, έκρινε ότι η ποινή φυλάκισης ήταν αναπόφευκτη για τον Εφεσίβλητο. Λαμβάνοντας υπόψη το λευκό ποινικό μητρώο του Εφεσίβλητου, το χρονικό διάστημα των 3 ετών που είχε παρέλθει μέχρι και την καταδίκη του αλλά και ότι όταν επιβάλλεται ποινή σε ένα άτομο προχωρημένης ηλικίας είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι ο χρόνος είναι πιο πολύτιμος για το ηλικιωμένο άτομο και το αποτέλεσμα μίας ποινής φυλάκισης σε αυτόν είναι δυσμενέστερο, καθότι η προσδοκία ζωής του είναι μικρότερη, επέβαλε στον Εφεσίβλητο ποινή φυλάκισης δύο
(2)ετών. Οι πιο πάνω αποφάσεις είναι ενδεικτικές ως έχουμε προαναφέρει των όσων έχουν λεχθεί στην Ονησίλλου σε σχέση με τιμωρητικό πλαίσιο για το έγκλημα της ανθρωποκτονίας αλλά και ενδεικτικές της γενικότερης αρχής ότι κάθε υπόθεση είναι ξεχωριστή και κρίνεται με τα δικά της δεδομένα. Να σημειώσουμε εδώ ότι οι δικηγόροι του κατηγορούμενου, στο πλαίσιο εισήγησης για εφαρμογή της προαναφερόμενης αρχής , μας παρέπεμψαν και στην R. v. George Hugh Webb
(2011)EWCA Crim 152, υπόθεση η οποία άπτεται ανθρωποκτονίας. Συνοψίζοντας τα γεγονότα της εν λόγω υπόθεσης, σημειώνουμε ότι η σύζυγος του κ. Webb υπέφερε από διάφορες παθήσεις, άλλες πραγματικές και άλλες φανταστικές, και είχε την επιθυμία να δώσει τέλος στην ζωή της. Σε συγκεκριμένη ημερομηνία, είπε στον σύζυγο της, δηλαδή τον κ. Webb, ότι έλαβε την απόφαση να θέσει τέρμα στην ζωή της και ότι την ίδια ημέρα θα εκτελούσε την επιθυμία της μέσω κατανάλωσης φαρμάκων (Lorazepam tablets) σε συνδυασμό με αλκοόλ. Ο κ. Webb μετέφερε αυτά τα φάρμακα στο υπνοδωμάτιο όπου βρισκόταν η σύζυγος του. Κατανάλωσε αυτά τα φάρμακα και έπεσε σε βαθύ ύπνο. Μετά από 3 ώρες, ο ύπνος της έγινε ελαφρύς και ο κ.Webb έκρινε ότι αυτή θα ξυπνούσε. Επειδή η σύζυγος του είχε πει σε προγενέστερο της κατανάλωσης των φαρμάκων χρόνο να της τερματίσει την ζωή αν παρά την κατανάλωση των φαρμάκων αυτή ξυπνήσει, ο κ. Webb με την χρήση μιας πλαστικής σακούλας και μιας πετσέτας την έπνιξε. Πρωτοδίκως επιβλήθηκε στον κ. Webb ποινή φυλάκισης δύο
(2)ετών. Το Ποινικό Τμήμα του England and Wales Court of Appeal, προτού μειώσει την πιο πάνω ποινή φυλάκισης σε ποινή φυλάκισης ενός
(1)έτους της οποίας και ακολούθως την εκτέλεση ανέστειλε υπό όρους, λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κ. Webb κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν βρισκόταν σε καλή ψυχική κατάσταση καθώς έπασχε από διαταραχή προσαρμογής στο κοινωνικό σύνολο λόγω του περιορισμού του ζεύγους από την υπόλοιπη κοινωνία και τις δραστηριότητες της καθημερινότητας συνεπεία της κατάστασης της συζύγου του, ανέφερε μεταξύ άλλων και τα ακόλουθα: «On any view this was an exceptionally difficult sentencing exercise. The Killing of Mrs Webb was and will always be, the result of an unlawful act. On the basis of diminished responsibility, it was not murder, but manslaughter committed as a mercy killing intended by the appellant to help his wife achieve her settled intention to end her own life, notwithstanding his pleas to her that she should not do so. In our judgement his actions in this case came very close to the offence of assisting in his wife's intended suicide, acting as he did to fulfil her clear, unequivocal wishes to end her life, so that when she failed to achieve what she wanted, he took over from her. ... The appellant has now served the equivalent of a sentence of six months imprisonment. In the unusual and particular circumstances of this case we do not believe that the principle of the sanctity of human life would be undermined if the sentence imposed to the appellant were now reduced to one of twelve months imprisonment, suspended, so that this lonely old man may receive the help that he will need to come to terms with the disaster that has overtaken him» 6. Λαμβάνουμε υπόψη ότι στην υπό συζήτηση περίπτωση η ειδική ανάγκη για αποτροπή, δηλαδή η μεταχείριση του κατηγορούμενου απο το Δικαστήριο προς την κατεύθυνση αποτροπής επανάληψης απο τον ίδιο στο μέλλον παραβατικής συμπεριφοράς και ιδιαίτερα παραβατικής συμπεριφοράς ως και αυτής στην οποία έχει κριθεί ένοχος, είναι περιορισμένη. Με βάση το λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορούμενου σε συνδυασμό με την ηλικία του αλλά ιδιαίτερα και τις περιστάσεις κάτω απο τις οποίες διέπραξε το κακούργημα για το οποίο καλούμαστε να του επιβάλουμε ποινή, το ενδεχόμενο επίδειξης στο μέλλον εγκληματικής συμπεριφοράς απο μέρους του καθίσταται ιδιαίτερα απομακρυσμένο και δεν θα μπορούσε ο κατηγορούμενος να χαρακτηριστεί ως κίνδυνος για την κοινωνία. Όμως σε κάθε περίπτωση επιβολής ποινής και ιδιαίτερα για σοβαρής μορφής παραβατική συμπεριφορά, στην προκειμένη για κακούργημα το οποίο οδήγησε στην απώλεια μιας ανθρώπινης ζωής, λαμβάνεται υπόψη απο το Δικαστήριο και η γενική ανάγκη αποτροπής, δηλαδή η μέσω της μεταχείρισης του κατηγορούμενου πρόληψη και/ή αποτροπή άλλων μελών της κοινωνίας να επιδείξουν στο μέλλον ίδια ή παρεμφερή με αυτή του κατηγορούμενου έκνομη συμπεριφορά. Μπορεί να μην έχει παρατηρηθεί μέχρι και σήμερα στην Κύπρο, τουλάχιστον δικαστικώς, η αφαίρεση ανθρώπινης ζωής κάτω απο τις συνθήκες και κίνητρα που ο ενώπιον μας κατηγορούμενος επέφερε τον θάνατο σε αγαπημένο του πρόσωπο. Δεν έχουμε αμφιβολία όμως ότι πολλοί ανθρώποι λυγίζουν καθημερινά απο τις δυσκολίες της ζωής και ιδιαίτερα απο δυσκολίες που βιώνουν συνεπεία σοβαρών προβλημάτων υγείας οι ίδιοι είτε και στενά συγγενικά τους πρόσωπα με τα οποία συμπάσχουν. Το μήνυμα προς την κοινωνία δεν μπορεί να είναι άλλο απο το ότι η αφαίρεση μιας ανθρώπινης ζωής, έστω και με κίνητρο την αγάπη προς το θύμα και λύτρωση αυτού απο τα βάσανα του, αποτελεί μια εκ του Νόμου παράνομη πράξη η οποία δεν είναι ανεκτή, ακόμα και στην περίπτωση που το ίδιο το θύμα επιθυμεί την λύτρωση του. Ο Νόμος και η ηθική αποτελούν την σπονδυλική στήλη μιας εύνομης κοινωνίας. Στα πλαίσια αυτά, κανένας δεν επιλέγει πότε τερματίζεται η ζωή ενός ανθρώπου ακόμα και ενός αγαπημένου του ανθρώπου ο οποίος βασανίζεται λόγω προβλημάτων υγείας, πράγμα που ο ενώπιον μας κατηγορούμενος, έστω και υπό συνθήκες ανορθόδοξης κρίσης και προς την κατεύθυνση της λύτρωσης της αγαπημένης του J., επέλεξε να πράξει. Στην βάση των πιο πάνω και έχοντας κατά νου ότι ακόμα και στα σοβαρότερα των αδικημάτων, το καθήκον εξατομίκευσης της ποινής ουδόλως ατονεί (βλ. μεταξύ άλλων Χριστοδούλου ν. Δημοκρατίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 124,129-130), λαμβάνουμε υπόψη ότι η όποια ποινή επιβληθεί στον κατηγορούμενο θα πρέπει να στέλνει το πιο πάνω μήνυμα στην κοινωνία, χωρίς όμως μέσω αυτής της ποινής να οδηγούμαστε, για σκοπούς ικανοποίησης και μόνο της πιο πάνω γενικής ανάγκης αποτροπής, σε μεταχείριση του κατηγορούμενου η οποία να μην αρμόζει σε αυτόν με βάση τις προαναφερόμενες πολύ ιδιαίτερες συνθήκες και κίνητρα κάτω απο τα οποία επέφερε τον θάνατο στην J. αλλά και τις προσωπικές περιστάσεις αυτού. Συνυπολογιζόμενων όλων των πιο πάνω, κρίνουμε ότι η επιβολή ποινής φυλάκισης στον κατηγορούμενο για την διάπραξη του κακουργήματος της ανθρωποκτονίας είναι αναπόφευκτη. Επιδεικνύοντας προς το πρόσωπο τού την μέγιστη δυνατή υπό τις περιστάσεις επιείκεια, επιβάλλουμε σε αυτόν ποινή φυλάκισης δύο
(2)ετών. Οι δικηγόροι του κατηγορούμενου εισηγήθηκαν ότι θα πρέπει να ασκήσουμε την διακριτική εξουσία που μας παρέχει το άρθρο 3 του Ν.95/72 ως αυτός έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί και να αναστείλουμε την εκτέλεση της ποινής φυλάκισης που έχουμε επιβάλει. Το λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορούμενου, το προχωρημένο της ηλικίας του και γενικότερα οι προσωπικές του περιστάσεις, αλλά κυρίως οι ιδιαίτερες συνθήκες κάτω από τις οποίες αυτός διέπραξε το έγκλημα καθώς και τα κίνητρα της έκνομης αυτής συμπεριφοράς του, στοιχεία τα οποία πρέπει να σημειώσουμε ότι εάν δεν υπήρχαν σωρευτικά στην παρούσα υπόθεση η ποινή φυλάκισης που θα επιβάλλαμε θα ήταν ουσιωδώς διαφορετική από αυτή των δύο
(2)ετών, κατά την κρίση μας δεν είναι ικανά να υπερφαλαγγίσουν την ανάγκη απόδοσης του μηνύματος ότι η αφαίρεση μίας ανθρώπινης ζωής, έστω και κάτω από τις προαναφερόμενες ιδιαίτερες συνθήκες και κίνητρα, δεν μπορεί να γίνει ανεκτή, μήνυμα το οποίο υπό τις περιστάσεις καθιστά επιβεβλημένη την άμεση εκτέλεση της ποινής που έχουμε επιβάλει. Άμεση εκτέλεση η οποία κρίνουμε ότι δεν αποστερεί από τον ενώπιον μας ηλικιωμένο κατηγορούμενο την δυνατότητα να προσδοκεί ότι σύντομα θα είναι σε θέση να εξέλθει των φυλακών και μαζί με την υποστήριξη μελών της οικογένειας του, ως είναι και η κόρη που απέκτησε με την J., να συνεχίσει την ζωή του, ευρισκόμενος όμως πάντα αντιμέτωπος με την συνεπεία της δικής του έκνομης ενέργειας τραγική απώλεια της J. που ως και ο ίδιος έχει καταθέσει ενώπιον μας την 15.5.2023 στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας, δεν αποτελούσε μόνο την για 52 χρόνια σύζυγο του αλλά και την καλύτερη του φίλη. Συνεπώς η ποινή φυλάκισης των δύο
(2)ετών που έχουμε επιβάλει είναι άμεση και για την έκτιση της, συμφώνως του άρθρου 117
(1)της Ποινικής Δικονομίας, να ληφθεί υπόψη και ο χρόνος που ο κατηγορούμενος τελεί υπό κράτηση, δηλαδή από την 18.12.2021 μέχρι και σήμερα. Εφόσον έχει επιβληθεί ποινή φυλάκισης στον κατηγορούμενο τα σύμφωνα με τον κ. Χατζηκύρου €660,00 έξοδα μαρτύρων, να πληρωθούν από τη Δημοκρατία. (Υπ)............... Μ. Δρουσιώτης, Π.Ε.Δ. (Υπ)............... Χρ. Χατζηγεωργίου, Α.Ε.Δ. (Υπ)................ Π. Κυριακίδης, Α.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο