ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. KHALID TAMA, Αρ. Υπόθεσης: 3510/22, 23/2/2023

(1)(α) (λ) και 19 (ζ) του περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμου, ΚΕΦ. 105, ήτοι ο κατηγορούμενος την 01.12.2022, βοήθησε 13 Σύριους απαγορευμένους μετανάστες να εισέλθουν στη Δημοκρατία. Τα γεγονότα της υπόθεσης, όπως εκτέθηκαν από την Κατηγορούσα Αρχή, με τα οποία συμφώνησε η συνήγορός του, είναι τα ακόλουθα: «Στις 30/09/2022 περί τις 1855 μέλη της Λιμενικής και Ναυτικής Αστυνομίας Αμμοχώστου εντόπισαν ύποπτος σκάφος να εισέρχεται στα ύδατα της Δημοκρατίας στην περιοχή ακρωτηρίου Γκρέκο. Το σκάφος προσεγγίστηκε και διαπιστώθηκε ότι επρόκειτο για βάρκα στην οποία επέβαιναν 14 συνολικά μετανάστες από την Συρία οι οποίοι δεν είχαν άδεια ή άλλο δικαίωμα νόμιμης εισόδου στην Δημοκρατία. Επρόκειτο για 11 άνδρες, μεταξύ αυτών και ο κατηγορούμενος, μια γυναίκα και 2 παιδιά. Στο πηδάλιο δεν βρισκόταν κανένα απρόσωπο. Όλοι οι επιβαίνοντες μεταφέρθηκαν με άκατο της αστυνομίας στο αλιευτικό καταφύγιο Παραλιμνίου. Από την διερεύνηση της υπόθεσης διαφάνηκε ότι για τον κάθε ένα από τους επιβαίνοντες είχε καταβληθεί είτε προσωπικά είτε από άλλο πρόσωπο στον διοργανωτή της μεταφοράς στην Συρία χρηματικό ποσό περί των 2100 δολαρίων. Επίσης προέκυψε μαρτυρία ότι οδηγός της βάρκας ήταν ο κατηγορούμενος. Αυτός συνελήφθηκε στις 03/10/2022 δυνάμει δικαστικού εντάλματος και στην συνέχεια παρέμεινε υπό κράτηση μέχρι την καταχώρηση της υπόθεσης. Ο κατηγορούμενος έδωσε κατάθεση την οποία παραδέχτηκε ότι όταν του προτάθηκε από πρόσωπο που γνώριζε τον διοργανωτή του ταξιδιού αποδέχτηκε να οδηγήσει την βάρκα αφού ήταν ψαράς στο επάγγελμα. Ανάφερε ότι οδήγησε καθόλη την διαδρομή εκτός από ένα πεντάλεπτο κατά το οποίο έκαμε διάλειμμα για να ξεκουραστεί. Ο κατηγορούμενος δεν βαρύνεται με προηγούμενες καταδίκες». Η ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου προς υποβοήθηση του Δικαστηρίου ετοίμασε γραπτή αγόρευση για μετριασμό της ποινής. Υιοθέτησε το περιεχόμενο της έκθεσης του Γραφείου Ευημερίας που ετοιμάστηκε για τον κατηγορούμενο και επεκτάθηκε σε περαιτέρω λεπτομέρειες, αναφορικά με τις προσωπικές του περιστάσεις, αλλά και τις περιστάσεις διάπραξης του αδικήματος. Σύμφωνα με την έκθεση του Γραφείου Ευημερίας, κατηγορούμενος γεννήθηκε στις 10.02.1993, δηλαδή σήμερα είναι ηλικίας 30 ετών, στη Συρία. Πρόκειται για το τρίτο παιδί πολυμελούς οικογένειας. Οι γονείς του και τα εννέα αδέλφια του εξακολουθούν να ζουν στη Συρία. Όπως ανάφερε η συνήγορος του, τον Μάρτιο του 2012, συνελήφθη από τον συριακό στρατό ως λιποτάκτης και τελούσε υπό κράτηση για 9 και πλέον χρόνια, όπου υπέστη διάφορα βασανιστήρια. Οι γονείς του πριν έναν χρόνο πλήρωσαν εγγύηση στις Συριακές Αρχές και αφέθηκε ελεύθερος. Μετά την αποφυλάκισή του, όπως ανέφερε, αξιολογήθηκε η ψυχική του υγεία, καθώς υπέφερε από μετατραυματικό στρες και λάμβανε φαρμακευτική αγωγή για ένα χρόνο. Τον Οκτώβριο του 2022 εγκατέλειψε τη Συρία και ήρθε στην Κύπρο για καλύτερες συνθήκες διαβεβαίωσης. Υπέβαλε αίτηση για παραχώρηση πολιτικού ασύλου, αφού επιθυμεί να παραμείνει στην Κύπρο και να κάνει μια νέα αρχή στη ζωή του, μακριά από την εμπόλεμη κατάσταση της χώρας του. Είναι αναλφάβητος και από ηλικίας 7 ετών δούλευε εργάτης στα χωράφια μαζί με τους γονείς του μέχρι τον Μάρτιο του

1. Είναι άγαμος και άτεκνος. Περαιτέρω, η συνήγορος του στη γραπτή αγόρευσή της σημείωσε και τόνισε το λευκό ποινικό μητρώο του, την ηλικία του, ότι δεν υπέπεσε προηγουμένως σε οποιαδήποτε παράβαση νόμου, ότι είναι αμόρφωτος, ότι αντελήφθη τη σοβαρότητα του αδικήματος που αντιμετωπίζει και απολογείται και εκφράζει την ειλικρινή του μεταμέλεια. Σημείωσε επίσης ότι δεν έλαβε οποιαδήποτε χρήματα από οποιονδήποτε επιβαίνοντα και ήταν η οικονομική ανέχεια που τον οδήγησε σε αυτή την κατάσταση, εκμεταλλευόμενος ο διακινητής και διοργανωτής του ταξιδιού στη Συρία την κατάσταση αυτή μέσω κάποιου φίλου του. Επομένως, εισηγείται ο ρόλος του είναι δευτερεύοντας και έτσι πρέπει να αντικριστεί από το Δικαστήριο. Δεν είχε κανένα οικονομικό όφελος, το οποίο ουσιαστικά αποκόμισε τρίτο πρόσωπο από τη Συρία. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, δεν διακινδύνευσε κανένα πρόσωπο. Η συμβολή του ιδίου ήταν στην οδήγηση της βάρκας, την οποία είχε οδηγήσει για 4, 5 ώρες κάποιο άλλο πρόσωπο και μετά ο κατηγορούμενος. Αναφέρθηκε σε περαιτέρω καταστάσεις κάτω από τις οποίες ο κατηγορούμενος βρέθηκε στη θέση αυτή. Ο σκοπός του, βέβαια, είναι ο ίδιος, όπως και τους άλλους επιβαίνοντες, δηλαδή να έρθει στην Κύπρο και να αναζητήσει μια καλύτερη ζωή, αποφεύγοντας συνάμα τα δεινά της χώρας του, στην οποία επικρατεί εμπόλεμη κατάσταση. Εξέφρασε τη μεταμέλεια του, η οποία φαίνεται ότι είναι έμπρακτη από την παραδοχή στην οποία προέβη στην κατηγορία 2, όπως και από το γεγονός ότι καταχώρησε αίτηση για παραχώρηση πολιτικού ασύλου. Δεν είναι μέλος οποιασδήποτε εγκληματικής οργάνωσης και ούτε είναι επαγγελματίας οδηγός σκαφών. Πρόκειται για ένα μεμονωμένο περιστατικό το οποίο δεν θα επαναλάβει. Επίσης ανέφερε ότι από την είσοδο του, μαζί με τους άλλους επιβαίνοντες, δεν επήλθε και δεν δημιουργήθηκε οποιοδήποτε πρόβλημα εθνικής ασφάλειας και ακεραιότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Κατά αυτό το χρονικό διάστημα που βρίσκεται υπό κράτηση έχουν μεταβληθεί οι προσωπικές συνθήκες του κατηγορούμενου, καθότι μετά από τους σεισμούς στη Συρία, ο κατηγορούμενος δεν κατάφερε να επικοινωνήσει με τα δικά του πρόσωπα, οι οποίοι αγνοούνται. Ακόμη αναφέρθηκε σε σχετική νομολογία, σε σχέση με τις ποινές που επιβάλλονται για τέτοιου είδους αδικήματα. Τέλος, εισηγήθηκε ότι σε περίπτωση επιβολής ποινή φυλάκισης, αυτή θα πρέπει να ανασταλεί, καθότι πρόκειται για άτομο με λευκό ποινικό μητρώο, νεαρής ηλικίας, δεινή οικονομική θέση, εξέφρασε την έμπρακτη μεταμέλεια του διά μέσου της παραδοχής του και της υποβολής αίτησης πολιτικού ασύλου, ότι ωθήθηκε στη διάπραξη του εν λόγω αδικήματος, ένεκα των συνθηκών διαβίωσης στη Συρία και της εμπόλεμης κατάστασης που υπάρχει και ότι απουσιάζει προσχεδιασμός στην παροχή βοήθειας από τον κατηγορούμενο στο ταξίδι. Παράπεμψε και επί τούτων σε σχετική νομολογία. Τόνισε ιδιαίτερα το γεγονός ότι βρίσκεται υπό κράτηση από τις 3.10.
2. Δηλαδή 6.5 περίπου μήνες τώρα. Απολογείται, εκφράζει την ειλικρινή συγγνώμη του και ζητεί κάθε δυνατή επιείκεια. Η σοβαρότητα του αδικήματος που διέπραξε ο κατηγορούμενος αντικατοπτρίζεται κατ' αρχήν από την προβλεπόμενη ποινή. Συγκεκριμένα, ο Νόμος προβλέπει ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα δέκα

(10)έτη ή χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις πενήντα χιλιάδες ευρώ (€50.000) ή και τις δύο αυτές ποινές. Πριν την τροποποίηση με τον Ν46(Ι)/2021 προβλεπόταν ποινή φυλάκισης τριών

(3)ετών ή χρηματική ποινή που δεν υπερέβαινε τις πέντε χιλιάδες λίρες (€8.543) ή και τις δύο αυτές ποινές. Η τροποποίηση αυτή αντανακλά ακριβώς την αυξημένη σοβαρότητα που ο νομοθέτης ήθελε να προσδώσει στο υπό εξέταση αδίκημα. Το ύψος της προβλεπόμενης ποινής προδιαγράφει και την σοβαρότητα που θέλησε ο νομοθέτης να προσδώσει στο κάθε συγκεκριμένο αδίκημα και κατ' επέκταση τον βαθμό προστασίας του έννομου αγαθού που προστατεύεται, στοιχείο το οποίο το Δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη κατά την επιμέτρηση της ποινής (βλ. Souilmi ν Αστυνομίας

(1992)2 ΑΑΔ 248, 250). Το στοιχείο αυτό, δηλαδή η ανώτατη προβλεπόμενη ποινή, λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής και συνεκτιμάται με τα γεγονότα της υπόθεσης, τόσο για την επιλογή του είδους της ποινής όσο και για τον καθορισμό της έκτασης της (βλ. Διευθυντής Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ν Χρυσοστόμου κ.α.

(2002)2 ΑΑΔ 575, 580). Το στίγμα της ποινικής αντιμετώπισης των αδικημάτων που σχετίζονται με παράνομη μετανάστευση έχει δοθεί στην Nazari v Αστυνομίας

(1996)2 ΑΑΔ 231, η οποία αφορούσε παράνομη διαμονή στη Δημοκρατία, όπου τονίστηκε ότι (σελ. 234): «Η Κύπρος, πρέπει να γίνει κατανοητό, είναι μια μικρή χώρα, με τεράστια προβλήματα. Η περιφρούρηση της Κυπριακής Επικράτειας αποτελεί θεμελιώδες καθήκον. Δεν υποτιμούμε την αγωνία των όπου γης ανθρώπων για την εξασφάλιση εργασίας και, γενικά, τη βελτίωση των συνθηκών της ζωής τους. Όμως, στην περίπτωση της Κύπρου, πρέπει να γίνει καθολικά σεβαστό ότι συντρέχουν ιδιαίτερα ισχυροί λόγοι για την αυστηρή εφαρμογή της αρχής του διεθνούς δικαίου που επιτρέπει τον αποκλεισμό αλλοδαπών προς διασφάλιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας.» Τονίστηκε επίσης (με αναφορά στη Mohamed κ.α. v Αστυνομίας

(1996)2 ΑΑΔ 166, 168) ότι η συχνότητα με την οποία διαπράττονται αδικήματα αυτής της φύσεως και ότι οι αρνητικές επιπτώσεις, κοινωνικές, οικονομικές και άλλες επηρεάζουν τη ζωή του τόπου. Περαιτέρω, σχετική είναι η Tabrizi v Αστυνομίας

(2004)2 ΑΑΔ 421 το Ανώτατο Δικαστήριο υιοθέτησε το πιο κάτω απόσπασμα από την πρωτόδικη απόφαση (σελ. 429): «Αδικήματα που αφορούν την παράνομη είσοδο και παραμονή αλλοδαπών στην Κύπρο ή που σχετίζονται με τέτοια αδικήματα αντιμετωπίζονται ως σοβαρά. Έχει επισημανθεί στην σχετική νομολογία ότι τόσο η παράνομη είσοδος στο έδαφος της Δημοκρατίας όσο και η παράνομη παραμονή προσώπων που εισήλθαν αρχικά νόμιμα είχε φθάσει σε τέτοια επίπεδα που δημιουργούνται σοβαρά προβλήματα κοινωνικής και οικονομικής φύσεως αλλά και προβλήματα αστυνόμευσης.» Βέβαια, από τότε που εκδόθηκαν οι εν λόγω αποφάσεις, η Δημοκρατία έγινε πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στα πλαίσια της οποίας ανέλαβε και ανάλογες ευθύνες σε σχέση με τη μετανάστευση, τις οποίες όμως διέπει συγκεκριμένη νομοθεσία και την οποία πρέπει να ακολουθούν όσοι επιθυμούν, τη νόμιμη διαμονή τους στο έδαφος της Δημοκρατίας. Μάλιστα, ένεκα των μεγάλων μεταναστευτικών ροών, είτε αυτές είναι απόρροια πολέμων, είτε οικονομικής δυσπραγίας, η Δημοκρατία έχει επωμιστεί και συνεχίζει να επωμίζεται, με αυξητική τάση, δυσβάστακτο οικονομικό και άλλο βάρος, αναλογικά με τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η θέση της επιτείνεται λόγω και του μικρού μεγέθους της και δη συρρικνωμένου κατά σχεδόν 40% ένεκα της τουρκικής κατοχής, αλλά και του μικρού πληθυσμού της και των μικρών εσωτερικών πόρων (βλ. επίσης Deveci ν Αστυνομίας

(2009)2 ΑΑΔ 80 και Στρουθιάς ν Αστυνομίας

(2015)2Α ΑΑΔ 493). Το φαινόμενο της παράτυπης μετανάστευσης και της μεταφοράς προσώπων δια θαλάσσης προς την Κύπρο, όχι μόνο δεν υποχωρεί αλλά αναπτύσσεται και εξελίσσεται με γοργούς ρυθμούς, όπως διαπιστώνεται από τις καταχωρίσεις τέτοιων ποινικών υποθέσεων ενώπιον μας. Ως προς τη δυνατότητα άντλησης σχετικής Δικαστικής γνώσης, μέσω της αναφοράς στον αριθμό παρόμοιων υποθέσεων που εκδικάζει κάποιο δικαστήριο, παραπέμπουμε στην Καρανίκκη v Αστυνομίας

(2004)2 ΑΑΔ 118, 123, και στο σύγγραμμα των Ηλιάδη & Σάντη, Το Δίκαιο της Απόδειξης, Β έκδοση, σελ. 269. Όπου ένα αδίκημα είναι από τη φύση του σοβαρό ή όπου διαπράττεται με μεγάλη συχνότητα δικαιολογείται η αντιμετώπιση του με ποινές αποτρεπτικού χαρακτήρα έτσι που πέραν από την τιμωρία του κατηγορουμένου να εξυπηρετείται και ο στόχος της αποτροπής διάπραξης παρόμοιων αδικημάτων στο μέλλον είτε από τον ίδιο τον κατηγορούμενο είτε από άλλα πρόσωπα (βλ. Tabrizi, ανωτέρω, σελ. 429). Στην R ν Le and Stark [1999] 1 Cr App R (S) 422 τέθηκαν οι ακόλουθες κατευθυντήριες γραμμές επιβολής ποινής για το (τότε) αντίστοιχο αδίκημα του assisting illegal entry (s.25

(1)(a) του Immigration Act 1971) οι οποίες, αν και δεν είναι δεσμευτικές, είναι καθοδηγητικές. Λαμβάνονται υπόψη ως επιβαρυντικοί παράγοντες τα ακόλουθα:

(1)αν το αδίκημα διαπράχθηκε κατ' επανάληψη,

(2)αν έγινε με σκοπό το οικονομικό όφελος,

(3)αν η υποβοήθηση αφορούσε πρόσωπα άγνωστα σε αντιδιαστολή με σύζυγο ή στενό συγγενικό πρόσωπο,

(4)όπου υφίσταται συνωμοσία, η διάπραξη του αδικήματος για κάποια χρονική περίοδο,

(5)αν υπήρξε εκτεταμένος προσχεδιασμός και οργάνωση,

(6)αν ο κατηγορούμενος είχε ηγετικό ρόλο, ή αν

(7)το αδίκημα διαπράχθηκε σε σχέση με μεγάλο αριθμό παράνομων μεταναστών. (βλ. επίσης Blackstone's Criminal Practice 2023/ PART B OFFENCES/ Section B22 Modern Slavery, Trafficking and Immigration Offences/Facilitating Unlawful Immigration/Sentence/ παρ. Β.22.49 - ηλεκτρονική έκδοση) Έχοντας, λοιπόν, υπόψη την προβλεπόμενη στον Νόμο ποινή, τις συνθήκες διάπραξης αλλά και τη νομολογία που παρατίθεται ανωτέρω, καταλήγουμε ότι αναδύεται, κατ' αρχήν, η ανάγκη απόδοσης αποτρεπτικού και αυστηρού χαρακτήρα στην ποινή. Η εξατομίκευση βέβαια της ποινής δεν ατονεί, αλλά από την άλλη μεριά δεν μπορεί να εξασθενήσει ή να εξουδετερώσει την ανάγκη για προστασία του κοινωνικού συνόλου και της δημόσιας ασφάλειας εκεί όπου εντοπίζεται σοβαρό πρόβλημα. Η στάθμιση, γενικά, η οποία χρειάζεται σε τέτοιες περιπτώσεις, δηλαδή όπου είναι αναγκαία η επιβολή αποτρεπτικής ποινής, περιγράφεται με πληρότητα στις Antoniades v Police

(1986)2 CLR 21, Κωνσταντίνου v Δημοκρατίας

(1989)2 ΑΑΔ 224, Φιλίππου ν Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ 245, Gholi ν Δημοκρατίας

(1997)2 ΑΑΔ 30, Jovanovic v Αστυνομίας

(2005)2 ΑΑΔ 635, Θεοχάρους v Αστυνομίας

(2008)2 ΑΑΔ 575 και Θεολόγου ν Αστυνομίας

(2014)2Β ΑΑΔ 800. Όπως υποδεικνύεται στην Γενικός Εισαγγελέας v Ευαγόρου

(2001)2 ΑΑΔ 285, η εξατομίκευση της ποινής επιτυγχάνεται μέσα και όχι έξω από το πλαίσιο των αρχών που διέπουν τον καθορισμό της ποινής. Επιπλέον, όπως έχει υποδειχθεί στην Κόκκινος ν Αστυνομίας

(1995)2 Α.Α.Δ. 135, η εξατομίκευση της ποινής έχει ως λόγο τον συσχετισμό της τιμωρίας και με το άτομο του παραβάτη· όχι όμως την αποκλειστική συνάρτησή της με τις προσωπικές συνθήκες αυτού. Ειδικότερα στην Al Jibouri κ.α. ν Αστυνομίας

(1992)2 ΑΑΔ 143 με αναφορά σε προηγούμενη νομολογία αναφέρθηκαν τα εξής στη σελίδα 145: «Όταν τα αδικήματα διαπράττονται τόσο συχνά όπως αυτό, τα Δικαστήρια επιβάλλουν ποινές που όχι μόνο τιμωρούν αλλά ταυτόχρονα αποτρέπουν άλλους να διαπράττουν αυτά τα αδικήματα∙ και όταν υπεισέρχεται ο παράγων της αποτροπής, οι προσωπικές περιστάσεις των κατηγορουμένων που στηρίζονται στη θεωρία της εξατομίκευσης της ποινής μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα». Στην Ghouneym v Αστυνομίας

(2016)2Α ΑΑΔ 576, ειπώθηκαν τα πιο κάτω στις σελ. 582 - 583: «Όσο και να αντιλαμβανόμαστε τα προβλήματα που δημιουργούνται στην οικογένεια του εφεσείοντα και στον ίδιο δεν θεωρούμε ότι υπάρχει δυνατότητα επέμβασης μας αφού το πρωτόδικο Δικαστήριο ισόρροπα και αιτιολογημένα έλαβε υπόψη τόσο τις προσωπικές περιστάσεις του εφεσείοντα σε συνδυασμό με την παραδοχή του, το λευκό του μητρώο, όσο και ιδιαίτερα το γεγονός ότι δεν είχε οποιονδήποτε οικονομικό όφελος από τη διάπραξη του αδικήματος. Δεν χρειάζεται να αναφέρουμε ότι εάν απουσίαζαν αυτά τα στοιχεία, η ποινή θα ήταν αυστηρότερη, ενόψει της ανάγκης να διαφυλαχθεί το αγαθό της δημόσιας ασφάλειας από πράξεις που σκοπόν έχουν να εξαπατήσουν τις αρχές με εγγενείς κινδύνους ως προς τη κοινωνική και οικονομική ευημερία του τόπου». Εξετάσαμε με ιδιαίτερη προσοχή όλα όσα συνθέτουν την παρούσα υπόθεση. Από τα ενώπιον μας γεγονότα εξάγεται το συμπέρασμα ότι ο κατηγορούμενος οδήγησε το σκάφος από τη Συρία προς τη Δημοκρατία, όπου στην περιοχή του ακρωτηρίου Γκρέκο στο Παραλίμνι μέλη της Λιμενικής και Ναυτικής Αστυνομίας εντόπισαν το σκάφος και το οδήγησαν στην ξηρά. Εντός αυτού υπήρχαν 14 άτομα, 11 άντρες, μια γυναίκα και δύο παιδιά. Στο πηδάλιο βρισκόταν το κατηγορούμενος. Διαφάνηκε ότι οι επιβαίνοντες είχαν καταβάλει είτε προσωπικά είτε από άλλο πρόσωπο στον διοργανωτή του ταξιδιού στη Συρία το ποσό των 2100 δολάρια. Ο κατηγορούμενος συνέδραμε με την ενέργειά του, ώστε να ληφθεί οικονομικό όφελος από τρίτο πρόσωπο που οργάνωσε την παράνομη διακίνηση, με επιβαρυντικό στοιχείο το γεγονός ότι μετέφερε, εκτός από τον εαυτόν του, σημαντικό αριθμό προσώπων που δεν σχετίζονται με τον ίδιο, δηλαδή με συγγενικά πρόσωπα. Τούτων λεχθέντων, απουσιάζουν άλλοι επιβαρυντικοί παράγοντες, όπως το στοιχείο της επανάληψης και του εκτεταμένου προσχεδιασμού παρά την ύπαρξη οργανωμένης δράσης, δεν είναι μέλος εγκληματικής οργάνωσης, ο ρόλος που περιορίστηκε στην πλοήγηση του σκάφους. Επιπλέον η ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου έδωσε έμφαση στις προσωπικές του περιστάσεις. Η νομολογία έχει κατ' επανάληψη υποδείξει ότι σε αδικήματα, για τα οποία αρμόζει η επιβολή αποτρεπτικής ποινής, οι προσωπικές περιστάσεις των κατηγορούμενων είναι ήσσονος σημασίας (βλ. ενδεικτικά την Παναγιώτου ν Aστυνομίας

(2001)2 ΑΑΔ 540). Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν κατανοούμε τις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες που επικρατούν τα τελευταία 12 έτη στη Συρία λόγω του εμφυλίου πολέμου και των στρατιωτικών παρεμβάσεων τρίτων χωρών. Η κατάσταση αυτή, δυστυχώς, έχει δώσει πρόσφορο έδαφος σε διακινητές οι οποίοι με σκοπό το κέρδος εκμεταλλεύονται τα πραγματικά θύματα. Κατ' αναλογίαν με τους εμπόρους ναρκωτικών, οι διακινητές, προφανώς, αναζητούν πρόσωπα καλού χαρακτήρα ή πρόσωπα που, λόγω των δικών τους ιδιαίτερων περιστάσεων, να προκαλούν τη συμπάθεια του Δικαστηρίου για να συνδράμουν στη διακίνηση. Χωρίς όμως τη βοήθεια των προσώπων αυτών η διακίνηση μεταναστών δεν θα επιτυγχανόταν με τον τρόπο αυτόν, δηλαδή με χρηματικό κέρδος και την οικονομική εκμετάλλευση τους. Οι αποτρεπτικές ποινές, επομένως, επιβάλλονται σ' αυτό το πλαίσιο. Λαμβάνουμε επίσης υπόψη την παραδοχή του κατηγορουμένου στο Δικαστήριο η οποία, με βάση πάγια νομολογία, πρέπει να αμείβεται «με σχετική έκπτωση στην ποινή» (βλ. Χαρτούπαλλος ν Δημοκρατίας

(2002)2 ΑΑΔ 28 και Θεοδώρου v Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 208/18, 27.11.2019), διότι αποτελεί πορεία που προάγει τους σκοπούς της δικαιοσύνης. Το πώς αντικρίζονται τα διάφορα στοιχεία σε κάθε υπόθεση, εξαρτάται από τις λεπτομέρειες που τα συνθέτουν (βλ. Chafari v Αστυνομίας

(2001)2 ΑΑΔ 442). Σε περίπτωση κατά την οποία η σύλληψη διενεργείται επ' αυτοφώρω, όπως στην προκειμένη περίπτωση, η σημασία της παραδοχής αμβλύνεται (βλ. Γενικός Εισαγγελέας ν Μονιάτη

(2000)2 ΑΑΔ 553, Γενικός Εισαγγελέας ν Ζανέττου

(2001)2 ΑΑΔ 438 και Κατσαπάου v Δημοκρατίας

(2012)2 ΑΑΔ 388). Δεν παραγνωρίζουμε όμως και τα όσα λέχθηκαν αναφορικά με αυτή την πτυχή στην υπόθεση Χαραλάμπους κ.ά. ν Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 127/2019 και 130/2019, ημερ. 10.3.2021, όπου υποδείχθηκε ότι «. η παραδοχή ενός κατηγορουμένου, ακόμη και σε περιπτώσεις αυτόφωρου αδικήματος, είναι πάντα καλοδεχούμενη και προσμετρά ως απτό στοιχείο μεταμέλειας.». Στην υπό κρίση υπόθεση όμως δεν ήταν άμεση η παραδοχή του κατηγορούμενου στο Δικαστήριο. Αυτή επήλθε μετά που κλήθηκε σε απολογία, όταν το Δικαστήριο έκρινε ότι υπήρχε εκ πρώτης όψεως υπόθεση. Όμως, λαμβάνεται υπόψη η παραδοχή του, έστω και σε αυτό το στάδιο, αφού πάντοτε, όποτε και να γίνει μια παραδοχή, εξοικονομεί πολύτιμο δικαστικό χρόνο και προάγει τους σκοπούς της δικαιοσύνης. Λαμβάνουμε ακόμη υπόψη το λευκό του ποινικό μητρώο και ότι δεν υπήρχε παρόμοια παράνομη συμπεριφορά στο παρελθόν από τον κατηγορούμενο, καθώς επίσης και την απολογία και μεταμέλειά του. Επιπροσθέτως λαμβάνουμε υπόψη το σύνολο των προσωπικών και οικογενειακών περιστάσεων, όπως αυτές καταγράφονται στην έκθεση του Γραφείου Ευημερίας, καθώς και οτιδήποτε σχετικό προς τον μετριασμό λέχθηκε από τη συνήγορό του. Οι μετριαστικοί παράγοντες που αναγνωρίστηκαν στον κατηγορούμενο τόσο συσσωρευτικά όσο και μεμονωμένα μπορούν να επηρεάσουν μόνο το εύρος της ποινής και όχι το είδος της ποινής. Αφού συνυπολογίσαμε και σταθμίσαμε όλους τους παράγοντες με επιμέτρηση της ποινής, εξαντλώντας κάθε δυνατή επιείκεια, επιβάλλουμε στον κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 1½ έτους. Εν όψει της ποινής που επιβλήθηκε, το Δικαστήριο θα εξετάσει το θέμα της αναστολής εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης του κατηγορούμενου. Η ευχέρεια του Δικαστηρίου για αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης έχει διευρυνθεί από την τελευταία τροποποίηση του περί της Υφ Όρον Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ωρισμένας Περιπτώσεις Ν.95/72 με τον τροποποιητικό Ν.186(Ι)/03, όπου το νέο άρθρο 3

(2)προνοεί τα ακόλουθα: «Το Δικαστήριο διατάσσει την αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης, αν αυτό δικαιολογείται από το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης και τα προσωπικά περιστατικά του κατηγορούμενου.» Χρήσιμη καθοδήγηση μπορεί να αντληθεί από τις Παπαευσταθίου ν Αστυνομίας

(2004)2 ΑΑΔ 39, Τραλαλάς ν Αστυνομίας

(2004)2 ΑΑΔ 323, Χριστοφίδης ν Δημοκρατίας

(2004)2 ΑΑΔ 148 και Γενικός Εισαγγελέας ν Κανάρη (Αρ. 2)

(2005)2 ΑΑΔ. 327, καθώς και από την Γενικός Εισαγγελέας v Τζαουχάρη

(2005)2 ΑΑΔ 161 στην οποία αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Με βάση τα κριτήρια που ίσχυαν πριν τον περιορισμό της εξουσίας του δικαστηρίου όπως είχε επιβληθεί με το Ν. 41(Ι)/97 (που τώρα έχει καταργηθεί), τα κριτήρια που μπορούσε να λάβει υπ' όψιν το δικαστήριο κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας να εκδώσει ή όχι τέτοιο διάταγμα ήσαν τα ακόλουθα: (α) η σοβαρότητα του αδικήματος και τα κίνητρα διάπραξης του (β) το ποινικό μητρώο του κατηγορουμένου δηλαδή αν είναι τέτοιο που υπάρχει η ανάγκη αποτροπής και (γ) η διαγωγή του κατηγορουμένου μετά τη διάπραξη του αδικήματος συμπεριλαμβανομένης και της μεταμέλειας. Ένας κατηγορούμενος με λευκό ποινικό μητρώο έχει καλύτερη απαίτηση για αναστολή (βλ. Sentencing In Cyprus του κ. Γ. Μ. Πική, σελ. 11-13, Γενικός Εισαγγελέας ν. Σατανά κ.ά.

(1996)2 Α.Α.Δ. 257 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Λ. Φανιέρου

(1996)2 Α.Α.Δ. 303).» Στην Ιωσήφ v Δημοκρατίας

(2012)2 ΑΑΔ 930, αφού αναφέρθηκε ότι οι προσωπικές περιστάσεις του κατηγορούμενου θα μπορούσαν να συνηγορήσουν υπέρ της αναστολής της ποινής φυλάκισης, αναφέρθηκε ότι το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο ισοζυγίζοντας το σύνολο των περιστάσεων θα μπορούσε ή έπρεπε αυτοί οι παράγοντες να επενεργήσουν κατά τρόπο ο οποίος να δικαιολογεί να δοθεί στον κατηγορούμενο μια δεύτερη ευκαιρία. Οι ίδιες αρχές υιοθετήθηκαν στις Αργυρίδης κ.ά v Αστυνομίας

(2013)2 ΑΑΔ 449, Γεωργίου κ.ά. ν Αστυνομίας,

(2016)2B ΑΑΔ 753, Παπαπαντελή v Δημοκρατίας,

(2016)2Β ΑΑΔ988, Αστυνομία ν Μιλτιάδους, Ποινική Έφεση 277/2018, 10.5.2019, Αστυνομία ν Βρυώνης, Ποινικές Εφέσεις 92/2017 και 93/2017, 19.7.2019 και Achraf v Δημοκρατίας, Ποινικές Εφέσεις 156/2021 και 157/2021, 15.4.2022. Στην υπό κρίση υπόθεση, είναι έκδηλο ότι το αδίκημα για το οποίο επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης, είναι ιδιαίτερα σοβαρό. Για σκοπούς εξέτασης του θέματος της αναστολής ποινής φυλάκισης λαμβάνουμε υπόψη:

(1)τις συνθήκες διάπραξης του αδικήματος, και ειδικότερο τον μεγάλο αριθμό μεταναστών που μεταφέρθηκαν με σκοπό να παρακαμφθεί ο Νόμος και το ότι ο κατηγορούμενος συνέδραμε ουσιαστικά, ώστε να καταστεί εφικτή αυτή η μεταφορά.

(2)Αν και ο κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου, ο παράγων αυτός δεν μπορεί να κάμψει ούτε να παρακάμψει το στοιχείο της αποτροπής σε τέτοιου είδους αδικήματα τα οποία αυξάνονται με ανησυχητικούς ρυθμούς όπως διαπιστώνεται από τις ενώπιον μας υποθέσεις. Συνεπώς, η σοβαρότητα του επίδικου αδικήματος σε συνδυασμό με τις συνθήκες διάπραξης αυτών, δεν επιτρέπουν την αναστολή εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης που έχει επιβληθεί. Επιπλέον, οι μετριαστικοί παράγοντες, οι οποίοι αναγνωρίστηκαν στον κατηγορούμενο όπως, το λευκό τους ποινικό μητρώο και οι προσωπικές του περιστάσεις, δεν μπορούν να θεωρηθούν αρκετοί, ώστε να δικαιολογείται η αναστολή των ποινών φυλάκισης που έχουν επιβληθεί. Υπό τις περιστάσεις της παρούσας, τυχόν αναστολή της ποινής φυλάκισης, με δεδομένη τη διαπιστωθείσα αναγκαιότητα επιβολής αποτρεπτικής ποινής, των συνθηκών διάπραξης του επίδικου αδικήματος και των συνέπειων που τέτοια αδικήματα επιφέρουν, θα εξέπεμπε εσφαλμένα μηνύματα, θα υπονόμευε τον σκοπό της αποτελεσματικής εφαρμογής του Νόμου και δεν θα εξυπηρετούσε τους πολλαπλούς σκοπούς της τιμωρίας και δη τέτοιων αδικημάτων. Η ποινή φυλάκισης, να εκτελεστεί αμέσως. Σύμφωνα με το άρθρο 117

(1)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, η ποινή φυλάκισης μειώνεται κατά το χρονικό διάστημα που ο κατηγορούμενος βρίσκεται σε προφυλάκιση, ήτοι από τις 3.10.2022. (Υπ.) .......... Ν. Γερολέμου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) .......... Ν.Α.Π Γεωργιάδης Α.Ε.Δ. (Υπ.) ........... Μ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο