ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ν. MOHAMMAD MAHMOUD, Αρ. Yπόθεσης: 979/2023, 8/8/2023

(1)(α)(λ)

(2)και 19

(2)του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου Κεφ. 105, όπως τροποποιήθηκε (1η κατηγορία) και ότι βοήθησε 45 Σύριους μετανάστες να εισέλθουν στη Δημοκρατία, κατά παράβαση των άρθρων 2, 6

(1)(α)(λ) και 19(ζ) του Κεφ. 105 (4η κατηγορία). Ο Κατηγορούμενος αρχικά αντιμετώπιζε και τις κατηγορίες 2 και 3 οι οποίες διακόπηκαν με αποτέλεσμα να απαλλαχθεί από αυτές. Τα γεγονότα, με τα οποία συμφώνησε και η ευπαίδευτη συνήγορος του Κατηγορούμενου, εκτέθηκαν ενώπιόν μου από το συνήγορο της Κατηγορούσας Αρχής. Αυτά έχουν ως ακολούθως: Στις 24/05/2023 και ώρα 19:05, εντοπίστηκε από τα radar της Λιμενικής Αστυνομίας άγνωστος στόχος σε απόσταση 14 ναυτικών μιλίων νοτιοανατολικά του Κάβο Γκρέκο. Μετά από οδηγίες του Ναυτικού Σταθμού Παραλιμνίου έσπευσε αστυνομική άκατος στην οποία επέβαινε ο ΜΚ1 και ανέκοψε το σκάφος το οποίο εντοπίστηκε σε απόσταση 10 ναυτικών μιλίων από την προαναφερόμενη τοποθεσία. Διαπιστώθηκε δε, ότι επρόκειτο για ψαρόβαρκα 10 μέτρων περίπου στην οποία επέβαιναν 45 Σύριοι μετανάστες. Αφού ανακρίθηκαν προφορικά, οι επιβαίνοντες του σκάφους υπέδειξαν ότι ο Κατηγορούμενος ήταν το άτομο το οποίο υποβοήθησε τους μετανάστες να εισέλθουν στην Κυπριακή Δημοκρατία. Έγινε έλεγχος μέσω της υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης, όπου διαπιστώθηκε ότι ο Κατηγορούμενος είναι απαγορευμένος μετανάστης. Ανακρινόμενος, ανέφερε ότι επαγγέλλεται ψαράς, γνωρίζει την ταχύπλοη βάρκα και αφού του προτάθηκε από τη Συρία, αυτός αποδέχθηκε να είναι ο καπετάνιος της βάρκας οδηγώντας την με σκοπό να μεταφέρει τα άτομα στην Κυπριακή Δημοκρατία. Επίσης ανέφερε ότι για τον προσανατολισμό του χρησιμοποίησε GPS το οποίο του παραδόθηκε από άλλο άτομο. Αφού κατηγορήθηκε γραπτώς απάντησε «οκ». Ο Κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου στη Δημοκρατία. Κατόπιν σχετικών οδηγιών του Δικαστηρίου, ετοιμάστηκε και κατατέθηκε στο φάκελο του Δικαστηρίου, Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας αναφορικά με τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες του Κατηγορούμενου (στο εξής η «Έκθεση»). Σύμφωνα με την Έκθεση, ο Κατηγορούμενος είναι σήμερα ηλικίας 63 ετών, κατάγεται από το Λίβανο και έχει 11 αδέλφια. Ο πατέρας του ήταν ψαράς και απεβίωσε το 1980, η δε μητέρα του ήταν πάντοτε οικοκυρά και είναι ηλικίας 95 ετών. Ο Κατηγορούμενος είναι αναλφάβητος. Από μικρή ηλικία ασχολείτο με το ψάρεμα, επάγγελμα το οποίο και άσκησε μέχρι και την άφιξή του στη Κύπρο. Σε ηλικία 17 ½ ετών, παντρεύτηκε τη σύζυγό του με την οποία και απέκτησε εννέα παιδιά, ένα εκ των οποίων απεβίωσε. Το μεγαλύτερο σε ηλικία από τα τέκνα του είναι 43 ετών ενώ το νεαρότερο είναι 18. Διαμένουν με τη μητέρα τους και εργάζονται περιστασιακά εκτός από δύο εξ αυτών που είναι έγγαμοι και διαμένουν με τις οικογένειές τους. Δεν αντιμετωπίζει οποιαδήποτε προβλήματα υγείας, ούτε και έχει οποιεσδήποτε εξαρτήσεις. Δεν αναφέρθηκαν οποιαδήποτε εισοδήματα, κινητή ή ακίνητη περιουσία, αποταμιεύσεις ή χρέη. Προχωρώντας, σημειώνω ότι η ευπαίδευτη συνήγορος του Κατηγορούμενου, στο πλαίσιο της ικανής της αγόρευσης, υιοθέτησε το περιεχόμενο της Έκθεσης και αναφέρθηκε εκτενώς στις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του Κατηγορούμενου. Ανέπτυξε δε περαιτέρω τους ελαφρυντικούς παράγοντες, τους οποίους εισηγήθηκε ότι το Δικαστήριο θα πρέπει να λάβει υπόψη του, παραπέμποντας, στο πλαίσιο της γραπτής επιχειρηματολογίας της, σε σχετική νομολογία. Άκουσα με προσοχή τα όσα αναφέρθηκαν ενώπιόν μου, τόσο στο πλαίσιο της έκθεσης των γεγονότων, όσο και για σκοπούς επιμέτρησης της ποινής. Έχω επίσης διεξέλθει και αξιολογήσει το περιεχόμενο όλων όσων έχουν τεθεί ενώπιόν μου εγγράφως. Προχωρώ να εξετάσω και να παραθέσω τους παράγοντες που θα ληφθούν υπόψη για τους σκοπούς καθορισμού της αρμόζουσας ποινής για τον Κατηγορούμενο. Η σοβαρότητα των αδικημάτων, τη διάπραξη των οποίων ο Κατηγορούμενος έχει παραδεχθεί, προκύπτει από τις προβλεπόμενες από τον Νόμο ποινές. Συγκεκριμένα, για το αδίκημα της 1ης κατηγορίας, το άρθρο 19

(2)του Κεφ. 105, όπως τροποποιήθηκε, προβλέπει την επιβολή ποινής φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα 10 έτη ή χρηματικής ποινής που δεν υπερβαίνει τις €50.000 ή και των δύο αυτών ποινών. Για το αδίκημα της 4ης κατηγορίας, προβλέπεται, δυνάμει του άρθρου 19(ζ) του Κεφ. 105, η επιβολή ποινής φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα 10 έτη ή χρηματικής ποινής που δεν υπερβαίνει τις €50.000 ή και των δύο αυτών ποινών. Παρεμβάλλω επίσης, στο σημείο αυτό, ότι με τον τροποποιητικό Ν.46(Ι)/2021 οι μέγιστες προβλεπόμενες ποινές για τα αδικήματα των άρθρων 19(ζ) και 19

(2)αυξήθηκαν από τρία σε 10 έτη. Οι εν λόγω τροποποιήσεις συνεπώς, οι οποίες αύξησαν σημαντικά τις προβλεπόμενες ποινές, καταδεικνύουν και τη σοβαρότητα την οποία ο Νομοθέτης θέλησε να προσδώσει στα αδικήματα, για τη διάπραξη των οποίων ο Κατηγορούμενος παραδέχθηκε ενοχή. Σύμφωνα δε με τη σχετική νομολογία, το μέγιστο ύψος της ποινής που δύναται να επιβληθεί, όπως καθορίζεται από τη διά Νόμου προβλεπόμενη ποινή, αποτελεί τη βάση από την οποία το Δικαστήριο ξεκινά την διεργασία του για σκοπούς επιμέτρησης και καθορισμού της ποινής (βλ. Λεβέντης v. Αστυνομίας

(1999)2 ΑΑΔ 632, Γενικός Εισαγγελέας ν. Αριστοτέλους

(2004)2 ΑΑΔ 166). Τονίζω επίσης την ανησυχητική συχνότητα και έξαρση που παρατηρείται στη διάπραξη των διαπραχθέντων αδικημάτων, για την οποία λαμβάνω δικαστική γνώση από τις υποθέσεις που καταχωρούνται και εκκρεμούν ενώπιον του Δικαστηρίου (βλ. Abunazha v. Δημοκρατίας

(2009)2 ΑΑΔ 551, Selmani κ.α. ν. Δημοκρατίας, Ποινικές Εφέσεις αρ. 235/13 και 236/13, 5/10/2016, Γενικός Εισαγγελέας ν. Κύρρη, Ποινική Έφεση αρ. 70/2022, 7/2/2023). Συνεπώς, οι ποινές που πρέπει να επιβάλλονται για αδικήματα αυτής της φύσης πρέπει να είναι ανάλογες της σοβαρότητάς τους και να ενέχουν το στοιχείο της αποτρεπτικότητας (βλ. Deveci v. Αστυνομίας

(2009)2 ΑΑΔ 80), δηλαδή να αποσκοπούν στην αποτροπή τόσο του ίδιου του παραβάτη, όσο και του κοινού και οποιωνδήποτε επίδοξων παραβατών από τη διάπραξή τους (βλ. Πισκόπου ν. Δημοκρατίας

(1999)2 ΑΑΔ 342). Παρά τα πιο πάνω, σύμφωνα με τη Νομολογία, το καθήκον του Δικαστηρίου για εξατομίκευση της ποινής στη βάση των ιδιαίτερων περιστατικών της κάθε υπόθεσης δεν ατονεί, ανεξαρτήτως της σοβαρότητας του αδικήματος (βλ. Θεοχάρους ν. Αστυνομία

(2008)2 ΑΑΔ 575). Ταυτόχρονα όμως, η εξατομίκευση της ποινής δεν θα πρέπει να οδηγεί και στην εξουδετέρωση της σοβαρότητας του αδικήματος όπως προκύπτει από το Νόμο ή του στοιχείου της αποτροπής (βλ. μεταξύ άλλων, Γενικός Εισαγγελέας ν. Ευαγόρου (Αρ. 2)

(2001)2 ΑΑΔ 285). Η κάθε περίπτωση συνεπώς εξετάζεται στη βάση των δικών της, ιδιαίτερων περιστατικών και οι προηγούμενες αποφάσεις δεν παρέχουν πάντοτε ασφαλή καθοδήγηση, πέραν του προσδιορισμού των παραγόντων που δύνανται να ληφθούν υπόψη, είτε ως ελαφρυντικοί, είτε ως επιβαρυντικοί (βλ. Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας

(2003)2 ΑΑΔ 123). Λαμβάνω συνεπώς υπόψη μου, ως επιβαρυντικούς για τον Κατηγορούμενο, τους παράγοντες που αναφέρονται ανωτέρω, ήτοι τη σοβαρότητα των αδικημάτων, όπως αυτή προκύπτει από τις προβλεπόμενες από το Νόμο ποινές, καθώς και την ανησυχητική συχνότητα και έξαρση που παρατηρείται στη διάπραξη των αδικημάτων της φύσης των επίδικων. Για σκοπούς επιβολής ποινής λαμβάνω επίσης υπόψη μου, επιβαρυντικά για τον Κατηγορούμενο, το γεγονός ότι, όπως αναφύεται από τις λεπτομέρειες του κατηγορητηρίου και τα ενώπιόν μου δηλωθέντα γεγονότα, ο Κατηγορούμενος συμφώνησε να είναι ο οδηγός της βάρκας την οποία και οδήγησε έχοντας ένα μεγάλο αριθμό επιβαινόντων, ήτοι 45 επιβάτες. Σημειώνω περαιτέρω, ως επιβαρυντικό για τον Κατηγορούμενο παράγοντα, το γεγονός ότι συνέδραμε, με την ενέργειά του αυτή, στη λήψη οικονομικού οφέλους από τρίτο πρόσωπο το οποίο και οργάνωσε την παράνομη αυτή διακίνηση καθώς και το γεγονός ότι είχε συμφωνήσει να πλοηγήσει το σκάφος. Εξέθεσε δε σε κίνδυνο την ασφάλεια και υγεία ενός μεγάλου αριθμού ατόμων, δηλαδή 46 περιλαμβανομένου και του εαυτού του, εφόσον το σκάφος ήταν μικρού μεγέθους, ειδικότερα σε σχέση με τον μεγάλο αριθμό επιβαινόντων. Των πιο πάνω λεχθέντων, σημειώνω ότι δεν εντοπίζονται στοιχεία επανάληψης ή προσχεδιασμού ή αποκόμισης κέρδους από μέρους του. Σημειώνω επί του προκειμένου ότι, παρά την αναφορά περί συμφωνίας του Κατηγορούμενου να οδηγήσει το σκάφος, δεν τέθηκε οτιδήποτε ενώπιόν μου που να καταδεικνύει ότι αποκόμισε οποιοδήποτε χρηματικό ή άλλο όφελος, ως αποτέλεσμα της συμφωνίας του αυτής. Παρά δε το γεγονός ότι προκύπτει, στη βάση των γεγονότων, ότι η επίδικη διακίνηση ήταν το αποτέλεσμα οργανωμένης δράσης, ο ρόλος του Κατηγορούμενου ουσιαστικά περιορίστηκε στην πλοήγηση του σκάφους. Προχωρώντας, λαμβάνω υπόψη μου, προς όφελος του Κατηγορούμενου, τους ακόλουθους ελαφρυντικούς παράγοντες: (α) Το λευκό του ποινικό μητρώο (βλ. μεταξύ άλλων Γενικός Εισαγγελέας v. Λουκά

(1992)2 ΑΑΔ 241, Χριστοδούλου v. Αστυνομίας

(2010)2 ΑΑΔ 22, Κύρκος ν. Αστυνομίας

(2013)2 ΑΑΔ 211) και το γεγονός ότι δεν υπήρξε οποιαδήποτε παρόμοια παράνομη συμπεριφορά στο παρελθόν. (β) Την άμεση παραδοχή του και τη συνεργασία του με τις αρχές, η οποία οδήγησε στην ταχεία ολοκλήρωση της διερεύνησης της υπόθεσης και στην εξοικονόμηση πολύτιμου δικαστικού χρόνου (βλ. Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 28). (γ) Την απολογία και μεταμέλειά του, όπως αυτή εκφράστηκε διά της συνηγόρου του. (δ) Την ηλικία του και τις προσωπικές και οικογενειακές του περιστάσεις όπως αυτές προκύπτουν από την Έκθεση αλλά και από τα όσα η ευπαίδευτη συνήγορός του έθεσε ενώπιόν μου και δη το χαμηλό μορφωτικό του επίπεδο αφού είναι αναλφάβητος, καθώς και τη δεινή οικονομική και γενικότερη κατάσταση στην οποία ο ίδιος και η οικογένεια του βρίσκονται σήμερα στη Συρία. Παρά ταύτα, σημειώνω ότι τα πιο πάνω, καθώς και οι δυσμενείς συνθήκες στη χώρα προέλευσης συνεπεία του σεισμού και της εμπόλεμης κατάστασης που επικρατεί τα τελευταία χρόνια στη Συρία και κατ' επέκταση οι προεκτάσεις και συνέπειες των συνθηκών αυτών, αν και γίνονται απολύτως κατανοητές, εντούτοις δεν μπορούν καθ' οιονδήποτε τρόπο να επηρεάσουν την ανάγκη επιβολής αποτρεπτικής ποινής. Όπως εξάλλου έχει πάγια νομολογηθεί, σε αδικήματα για τα οποία αρμόζει η επιβολή αποτρεπτικής ποινής, οι προσωπικές περιστάσεις των κατηγορούμενων είναι μικρότερης σημασίας (βλ. Παναγιώτου ν Aστυνομίας

(2001)2 ΑΑΔ 540). Των πιο πάνω λεχθέντων, στρέφομαι στο ζήτημα της αρμόζουσας, υπό τις περιστάσεις, ποινής. Εξισορροπώντας τη σοβαρότητα των αδικημάτων, την έξαρση που παρατηρείται στη διάπραξή τους και την ανάγκη επιβολής αποτρεπτικών ποινών αφενός, με τους πιο πάνω αναφερόμενους ελαφρυντικούς παράγοντες αφετέρου, κρίνω ότι η αρμόζουσα, υπό τις περιστάσεις, ποινή για τον Κατηγορούμενο δεν μπορεί να είναι άλλη από αυτή της φυλάκισης. Τούτο διότι οι ελαφρυντικοί παράγοντες είναι εν προκειμένω ικανοί να επηρεάσουν την ποινή μόνο ως προς την έκτασή της και όχι ως προς το είδος της. Οποιαδήποτε δε άλλη ποινή θα παραγνώριζε πλήρως τη σοβαρότητα των αδικημάτων που ο Κατηγορούμενος διέπραξε και θα έστελνε λανθασμένα μηνύματα αφού δεν θα εξυπηρετούσε το σκοπό της αποτροπής του ίδιου του Κατηγορούμενου αλλά και επίδοξων παραβατών, λαμβανομένου μάλιστα υπόψη ότι πρόκειται για αδικήματα τα οποία διαπράττονται με ιδιαίτερα ανησυχητική συχνότητα. Κατά συνέπεια, διατηρώντας κατά νου την αρχή της συνολικότητας και της αναλογικότητας της ποινής, επιβάλλονται στον Κατηγορούμενο οι ακόλουθες ποινές: · Ποινή φυλάκισης 18 μηνών στην 1η κατηγορία. · Ποινή φυλάκισης 24 μηνών στην 4η κατηγορία. Οι πιο πάνω ποινές να συντρέχουν. Το Τεκμήριο 1 να επιστραφεί στον Κατηγορούμενο. Το Τεκμήριο 2 (παρειακά επιχρίσματα) να καταστραφεί. Προχωρώ στο σημείο αυτό να εξετάσω το ενδεχόμενο αναστολής της επιβληθείσας ποινής φυλάκισης δυνάμει των προνοιών του περί της Υφ' όρων Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ωρισμένας Περιπτώσεις Νόμου του 1972 (Ν. 95/1972). Σύμφωνα με το άρθρο 3

(2)του Ν. 95/1972, όπως τροποποιήθηκε, το Δικαστήριο διατηρεί τη διακριτική ευχέρεια να διατάξει την αναστολή εκτέλεσης ποινής φυλάκισης, εάν τούτο δικαιολογείται από το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης και τις προσωπικές περιστάσεις του κατηγορούμενου (βλ. επίσης Γενικός Εισαγγελέας ν. Τζιαουχάρη

(2005)2 ΑΑΔ 161, Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας

(2009)2 ΑΑΔ 583). Σύμφωνα με την Ιωσήφ ν. Δημοκρατίας

(2012)2 ΑΑΔ 930 το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο, ισοζυγίζοντας το σύνολο των περιστάσεων, θα δικαιολογείτο να δοθεί στον εκάστοτε κατηγορούμενο μια δεύτερη ευκαιρία. Τούτο δε συνεπάγεται την εκ νέου θεώρηση των συνθηκών διάπραξης του αδικήματος και των προσωπικών περιστάσεων του κατηγορούμενου και την απόδοση διπλής βαρύτητας σε όλους τους σχετικούς με το αδίκημα και τον αδικοπραγούντα παράγοντες (είτε επιβαρυντικούς, είτε ελαφρυντικούς) οι οποίοι θα μπορούσαν να επηρεάσουν την απόφαση του δικαστηρίου για την αναστολή ή όχι της ποινής. Σύμφωνα με τη Νομολογία, παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη είναι η σοβαρότητα των περιστατικών και το κίνητρο, το μητρώο του κατηγορούμενου, η αναγκαιότητα αποτροπής και η διαγωγή του κατηγορούμενου μετά τη διάπραξη του αδικήματος, ιδιαίτερα η παρουσία ή απουσία στοιχείων μεταμέλειας (βλ. Γενικός Εισαγγελέας v. Φανιέρου

(1996)2 ΑΑΔ 303). Σημειώνω καταρχάς ότι τα αδικήματα για τα οποία επιβλήθηκαν οι πιο πάνω ποινές φυλάκισης είναι ιδιαίτερα σοβαρά. Για σκοπούς δε εξέτασης του θέματος της αναστολής ποινής φυλάκισης έλαβα υπόψη μου τα εξής: Κατά πρώτον, τις συνθήκες διάπραξης του αδικήματος, με έμφαση στον μεγάλο αριθμό των μεταναστών που μεταφέρθηκαν με σκοπό να παρακαμφθεί ο Νόμος καθώς και το γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος συνέδραμε ώστε να καταστεί εφικτή αυτή η μεταφορά, δια της συμφωνίας του να οδηγήσει ένα σκάφος μήκους 10 μέτρων, εκθέτοντας σε κίνδυνο τόσο τον εαυτό του, όσο και τους 45 επιβαίνοντες σ' αυτό γενικότερα. Κατά δεύτερον, έλαβα υπόψη μου ότι, παρά το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου, η ανάγκη αποτροπής της διάπραξης αδικημάτων όπως τα επίδικα δεν μπορεί να καμφθεί, δεδομένης της έξαρσης και της ανησυχητικής συχνότητας που παρατηρείται στη διάπραξή τους, κάτι το οποίο επιμαρτυρείται από τον μεγάλο αριθμό των υποθέσεων που καταχωρούνται σχεδόν καθημερινά και εκκρεμούν ενώπιόν μου. Κατά συνέπεια, η σοβαρότητα των αδικημάτων, σε συνάρτηση με τις συνθήκες διάπραξής τους, δεν δικαιολογούν την αναστολή εκτέλεσης των ποινών φυλάκισης που έχουν επιβληθεί. Οι δε μετριαστικοί παράγοντες, οι οποίοι αναγνωρίστηκαν προς όφελος του Κατηγορούμενου όπως η παραδοχή του, το λευκό του ποινικό μητρώο, η μεταμέλεια και απολογία του και οι προσωπικές και οικογενειακές του περιστάσεις, παράγοντες οι οποίοι σημειώνω ότι λήφθηκαν εκ νέου υπόψη στο πλαίσιο της εξέτασης του ενδεχόμενου αναστολής, δεν είναι κατά την κρίση μου επαρκείς ώστε να δικαιολογήσουν την αναστολή των ποινών φυλάκισης που έχουν επιβληθεί. Περαιτέρω, τυχόν αναστολή εκτέλεσης των ποινών φυλάκισης δεν θα εξυπηρετούσε τους πολλαπλούς σκοπούς της τιμωρίας για τα αδικήματα της φύσης των επίδικων, τα οποία είναι εξαιρετικά σοβαρά λόγω, μεταξύ άλλων, της έξαρσης που παρατηρείται στη διάπραξή τους, αλλά και της ανάγκης αποτροπής. Η αναστολή εκτέλεσης της ποινής, συνεπώς, θα έστελνε λανθασμένα μηνύματα και θα υπονόμευε το σκοπό της αποτελεσματικής εφαρμογής του Νόμου. Οι επιβληθείσες ποινές φυλάκισης, συνεπώς, να εκτελεστούν αμέσως. Σύμφωνα με το άρθρο 117

(1)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 155, οι ποινές φυλάκισης του Κατηγορούμενου μειώνονται κατά το χρονικό διάστημα που βρίσκεται σε προφυλάκιση, ήτοι από τις 2/6/2023. (Υπ.) ......... Β. Α. Λοΐζου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο