ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ν. MUZAFFAR SALEEM κ.α., Αρ. Yπόθεσης: 1687/2023, 23/10/2023

(4)του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, αίτημα για το οποίο εκκρεμεί μέχρι σήμερα η απάντηση. Ο τρίτος κατηγορούμενος είναι από τη Συρία και είναι νυμφευμένος με Κύπρια και είναι ιδιοκτήτης και διευθυντής του εστιατορίου με την ονομασία ZAATAR FOOD ARTS στην οδό Χατζηπροκοπίου στην Αγία Νάπα. Στις 22/7/2023 και περί ώρα 20:15 η μάρτυρας 1 της Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Αμμοχώστου, κατά τη διάρκεια περιπολίας με μέλη του ΟΠΕ Αμμοχώστου στην Αγία Νάπα για έλεγχο αλλοδαπών ή παράνομων εργοδοτήσεων, εντόπισε αλλοδαπά άτομα να βρίσκονται μέσα στο εστιατόριο ZAATAR FOOD ARTS στην οδό Σώτου Χατζηπροκοπίου και να σερβίρουν πελάτες. Αφού παρέμεινε στο μέρος γύρω στα 10 λεπτά έβλεπε τα εν λόγω πρόσωπα να εξακολουθούν να κάνουν την ίδια εργασία οπότε τους προσέγγισε, τους υπέδειξε την αστυνομική της ταυτότητα και τους ζήτησε να της αποκαλύψουν τα στοιχεία τους και την άδεια εργασίας τους. Από έλεγχο που έκανε στο μηχανογραφημένο σύστημα του τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης και της Υπηρεσίας Ασύλου, διαπίστωσε ότι πρόκειται για τους κατηγορούμενους 1 και 2 και διαπίστωσε τα όσα δηλώθηκαν ως παραδεκτά σχετικά με το καθεστώς παραμονής τους. Το καθεστώς τους διαφάνηκε μέσα από το σύστημα στο Αρχείο Πληθυσμού και Μετανάστευσης και ως εργοδότη τους και οι δύο κατηγορούμενοι υπέδειξαν τον τρίτο κατηγορούμενο ο οποίος ήταν παρών στο μέρος. Δεν θεωρήθηκε σκόπιμη η σύλληψή του επειδή το εστιατόριο ήταν σε λειτουργία και έτσι κλήθηκε να επισκεφθεί τον Αστυνομικό Σταθμό Αγίας Νάπας σε μεταγενέστερο χρόνο για να δώσει κατάθεση για τους κατηγορούμενους 1 και 2. Στις 23/7/2023 εκδόθηκε διάταγμα προφυλάκισης τους για δύο ημέρες. Ο τρίτος κατηγορούμενος στις 23/7/2023 επισκέφθηκε τον Αστυνομικό Σταθμό Αγίας Νάπας όπου ο μάρτυρας 2 τον πληροφόρησε για την υπόθεση που διερευνάτο εναντίον του. Του έδωσε γραπτώς τα δικαιώματά του σαν ύποπτος, ακολούθως του επέστησε την προσοχή του στον νόμο και αυτός απάντησε «I don't accept». Την ίδια ημέρα και μεταξύ των ωρών 9:40 με 10:30 ο μάρτυρας 2 πήρε από τον κατηγορούμενο ανακριτική κατάθεση, αφού του επέστησε την προσοχή του στον νόμο, ο οποίος ανέφερε στην κατάθεσή του, μεταξύ άλλων, ότι είναι ο ιδιοκτήτης και διευθυντής του εν λόγω εστιατορίου και ότι οι κατηγορούμενοι 1 και 2 εργάζονταν γι' αυτόν με μισθό €610 τον μήνα και του είχαν αναφέρει ότι θα μπορούσαν να εργαστούν κοντά του και τους έκανε συμβόλαιο εργασίας και ενημέρωσε και την Υπηρεσία Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Την ίδια ημέρα και μεταξύ των ωρών 10:40 ‑ 10:45 ο τρίτος κατηγορούμενος κατηγορήθηκε γραπτώς από τον μάρτυρα 2 και αφού του επιστήθηκε η προσοχή του στον νόμο απάντησε «I don't accept the charge». Για τα πιο πάνω, εκ συμφώνου δηλωθέντα παραδεκτά γεγονότα, προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα. Παρουσιάστηκαν επίσης, για σκοπούς εκ συμφώνου κατάθεσής τους, οι δύο επιστολές που αποστάληκαν από τον τότε δικηγόρο των Κατηγορουμένων 1 και 2 προς τον Υπουργό Εσωτερικών, ημερομηνίας 12/5/2023 και 15/5/2023, οι οποίες κατατέθηκαν και σημειώθηκαν ως Τεκμήρια 1 και 2, αντίστοιχα. Σημειώνω ότι το γεγονός της αποστολής των εν λόγω επιστολών και της εκκρεμότητας των αιτημάτων που σε αυτές περιλαμβάνονται, κατέστη εύρημά μου, στη βάση των παραδεκτών γεγονότων που καταγράφονται ανωτέρω και ουδέποτε τέθηκε καθ' οιονδήποτε τρόπο εν αμφιβόλω. Παρά δε το γεγονός ότι αμφότερες οι πλευρές αποδέχονται ότι τα εν λόγω τεκμήρια αποτελούν τις επιστολές - αιτήματα, των Κατηγορουμένων 1 και 2 προς τον Υπουργό Εσωτερικών, με τις οποίες αιτούνται την παραχώρηση κατ' εξαίρεση άδειας διαμονής για λόγους φιλευσπλαχνίας ή ανθρωπιστικούς λόγους, οι ευπαίδευτες συνήγοροι διαφωνούν ως προς το κατά πόσο, η υποβολή και η εκκρεμότητα τους ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών επηρεάζει καθ' οιονδήποτε τρόπο το καθεστώς της παραμονής των Κατηγορουμένων στην Κύπρο. Σε αυτό το πλαίσιο ήταν που προωθήθηκαν και οι εκατέρωθεν εισηγήσεις των συνηγόρων, με την κα Χατζημιχαήλ να εισηγείται ότι η υποβολή των επιστολών αυτών δεν συνεπάγεται και νομιμοποίηση της παραμονής των Κατηγορουμένων στη Κύπρο. Αναφορικά δε με τις αποφάσεις στις οποίες παρέπεμψε η κα Χαραλαμπίδου (στις οποίες γίνεται ειδική αναφορά κατωτέρω) η κα Χατζημιχαήλ εισηγήθηκε ότι αυτές άπτονται άλλων ζητημάτων και συγκεκριμένα της έκδοσης διαταγμάτων επιστροφής ενόσω εκκρεμούσαν αιτήματα βάσει του άρθρου 18ΟΗ

(4)του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ. 105. Στην αντίπερα όχθη, η κα Χαραλαμπίδου εισηγήθηκε ότι, τα αιτήματα των Κατηγορουμένων βάσει του άρθρου 18ΟΗ

(4)του Κεφ. 105, δηλαδή τα Τεκμήρια 1 και 2, αποτελούν ένδικα μέσα τα οποία τους παρέχει ο Νόμος για νομιμοποίηση της παραμονής τους υπό το καθεστώς της κατ' εξαίρεση άδειας από τον Υπουργό Εσωτερικών για παραμονή και εργασία και προσδίδουν, συνεπώς, νόμιμο καθεστώς στους αλλοδαπούς από τρίτες χώρες. Εισηγήθηκε περαιτέρω ότι, σύμφωνα με το άρθρο 18ΟΗ

(5)του Κεφ. 105, ενόσω εκκρεμούν οι επίδικες αιτήσεις (βάσει του άρθρου 18ΟΗ

(4)του Κεφ. 105) εξετάζεται να μην εκδοθούν αποφάσεις επιστροφής, δηλαδή να μην απελαθούν οι Κατηγορούμενοι 1 και 2 με αποτέλεσμα οι τελευταίοι να ήταν και να είναι μέχρι και σήμερα νόμιμα στην Κύπρο, εφόσον οι εν λόγω αιτήσεις τους συνεχίζουν να εκκρεμούν ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών. Για σκοπούς επίρρωσης των πιο πάνω θέσεών της, η ευπαίδευτη συνήγορος παρέπεμψε στις αποφάσεις του Διοικητικού Δικαστηρίου στις υποθέσεις με αρ. 2278/2022, M.V.R. v. Κυπριακής Δημοκρατίας, απόφαση ημερομηνίας 1/2/2023 και αρ. 719/2023, B.B. v Κυπριακής Δημοκρατίας, απόφαση ημερομηνίας 30/6/2023. Προχωρώντας, σημειώνω ότι, νομική βάση για την έγερση των δύο επίδικων κατηγοριών εναντίον των Κατηγορουμένων αποτελεί το άρθρο 19(λ) του Κεφ. 105, σύμφωνα με το οποίο: «Πρόσωπο το οποίο, αφoύ έχει εισέλθει στη Δημoκρατία ως πρoσωριvός κάτoικoς για περιoρισμέvη περίoδo παραμέvει στη Δημoκρατία μετά τηv εκπvoή της περιόδoυ αυτής χωρίς vα έχει εξασφαλίσει άδεια από τov Αvώτερo Διευθυντή είvαι έvoχo πoιvικoύ αδικήματoς και εξαιρουμένων των περιπτώσεων που αναφέρονται στις παραγράφους (α1) και (ζ) υπόκειται σε φυλάκιση για χρovικό διάστημα πoυ δεv υπερβαίvει τoυς δώδεκα μήvες ή σε πρόστιμo πoυ δεv υπερβαίvει τις χίλιες λίρες ή και στις δύo τις πoιvές της φυλάκισης και τoυ πρoστίμoυ». Από το λεκτικό του πιο πάνω άρθρου, προκύπτει ότι τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος του άρθρου 19(λ) του Κεφ. 105 έχουν ως ακολούθως: (i) ο Κατηγορούμενος να είναι αλλοδαπός, (ii) να είχε εισέλθει στη Δημοκρατίας ως προσωρινός κάτοικος για περιορισμένη περίοδο, (iii) η περίοδος της άδειας του να έχει εκπνεύσει, και (iv) να παραμένει στη Δημοκρατία μετά την εκπνοή της άδειας παραμονής του χωρίς να έχει εξασφαλίσει άδεια από τον Ανώτερο Διευθυντή. Προχωρώντας, σημειώνω ότι η όλη επιχειρηματολογία της Υπεράσπισης, βασίστηκε στις πρόνοιες του άρθρου 18ΟΗ του Κεφ. 105, υπό τον τίτλο «Απόφαση επιστροφής» και συγκεκριμένα των εδαφίων

(4)και

(5)αυτού τα οποία έχουν ως ακολούθως: «

(4)Το Υπουργικό Συμβούλιο δύναται να αποφασίσει, ανά πάσα στιγμή, να χορηγήσει αυτόνομη άδεια διαμονής ή άλλη άδεια που παρέχει δικαίωμα παραμονής, για λόγους φιλευσπλαχνίας ή ανθρωπιστικούς λόγους, σε υπήκοο τρίτης χώρας ο οποίος παραμένει παράνομα στο έδαφος της Δημοκρατίας. Στην περίπτωση αυτή - (α) δεν εκδίδεται απόφαση επιστροφής∙ ή (β) εφόσον η απόφαση επιστροφής έχει ήδη εκδοθεί, τότε αυτή ανακαλείται ή αναστέλλεται για τη διάρκεια της ισχύος του τίτλου διαμονής ή άλλης άδειας που παρέχει δικαίωμα παραμονής.

(5)Εφόσον εκκρεμεί διαδικασία ανανέωσης άδειας διαμονής ή οποιασδήποτε άλλης άδειας που παρέχει δικαίωμα παραμονής σε υπήκοο τρίτης χώρας, ο οποίος παραμένει παράνομα στο έδαφος της Δημοκρατίας, ο Αvώτερoς Λειτουργός Μετανάστευσης εξετάζει το ενδεχόμενο να μην εκδώσει απόφαση επιστροφής έως ότου ολοκληρωθεί η εκκρεμούσα διαδικασία, με την επιφύλαξη του εδαφίου

(6).» Εξέτασα με ιδιαίτερη προσοχή όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μου. Σημειώνω τα εξής. Στην Isthmos Trading Ltd κ.α. ν. Βαρδάρης Σνακ Λιμιτεδ, Πολιτική Έφεση αρ. 506/2012, απόφαση ημερομηνίας 30/9/2019, ECLI:CY:AD:2019:A403, λέχθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με το ερμηνευτικό έργο του Δικαστηρίου: «Όπως έχει επανειλημμένα διακηρυχθεί στη νομολογία, στόχος και επιδίωξη του ερμηνευτικού έργου του Δικαστηρίου σε σχέση με νομοθέτημα πρέπει να είναι η διαπίστωση της βούλησης του νομοθέτη, μέσα από το λεκτικό που χρησιμοποιείται στο Νόμο, (βλ. Κ.Ο.Τ. ν Παπαδοπούλου

(1990)3 ΑΑΔ 86 και Southfield Industries Ltd ν Δήμου Λευκωσίας

(1995)3 Α.Α.Δ 59). Βασικό δε κριτήριο για την ερμηνεία νομοθετήματος είναι η συνήθης σημασία των λέξεων.» Στην επίσης πρόσφατη απόφαση Φυσεντζίδη ν K&C Snooker & Pool Entertainment, Πολιτική Έφεση αρ. 30/2019, απόφαση ημερομηνίας 1/6/2020 αναφέρθηκε ότι: «Η γραμματική ερμηνεία είναι ο πρώτος και πλέον θεμελιακός κανόνας ερμηνείας νομοθετημάτων. Υπαγορεύει την απόδοση της απλής γραμματικής και κατά κυριολεξία σημασίας στις λέξεις που χρησιμοποιούνται (Τ. Γεωργιάδης & Υιός Λτδ v. Δημοκρατίας

(1991)4(Β) Α.Α.Δ. 1142, 1149-1150). Όταν λοιπόν η φρασεολογία του νόµου είναι σαφής, αποδίδεται στις λέξεις η φυσική και συνήθης έννοιά τους (Δ. Γαλατάκης Λτδ ν. Δηµοκρατίας

(2008)3 Α.Α.Δ. 78, 80-81 και πιο πρόσφατα ΧΧΧ Σέπου ν. Πανεπιστημίου Κύπρου, ECLI:CY:AD:2019:C262, Αναθεωρητική Έφεση 94/2013, ημερ. 26.6.2019), ECLI:CY:AD:2019:C262.» Και πιο κάτω: «Στους Halsbury's Laws of England, 3η έκδ., Τόμος 36, παρ.583, υπό τον τίτλο «Presumption that words are not used unnecessarily», αναφέρεται ότι τεκμαίρεται ότι λέξεις δεν χρησιμοποιούνται στους νόμους χωρίς κάποιο νόημα και δεν είναι ταυτολογικές ή περιττές. Πρέπει, εάν είναι δυνατό, να αποδίδεται σημασία σε όλες τις λέξεις που χρησιμοποιούνται γιατί θεωρείται ότι ο νομοθέτης δεν σπαταλά τις λέξεις του, ούτε αναφέρει κάτι μάταια.» Εφαρμόζοντας τις πιο πάνω καθοδηγητικές αρχές της Νομολογίας σχετικά με την ερμηνεία νομοθετημάτων και προσπαθώντας να αποδώσω τη γραμματική και συνήθη έννοια των προνοιών του άρθρου 18OH

(4)και

(5)του Κεφ. 105, καταλήγω ότι καθίσταται σαφές από το ίδιο το λεκτικό των επίδικων εδαφίων ότι οι πρόνοιές τους αφορούν στην διαδικασία έκδοσης απόφασης επιστροφής αλλοδαπών, ενόσω εκκρεμεί για εξέταση αίτηση τους βάσει του άρθρου 18ΟΗ

(4)του Κεφ. 105 και δεν επεκτείνονται σε αυτό καθαυτό το καθεστώς της παραμονής τους. Σημειώνω μάλιστα επί του προκειμένου ότι, σύμφωνα με το ίδιο το λεκτικό του άρθρου 18ΟΗ

(5)του Κεφ. 105, ό,τι προνοείται δυνάμει του συγκεκριμένου εδαφίου είναι η εξέταση από τον Ανώτερο Λειτουργό Μετανάστευσης του ενδεχομένου να μην εκδώσει απόφαση επιστροφής προτού ολοκληρωθεί η διαδικασία η οποία εκκρεμεί βάσει του άρθρου 18ΟΗ

(4). Κατ' επέκταση, ούτε και οι αποφάσεις στις οποίες παρέπεμψε η κα Χαραλαμπίδου δύνανται να διαφοροποιήσουν καθ' οιονδήποτε τρόπο τα ενώπιον μου δεδομένα. Τούτο διότι, οι εν λόγω αποφάσεις καταπιάνονται ακριβώς με το αμέσως πιο πάνω ζήτημα, της εξέτασης δηλαδή της αίτησης πριν την έκδοση απόφασης επιστροφής και δεν αφορούν στο καθεστώς των Κατηγορουμένων. Έπεται, συνεπώς, ότι η υποβολή των αιτημάτων βάσει του άρθρου 18ΟΗ

(4)του Κεφ. 105, ως οι επιστολές Τεκμήρια 1 και 2 αλλά και η εξέταση από τον ανώτερο λειτουργό του ενδεχομένου να λάβει υπόψη του την εκκρεμότητα των εν λόγω αιτήσεων για σκοπούς έκδοσης απόφασης επιστροφής, δεν επηρεάζει καθ' οιονδήποτε τρόπο το καθεστώς παραμονής των δύο ενώπιον μου Κατηγορουμένων, οι οποίοι, στη βάση των ευρημάτων στα οποία προέβηκα πιο πάνω, καταλήγω ότι παρέμειναν στη Δημοκρατία χωρίς να έχουν εξασφαλίσει άδεια από τον Ανώτερο Διευθυντή και κατ' επέκταση βρίσκονται παράνομα στη Δημοκρατία από την 10/5/2023, οπότε και απορρίφθηκαν οι αιτήσεις τους, με αποφάσεις οι οποίες τους επιδόθηκαν αυθημερόν. Βάσει λοιπόν των ευρημάτων στα οποία προέβηκα ανωτέρω, κρίνω ότι έχουν αποδειχθεί, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, τα συστατικά στοιχεία των αδικημάτων που προσάπτονται στους Κατηγορούμενους και συνακόλουθα, ο Κατηγορούμενος 1 κρίνεται ένοχος στην 1η κατηγορία και ο Κατηγορούμενος 2 κρίνεται ένοχος στην 3η κατηγορία. (Υπ.) ........... Β. Α. Λοΐζου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο