ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. ΑΝΔΡΕΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, Υπόθεση Αρ.: 14073/2023, 4/10/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΜΟΝΙΜΟ ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗ: Ν. Α. Π. Γεωργιάδης, Π.Ε.Δ. Ν. Οικονόμου, Ε.Δ. Α. Λουκά, Ε.Δ. Υπόθεση Αρ.: 14073/2023 ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ v ΑΝΔΡΕΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Κατηγορούμενου Ημερομηνία: 4 Οκτωβρίου,
- Εμφανίσεις: Για την Κατηγορούσα Αρχή: κα. Μ. Μασούρα για Γενικό Εισαγγελέα. Για τον Κατηγορούμενο: κ. Σ. Σπύρου με κ. Σ. Χαραλάμπους. Κατηγορούμενος παρών. ΠΟΙΝΗ
- Ο Κατηγορούμενος παραδέχθηκε την κατηγορία εμπρησμού κτηρίου κατά παράβαση του άρθρου 315(α) του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 («ΠΚ»), όπως έχει τροποποιηθεί. Συμφώνως των λεπτομερειών του αδικήματος, ο Κατηγορούμενος, την 13/9/2023 εσκεμμένως και παρανόμως έθεσε φωτιά στο κτήριο «Millenium» του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.
- Η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα παρέδωσε στο Δικαστήριο κείμενο με τα γεγονότα της υπόθεσης (Έγγραφο A). Με το κείμενο των γεγονότων συμφώνησαν και οι συνήγοροι του Κατηγορουμένου. Κατέστη σαφές ότι τα όσα φέρεται στο κείμενο να δήλωσαν οι μάρτυρες και καταγράφονται ως αναφορές τους στο Έγγραφο Α, υιοθετούνται και από τις δύο πλευρές ως τα γεγονότα της υπόθεσης και ότι ως τέτοια πρέπει να εκληφθούν από το Δικαστήριο.
- Οι συνήγοροι του Κατηγορουμένου παρέδωσαν, επίσης γραπτώς, κείμενο της δικής τους αγόρευσης προς μετριασμό της ποινής (Έγγραφο Β). Σε αυτή επισυνάφθηκε αριθμός ιατρικών εγγράφων ώστε να καταδειχθεί το θέμα υγείας που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος. Εντοπίζεται μεταξύ αυτών και η ιατρική γνωμάτευση του ψυχιάτρου των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας Δρ. Όθωνα Τσίρκα ημερομηνίας 27/6/2024 (Έγγραφο Γ). Ζητήθηκαν επιπλέον διευκρινίσεις από το Δικαστήριο σχετικώς με τα θέματα υγείας που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος οι οποίες δόθηκαν προφορικώς αλλά προσκομίστηκαν σχετικώς και επιπλέον ιατρικά πιστοποιητικά που κατατέθηκαν ως «Έγγραφό Δ» και ως «Έγγραφο Ε». Ως «Έγγραφο Στ.» κατατέθηκε επιστολή των παραπονουμένων ότι έχει καταβληθεί έναντι της ζημιάς που προκλήθηκε, το ποσό των €10.000.-.
- Συμφώνως των όσων παρατίθενται στο Έγγραφο Α, την 13/09/2023 περί την ώρα 12:30 ξέσπασε φωτιά στο κλιμακοστάσιο που βρίσκεται στον όροφο πλην 2 του κτιρίου «Millenium» ιδιοκτησίας του Πανεπιστήμιου Λευκωσίας, στην Έγκωμη.
- Ο χώρος του Πανεπιστημίου είναι διαμορφωμένος ως ακολούθως: Ο χώρος στάθμευσης βρίσκεται στο πίσω μέρος και απέναντί βρίσκονται τα κτήρια «Millenium» στα αριστερά, «Central» στο κέντρο και «Eurora» στα δεξιά. Τα κτήρια επικοινωνούν μεταξύ τους μέσω διαδρόμων από το ισόγειο και τον 1ο όροφο.
- Το κτήριο «Millenium» αποτελείται από 5 ορόφους. Η πρόσβαση στον πλην 2 όροφο μπορούσε να επιτευχθεί ελεύθερως από οποιονδήποτε είτε από την κεντρική είσοδο του κτηρίου που βρίσκεται στον πλην 1 όροφο είτε από την καφετέρια του ισογείου. Στο κτήριο αυτό στεγάζονται αμφιθέατρο, εργαστήριο ηλεκτρονικών υπολογιστών, μηχανοστάσιο, αίθουσα καθηγητών και δωμάτιο για διδακτορικούς φοιτητές. Στο σημείο όπου ξέσπασε η φωτιά υπήρχαν τοποθετημένα κάτω από σκάλα κιβώτια με χαρτική ύλη και φακέλους.
- Με το ξέσπασμα της φωτιάς ήχησε ο συναγερμός πυρασφάλειας και διαπιστώθηκε ότι υπήρχε άσπρος καπνός στην πλευρά του κλιμακοστασίου του εν λόγω κτιρίου. Αμέσως, το κτίριο εκκενώθηκε και πρόσωπα που ήταν παρόντα, προσπάθησαν να κατασβήσουν την φωτιά με την χρήση πυροσβεστήρων. Στο σημείο κλήθηκαν και μετέβηκαν μέλη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας τα οποία κατέσβησαν πλήρως την φωτιά αλλά και μέλη του ΤΑΕ Λευκωσίας.
- Από την έκθεση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, προέκυψε ότι η πυρκαγιά προκλήθηκε κακόβουλα με την χρήση εύφλεκτης ύλης. Κάηκαν σωροί βιβλίων και χαρτικής ύλης ενώ από τον καπνό και την θερμότητα σοβαρές ζημιές υπέστησαν η ηλεκτρική εγκατάσταση του κλιμακοστασίου, οι τοίχοι, ελαφριές ζημιές η βαφή των τοίχων σε παρακείμενους χώρους του υπογείου ενώ ζημιές προκλήθηκαν και σε πόρτες. Για την επιδιόρθωση των ζημιών που προκλήθηκαν έπρεπε, μεταξύ άλλων, να γίνουν ηλεκτρολογικές εργασίες, αντικατάσταση πίνακα διανομής, αντικατάσταση διακόπτη φωτισμού, φωτιστικών κλιμακοστασίου, αντικατάσταση κατεστραμμένων καλωδίων και αποξήλωση σουβάδων. Το τελικό συνολικό κόστος των ζημιών ανήλθε στα €52.806,85 συμπεριλαμβανόμενου του ΦΠΑ.
- Κατά την διερεύνηση της υπόθεσης, παραλήφθηκε Κλειστό Κύκλωμα Παρακολούθησης («ΚΚΠ») το οποίο ήταν τοποθετημένο στο Πανεπιστήμιο. Από την μετέπειτα επιθεώρηση του παρατηρήθηκαν τα ακόλουθα: «
(6).την ίδια ημέρα [13/09/22] και περί ώρα 12:25 στον όροφο -2 κυκλοφορούσε στον χώρο εσωτερικά του κτιρίου, άγνωστος άνδρας ο οποίος έφερε μπλε σκούρα φανέλα με γιακά με άγνωστο τετράγωνο έμβλημα στο πίσω μέρος του κολάρου. Ο εν λόγω άνδρας φορούσε σκούρο παντελόνι πιθανόν μαύρο, μαύρο καπελάκι με μπούκλα και μαύρα αθλητικά παπούτσια. Επίσης, φορούσε χειρουργική άσπρη μάσκα, μπλε γάντια και κρατούσε στο χέρι μπουκάλι με υγρή ουσία, το οποίο ομοίαζε με μπουκάλι από είδη καθαρισμού.
(7)Συγκεκριμένα, από το κλειστό κύκλωμα παρακολούθησης, ο εν λόγω άνδρας φαίνεται να βγαίνει από τις γυναικείες τουαλέτες του ίδιου ορόφου κρατώντας το προαναφερόμενο μπουκάλι, να μπαίνει στον χώρο του κλιμακοστασίου και μετά από κάποια δευτερόλεπτα φαίνεται να ξεσπά φωτιά. Ακολούθως, αυτός φαίνεται να φεύγει από τον όροφο -1 προς τον χώρο των αμφιθεάτρων και στην συνέχεια, αφού ακολουθεί κάποιες διαδρομές μέσα στο κτίριο, βγαίνει από την είσοδο του συγκεκριμένου κτιρίου και απομακρύνεται πεζός προς άγνωστη κατεύθυνση.»
- Ο διευθυντής του Τμήματος Ακαδημαϊκής Καθοδήγησης Πανεπιστήμιου, αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο ως τον δράστη. Ο Κατηγορούμενος υπήρξε φοιτητής του Πανεπιστημίου προτού αποβληθεί δια παντός με απόφαση του πειθαρχικού συμβουλίου του Πανεπιστημίου λόγω ανάρμοστης συμπεριφοράς προς ακαδημαϊκούς και φοιτητές. Μη αποδεχόμενος την αποβολή του, προσπαθούσε να δημιουργήσει προβλήματα, επικοινωνώντας με διάφορους λειτουργούς του πανεπιστημίου ενώ μετά την αποβολή του θεάθηκε αρκετές φορές να κυκλοφορεί στους χώρους του πανεπιστημίου.
- Την ίδια μέρα περί ώρα 17:00, Λοχίας της Αστυνομίας μετέβηκε στην δηλωθείσα διεύθυνση του Κατηγορούμενου. Εκεί θεάθηκε ο Κατηγορούμενος να εισέρχεται σε αυτή φορώντας είδη ένδυσης που ομοίαζαν με εκείνα που φορούσε ο δράστης. Στις 19:50, ο Κατηγορούμενος συνελήφθη δυνάμει Δικαστικού Εντάλματος Σύλληψης, στην οικία του. Αφού του επιστήθηκε η προσοχή του στον Νόμο, αυτός απάντησε «δεν έχω κάτι να κρύψω, ντάξει». Επίσης δυνάμει εντάλματος έρευνας, διενεργήθηκε έρευνα στην οικία και στο αυτοκίνητο του όπου και εντοπίστηκαν και παραλήφθηκαν παπούτσια, παντελόνι χρώματος μαύρου και γυαλιά ήλιου. Όλα ομοίαζαν με αυτά που φαίνονται στο ΚΚΠ. Επίσης, παραλήφθηκε ως τεκμήριο το κινητό του τηλέφωνο.
- Όταν ο Κατηγορούμενος μετά τη σύλληψη του, εισήλθε στον Αστυνομικό Σταθμό Λακατάμειας για μεταφορά του στα κρατητήρια, ανέφερε ότι ήθελε να μιλήσει και να αναφέρει κάποια πράγματα για τα οποία δεν αισθάνεται καλά. Αφού του επιστήθηκε η προσοχή του στον Νόμο, ο Κατηγορούμενος ανέφερε: «.φίλε, ξέρω ότι δεν είσαστε παλαβοί, ξέρω και πως με ήβρετε. Εμένα πνίει με το δίκαιο. Εδιώξαν με που το πανεπιστήμιο. Δεν έφταια σε κάτι, εν καταλάβω. Δεν τους έκαμα κάτι. Επεριπαίζα τους φίλους μου και τους συγγενείς μου ότι επήενα πανεπιστήμιο γιατί αντρέπουμουν. Σήμερα έφτασα στο απροχώρητο. Έπιασε με όπως τον πανικό. Έφυα που σπίτι και επήα στο πανεπιστήμιο. Έπιασα ποτζίνο που ψεκάζουν οι καθαρίστριες το αντισηπτικό και επήα στο υπόγειο. Είχε κάμποισα βιβλία. Επίτισα πποτζίνο και άναψα τα. Μόλις είδα την φωθκιά εκατάλαβα την μαλακία που έκαμα. Δεν έπρεπε. Έφυα και πήγα Λεμεσό να ηρεμήσω. Έκαμα οτιδήποτε άσχετο για να το φκάλω που την σκέψη μου. Ένιξερω τι μαλακία με έπιασε, δεν έπρεπε ήταν μεγάλος λάθος».
- Την 14/9/2023 ο Κατηγορούμενος παρουσιάστηκε ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας οπόταν και εξασφαλίστηκε Διάταγμα Προσωποκράτησης 6 ημέρων εναντίον του. Στο ΤΑΕ Λευκωσίας, την ίδια ημέρα του λήφθηκε ανακριτική κατάθεση κατά την οποία παραδέχθηκε την διάπραξη του αδικήματος. Συγκεκριμένα μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι μετά τον τερματισμό φοίτησης του από το Πανεπιστήμιο ένιωθε στρες, αγανάκτηση και αντιμετώπιζε οικονομικά προβλήματα λόγω του ότι το Πανεπιστήμιο δεν του επέστρεφε το σύνολο του χρηματικού ποσού που είχε καταβάλει αλλά μέρος αυτού με αποτέλεσμα να μην μπορεί να σπουδάσει. Τα πιο πάνω σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ένιωθε ότι βρισκόταν σε αδιέξοδο επειδή αναγκαζόταν να λέει ψέματα σε όλους για τις σπουδές του, τον οδήγησαν στην διάπραξη του αδικήματος.
- Ως καταγράφεται εν συνεχεία στο Έγγραφο Α, ο Κατηγορούμενος είπε στην κατάθεση του ότι: «Την 13/09/2023 μετέβηκε στο Πανεπιστήμιο με το αυτοκίνητο του, όπου αφού στάθμευσε σε παρακείμενη γειτονιά, κάλυψε το πρόσωπο του με χειρουργική μάσκα, γυαλιά και καπέλο και μετέβηκε στο Πανεπιστήμιο. Αφού εισήλθε εντός του κτιρίου MILLENIUM, βρήκε ένα τρόλεϊ που χρησιμοποιούν οι καθαρίστριες και πήρε από μέσα γάντια πλαστικά και ένα μπουκάλι σπρέι που έμοιαζε με καθαριστικό. Άδειασε το καθαριστικό και κάπου μέσα στο κτίριο βρήκε κάτι που ήταν εύφλεκτο και το έβαλε μέσα στο μπουκάλι. Ακολούθως, ψέκασε με το σπρέι την σορό [sic] από χαρτιά που βρισκόταν κάτω από σκάλα, με αναπτήρα που είχε τους έθεσε φωτιά και τράπηκε σε φυγή. Εν συνέχεια, μετέβηκε με το αυτοκίνητο του στην Λεμεσό για να ηρεμήσει όπου σε κάποιο σημείο της διαδρομής που δεν μπορεί να προσδιορίσει, πέταξε την φανέλα που φορούσε. Όσο αφορά την εύφλεκτη ουσία που τοποθέτησε στο σπρέι δεν ήταν σε θέση να αναφέρει τι ήταν παρά μόνο ότι την εντόπισε εντός του κτιρίου.».
- Στις 15/9/2023, ο Κατηγορούμενος προέβη στην υπόδειξη του χώρου όπου στάθμευσε το αυτοκίνητο στις 13/9/2023 και μετέβη εν συνεχεία πεζός στο Πανεπιστήμιο. Η πιο πάνω υπόδειξη φωτογραφήθηκε από αστυφύλακα. Όταν, το σχετικό έντυπο υπόδειξης προσφέρθηκε στον Κατηγορούμενο για να το διαβάσει και να το υπογράψει αρνήθηκε, χωρίς να αναφέρει τον λόγο.
- Σε σχέση με τις συνθήκες διαγραφής του Κατηγορούμενου, δηλώνεται ότι ο κατηγορούμενος είχε παραπεμφθεί ενώπιον του Πειθαρχικού Συμβουλίου για παραβίαση του κώδικα δεοντολογίας του Πανεπιστημίου και συγκεκριμένα για απρεπή συμπεριφορά. Ο Κατηγορούμενος, κατά την διάρκεια μαθημάτων, είχε προβεί σε αναρτήσεις σε πλατφόρμα του Πανεπιστήμιου που χρησιμοποιείται από καθηγητές και φοιτητές που είναι εγγεγραμμένοι στο μάθημα, οι οποίες είχαν ρατσιστικό και απρεπές περιεχόμενο. Το Συμβούλιο αποφάσισε ομοφώνως τη διαγράφη του από το Πανεπιστήμιο.
- Η κα Μασούρα καταληκτικά πληροφόρησε το Δικαστήριο ότι ο Κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου.
- Ως αναφέρεται και ανωτέρω ο ευπαίδευτος συνήγορος του Κατηγορουμένου, προς υποβοήθηση του Δικαστηρίου, ετοίμασε γραπτή αγόρευση για μετριασμό της ποινής και επεσύναψε δέσμη πιστοποιητικών για προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει (μεταξύ αυτών και τα Έγγραφα Β, Γ, Δ και Ε). Παρουσίασε επίσης επιστολή δια της οποίας το Πανεπιστήμιο επιβεβαιώνει ότι έναντι της ζημιάς που προκλήθηκε καταβλήθηκε το ποσό των €10.000.- και ότι το πανεπιστήμιο ουδεμία άλλη αξίωση έχει έναντι του Κατηγορουμένου (Έγγραφο ΣΤ).
- Σε ό,τι αφορά τις προσωπικές περιστάσεις του Κατηγορουμένου, ο ευπαίδευτος συνήγορος του, υιοθέτησε εν πρώτοις την έκθεση του Γραφείου Ευημερίας η οποία είχε ετοιμαστεί για σκοπούς εξέτασης του αιτήματος για χορήγηση νομικής αρωγής και προσέθεσε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με το οικογενειακό του περιβάλλον και την κατάσταση της υγείας του. Ο Κατηγορούμενος, είναι ηλικίας 25 ετών σήμερα. Γεννήθηκε τον Μάρτιο του 1999 και είναι άγαμος. Οι γονείς του είναι διαζευγμένοι από το 2010 και όταν ο ίδιος ήταν σε ηλικία 11 ετών περίπου. Έχει ακόμα μια αδελφή από το γάμο των γονέων του ενώ από 2ο γάμο του ο πατέρας του, απέκτησε ακόμα ένα παιδί. Ο πατέρας του είναι στρατιωτικός η δε μητέρα του δεν εργάζεται λόγω προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει. Στην έκθεση του Γραφείου Ευημερίας καταγράφεται ότι ο Κατηγορούμενος δεν διατηρούσε επικοινωνία με τον πατέρα του ωστόσο ως τονίζει ο συνήγορος του Κατηγορουμένου, σ' αυτή την υπόθεση που αντιμετωπίζει τον στηρίζουν αμφότεροι οι γονείς του και ανησυχούν ιδιαιτέρως για την έκβαση της.
- Ο Κατηγορούμενος διαγνώστηκε με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος τύπου Asperger's από νεαρή ηλικία. Παρακολουθείτο από το Παιδοψυχιατρικό Τμήμα των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας από την ηλικία των 14 ετών και εν συνεχεία από τον Σεπτέμβριο του 2017 από τα εξωτερικά ιατρεία Λακατάμιας. Συνεπεία του θέματος υγείας που αντιμετωπίζει, παρουσίασε δυσκολίες στα μαθήματα, είχε και έχει δυσκολίες στις διαπροσωπικές σχέσεις αλλά και παραληρητικές ιδέες.
- Παρά τις μαθησιακές δυσκολίες που αντιμετώπιζε, ολοκλήρωσε το σχολείο και έλαβε απολυτήριο λυκείου. Μετά την αποφοίτηση του από το λύκειο και αφού απαλλάχθηκε των στρατιωτικών του υποχρεώσεων (βλ. ιατρική βεβαίωση ημερομηνίας 30/5/2017), άρχισε να φοιτά στο Τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας. Ένεκα των συμβάντων που αναφέρονται ανωτέρω απεβλήθη. Επιθυμεί πλέον να εγγραφεί σε άλλη σχολή.
- Είναι λήπτης Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και Επιδόματος Αναπηρίας. Εργάζεται με μερική απασχόληση σε αλυσίδα ταχυφαγείων. Το εισόδημα του από τις υπηρεσίες πρόνοιας ανέρχεται σε €836,61 μηνιαίως. Για την εργασία του αμείβεται με το ποσό των €4.- την ώρα και εργάζεται 2 - 3 φορές τη βδομάδα. Διαμένει μόνος, στο ισόγειο της οικογενειακής οικίας.
- Παρά τη κακή οικονομική κατάσταση του ιδίου αλλά και των οικείων του, κατέστη δυνατόν να μαζευτεί το ποσό των €10.000.- το οποίο και δόθηκε για την κάλυψη μέρους των εξόδων επιδιόρθωσης της ζημιάς που προκλήθηκε στις εγκαταστάσεις του κτηρίου συνεπεία της φωτιάς. Οι παραπονούμενοι σήμερα δηλώνουν ότι δεν έχουν οιανδήποτε άλλη απαίτηση από τον Κατηγορούμενο.
- Σε ό,τι αφορά το θέμα υγείας που αντιμετωπίζει ενώπιον μας έχουν τεθεί πιστοποιητικά ψυχιάτρων που τον παρακολούθησαν κατά καιρούς αλλά και προσφάτως. Με τη σύμφωνη γνώμη και των δύο πλευρών ο Κατηγορούμενος εξετάστηκε από κυβερνητικό ψυχίατρο ήτοι τον Δρ. Ο. Τσίρκα ώστε να υπάρχει και αντικειμενική εικόνα της ψυχικής και πνευματικής κατάστασης του Κατηγορουμένου. Προσκομίστηκαν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα πιστοποιητικά:
(1)Ψυχιατρική Γνωμάτευση από τον γιατρό του ΟΚΥΠΥ, Δρ. Ο. Τσίρκα ημερομηνίας 27/6/2024 η οποία ετοιμάστηκε για τους σκοπούς της παρούσας μετά από εξέταση του Κατηγορουμένου και εντοπίζεται επισυνημμένη στην αγόρευση των συνηγόρων του Κατηγορουμένου. Σημειώθηκε ως «Έγγραφο Γ» στη διαδικασία: Σε αυτή σημειώνεται ότι ο Κατηγορούμενος πάσχει από Διαταραχή Συμπεριφοράς Αυτιστικού Φάσματος ήτοι σύνδρομο Asperger. Καταγράφεται εν συνεχεία: «Επί της πιο πάνω συνδρομής κατά καιρούς αναπτύσσει ψυχωτική σημειολογία δηλαδή ισχυρές πεπλανημένες πεποιθήσεις που η ισχύς τους εκφεύγει της ικανότητας του να αντιληφθεί τη μη πραγματική τους υπόσταση και επομένως να τους αντισταθεί. Επί ενός τέτοιου συστήματος παραληρητικών ιδεών (υποτίμησης του από τους διδάσκοντες και συμφοιτητές του στο Πανεπιστήμιο), προέβη σε πρόκληση πυρκαγιάς στο χώρο της σχολής του. Πλέον ο ασθενής έχει πλήρη επίγνωση του λάθους του, και συνεχίζει τη θεραπευτική του παρακολούθηση από τη θεράπουσα γιατρό του».
(2)Συμπληρωματική ιατρική γνωμάτευση του ιδίου ιατρού ημερομηνίας 27/6/2024 (Έγγραφο Ε): Σε αυτή ο ιατρός καταγράφει ότι ο Κατηγορούμενος σε ό,τι αφορά την τέλεση της πράξης «.είχε αντίληψη του τί κάνει και ότι επρόκειτο για μια λάθος πράξη. Όμως, υπό την πίεση της βέβαιης πεποίθησης του ότι έχει απόλυτο δίκαιο, προέβη τελικά στην πραγμάτωση της. Εδώ μεσολάβησε μια αλυσιδωτή διαταραχή των ανώτερων εγκεφαλικών λειτουργειών, τόσο του συναισθήματος, όσο και της κριτικής ικανότητας και της βούλησης.». Σε ό,τι αφορά την ικανότητα αντίληψης θεωρεί ότι αυτή ήταν «. σε καθοριστικά σοβαρό βαθμό επηρεασμένη, ως προς το σύστημα πεπλανημένων πεποιθήσεων (παραληρητικές ιδέες) που είχε αναπτύξει κατά διδασκόντων και συμφοιτητών. . η ισχύς αυτών των πεποιθήσεων, ξέφευγε της ικανότητας του να αντιληφθεί την μη πραγματική υπόσταση τους.».
(3)Ιατρική Γνωμάτευση Δρ. Ο. Χαραλαμπίδου της ιατρού που παρακολουθεί τον Κατηγορούμενο, ημερομηνίας 15/5/2024 και η οποία εντοπίζεται επισυνημμένη στις αγρεύσεις των συνηγόρων του Κατηγορουμένου: Αναφέρεται σε αυτή ότι ο Κατηγορούμενος παρακολουθείται από ειδικούς ψυχικής υγείας από το Νοέμβριο του 2013. Σε αυτή επιβεβαιώνεται η προαναφερθείσα διαταραχή και γίνεται αναφορά σε φαρμακευτικό σκεύασμα το οποίο ο Κατηγορούμενος λαμβάνει από την εφηβική του ηλικία. Ως καταγράφεται στην γνωμάτευση αυτή, οι λόγοι για τους οποίους παρακολουθείται ο Κατηγορούμενος είναι: «.η έλλειψη κοινωνικής και συναισθηματικής αμοιβαιότητας και οι δυσκολίες στις διαπροσωπικές του σχέσεις. Επίσης, το έντονο κοινωνικό άγχος τον οδηγούν [sic] σε κοινωνική απόσυρση. Επιπλέον παρουσιάζει, καχυποψία και παρερμηνευτικότητα και αισθάνεται συνεχή απειλή για τις προθέσεις των άλλων, εμμονές και προσκόλληση σε ορισμένα θέματα. Στο πλαίσιο πάντα της διαταραχής του ο [Κατηγορούμενος], παρουσιάζει ελλείψεις στις κοινωνικές δεξιότητες καθώς και στη λεκτική και μη επικοινωνία του με τρίτους, ως αποτέλεσμα αυτό να επιφέρει δυσκολία προσαρμογής στο σύνηθες κοινωνικό του πλαίσιο. Η συμπεριφορά του δύναται να γίνει επιθετική ή και αυτοκαταστροφική, συχνά αντιδρά παρορμητικά χωρίς να υπολογίζει τις συνέπειες των πράξεων του, οδηγούμενος από το συναίσθημα του. .».
(4)Ιατρική Βεβαίωση της Δρ. Ο. Χαραλαμπίδου ημερομηνίας 6/8/2024: Σε αυτή σημειώνεται η αναπτυξιακή διαταραχή που διέπει τον Κατηγορούμενο ως αυτισμός υψηλής λειτουργικότητας. Πρόκειται για χρόνια διαταραχή τα συμπτώματα της οποίας «κλιμακώνονται σε βαρύτητα μεταξύ ελαφριών και πολύ σοβαρών» και αφορούν σε «Κοινωνική Αλληλεπίδραση», «Επικοινωνία» και «Συμπεριφορά». Επιπροσθέτως καταγράφεται ότι: «Η ψυχιατρική Παρακολούθηση των ατόμων με Αναπτυξιακή Διαταραχή, πρέπει να είναι χρόνια και σε τακτά χρονικά διαστήματα (2 μηνών, 4 μηνών και 6 μηνών) ανάλογα με τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων και τη δυσλειτουργία που αυτά προκαλούν στην ζωή του ατόμου.» Σε ό,τι αφορά τον Κατηγορούμενο η γνώμη της είναι ότι είναι σε σταθερή κατάσταση η οποία επιτρέπει εκτίμηση από ειδικό ανά δίμηνο. Σημειώνει ότι λαμβάνει αντιψυχωσική αγωγή «.για μείωση του άγχους και της παρερμηνευτικότητας που παρουσιάζει στην παρούσα φάση».
(5)Ιατρική Βεβαίωση ημερομηνίας 26/1/2017 από τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας και συγκεκριμένα το Κοινοτικό Κέντρο Ψυχικής Υγείας (Τομέας Β'). Σε αυτή καταγράφονται τα ακόλουθα: «Βεβαιούται ότι ο [Κατηγορούμενος] παρακολουθείται από τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας, αρχικά από το παιδοψυχιατρικό και στην παρούσα φάση από το Τμήμα Ενηλίκων λόγω Asperger's Disease από το οποίο διεγνώσθει από τα 14. Στην παρούσα φάση παρουσιάζει καταθλιπτική συμπτωματολογία, καθώς και ψυχωσικά συμπτώματα, παράδοξες ιδέες, παραληρητικές ιδέες, ετεροκαθορισμός σκέψεων ‑ πράξεων και πνευματοκατοχής, παρουσιάζει σοβαρές δυσκολίες στην προσαρμογή στον χώρο του σχολείου ‑ το οποίο του προκαλεί ανυπόφορο έντονο άγχος το οποίο τον ωθεί να σταματήσει/εγκαταλείψει την εκπαίδευση του. Επιπλέον το άγχος που βιώνει και το αναφερόμενο bulling που αντιμετωπίζει επιδεινώνει την καταθλιπτική και ψυχωσική του συμπτωματολογία. Κρίνω ότι χρήζει συνέχισης της κατ' οίκον εκπαίδευσης μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς 2016 - 2017».
(6)Ιατρική Βεβαίωση ημερομηνίας 2/4/2014 των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων στην οποία καταγράφονται συμπεριφορές του Κατηγορουμένου παρόμοιες με ανωτέρω ήτοι κοινωνικό άγχος, κοινωνική απομόνωση, καχυποψία και αίσθημα απειλής για τις προθέσεις των άλλων. Παρουσίαζε έκτοτε στερεότυπες συμπεριφορές με εμμονές και προσκολλήσεις. Σε καταστάσεις εντόνου άγχους, παρουσίαζε διαταραχές σκέψης και αντίληψης με συμπτώματα οπτικών και ακουστικών ψευδαισθήσεων.
- Η κατάσταση της ψυχικής υγείας του Κατηγορουμένου αποτέλεσε τη βάση της επιχειρηματολογίας του συνηγόρου Υπεράσπισης σχετικά με τις περιστάσεις διάπραξης αλλά και της αντιμετώπισης που θα πρέπει να έχει αυτός κατά την επιβολή της ποινής. Περαιτέρω, ο συνήγορος του Κατηγορούμενου, με αναφορά στη Νομολογία, κάλεσε το Δικαστήριο, στο πλαίσιο εξατομίκευσης της ποινής, να λάβει υπόψη του την άμεση παραδοχή του, στην Αστυνομία αλλά και στο Δικαστήριο, την έμπρακτη συνεργασία του με την Αστυνομία και το λευκό του ποινικό μητρώο. Αναφέρθηκε επίσης σε αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου ως ενδεικτικές των επιβαλλόμενων ποινών. Εισηγήθηκε τέλος ότι υφίστανται οι προϋποθέσεις αναστολής ποινής φυλάκισης που τυχόν επιβληθεί.
- Για το αδίκημα του εμπρησμού το άρθρο 315(α) ΠΚ ως τούτο τροποποιήθηκε, προνοεί ποινή φυλάκισης 14 ετών. Αναδρομή στην Νομολογία καταδεικνύει ότι το αδίκημα τούτο θεωρείται, ένεκα ακριβώς και των εννόμων αγαθών που ο νομοθέτης επιδιώκει να προστατεύσει μεταξύ άλλων το δικαίωμα του καθενός να απολαμβάνει την περιουσία του και να αναμένει ότι αυτή δεν βρίσκεται σε κίνδυνο, είναι στη φύση του σοβαρό. Το ευρύτερο βεβαίως έννομο αγαθό που επιδιώκεται να προστατευθεί με την ποινικοποίηση της πράξης του εμπρησμού δεν είναι άλλο από την ανάγκη διατήρησης αισθήματος ασφάλειας το οποίο το εν λόγω αδίκημα πλήττει στον πυρήνα του με τη δημιουργία αισθήματος ανασφάλειας και φόβου και για την επικράτηση της παρανομίας στους πολίτες. Ως επίσης σημειώνεται και από τη Νομολογία, η διάπραξη του αδικήματος αυτού ενέχει πέραν της πρόκλησης υλικών ζημιών, ιδιαίτερα μεγάλο κίνδυνο για πρόκληση σωματικών βλαβών ή ακόμα και απώλειας ανθρωπίνων ζωών. Συγκεκριμένα στη Fournides v R
(1986)2 CLR 73, 99, λέχθηκε ότι το αδίκημα του εμπρησμού πάντα εθεωρείτο απεχθές λόγω των καταστροφικών του συνεπειών και ιδιαίτερα, λόγω της αδυναμίας πρόβλεψης αυτών αφού, εκ των πραγμάτων, είναι αδύνατο να προβλεφθούν με ακρίβεια. Ο δράστης σε τέτοια περίπτωση αναλαμβάνει ένα υπολογίσιμο ρίσκο όσον αφορά την ασφάλεια των γειτόνων και της περιουσίας αυτών. Το γεγονός ότι η προβλεπόμενη ποινή μειώθηκε το 2002 από δια βίου φυλάκιση σε ποινή φυλάκισης 14 ετών δεν μετέβαλε τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζεται το εν λόγω αδίκημα. 27. Αντιμετωπίζεται κατά κανόνα με ποινή φυλάκισης αφού υφίσταται αναγκαιότητα αποτροπής λόγω διαχρονικής έξαρσης στη διάπραξη του και των αισθημάτων φόβου και ανασφάλειας που προκαλούν στην κοινωνία (βλ. Μελανίτης v Δημοκρατίας
(2004)2 ΑΑΔ 309, 314), ΓΕ v Αναστασίου
(2005)2 ΑΑΔ 125, 129 και Gaprindashvili v Δημοκρατίας
(2013)2 ΑΑΔ 424, 436), χωρίς βέβαια να μειώνεται και να ατονεί η αναγκαιότητα να κρίνεται κάθε υπόθεση στα δικά της ιδιαίτερα περιστατικά και αναλόγως αυτών θα πρέπει να είναι και η ποινή (βλ. Gaprindashvili, ανωτέρω, σελ. 437). 28. Αναφερόμαστε αμέσως κατωτέρω σε προηγούμενες δικαστικές ποινές με σκοπό τον εντοπισμό των περιστάσεων που θεωρήθηκαν ως ελαφρυντικές ή επιβαρυντικές (βλ. Μιχαήλ v Δημοκρατίας
(2003)2 AAΔ 123). Προηγούμενες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αναφορικά με τις επιβληθείσες ποινές είναι ενδεικτικές του μέτρου τιμωρίας συγκεκριμένων εγκλημάτων και των παραμέτρων του καθορισμού της ποινής (βλ. Χαραλάμπους κ.ά. v Δημοκρατίας, Ποινικές Εφέσεις 127/2019 και 130/2019, 10/3/2021, με μνεία στη Χαραλάμπους v Δημοκρατίας
(2000)2 ΑΑΔ 1). Όπως αναφέρθηκε στη Selmani v Δημοκρατίας
(2016)2Β ΑΑΔ 854, 862, η «παραπομπή πρωτοδίκως σε δικαστικό προηγούμενο, ιδίως στις περιπτώσεις που επιβάλλεται ποινή στερητική της ελευθερίας και μάλιστα μακροχρόνια, θωρακίζει τη δικαστική κρίση με την απαραίτητη πειστικότητα και εξαλείφει την οποιαδήποτε υπόνοια για αυθαιρεσία ή τυχόν αίσθημα αδικίας του καταδικασθέντα».
- Στη Μελανίτης, ανωτέρω, επικυρώθηκε κατ' έφεση ποινή φυλάκισης 2½ ετών που επιβλήθηκε κατόπιν παραδοχής στον εφεσείοντα, άτομο νεαρής ηλικίας για το αδίκημα του εμπρησμού. Αντικείμενο του εμπρησμού ήταν σταθμευμένο αυτοκίνητο. Συνεκτιμήθηκε χωρίς ωστόσο να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα ότι διέπραξε το αδίκημα κάτω από συναισθηματική φόρτιση και σε κατάσταση μέθης. Η πυρκαγιά κατασβέστηκε από τον ιδιοκτήτη του αυτοκινήτου πριν αυτή επεκταθεί με αποτέλεσμα η ζημιά να ανέλθει στις Λ.Κ.
- Το κίνητρο του εφεσίβλητου ήταν η εκδίκηση. Ο παραπονούμενος δεν αποζημιώθηκε. Ο εφεσίβλητος βαρύνετο με 3 προηγούμενες καταδίκες για διαρρήξεις γραφείων και καταστημάτων και κλοπές και κακόβουλης ζημιάς.
- Στην Αναστασίου, ανωτέρω, ο εφεσίβλητος, χρήστης ναρκωτικών, ο οποίος κατέβαλλε προσπάθεια απεξάρτησης και ήταν άτομο με ψυχολογικά προβλήματα, κατόπιν προσχεδιασμού με σκοπό την γενική καταστροφή, έβαλε φωτιά σε εργοστάσιο επίπλωσης προκαλώντας ζημιά ύψους Λ.Κ.1.390.950 ενώ 4 μήνες μετά αποπειράθηκε να βάλει φωτιά σε υπεραγορά και προξένησε κακόβουλη ζημιά σε ρουχισμό της υπεραγοράς ύψους Λ.Κ.21.
- Και στις τρεις περιπτώσεις συνέργησε με άλλο πρόσωπο. Κρίθηκε ένοχος αφού μετά από διεξαγωγή δίκης εντός δίκης οι καταθέσεις που έδωσε κρίθηκαν θεληματικές, παραδέχθηκε τις κατηγορίες και του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 3 ετών. Το Ανώτατο Δικαστήριο αύξησε την ποινή σε 5 χρόνια φυλάκισης αναφερόμενο ειδικότερα στον προσχεδιασμό και στο μέγεθος της εγκληματικής ενέργειας. Δεν έγινε αποδεκτή η εισήγηση ότι ο κατηγορούμενος είχε πέσει θύμα εκμετάλλευσης καθότι ο κατηγορούμενος θα μπορούσε να παραδεχθεί αμέσως, αντίθετα, παραδέχθηκε ενοχή μόνο μετά που οι καταθέσεις του κρίθηκαν θεληματικές. Κρίθηκε ότι η έξις του εφεσίβλητου στα ναρκωτικά από νεαρή ηλικία και τα ψυχολογικά του προβλήματα, ορθώς λήφθηκαν υπόψη ως μετριαστικοί παράγοντες.
- Στην Gaprindashvili, ανωτέρω, ο εφεσείων βρέθηκε ένοχος κατόπιν ακροαματικής διαδικασίας σε κατηγορία εμπρησμού αυτοκινήτου και του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 7 ετών. Αντιμετώπιζε επίσης κατηγορίες παράνομης εισόδου και παραμονής στη Δημοκρατία και πλαστοπροσωπίας τις οποίες παραδέχθηκε. Το Εφετείο παρόλο που έκρινε την ποινή αυστηρή, εντούτοις την επικύρωσε.
- Στη Χαραλάμπους v Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 175/2016, 23/11/2018, επιβλήθηκε πρωτοδίκως, κατόπιν ακρόασης, ποινή φυλάκισης 6 ετών για τις κατηγορίες της συνομωσίας προς διάπραξη κακουργήματος και του εμπρησμού και 6 μήνες για μεταφορά μάχαιρας λήγουσας σε αιχμηρό άκρο. Η φωτιά είχε τεθεί σε πρακτορείο στοιχημάτων και προκλήθηκε ζημιά στον εξοπλισμό και στοιχεία του κτιρίου ύψους €80.
- Χρησιμοποιήθηκε βενζίνη. Συνήργησαν 3 πρόσωπα. Τα δύο από αυτά έθεσαν τη φωτιά στο πρακτορείο και εν τέλει κατέθεσαν εναντίον του εφεσείοντα, υπό την παρότρυνση του εφεσείοντα έναντι ανταλλάγματος. Ο ένας δεν θα χρωστούσε πλέον στον εφεσείοντα ένα ποσό €800, στον άλλο δόθηκε το ποσό των €400, ενώ αρχικά του είχε υποσχεθεί το ποσό των €1.
- Στους πρώτους είχε επιβληθεί από το Κακουργιοδικείο ποινή φυλάκισης 3 ετών μετά την παραδοχή ενοχής στην κατηγορία του εμπρησμού. Ο εφεσείων είχε δύο προηγούμενες καταδίκες σε παρόμοιας φύσεως αδικήματα. Η ποινή επικυρώθηκε κατ' έφεση.
- Στη Μιχαηλίδης v Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 2/2019, 25/2/2021, επιβλήθηκε πρωτοδίκως, κατόπιν παραδοχής, ποινή φυλάκισης 6 ετών. Λήφθηκε υπόψη το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος προέβη στον εμπρησμό μαζί με άλλο άτομο, κατόπιν υποκίνησης τρίτου και έναντι αμοιβής €
- Χρησιμοποιήθηκε βενζίνη και υπήρξε προσχεδιασμός. Στο υποστατικό προκλήθηκαν ζημιές €88.
- Λήφθηκε, περαιτέρω, υπόψη, το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος και ο συνεργός του ενήργησαν αδιαφορώντας πλήρως για τις ζημιές που θα προκαλούνταν, αλλά και για τους εγγενείς κινδύνους από την παράνομη πράξη τους. Η πράξη του εμπρησμού δεν προέκυψε στιγμιαία κάτω από φόρτιση. Ο κατηγορούμενος βαρύνετο με 4 προηγούμενες καταδίκες, δυο εκ των οποίων ήταν πολύ παλαιές. Στην επιβολή ποινής λήφθηκαν υπόψιν και άλλες εκκρεμείς υποθέσεις τις οποίες ο κατηγορούμενος παραδέχθηκε, οι οποίες αφορούσαν σε διαρρήξεις, κλοπές, κλεπταποδοχή, επίθεση εναντίον οργάνου της τάξης, μεταφορά κυνηγετικού όπλου χωρίς άδεια και κατοχή μικρής ποσότητας κάνναβης. Η ποινή επικυρώθηκε κατ' έφεση.
- Στην Πατσαλίδης v Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 76/2022, 19/1/2023, ο κατηγορούμενος αντιμετώπιζε σειρά κατηγοριών, μεταξύ των οποίων και κατηγορίες για εμπρησμό. Ο κατηγορούμενος έθεσε φωτιά σε 4 αυτοκίνητα σε υπόγειο πολυκατοικίας. Η πράξη του εμπρησμού ήταν εκδικητική κατά της πρώην συντρόφου του. Είχε κατηγορηθεί όμως και για άλλα αδικήματα μεταξύ των οποίων και για ρίψη χειροβομβίδας και απειλών. Επιβλήθηκαν πρωτοδίκως, κατόπιν ακρόασης, συντρέχουσες ποινές φυλάκισης 7 ετών στις κατηγορίες του εμπρησμού, 18 μηνών στις κατηγορίες για απειλές, 18 μηνών στις κατηγορίες παρέμβασης σε δικαστική διαδικασία και 12 μήνες σε κατηγορία για ανυπακοή σε νόμιμες διαταγές. Η ποινή για τον εμπρησμό επικυρώθηκε κατ' έφεση.
- Ανασκόπηση της νομολογίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου όταν το αδίκημα τιμωρείτο με φυλάκιση δια βίου, δεικνύει ότι το Δικαστήριο κατά την επιβολή ποινής οφείλει να εξετάσει το κίνητρο του κατηγορουμένου. Ο προσχεδιασμός, η πρόθεση πρόκλησης ζημιάς με σκοπό καταδολίευσης ασφαλιστικής εταιρείας (βλ. Fournides ανωτέρω και ΓΕ v Ευαγγέλου
(2001)2 ΑΑΔ 678, 681), η απερισκεψία γενικά προς ενδεχόμενο κίνδυνο σε ανθρώπινες ζωές αποτελούν επιβαρυντικούς παράγοντες, ως επίσης η έκταση της προκληθείσας ζημιάς (βλ. Αναστασίου, ανωτέρω, σελ. 129).
- Το κίνητρο και ο προσχεδιασμός αποτελούν και σοβαρούς παράγοντες καθορισμού της ποινικής ευθύνης και στο Αγγλικό δίκαιο, όπου η ύπαρξη πρόθεσης εκδίκησης καθιστά το αδίκημα πιο σοβαρό ενώ απλή απερισκεψία λιγότερο σοβαρό (βλ. Simple arson - Arson (Criminal Damage by Fire) Guideline), ανεξαρτήτως, σε ορισμένες περιπτώσεις, της έκτασης της προκληθείσας ζημιάς (βλ. επίσης R v Storey [1984] 6 Cr App R (S) 104). Στην R v Elsobky [2014] EWCA Crim 2035 στην § 14, τονίστηκε ότι ο εμπρησμός κτηρίου καθιστά το αδίκημα πάντοτε σοβαρότερο. Απουσία κινήτρου χρηματικού οφέλους ή πρόκλησης κινδύνου σε άλλους ανθρώπους μπορεί να αποτελέσουν ελαφρυντικούς παράγοντες (βλ. R v Henderson [1993] QCA 336 (CA) Πολιτείας του Queensland).
- Εξετάσαμε τα περιστατικά της πιο πάνω υπόθεσης όπως αυτά εκτέθηκαν ενώπιον μας.
- Σε ό,τι αφορά τις συνθήκες διάπραξης του αδικήματος παρατηρούμε ότι ενυπάρχει στη διάπραξη του αδικήματος το στοιχείο της εκδίκησης. Ο Κατηγορούμενος μετά τη διαγραφή του από το Πανεπιστήμιο και νιώθοντας ότι κακώς αποβλήθηκε και πιστεύοντας ότι θα έπρεπε να του επιστραφεί το σύνολο των διδάκτρων που είχε καταβάλει προέβη στην εγκληματική του ενέργεια. Η ενέργεια όμως αυτή δεν μπορεί να παραβλεφθεί ότι ήταν προϊόν των αδύναμων κριτικών του δυνατοτήτων και ευρισκόμενος ο Κατηγορούμενος ως το θέτει ο Δρ. Τσίρκας, εντός συστήματος πεπλανημένων πεποιθήσεων που είχε αναπτύξει κατά διδασκόντων και συμφοιτητών. Η ισχύς αυτών των πεποιθήσεων και των πεπλανημένων αντιλήψεων του, ξέφευγαν της ικανότητας του να αντιληφθεί την μη πραγματική υπόσταση τους. Οι αντιστάσεις του ένεκα του παραληρηματικού ιδεασμού ήταν περιορισμένες.
- Δεν μπορεί επίσης να παραγνωριστεί ότι υπήρξε κάποιου είδους προσχεδιασμός. Συγκεκριμένα, την επίδικη μέρα, μετέβη στο Πανεπιστήμιο με το αυτοκίνητο του, το οποίο στάθμευσε σε παρακείμενη γειτονιά. Προνόησε να καλύψει το πρόσωπο του με χειρουργική μάσκα, γυαλιά και καπέλο. Τούτων λεχθέντων δεν μπορεί να παραβλεφθεί ότι έδρασε μεσημέρι, ευκόλως μπορούσε να γίνει αντιληπτός και να αναγνωριστεί μέσω των κλειστών κυκλωμάτων παρακολούθησης του πανεπιστημίου όπως και έγινε ενώ την εύφλεκτη ύλη την προμηθεύτηκε από τους χώρους του Πανεπιστημίου. Ενήργησε επίσης μόνος του χωρίς συνεργό.
- Ακριβώς ένεκα της ώρας που ο Κατηγορούμενος έδρασε, η πιθανότητα τραυματισμού σε πρόσωπα που ευρίσκονταν στο χώρο ήταν αυξημένη.
- Η ζημιά που προκλήθηκε ήταν ουσιαστική. Για την αποκατάσταση της χρειάστηκε αντικατάσταση πίνακα διανομής, αντικατάσταση διακόπτη φωτισμού, φωτιστικών κλιμακοστασίου, αντικατάσταση κατεστραμμένων καλωδίων και αποξήλωση σουβάδων. Το τελικό συνολικό κόστος των ζημιών ανήλθε στα €52.806,
- Ως μετριαστικούς παράγοντες, λάβαμε υπόψιν:
(1)Την άμεση παραδοχή του η οποία εκτιμάται ως έμπρακτη μεταμέλεια του (βλ. Χαρτούπαλλος v Δημοκρατίας
(2002)2 ΑΑΔ 28, 36, Χρίστου v Δημοκρατίας
(2007)2 ΑΑΔ 448, 453). Ως αναφέρεται στην Ανδρέου v Δημοκρατίας
(2016)2Β ΑΑΔ 719, 731, «η παραδοχή είναι ο μόνος απτός τρόπος για να "μεταφερθεί" στο Δικαστήριο η μεταμέλεια ενός κατηγορουμένου και γι' αυτό το λόγο έχει δεσπόζουσα σημασία στην επιμέτρηση της ποινής».
(2)Τα ίδια μπορούν να λεχθούν και για τη συνεργασία που επέδειξε με την Αστυνομία κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης ομολογώντας τη διάπραξη των αδικημάτων αμέσως μετά τη σύλληψη του και προβαίνοντας σε υπόδειξη σκηνών. Η ομολογία και συνεργασία του Κατηγορούμενου στις Αστυνομικές Αρχές επίσης λαμβάνεται ως μετριαστικός παράγων (βλ. σχετικώς Παττίχης v Δημοκρατία, Ποινική Έφεση 193/2019, 2/6/2021).
(3)Ως έμπρακτη μεταμέλεια εκλαμβάνεται και η καταβολή του ποσού των €10.000.- που κατέβαλε έναντι των ζημιών και που φαίνεται να ικανοποίησε τους παραπονούμενους αφού ουδεμία άλλη απαίτηση έχουν πλέον εναντίον του.
(4)Το λευκό ποινικό μητρώο του Κατηγορουμένου λαμβάνεται, επίσης, υπόψη και αποτελεί στοιχείο το οποίο του δίνει την ευχέρεια να αιτείται την επιείκεια του Δικαστηρίου (βλ. Ψωμά v Αστυνομίας
(1992)2 ΑΑΔ 40, 44 και ΓΕ v Ματθαίου
(1994)2 ΑΑΔ 1, 9 - 10).
(5)Ως μετριαστικός παράγων εκλαμβάνεται και η κατάσταση της υγείας του και ειδικότερα ότι ένεκα της παθήσεως του και της παρορμητικής συμπεριφοράς που αυτή συνάγει σε συνδυασμό με «το λανθάνον συναίσθημα και την αποκλίνουσα κριτική ικανότητας και βούληση», οι αντιστάσεις του στην παρόρμηση του ήταν μειωμένες κατά τον χρόνο διάπραξης του αδικήματος. Η μη δυνατότητα άσκησης αυτοελέγχου και η μη δυνατότητα ελέγχου των παρορμήσεων του υπήρξαν στοιχεία που συνετέλεσαν στην διάπραξη των αδικημάτων (βλ. Λεμής v Δημοκρατίας
(1989)2 ΑΑΔ 340, 345). 43. Σε σχέση με το τελευταίο μετριαστικό στοιχείο, η Νομολογία έχει καταδείξει ότι στις περιπτώσεις ατόμων με ψυχολογική ή ψυχιατρική ανισορροπία τα Δικαστήρια οφείλουν κατά την επιμέτρηση της ποινής να ισοζυγίσουν την αναγκαιότητα της επιβολής αποτρεπτικής ποινής αφενός και από την άλλη να ασκήσουν το καθήκον τους να εξατομικεύσουν την ποινή, όχι μόνο σε σχέση με τα προσωπικά δεδομένα του ιδίου του κατηγορουμένου, αλλά ιδιαίτερα και σε σχέση με αυτά που συναρτώνται προς τις όποιες διαταραχές. Ως διατυπώνεται στην Μαυραντωνίου v Δημοκρατίας
(2012)2 ΑΑΔ 333, 341 - 342 για τους αδικοπραγούντες ψυχασθενείς έχει σημασία για το Δικαστήριο να προσπαθήσει να στοχεύσει σε εκείνη την ποινή που θα διασφαλίσει, κατά το δυνατό, στην απομάκρυνση της πιθανότητας ο αδικοπραγών να υποστεί υποτροπή ώστε να εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα τόσο για τον εαυτό του, όσο και για τους συνανθρώπους τους. Η συνήθης αντιμετώπιση είναι να μειώνεται η ποινή φυλάκισης λογίζοντας υπέρ του κατηγορουμένου το ενδεχόμενο επιβάρυνσης της ψυχικής υγείας (βλ. Γρηγορίου v Δημοκρατίας (Αρ. 1)
(2001)2 ΑΑΔ 299, 303).
- Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος συνεπώς λαμβάνονται υπόψη προς επιμέτρηση της ποινής. Από τα όσα τέθηκαν ενώπιον μας διαπιστώνεται ότι ο Κατηγορούμενος παρά το γεγονός ότι είχε αντίληψη των πράξεων και επίγνωση των επιπτώσεων τους, η κρίση και οι αντιστάσεις του ήταν περιορισμένες ένεκα ακριβώς της πάθησης του. Θεωρούμε ωστόσο ότι πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό επίδειξης έκνομης συμπεριφοράς και τούτο με δεδομένο ότι έχει διαγνωσθεί από την ηλικία των 14 ετών και από τότε φαίνεται να παρουσίαζε ψυχωσικά συμπτώματα, παράδοξες ιδέες και παραληρητικές ιδέες χωρίς όμως να έχει αναφερθεί οιαδήποτε αξιόποινη πράξη. Διαφαίνεται ότι η διαγραφή του από το πανεπιστήμιο και η κατάσταση στην οποία περιέφερε ο ίδιος τον εαυτό με το να αναγκάζεται να ψεύδεται σε συγγενείς και φίλους, επενήργησε τόσο δραστικά στη συλλογιστική του ώστε να προβεί στην εγκληματική ενέργεια για την οποία βρίσκεται ενώπιον μας.
- Έχουν μελετηθεί και συνεκτιμηθεί επίσης οι προσωπικές περιστάσεις του Κατηγορουμένου. Πρόκειται για ένα νεαρό άτομο που η πάθηση του επηρεάζει και του δημιουργεί δυσκολίες στην κοινωνική αλληλεπίδραση του. Υπάρχει όμως το υποστηριχτικό δίκτυο της οικογένειας του και ο ίδιος καταβάλλει προσπάθειες για την ομαλότερη συνύπαρξη του με το κοινωνικό σύνολο. Χαρακτηριστικό των προσπαθειών του είναι και η μερική απασχόληση του σε ταχυφαγείο.
- Καθοδηγούμενοι συνεπώς από τη σχετική επί του θέματος νομολογία και συνεκτιμώντας και σταθμίζοντας όλα όσα εκτίθενται πιο πάνω περιλαμβανομένων των δεδομένων που αφορούν την παρούσα υπόθεση και ιδιαιτέρως τα γεγονότα που περιβάλουν τη διάπραξη αλλά και τη φύση και τη σοβαρότητα του αδικήματος και με δεδομένο το στοιχείο της ανάγκης αποτροπής και χωρίς παράλληλα να παραγνωρίζονται οι προαναφερόμενοι ελαφρυντικοί παράγοντες, κρίνουμε ότι η μόνη αρμόζουσα, υπό τις περιστάσεις, ποινή που θα πρέπει να επιβληθεί στον Κατηγορούμενο είναι αυτή της στερητική της ελευθερίας. Οι ελαφρυντικοί παράγοντες που αναφέρονται ανωτέρω, ιδιαίτεροι τω όντι, λαμβάνονται βεβαίως υπόψιν για σκοπούς μετριασμού της ποινής ωστόσο η σοβαρότητα των αδικημάτων στα οποία ο Κατηγορούμενος βρίσκεται ένοχος και η ανάγκη για αποτελεσματική εφαρμογή του Νόμου ένεκα και της συχνότητας διάπραξης των αδικημάτων ως ανωτέρω περιγράφεται, μπορούν να επηρεάσουν το ύψος αλλά όχι και το είδος της ποινής.
- Κατά συνέπεια επιβάλλεται στον Κατηγορούμενο στην κατηγορία που αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης 2½ ετών.
- Δεδομένου του είδους και του ύψους της επιβληθείσας ποινής προχωρούμε να εξετάσουμε κατά πόσο συντρέχουν τέτοιες περιστάσεις ώστε να πληρούνται οι προϋποθέσεις του Περί της Υφ' Όρον Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ωρισμένας Περιπτώσεις Νόμου του 1972, Ν.95/72 («Ν.95/72»), όπως τροποποιήθηκε, ως τούτες έχουν ερμηνευτεί από τη Νομολογία για αναστολή εκτέλεσης της ποινής ως και η εισήγηση του ευπαιδεύτου συνηγόρου του Κατηγορουμένου. Επί τούτου σημειώνονται τα ακόλουθα.
- Η αναστολή της ποινής φυλάκισης διέπεται από το άρθρο 3
(2)του Ν. 95/72). Η Νομολογία έχει καταδείξει ότι τυχόν αναστολή της επιβληθείσας ποινής φυλάκισης δεν επιβάλλεται από δικαστήριο ως μέτρο επιείκειας, αλλά το Δικαστήριο αποφασίζει το ύψος της ποινής, και μετά εξετάζει κατά πόσο συντρέχουν οι προϋποθέσεις που να δικαιολογούν την αναστολή της (βλ. ΓΕ v Περατικού
(1997)2 ΑΑΔ 373, 378). 50. Η διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου για αναστολή της ποινής φυλάκισης έχει διευρυνθεί, έτσι ώστε αυτή αποφασίζεται, εάν δικαιολογείται, στη βάση του συνόλου των περιστάσεων της υπόθεσης και των προσωπικών περιστατικών του κατηγορουμένου (βλ. Siminoiu v Αστυνομίας
(2012)2 ΑΑΔ 699, 702 και Κωνσταντίνου v Αστυνομίας
(2009)2 ΑΑΔ 583, 584). Τα όρια της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου δεν περιορίζονται με αναφορά σε συγκεκριμένους παράγοντες και δη με αναφορά σε παράγοντες οι οποίοι έχουν ήδη ληφθεί υπόψη κατά την επιμέτρηση της ποινής (βλ. Παπαπαντελή v Δημοκρατίας
(2016)2Β ΑΑΔ 988, 996). Παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη είναι, η σοβαρότητα των περιστατικών και το κίνητρο, το μητρώο του κατηγορούμενου (βλ. ΓΕ v Τζιαουχάρη
(2005)2 ΑΑΔ 161, 166) και η αναγκαιότητα αποτροπής, η διαγωγή του κατηγορούμενου μετά τη διάπραξη του αδικήματος, ιδιαίτερα η παρουσία ή απουσία στοιχείων μεταμέλειας (βλ. Demetriou v R
(1976)2 JSC 386, 388 - 389 και ΓΕ v Φανιέρου
(1996)2 ΑΑΔ 303, 309 - 310). 51. Έχοντας κατά νου τα ακόλουθα:
(1)Το λευκό ποινικό μητρώο του Κατηγορουμένου.
(2)Την άμεση παραδοχή του στις κατηγορίες και την πλήρη συνεργασία του με τις αστυνομικές αρχές καταδεικνύοντας έτσι εμπράκτως τη μεταμέλεια του.
(3)Την μειωμένη ικανότητα και δυνατότητα αυτοσυγκράτησης αλλά και το ότι η πράξη του ήταν αποτέλεσμα ως το έθεσε η ιατρός του αλυσιδωτής διαταραχής των ανώτερων εγκεφαλικών λειτουργιών, τόσο του συναισθήματος, όσο και της κριτικής ικανότητας και της βούλησης που ανάγονται στην πάθηση του.
(4)Ότι οι παραπονούμενοι δεν έχουν οιανδήποτε άλλη απαίτηση από τον Κατηγορούμενο με δεδομένο ότι καταβλήθηκε και το ποσό των €10.000.- έναντι των ζημιών.
(5)Ότι διατηρεί την εργασία του παρά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ένεκα της πάθησης του.
- Καταλήγουμε ότι το σύνολο των γεγονότων της υπόθεσης και οι προσωπικές περιστάσεις του Κατηγορουμένου είναι τέτοιας φύσης και ιδιαιτερότητας που δικαιολογούν την έκδοση διαταγής αναστολής της επιβληθείσας ποινής φυλάκισης.
- Η επιβληθείσα συνεπώς ποινή φυλάκισης αναστέλλεται για περίοδο τριών ετών από σήμερα.
- Περαιτέρω, ένεκα των θεμάτων υγείας που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος και για να εξασφαλιστεί η καλή διαγωγή του κρίνουμε ότι πρόκειται για περίπτωση κατάλληλη για έκδοση διατάγματος επιτηρήσεως δυνάμει των προνοιών του άρθρου 5, Ν. 95/72, με πρόνοια όπως ο Κατηγορούμενος τυγχάνει και συστηματικής ψυχιατρικής παρακολούθησης (βλ. Anastassiou v R
(1969)2 CLR 193, 198). Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα, G M Pikis, Sentencing in Cyprus (2nd ed - 2007), σελ. 39, διάταγμα επιτήρησης πρέπει να περιέχει τέτοιους όρους ώστε αυτό να καθίσταται αποτελεσματικό. 55. Συνεπώς εκδίδεται Διάταγμα Επιτήρησης του Κατηγορουμένου. Το διάταγμα θα ισχύει για περίοδο 3 ετών από σήμερα. Κατά την ως άνω καθοριζομένη περίοδο ο Κατηγορούμενος διατάσσεται όπως:
(1)Τελεί υπό την επιτήρηση αρμοδίου για τον σκοπό αυτό Επιτηρούντα Λειτουργού.
(2)Διαμένει μόνιμα στη [ ] 4, Λακατάμια. Σε περίπτωση αλλαγής διεύθυνσης ο Κατηγορούμενος να ειδοποιεί εκ των προτέρων τον Επιτηρούντα Λειτουργό κάτω από την επιτήρηση του οποίου τίθεται.
(3)Παρουσιάζεται και/ή επικοινωνεί με τον Επιτηρούντα Λειτουργό σύμφωνα με τις οδηγίες που θα δίδονται από τον Επιστηρούντα Λειτουργό.
(4)Συμμορφώνεται και συνεργάζεται καθ' όλη την διάρκεια της περιόδου επιτήρησης με τις υποδείξεις και απαιτήσεις του Επιτηρούντα Λειτουργού, τις οποίες αυτός θεωρεί αναγκαίες, για τη διασφάλιση της καλής του διαγωγής και της αποτροπής επανάληψης ή διάπραξης οποιουδήποτε αδικήματος. Ο Επιτηρών Λειτουργός θα βεβαιώνεται ότι κατά τη διάρκεια ισχύος του διατάγματος επιτήρησης ο Κατηγορούμενος θα συνεχίσει να παρακολουθείται επί τακτικής βάσεως από Ψυχίατρο.
(5)Ο Επιτηρών Λειτουργός θα επισκέπτεται και θα λαμβάνει αναφορά από τον Κατηγορούμενο κάθε μήνα και θα υποβάλλει στο Δικαστήριο έκθεση προόδου αναφορικά με την τήρηση και εφαρμογή του διατάγματος κάθε έξι μήνες.
(6)Σε περίπτωση που ο Κατηγορούμενος δεν συμμορφώνεται με τις πρόνοιες του διατάγματος ή δεν συμμορφώνεται με τις υποδείξεις του Επιτηρούντα Λειτουργού, το Δικαστήριο να ενημερωθεί αμέσως με σχετική έκθεση του Επιτηρούντα Λειτουργού. 56. Αντίγραφο του Διατάγματος Επιτήρησης να αποσταλεί από τον Πρωτοκολλητή στο Επαρχιακό Γραφείο Ευημερίας Λευκωσίας. (Εξηγούνται στον κατηγορούμενο η έννοια της αναστολής της ποινής φυλάκισης και το περιεχόμενο και οι συνέπειες της εφαρμογής του διατάγματος) (Υπ.) Ν. Α. Π. Γεωργιάδης, Π.Ε.Δ. (Υπ.) Ν. Οικονόμου, Ε.Δ. (Υπ.) Α. Λουκά, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο